47-03-03 Bijlage 2 Overzicht zienswijzen raden en staten

Wordt er ook gekeken naar kwijtschelding van problematische schulden om deze fuik te doorbreken? Kan dit onderdeel uitmaken van de sociale agenda? Wordt er nog gekeken door het college naar de lange termijneffecten van de sociale agenda? Komt er een tussentijdse evaluatie, eventueel per leeftijdsgroep (bijv. kind, puber en jongvolwassene)? PvdA Hoewel de historische bespiegelingen van de SP, dat de mening van onze fractie daar wel een beetje verschilt, steun ik wel wat de SP net zei over dat het Rijk ook alles bepaalt, dus ook straks of de sociale agenda wel gaat slagen. Als je kijkt naar wat Nij Begun inhoud, dat is de verhoging van de brede welvaart over 30 jaar, ja dat kan alleen maar als het minimumloon omhoog gaat of anderzijds dat inkomen van mensen aan de onderkant van het salarisgebouw maar ook AOW-ers en mensen in de bijstand dat dat omhoog gaat. Anders heb je straks de prachtigste voorzieningen in het kader van de brede welvaart, maar als mensen te weinig inkomen hebben om van te leven dat is dan een heel groot probleem en dan verandert er dus heel weinig. Bijv. ook mobiliteit. Als op een bepaald moment de bussen niet meer gaan rijden hier in het noorden omdat men erop bezuinigt dan kan zeg maar de mobiliteit van individuele mens of ze zich ontwikkelen ook niet doorgaan. Dus dat is wel een randvoorwaarde dat het Rijk gewoon wel mee blijft doen in het geheel.

Mevrouw Bakker en ik zijn het erover eens dat het Rijk ook aan de bak zal moeten, willen wij die brede welvaart hier kunnen bewerkstelligen. De Partij van de Arbeid ziet bij de agenda van Nij Begun grote kansen en mogelijkheden voor de inwoners van onze provincie. Zoals in alle rapporten aangeven is de brede welvaart van onze provincie substantieel lager dan in alle landelijke provincies. En als je daar 30 jaar de tijd voor krijgt om daar iets aan te doen dan gaan we daar gezamenlijk ons best voor doen. En de kwartiermaker heeft op grond van die vier thema's, 10 doelen gesteld. Nou, daar kunnen wij ons ook in vinden. Vooral de aandacht voor jongeren is erg belangrijk en we willen natuurlijk niet dat een hele generatie verloren gaat. Er wordt weer gerept over de intergenerationele armoede en dat daar wat aan gedaan moet worden. Daar staat onze fractie geheel achter, maar ook vragen we aandacht voor de armoede van de werkende armen. Daar heb ik ook al naar gerefereerd

bij de economische visie, maar hier wil ik het ook weer benoemen. We hebben gewoon bedrijven nodig die maatschappelijk verantwoord ondernemen zodat mensen die toch wat afstand hebben tot de arbeidsmarkt ook aan het werk kunnen en dan een fatsoenlijk en goed inkomen kunnen generen. Dat is denk ik erg belangrijk. Wij hebben verder geen aan- of opmerkingen. Wij vinden het een heel goed stuk waar wij volledig als PvdA achterstaan. En ik wil eindigen door te zeggen dat wij vinden dat het rapport van de kwartiermaker nuchter en Gronings overkomt, en dat stemt ons positief. PVV Hier volgt een opzet zienswijze van de PVV-fractie over de sociale agenda opdat het college dit mee zal nemen. Voor wat betreft de sociale agenda, is de zienswijze van de PVV-fractie dat de Groningers iets aan het gevoerde beleid moeten hebben, geheel conform het uitgangspunt van dit college. Een geformuleerde doelstelling is het vergroten van de arbeidsparticipatie voor jongeren en langdurig werklozen. Hier ziet onze fractie een duidelijk verband met de economische agenda, maar daar wordt nog aan gewerkt. Een belangrijke prioriteit: het verbeteren van de gezondheid, het vergroten van de leefbaarheid, kansen voor volgende generaties en het verminderen van de armoede, betekent meer welvaart voor onze inwoners. Welzijn en welvaart heeft te maken met wat onze inwoners overhouden in de portemonnee.

Dat betekent concreet dat Groningers graag een leuke baan willen met een goed besteedbaar inkomen, vooral iets over kunnen houden in de portemonnee en dat kan door betaalbare lasten en belastingen. Onze inwoners willen graag een comfortabel en betaalbaar huis in een prettige, veilige woonomgeving waar men naar elkaar omkijkt, waar de voorzieningen op peil zijn en waar de trottoirs, de wegen en het groen goed wordt onderhouden. De Groninger wil betaalbare boodschappen, betaalbare benzine voor de auto en een betaalbare rekening voor gas en licht. Dat is brede welvaart zoals de PVV-fractie die voor zich ziet. Simpele zaken, dat zijn de kerntaken van de overheid. Dienstbaar aan het volk in plaats van andersom. Een bereikbare brede welvaart door de uitrol van pragmatisch en realistisch beleid, gestimuleerd door een provinciebestuur en een volksvertegenwoordiging met gezond verstand en de nodige realiteitszin. Het fundament voor het welslagen van deze sociale agenda is voldoende middelen vanuit het Rijk voor de belangrijke reguliere taken waar we als provincie verantwoordelijkheid voor moeten dragen. Financiering van de sociale agenda moet niet uitmonden in het vullen van gaten in de begroting, ook al door andere partijen hier gedeeld.

Het bijhouden van de voortgang van Nij Begun in de staat van Groningen en de periodieke toetsing na drie of vier jaar, is daarbij wezenlijk onderdeel in de procedure om te voorkomen dat de gelden niet terecht komen waar de Groningers het meest aan hebben. De armoede in onze provincie neemt zichtbaar toe en dat komt onzes inziens door het stellen van verkeerde prioriteiten. De voorgenomen uitvoering van een sociale agenda zal tot tegenovergesteld resultaat leiden en de armoede van onze inwoners zal toenemen en het einddoel brede welvaart zal niet worden bereikt, zolang bestuurders en volksvertegenwoordigers, die het zelf al heel goed voor elkaar hebben, vast blijven houden aan decadente ideologische thema's en dure hobby's. Zoals internationale solidariteit, waarbij men de wereld van de ondergang wil redden door miljarden aan gemeenschapsgeld te besteden aan zaken die noden van onze inwoners niet oplossen maar verergeren. De stikstof en klimaatregelen, anti-auto beleid, anti-boeren beleid, van fossiel af, de elektrificatie van de samenleving en de illusie dat je dat met zon en wind industrie kunt bereiken, inclusief contraproductieve warmtepompen, elektrische bussen, waterstoftreinen en het binnenhalen van iedereen die gebruik wil maken van onze doorzuinige en opgebouwde verzorgingsstaat. Dan bereik je het tegenovergestelde van wat je ermee beoogt. Tot zover onze

zienswijze over de prioriteiten die wij willen stellen in de uit te rollen sociale agenda. Graag reactie van de gedeputeerde over de zojuist uitgesproken zienswijze. CDA Een groot compliment voor de voorliggende stukken want vanuit de ambtelijke organisatie zijn wij goed geïnformeerd over het proces rondom de sociale agenda en de rol die wij hierin mogen vervullen. En een compliment voor het team van de heer Nijboer. Op vele manieren en plaatsen heeft hij input verzameld en helder weergegeven. Het doel: de brede welvaart in Groningen en in de kop van Drenthe binnen een generatie op het landelijk gemiddelde te brengen. Wat ons betreft had dat ambitieuzer opgebouwd mogen worden en hoewel het er niet staat kunnen wij hier in de Staten toch met elkaar de ambitie uitspreken om minimaal boven het landelijk gemiddelde uit te gaan steken. Dat preventie het uitgangspunt is begrijpen wij, dat het plan is om aan te sluiten bij zaken die al goed vorm gekregen hebben in onze regio, lijkt ons een juiste keuze en waar nodig, ik heb meerdere mensen het al horen zeggen, dan pas nieuwe plannen ontwikkelen. Dan kom ik bij de gestelde doelen. Deze zijn helder. Echter willen we doel 8 graag ruimer opgeschreven zien, juist om ongelijkheid te voorkomen. Want er staat letterlijk het vergroten van de arbeidsparticipatie van jongeren en inwoners die langdurig aan de kant staan.

Een terecht doel maar dit houdt in dat hierdoor een hele grote groep wel uitgesloten wordt. En het CDA wil juist graag dat alle inwoners de kans krijgen om zich een leven lang te ontwikkelen. Wij willen graag een zienswijze indienen om bij dit doel de doelstelling aan te vullen met de tekst: iedere inwoner krijgt de mogelijkheid om zich te blijven doorontwikkelen en door te leren. CU Wij zijn wel blij met de manier waarop we zijn betrokken bij de doelen voor de sociale agenda. We zouden graag een paar doelen willen uitlichten die ook onze aanbeveling krijgen en ook een paar aandachtspunten mee willen geven. Wij zijn heel blij met de aandacht voor mentale gezondheid. In het aardbevingsdossier hebben we hier en in de Tweede Kamer vaak aandacht gevraagd voor de geestelijke gezondheid van jongeren en inwoners van het aardbevingsgebied, en we zijn blij dat het nu ook langjarige aandacht krijgt op deze manier. We zien ook heel veel in de aandacht die er is voor kinderen en jongeren in het vergroten van hun kansen, bijv. op het gebied van taalvaardigheid, omdat dat echt de manier is om generatielang te zorgen dat de Groninger op een hoger niveau van brede welvaart komt. Daar zien we ook een paar mogelijke risico's en een paar zijn er ook al van genoemd. Een basisvoorwaarde van alles wat hier wordt bedacht, is dat het herstel van Groningen een goede voortgang heeft.

Het heeft weinig zin om te blijven dweilen aan allerlei dingen die beter kunnen als mensen nog steeds in onveilige huizen blijven leven. Dat zullen we moeten blijven onderstrepen. En daarnaast lijkt 100 miljoen per jaar wel heel veel maar ze zullen toch echt keuzes moeten maken. Wij vinden het belangrijk om liever een paar dingen goed te doen dan heel veel een beetje. En als er dan keuzes moeten worden gemaakt dan zal het niet verbazen dat die mentale gezondheid en de kans voor kinderen en jongeren wat ons betreft prioriteit hebben. In het voorstel wordt ook gesproken over het periodiek monitoren van de ontwikkelingen. En wij denken dat voor de doelen die worden gekozen, dat het langjarige doelen zijn. Dat het helemaal niet zo gek is als na drie tot vijf jaar weinig gevonden wordt bij bepaalde zaken omdat ze gewoon vragen om een generatie lang investeren. Dus laten we voorzichtig zijn met te snel plannen en doelen weer overhoopgooien als blijkt dat van drie tot vijf jaar de opbrengst nog matig is. Uiteindelijk heeft het ook 60 jaar geduurd om ons in deze vervelende situatie te brengen. Tot slot, er staan ook een paar

doelen in van problemen die al jaren, decennia, worden aangepakt en die heel erg lastig zijn. Voorbeeld ervan is de generatie armoede. Betekent niet dat daar niet op in moet worden gezet maar we vragen ons wel af wat we anders doen dan in het verleden om te zorgen dat we nu wel eindelijk dat kunnen doorbreken.