45-04-02 Definitieve presentatie volksvertegenwoordigers 24-09-2024

Abe Lenstra Stadion Heerenveen 24 september 2024

Ontwikkelperspectief Lelylijn 2050 Essentie

Lelylijn: Vliegwiel voor (sociaal-) economische structuurversterking, identiteitsversterking en nieuwe ruimtelijke kwaliteit. o o o o o o o

Doorontwikkeling Stedelijk Netwerk Steden meer stedelijk, dorpen floreren dorps Snelle verbinding als ruggengraat Verbindende schakel Zuinig meervoudig ruimtegebruik Potentie extra woningen; 55.000 – 115.000 (66.000 autonoom) Potentie extra banen; 30.000 – 70.000 (62.000 autonoom)

Aandachtspunten & overwegingen Zorgen & blijvende aandacht voor:

Niet kiezen is ook een keuze!

o Woningbouwopgave: voor wie bouwen, effect omliggend gebied, impact op woningmarkt & borging diversiteit en kwaliteit? o Mobiliteit buiten Lelylijn: onderliggende mobiliteitssysteem & verkeersdruk hoofdwegennet? o Rust, ruimte en landschap als randvoorwaarde: ‘sober en doelmatig’ versus kwaliteitssprong? o 380 kV: combineerbaar? o Uitbreiding Defensie: combineerbaar?

o Zonder beleidswijzigingen groeit het verschil met de rest van Nederland o Veel kan & moet onafhankelijk van Lelylijn o Lelylijn = vliegwiel voor opgaven in noordelijk Nederland Integraliteit en samenhang voor vervolg! o Ontwikkelperspectief & spoorinfrastructuur! o Opgaven gebiedsontwikkeling o Meekoppelkansen

Onderzoek alternatieven Kosten +/30%

Reizigers

Exploitatie saldo

Reistijdwinst Groningen/ Leeuwarden Amsterdam

Regionale bereikbaarheid

Afsluitdijk alternatief

17,2 miljard

17.000

Positief

45 minuten

Neutraal

Bundelings -alternatief

13,8 miljard

40.000

Positief

45 minuten

Beter

Zuidelijk alternatief

8,2 miljard

28.000

Negatief

40 minuten

Neutraal

Doelstellingen Lelylijn Doelstelling 1: Backbone van de versterking van de economie van het Noorden Opgave:  Economische kernen in Noordelijk Nederland zijn onvoldoende verbonden met de rest van Nederland  Dit remt innovatievermogen Noordelijk-Nederland  Sterke internationale kennispositie van Noordelijk-Nederland wordt niet door Nederland benut Bijdrage Lelylijn:  70.000 extra banen in Noordelijk Nederland. Dit is een verdubbeling. In totaal 132.000 nieuwe banen  Voor bedrijven: makkelijker personeel werven, groter zoekgebied  Meer innovatie, kennispositie NNL beter benut  Bedrijfsleven maakt zich hard voor komst Lelylijn

Doelstellingen Lelylijn Doelstelling 2: Verkleinen afstand Noordelijk Nederland en de Randstad, verbeteren bereikbaarheid in de regio. Mogelijk maken internationale verbinding

Opgave:  Kwetsbaarheid: één verbinding zonder alternatief + flessenhals Meppel  Lange reistijd, ‘Het Noorden is ver weg’ Bijdrage Lelylijn:  1 uur en 15 minuten reistijden tussen Groningen/Leeuwarden – Amsterdam (45 minuten sneller)  Drachten en Emmeloord aan het spoor gebracht  Reistijd Emmeloord naar Groningen wordt 35 minuten per trein (bijna 1,5 uur sneller)  Eerste bouwsteen richting internationale verbinding Duitsland, richting Brussel en Parijs direct profijt

Doelstellingen Lelylijn Doelstelling 3: de Lelylijn zorgt voor een betere ontsluiting van de huidige woningbouw en verwachte groei van de

woningbouw die gepaard kan gaan met realisatie van de Lelylijn

Opgave:  Woningtekort ook in Noordelijk Nederland  Ruimtetekort Randstad  Verouderde woningen en buurten in Noordelijk Nederland, opgave relatief groot Bijdrage Lelylijn:  55.000 tot 115.000 extra woningen met de Lelylijn. Dit is bovenop de autonome groei van 66.000 woningen in Noordelijk Nederland  Bouwen in grotere dichtheden en volumes zorgt voor een impuls van herstructureringsopgave (aanpak verouderde woningen en buurten), vergroten leefbaarheid  Geconcentreerde groei, minder druk op landbouw en natuur.

Doelstellingen Lelylijn Doelstelling 4: de Lelylijn draagt bij aan het dichter bij elkaar brengen van de regio’s in Nederland Opgave:  Kloof tussen rijk en arm / Randstad en regio groeit  Minder keuze in wonen, werken en opleidingen in de regio  (Basis) voorzieningen op steeds grotere afstand Bijdrage Lelylijn:  Meer keuzevrijheid en kansen in banen, opleidingen en woningen  Betere bereikbaarheid en meer draagvlak voor voorzieningen  Rechtvaardigheidsprincipe: niet alleen grootschalig investeren in de Randstad (uitkomst Lelylijn raadpleging)

Doelstellingen Lelylijn Doelstelling 5: het bevorderen van duurzame mobiliteit Opgave:  Groeiende vraag naar mobiliteit, keuzemogelijkheden in Noordelijk Nederland beperkt  Emmeloord en Drachten hebben geen station, hoge auto-afhankelijkheid  26% van de mensen heeft geen auto of rijbewijs Bijdrage Lelylijn:  Terugdringen vervoersarmoede  Stimulans voor onderliggend OV (meer reizigers in totale OV-systeem)  Vergroot aanbod duurzaam vervoer

Op naar het BO-MIRT 2024 • Gemeenschappelijk beeld (Rijk én regio) over: • Het NOVEX-ontwikkelperspectief Lelylijn • Verkregen inzichten van het MIRT-onderzoek Lelylijn • Nut- en noodzaak van de Lelylijn • Vervolgfase na het BO-MIRT