41-03-05 Reactiebrief GS Overijssel N35 motie

> Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag

Provincie Overijssel t.a.v. de heer Heidema Luttenbergstraat 2 8000 GB Zwolle

DG Mobiliteit Dir.Wegen en Verkeersveiligheid Programmering Rijkswegen Rijnstraat 8 Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag Contactpersoon S.J.J.A. de Crom Beleidsmedewerker

Datum Betreft

25 juni 2024 Reactie op motie N35 2x2 MIRT Verkenning WijthmenNijverdal

Geachte heer Heidema, Op 3 april heeft u mij een brief gestuurd met daarin uw reactie (zienswijze) op de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) van de N35 Verkenning WijthmenNijverdal. Hoewel normaal gesproken met de reactienota wordt gereageerd op de ontvangen zienswijzen in een verkenning, hecht ik aan onze goede relatie als gezamenlijk opdrachtgever voor de verkenning en ontvangt u een separate reactie op uw zienswijze.

M 06-21382528 simon.de.crom@minienw.nl Onze referentie IENW/BSK-2024/175898 Uw kenmerk

D2024-03-007325

In uw brief geeft u aan dat de Provinciale Staten op 27 maart 2024 de motie “N35 2x2 MIRT Verkenning Wijthmen-Nijverdal” aangenomen hebben. In deze motie verzoeken zij Gedeputeerde Staten in de reactie op de NRD op te nemen om een aantal extra zaken te onderzoeken in het PlanMER. Het gaat om een 2x2 stroomweg op het tracé uit het BO MIRT alternatief en om het verschil in beantwoording aan de doelstellingen, milieueffecten en kosten inzichtelijk te maken tussen “direct 2x2 realiseren” en “eerst 2x1 en daarna 2x2 realiseren”. Hoewel ik begrip kan opbrengen voor de wens vanuit de provincie, mede in het licht van de Marsroute, vind ik het niet wenselijk om in te gaan op uw verzoek in de zienswijze. Het is bekend dat het Rijk en de provincie Overijssel een andere visie hebben op dit tracé van de N35. Daarom is op het BO MIRT van 2020, waar besloten is de verkenning tussen Wijthmen en Nijverdal te starten, afgesproken om uit te gaan van het wegbeeld van een regionale stroomweg, waarbij een toekomstige uitbreiding naar 2x2 niet onmogelijk is. Afgesproken is om het gedeelte Wijthmen-Raalte aan te pakken in een toekomstvaste 2x1 opzet met ongelijkvloerse kruisingen, 2 kruispunten te verbeteren tussen Raalte en Nijverdal en een rondweg Mariënheem 2x1 te realiseren (ook toekomstvast). Op dit moment werken we samen aan deze gezamenlijke opgave.

Hierbij is het belangrijkste doel om zo snel mogelijk de rondweg Mariënheem te realiseren. Ook gezien de financiële situatie van het mobiliteitsfonds is het op dit moment niet mogelijk dat een 2x2 verbreding gerealiseerd kan worden. In deze brief zal kort worden stilgestaan bij de redenen waarom de realisatie van de rondweg verder uit zicht raakt wanneer een 2x2 ook wordt onderzocht. Procedureel Ten eerste zijn er procedurele argumenten om uw verzoek niet te honoreren. Om te zorgen voor uniformiteit in de MIRT-projecten, werkt het ministerie van IenW met de MIRT-spelregels. Doelstelling van deze spelregels is “het procesmatig faciliteren van vlotte, gezamenlijke en gefaseerde besluitvorming over projecten en programma’s in de fysieke leefomgeving”. Pagina 1 van 3

Zoals u zelf aangeeft in uw brief is in de Startbeslissing van de N35 verkenning opgenomen dat het onderzoeken van een 2x2 N35 tussen Wijthmen en Nijverdal geen onderdeel uitmaakt van de te onderzoeken alternatieven. Een belangrijke reden hiervoor was dat er, op basis van de toen beschikbare informatie, geen zicht was op 75% van de financiering van dit alternatief. De MIRT-spelregels schrijven namelijk voor dat bij de start van de MIRT-verkenning er zicht dient te zijn op tenminste 75% financiering van de meest voor de hand liggende oplossing van de opgave. Er is €200 miljoen beschikbaar voor dit project en eerste onderzoeken lieten zien dat de 2x2-oplossing minimaal €400 - €500 miljoen zou kosten1.

DG Mobiliteit Dir.Wegen en Verkeersveiligheid Programmering Rijkswegen Onze referentie IENW/BSK-2024/175898

Juridisch gezien is het opnemen van de alternatieven in de startbeslissing ook verplicht. De MIRT-spelregels en de m.e.r.-regelgeving schrijven voor dat niet alleen het alternatief dat de bestuurlijke voorkeur geniet onderzocht moet worden, maar ook redelijke alternatieven. Als hiervan sprake is, wordt dit expliciet benoemd in het startdocument. Om deze reden wordt niet enkel het alternatief waar bestuurlijke voorkeur voor is (het BO-MIRT alternatief) onderzocht, maar ook het 0+ alternatief. Eventuele andere alternatieven, zoals de 2x2, hadden dus benoemd moeten worden in de startbeslissing. In de startbeslissing is juist expliciet opgenomen dat een 2x2 niet wordt onderzocht. Hierdoor is er geen juridische grondslag om de 2x2 te onderzoeken. Bovenstaande procedures maken dat, indien een 2x2 onderzocht zou moeten worden, de startbeslissing opnieuw genomen zou moeten worden. Vanuit het oogpunt van een betrouwbare overheid is dat niet wenselijk. Het proces zou hiermee met meerdere jaren vertragen. Grote gedeelten van de onderzoeken uit de verkenning moeten opnieuw worden uitgevoerd of worden aangevuld met de 2x2 variant. Het wordt voor omwonenden wel erg moeilijk te begrijpen als zij over pakweg 2 jaar weer opnieuw worden gevraagd om voor de verkenning input te leveren, maar nu voor de 2x2 variant.

Terwijl altijd is gecommuniceerd dat een 2x2 oplossing geen onderdeel uitmaakt van de verkenning. Dit is met name erg vervelend voor de mensen in Mariënheem, omdat zicht op een rondweg dan nog verder in de toekomst ligt, terwijl iedereen het erover eens is dat dit prioriteit heeft. Hiernaast zal, voor een nieuwe startbeslissing, significant meer budget beschikbaar moeten komen. Een ophoging van het budget is op dit moment vanuit IenW niet realistisch. Onder andere vanwege de opgelopen kosten heeft het ministerie van IenW juist een groot aantal projecten moeten pauzeren2 en voor €4 miljard moeten herprioriteren. Dit maakt het niet realistisch om op korte termijn de bijdrage voor dit project (substantieel) te verhogen.

1

Hierbij dient opgemerkt te worden dat deze onderzoeken zijn verricht voor de excessieve prijzenstijgingen van de afgelopen jaren. Het BO-MIRT alternatief is inmiddels geraamd en ook daaruit blijkt dat het beschikbare budget niet voldoende is voor alle maatregelen uit het BO-MIRT alternatief. Tegelijkertijd zal het 2x2 alternatief ook nog duurder zijn geworden en daarmee nog verder buiten het beschikbare budget vallen. 2 MIRT-brief voorjaar 2023, Kamerstuk 36 200 A Pagina 2 van 3

Inhoudelijk Er zijn ook inhoudelijke argumenten om de 2x2 niet op te nemen in de verkenning.

DG Mobiliteit Dir.Wegen en Verkeersveiligheid Programmering Rijkswegen Onze referentie IENW/BSK-2024/175898

Op de N35 treden de knelpunten voornamelijk op in de spits. De rest van de dag is de doorstroming acceptabel. De contourennota van de Mobiliteitsvisie van IenW gaat uit van brede welvaart en gelet daarop is dimensioneren op de spits geen vereiste. Bereikbaarheid is een belangrijk doel, maar wel verbonden met andere maatschappelijk-economische vitale functies. De contourennota van de Mobiliteitsvisie spreekt behalve over bereikbaarheid over diverse publieke belangen zoals duurzaamheid, leefbaarheid en gezondheid. Een forse toename van verkeer over de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal gaat namelijk gepaard met (negatieve) effecten voor duurzaamheid, leefbaarheid en gezondheid. Voor de leefbaarheid geldt namelijk dat het tracé langs danwel door Wijthmen, Heino, Raalte, Mariënheem en Nijverdal loopt. Voor de leefbaarheid is het niet wenselijk dat er zoveel verkeer deze dorpen passeert. Een eventuele 2x2 kent een forse verkeersaantrekkende werking, mede als gevolg van verbredingen op de rest van de N35, die wordt versterkt wanneer de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal wordt verbreed naar 2x2 rijstroken. Er wordt verkeer aangetrokken dat normaal gesproken op de A1 zou blijven rijden. Het ministerie van IenW heeft dan ook liever dat dit verkeer op de snelweg blijft, omdat autosnelwegen zijn ontworpen voor een verkeersveilige afwikkeling van de grootste verkeersstromen.

Het blijft de inzet van IenW om zo snel mogelijk aan de slag te gaan met de rondweg Mariënheem. Het onderzoeken van een 2x2 oplossing zorgt voor verwarring bij de omwoners en verdere vertraging. Dat scenario willen we voorkomen. Ik kijk ernaar uit om met de provincie Overijssel te werken aan een leefbaarder, verkeersveiligere en beter doorstromende N35. De N35 Wijthmen-Nijverdal is een belangrijke pijler van deze ambitie, maar ook via knooppunt Raalte en NijverdalWierden werken we gezamenlijk aan het realiseren van deze ambitie. Ik hoop dat we onze vruchtbare samenwerking kunnen voortzetten.

Hoogachtend, De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,

Mark Harbers

Pagina 3 van 3