37-05-03 Bijlage B 20250903 Antwoorden op schriftelijke vragen SP Veendam

Antwoorden op schriftelijke vragen SP Veendam Inleiding Voorafgaand aan de beantwoording van de vragen een algemene toelichting op de situatie bij JB Noord. In december 2024 heeft het keurmerkinstituut (KMI) besloten om JB Noord een overbruggingscertificaat te verstrekken. Op basis van de bevindingen in het rapport is een verbeterplan opgesteld. In februari 2025 is bij JB Noord een nieuwe bestuurder aangesteld. In juli 2025 heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) een rapport uitgebracht. Het rapport van de IGJ is gebaseerd op de situatie tot en met maart 2025. Op basis van dit rapport is JB Noord onder verscherpt toezicht gesteld. In augustus 2025 is er een tussentijdse evaluatie door het KMI geweest van de verbetermaatregelen die JB Noord heeft ingezet. In september zal het KMI een afweging maken of JB Noord weer aan de norm voldoet. Het rapport van IGJ kijkt terug op de ontstane situatie, het rapport van het KMI in augustus kijkt naar de resultaten van het verbeterplan en de toekomst. Wij hebben als gemeente Veendam geen inzicht in wachttijden, koppeling van jeugdigen aan jeugdbeschermers en verdere kwalitatieve criteria. Onze rapportagetool kan ons gegevens tonen die gebaseerd zijn op het berichtenverkeer. Het berichtenverkeer is een standaard protocol waarmee administratieve gegevens tussen zorgaanbieders en gemeentes worden verstuurd.

In het berichtenverkeer gaat het om het beschikken, toewijzen en declareren van zorg. Het is een administratief systeem. Nadrukkelijk niet bedoeld om gegevens uit te wisselen over de uitvoer van de zorg. Omwille van de privacy van jeugdigen en hun ouders worden deze gegevens niet gedeeld. Vanuit de bij ons beschikbare data kunnen we geen inzicht geven in doorlooptijd en wachttijden, deze data kan alleen worden opgeleverd door JB Noord. De laatst beschikbare cijfers in onze dataset zijn die van juli 2025. In juli waren er 88 unieke cliënten met 92 verschillende indicaties binnen de productcategorie jeugdbescherming. Woonplaatsbeginsel is steeds Veendam. Verdeeld naar de verschillende gecertificeerde instellingen, in tabelvorm: Gecertificeerde instelling Stichting Jeugdbescherming Noord en Veilig Thuis Groningen William Schrikker Stichting Jeugdbescherming & Jeugdreclassering Leger des Heils Jeugdbescherming en Reclassering Regiecentrum Bescherming en Veiligheid Totaal

OTS

Voogdij 21 13 12 2 48

16 15 6 0 37

Jeugdrecl. 1 2 1 0 4

38 29 19 2 88

Er zijn in Veendam vier verschillende gecertificeerde instellingen (GI’s) werkzaam voor onze jeugdigen. JB Noord voert jeugdbeschermings- en jeugdreclasseringsmaatregelen uit in de provincies Groningen en Drenthe. Deze maatregelen zijn door de rechter opgelegd. Daarnaast is Veilig Thuis Groningen onderdeel van deze organisatie. William Schrikker en Leger des Heils werken landelijk, het Regiecentrum richt zich voornamelijk op de Friese jeugdigen en ouders/verzorgers. Bij alle 88 unieke cliënten is de verwijzer een rechter of officier van justitie. Verder toelichting op de tabel, OTS (ondertoezichtstelling) is een maatregel van de kinderrechter waarbij een kind onder toezicht wordt gesteld van een gecertificeerde instelling, omdat er ernstige zorgen zijn over de ontwikkeling van het kind. De ouders behouden het gezag over hun kind, maar moeten wel meewerken met de adviezen en aanwijzingen van de jeugdbeschermer. Voogdij is de situatie waarin iemand anders dan de ouders het gezag over een minderjarig kind uitoefent. Dit gebeurt meestal wanneer de ouders zijn overleden of niet in staat zijn om voor hun kind te zorgen. Jeugdreclassering is voor jeugdigen die in aanraking zijn geweest met justitie. Het is een 1

Antwoorden op schriftelijke vragen SP Veendam combinatie van toezicht en begeleiding. Lokaal kopen we de meest voorkomende ambulante jeugdhulp in via JEP Veendam. Jeugdbescherming wordt ingekocht op provinciaal niveau. De Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten (RIGG) is de partij die namens de tien Groninger gemeenten de inkoop van een groot deel van de jeugdhulp verzorgt, waaronder de gecertificeerde instellingen. In de jeugdwet staat dat er een samenwerkingsprotocol moet zijn tussen college en de gecertificeerde instelling(en). In dit samenwerkingsprotocol staat beschreven hoe deze instellingen en de gemeenten samenwerken. De Drentse en Groningse gemeenten met zijn in overleg met JB Noord over de wijze waarop zij de jeugdigen ondersteunen. Het keurmerkinstituut (KMI) controleert bij de certificering of jeugdigen actief worden betrokken. Het Regiecentrum Bescherming en Veiligheid is niet gecontracteerd in de jeugdhulpregio Groningen. Dit is zichtbaar in het berichtenverkeer, daar wordt deze partij verrekend via de niet gecontracteerde zorg. Als gemeente krijgen we omwille van de privacy (AVG) geen inzicht in de plannen van jeugdigen. Alleen welke productcode er is afgegeven, geen inhoudelijke informatie. JB Noord heeft op verzoek van de gemeenten een rapportage opgeleverd met de stand van zaken op 2 september 2025.

Deze is als bijlage 1 te vinden bij de stukken van de regionaal opgestelde brief. 1. Verantwoordelijkheid college - Erkent het college dat het, als opdrachtgever namens Veendam, eindverantwoordelijk blijft voor de kwaliteit en continuïteit van de jeugdbescherming, ook wanneer deze regionaal is georganiseerd? We nemen als jeugdhulpregio gezamenlijk onze verantwoordelijkheid richting de GI’s. Ook in de ontstane situatie bij JB Noord trekken we gezamenlijk op. Er is een regionale brief opgesteld voor de diverse raden, daarnaast heeft JB Noord op verzoek van de gemeenten in Groningen en Drenthe een rapportage opgesteld die als bijlage bij de regionaal opgestelde brief is te vinden. De jeugdbescherming wordt georganiseerd op het niveau van de jeugdhulpregio Groningen. De jeugdhulpregio Groningen is een centrumregeling. De gemeente Groningen is aangewezen als centrumgemeente. De bestuurders van de verschillende tien Groninger gemeenten zijn vertegenwoordigd in het RBOJ, het regionaal bestuurlijk overleg jeugd. Als bestuurders van de verschillende gemeenten nemen we met elkaar de regie op dossiers die we met elkaar moeten organiseren. Bij de afwegingen rondom JB Noord is er ook nog afstemming met de gemeenten in Drenthe. JB Noord heeft als werkgebied de provincies Groningen en Drenthe.

Het keurmerkinstituut (KMI) en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ziet toe op de verschillende gecertificeerde instellingen. De RIGG koopt namens de verschillende Groninger gemeenten (gelijk aan de jeugdhulpregio) jeugdhulp in. In de contractgesprekken nemen ze signalen vanuit de verschillende gemeenten mee. Groningen is de accounthoudende regio voor JB Noord: Lijst accounthoudende regio's jeugdhulp | VNG 2. Veiligheid kinderen - Kan het college garanderen dat er voor kinderen in Veendam geen onveilige situaties ontstaan door de huidige problemen bij JBN? - Hoe wordt dit actief gemonitord, en welke concrete maatregelen neemt het college om dit te waarborgen? Nee, we kunnen geen garanties afgeven. Het college kan geen garanties geven op individuele situaties. De achtergrond van deze situaties is mede omwille van de privacy niet 2

Antwoorden op schriftelijke vragen SP Veendam bij het college bekend. Daarnaast hebben we geen inzicht in data van individuele jeugdigen. Onze stuurinformatie is gebaseerd op het berichtenverkeer zoals in de inleiding is toegelicht. Het keurmerkinstituut (KMI) en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) zien toe op de verschillende gecertificeerde instellingen. De RIGG koopt namens de verschillende Groninger gemeenten (gelijk aan de jeugdhulpregio) jeugdhulp in. In de contractgesprekken nemen ze signalen vanuit de verschillende gemeenten mee. Onze lokale monitoring beperkt zich tot de beschikbare data in het berichtenverkeer. In dit berichtenverkeer kunnen wij in juli 2025 zien dat het gaat om totaal 38 jeugdigen vanuit Veendam die gekoppeld zijn aan Jeugdbescherming Noord. 21 maal een OTS, 16 maal Voogdij en 1 maal jeugdreclassering. Een en ander valt ook te zien in de tabel in de inleiding. De rapportage in bijlage 1 van de regionale brief aan de raad laat een sterke verbetering zien in de tijdigheid van de verschillende stappen bij JB Noord. 3. Structurele schending wettelijke termijnen - De inspecties constateren dat wettelijke termijnen (eerste gesprek binnen 5 dagen, plan van aanpak binnen 6 weken) in een groot deel van de dossiers niet worden gehaald.

- Hoeveel kinderen in Veendam zijn hierdoor geraakt, en wat betekent dit voor hun rechtspositie? - Vindt het college dat JBN hiermee nog voldoet aan de minimale wettelijke opdracht? Als er geen vaste jeugdbeschermer beschikbaar is, dan werkt JB Noord met een cliëntenregieteam (CRT). Het CRT voert dan de maatregel uit. Het team bestaat uit vaste contactpersonen, die zicht houden op de veiligheid van cliënten waar tijdelijk geen vaste jeugdbeschermer is. Deze (landelijke) werkwijze wordt gehanteerd bij krapte in capaciteit. In dit CRT werken jeugdbeschermers. De jeugdigen hebben wel een jeugdbeschermer, maar geen vast contactpersoon. Er zijn op dit moment geen kinderen vanuit Veendam door geraakt. Op de laatste pagina van de rapportage van JB Noord (bijlage 1) valt de zien dat de huidige stand van zaken de volgende is: 37 jeugdigen vanuit Veendam bij JB Noord, daarvan hebben 25 een vaste jeugdbeschermer en 12 zijn gekoppeld aan het CRT. JB Noord voldoet aan de wettelijke opdracht. Er is een jeugdbeschermer gekoppeld middels het CRT op het moment dat er nog geen vaste jeugdbeschermer beschikbaar is. In het rapport van de IGJ is een terugblik op de periode tot en met maart 2025. De rapportage van JB Noord (bijlage 1) en ook de eerste signalen over de tussentijdse evaluatie van het KMI laten een sterke verbetering zien van de wettelijke termijnen.

De inspectie zegt hier over het volgende: “Onderliggende oorzaken liggen deels buiten de invloedssfeer van Jeugdbescherming Noord en zijn het gevolg van problemen in het jeugdbeschermingsstelsel. De oorzaken waar het bestuur wel invloed op heeft, moeten snel aangepakt worden.” 4. Dossiers en toezicht - Hoe beoordeelt het college het signaal dat dossiers vaak onvolledig of onjuist zijn bijgehouden? - Welke rol speelt het gemeentelijk toezicht hierin, en hoe wordt dit gecorrigeerd? Het college vindt het een zorgelijk signaal dat dossiers onvolledig of onjuist zijn bijgehouden. In de rapportage die JB Noord heeft opgeleverd is een sterke verbetering zichtbaar. Het toezicht is niet de bevoegdheid van het college. De verschillende GI’s ontvangen hun certificaat van het KMI. De Jeugdwet schrijft voor dat alleen gecertificeerde instellingen kinderbeschermingsmaatregelen mogen uitvoeren. De normen waaraan een GI moet voldoen zijn door het ministerie van Justitie en Veiligheid vastgesteld. 3

Antwoorden op schriftelijke vragen SP Veendam Het Keurmerkinstituut onderzoekt en beoordeelt instellingen in opdracht van de overheid en kent het certificaat toe als de kwaliteit voldoet aan de normen. Het college heeft geen inzicht in individuele dossiers. De RIGG is de inkooporganisatie van de tien Groninger gemeenten, zij contracteren de verschillende GI’s namens de tien gemeenten. Daarbij voeren ze ook de contractgesprekken. In de jeugdwet staat de rol van het college beschreven. Het college heeft als taak om de juiste jeugdhulp beschikbaar te hebben waar de GI’s om verzoeken in hun aanwijzing. Zowel JEP Veendam als ook team Jeugd van de gemeente Veendam hebben regelmatig afstemming met de GI’s. 5. Signalen van intimidatie en druk op ouders - Hoe beoordeelt het college de verklaringen van ex-medewerkers dat gezinnen onder druk zijn gezet met dreigementen over uithuisplaatsingen wanneer zij kritiek uitten? - Heeft het college signalen ontvangen dat dit ook bij Veendammer gezinnen is gebeurd? - Hoe waarborgt het college dat ouders en kinderen zonder angst hun zorgen kunnen melden? De signalen van ex-medewerkers en gezinnen die in de pers zijn te horen en lezen zijn vinden we zorgelijk. We hebben geen signalen dat dit ook Veendammer gezinnen betreft, met daarbij de kanttekening dat we omwille van de privacy geen inzicht hebben in individuele casussen.

De waarborg zit hem mede in de gekozen werkwijze en systematiek de JB Noord gebruikt. Het KMI en de IGJ zien daar op toe. De jeugdbeschermer stelt samen met de ouders een gezinsplan op. Anders dan bij de reguliere hulpverlening gebeurt dit meestal binnen een juridisch kader. De samenwerking met ouders is niet vrijblijvend, het opbouwen van een goede relatie blijft belangrijk. JB Noord werkt met de Signs of Safety benaderingswijze. Alle gezinsvoogden van JB Noord zijn hierin geschoold. Hierbij ligt het accent op wat de jeugdbeschermers van JB Noord kunnen bereiken met gezinsleden en mensen uit het eigen sociale netwerk. 6. Cliëntenstop en wachttijden - Hoe beoordeelt het college de oproep van (ex)medewerkers tot een tijdelijke cliëntenstop, zolang de huidige gezinnen niet de zorg krijgen waar zij recht op hebben? - Welke overwegingen liggen eraan ten grondslag dat JBN ondanks de chaos geen cliëntenstop invoert? - Zou het college bereid zijn hier zelf een standpunt in te nemen, indien blijkt dat kinderen anders structureel tekortkomen? Voor ons is een tijdelijke cliëntenstop geen optie. De overige GI’s in onze regio kunnen naar alle waarschijnlijkheid deze toestroom niet aan. Het KMI kan op basis van de evaluatie in augustus besluiten tot een tijdelijke cliënten stop. Een tijdelijke cliëntenstop valt buiten de bevoegdheid van het college.

De toeleiding naar de verschillende GI’s gebeurt in een afweging van de Raad voor de Kinderbescherming. Als de inzet van een gedwongen hulpverlening onvermijdelijk is, zal de Raad voor de Kinderbescherming een verzoekschrift indienen bij de kinderrechter. Inhoud van dat verzoekschrift is de vraag om de ondertoezichtstelling (eventueel met uithuisplaatsing) uit te spreken, het kind onder voorlopige voogdij te plaatsen of een gezag beëindigende maatregel uit te spreken. De Raad voor de Kinderbescherming neemt in het verzoekschrift op welke gecertificeerde instelling de maatregel moet gaan uitvoeren. In beginsel zal dat een gecertificeerde instelling zijn die door de gemeente is gecontracteerd, maar het kan in individuele gevallen ook een andere instelling zijn (bijvoorbeeld als heel specifieke hulp of kennis vereist is). Als de kinderrechter de gevraagde maatregel afwijst, kan de Raad voor de Kinderbescherming hiertegen in hoger beroep gaan. Op 26 augustus 2025 heeft het Keurmerkinstituut (KMI) een audit uitgevoerd bij JB Noord. Het KMI bepaalt in september of JB Noord wel of niet een certificaat krijgt. Of nog een 4

Antwoorden op schriftelijke vragen SP Veendam overbruggingscertificaat. Eind september / begin oktober volgt het inspectierapport IGJ over het landelijke onderzoek naar GI’s. De Minister van Veiligheid en Justitie (V&J) moet op grond van de Jeugdwet de instelling aanwijzen die certificaten af mag geven. Daartoe heeft de minister het Keurmerkinstituut aangewezen. Het Keurmerkinstituut mag certificaten afgeven aan instellingen die voldoen aan de criteria voor de uitvoering van jeugdbescherming, jeugdreclassering of beide. Het oordeel van het college is gebaseerd op de rapportages van het KMI en IGJ. 7. Financiële en bestuurlijke verantwoordelijkheid - Hoeveel middelen ontvangt JBN jaarlijks via de gemeente Veendam (al dan niet via regionale afspraken)? - Hoe wordt door het college gecontroleerd dat deze middelen daadwerkelijk terechtkomen bij de zorg voor kinderen, en niet weglekken naar extern ingehuurde krachten of overhead? - Wanneer oordeelt het college dat het herstelplan onvoldoende effect sorteert en alternatieven noodzakelijk zijn? In 2024 waren de totale lasten voor de jeugdbescherming voor de gemeente Veendam € 1.055.193, daarvan was € 553.049 voor JB Noord. Eerder dit jaar hebben de Groninger en Drentse gemeenten samen besloten om JB Noord extra middelen beschikbaar te stellen.

Voor de jeugdhulpregio Groningen gaat dit om een bedrag van € 662.000, waarvan 6,1% ten laste komt van de gemeente Veendam. Een bedrag van € 40.382 voor 2025. JB Noord publiceert haar gegevens online: https://jeugdbeschermingnoord.nl/organisatie/publicaties In het jaarverslag over 2024 staat in de toelichting op de bedrijfslasten een specificatie van de lonen en salarissen. In 2024 was het totaal aan lonen en salarissen € 19,3 mln. In het bedrag van € 19,3 zit een totaal van € 2,0 mln. lasten voor inhuur personeel. Dat is 10,4% van het totaal. Zie ook vraag 6, het oordeel van het herstelplan baseert het college op de rapportages van het KMI en IGJ. 8. Alternatieven en noodscenario - Heeft het college een concreet noodscenario voor het geval JBN er niet in slaagt het herstelplan binnen de termijn te realiseren? - Welke andere gecertificeerde instellingen kunnen deze taken overnemen, en hoe realistisch is dat gegeven hun eigen capaciteitsproblemen? In de tabel met data over juli 2025 in de inleiding valt te zien dat er in Veendam vier GI’s werkzaam zijn. Naast JB Noord zijn dat de William Schrikkergroep, het Leger des Heils en het Regiecentrum. Het Regiecentrum is, net zoals JB Noord, een relatief kleine GI met een regionale inbedding. William Schrikker en het Leger des Heils zijn landelijk werkende GI’s.

De inschatting is dat het overhevelen van de bestaande casussen van JB Noord naar een andere GI geen oplossing is. De landelijk werkende gecertificeerde instellingen kennen deels dezelfde problematiek als JB Noord. Zie ook: https://www.igj.nl/actueel/nieuws/2025/06/17/inspecties-jeugdbescherming-enjeugdreclassering-bij-william-schrikker-stichting-grotendeels-onvoldoende Op verschillende plekken is een tekort aan capaciteit. De primaire insteek voor gemeenten is het ondersteunen van JB Noord bij de uitvoer van haar taak. In bijlage 2 van de regionaal opgestelde brief is een adviesrapport te vinden dat de Drentse gemeenten hebben laten opstellen. Daarin staat verschillende scenario’s uitgewerkt. Op pagina 22 van dit rapport wordt gepleit voor een scenario waarin hard wordt gewerkt aan het behoud en verbetering van JB Noord. 5

Antwoorden op schriftelijke vragen SP Veendam

Het overzetten van 1.000 actieve casussen voor Groningen (± 600) en Drenthe (± 400) tezamen naar een andere GI zal ook voor jeugdigen en gezinnen niet direct leiden tot een verbetering van de situatie. 9. Rapportages en transparantie - Is het college bereid de raad periodiek en schriftelijk te informeren over de voortgang van JBN, specifiek over: - wachttijden en termijnen in Veendam, - verloop en inzet van personeel, - meldingen van onveiligheid of klachten van ouders/kinderen? Deze gegevens zijn voor ons als gemeenten niet beschikbaar. Wij hebben alleen de informatie uit het berichtenverkeer tot onze beschikking. Als deze data al beschikbaar is, dan staat deze in het geautomatiseerde systeem van de verschillende gecertificeerde instellingen. Bij 38 jeugdigen zijn deze gegevens snel te herleiden tot unieke jeugdigen in Veendam. Als Jeugdhulpregio hebben we JB Noord verzocht om een rapportage op te leveren, deze is als bijlage 1 bij de regiobrief toegevoegd. In deze rapportage valt te lezen dat er een sterke verbetering is te zien in de tijdigheid van de uitvoer.

6