37-04-03 Bijlage B 20250903 Antwoorden op schriftelijke vragen Gemeentebelangen Veendam

Antwoorden op schriftelijke vragen Gemeentebelangen Veendam Inleiding Voorafgaand aan de beantwoording van de vragen een algemene toelichting op de situatie bij JB Noord. In december 2024 heeft het keurmerkinstituut (KMI) besloten om JB Noord een overbruggingscertificaat te verstrekken. Op basis van de bevindingen in het rapport is een verbeterplan opgesteld. In februari 2025 is bij JB Noord een nieuwe bestuurder aangesteld. In juli 2025 heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) een rapport uitgebracht. Het rapport van de IGJ is gebaseerd op de situatie tot en met maart 2025. Op basis van dit rapport is JB Noord onder verscherpt toezicht gesteld. In augustus 2025 is er een tussentijdse evaluatie door het KMI geweest van de verbetermaatregelen die JB Noord heeft ingezet. In september zal het KMI een afweging maken of JB Noord weer aan de norm voldoet. Het rapport van IGJ kijkt terug op de ontstane situatie, het rapport van het KMI in augustus kijkt naar de resultaten van het verbeterplan en de toekomst. Wij hebben als gemeente Veendam geen inzicht in wachttijden, koppeling van jeugdigen aan jeugdbeschermers en verdere kwalitatieve criteria. Onze rapportagetool kan ons gegevens tonen die gebaseerd zijn op het berichtenverkeer. Het berichtenverkeer is een standaard protocol waarmee administratieve gegevens tussen zorgaanbieders en gemeentes worden verstuurd.

In het berichtenverkeer gaat het om het beschikken, toewijzen en declareren van zorg. Het is een administratief systeem. Nadrukkelijk niet bedoeld om gegevens uit te wisselen over de uitvoer van de zorg. Omwille van de privacy van jeugdigen en hun ouders worden deze gegevens niet gedeeld. Vanuit de bij ons beschikbare data kunnen we geen inzicht geven in doorlooptijd en wachttijden, deze data kan alleen worden opgeleverd door JB Noord. De laatst beschikbare cijfers in onze dataset zijn die van juli 2025. In juli waren er 88 unieke cliënten met 92 verschillende indicaties binnen de productcategorie jeugdbescherming. Woonplaatsbeginsel is steeds Veendam. Verdeeld naar de verschillende gecertificeerde instellingen, in tabelvorm: Gecertificeerde instelling Stichting Jeugdbescherming Noord en Veilig Thuis Groningen William Schrikker Stichting Jeugdbescherming & Jeugdreclassering Leger des Heils Jeugdbescherming en Reclassering Regiecentrum Bescherming en Veiligheid Totaal

OTS

Voogdij 21 13 12 2 48

16 15 6 0 37

Jeugdrecl. 1 2 1 0 4

38 29 19 2 88

Er zijn in Veendam vier verschillende gecertificeerde instellingen (GI’s) werkzaam voor onze jeugdigen. JB Noord voert jeugdbeschermings- en jeugdreclasseringsmaatregelen uit in de provincies Groningen en Drenthe. Deze maatregelen zijn door de rechter opgelegd. Daarnaast is Veilig Thuis Groningen onderdeel van deze organisatie. William Schrikker en Leger des Heils werken landelijk, het Regiecentrum richt zich voornamelijk op de Friese jeugdigen en ouders/verzorgers. Bij alle 88 unieke cliënten is de verwijzer een rechter of officier van justitie. Verder toelichting op de tabel, OTS (ondertoezichtstelling) is een maatregel van de kinderrechter waarbij een kind onder toezicht wordt gesteld van een gecertificeerde instelling, omdat er ernstige zorgen zijn over de ontwikkeling van het kind. De ouders behouden het gezag over hun kind, maar moeten wel meewerken met de adviezen en aanwijzingen van de jeugdbeschermer. Voogdij is de situatie waarin iemand anders dan de ouders het gezag over een minderjarig kind uitoefent. Dit gebeurt meestal wanneer de ouders zijn overleden of niet in staat zijn om voor hun kind te zorgen. Jeugdreclassering is voor jeugdigen die in aanraking zijn geweest met justitie. Het is een 1

Antwoorden op schriftelijke vragen Gemeentebelangen Veendam combinatie van toezicht en begeleiding. Lokaal kopen we de meest voorkomende ambulante jeugdhulp in via JEP Veendam. Jeugdbescherming wordt ingekocht op provinciaal niveau. De Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten (RIGG) is de partij die namens de tien Groninger gemeenten de inkoop van een groot deel van de jeugdhulp verzorgt, waaronder de gecertificeerde instellingen. In de jeugdwet staat dat er een samenwerkingsprotocol moet zijn tussen college en de gecertificeerde instelling(en). In dit samenwerkingsprotocol staat beschreven hoe deze instellingen en de gemeenten samenwerken. De Drentse en Groningse gemeenten met zijn in overleg met JB Noord over de wijze waarop zij de jeugdigen ondersteunen. Het keurmerkinstituut (KMI) controleert bij de certificering of jeugdigen actief worden betrokken. Het Regiecentrum Bescherming en Veiligheid is niet gecontracteerd in de jeugdhulpregio Groningen. Dit is zichtbaar in het berichtenverkeer, daar wordt deze partij verrekend via de niet gecontracteerde zorg. Als gemeente krijgen we omwille van de privacy (AVG) geen inzicht in de plannen van jeugdigen. Alleen welke productcode er is afgegeven, geen inhoudelijke informatie. JB Noord heeft op verzoek van de gemeenten een rapportage opgeleverd met de stand van zaken op 2 september 2025.

Deze is als bijlage 1 te vinden bij de stukken van de regionaal opgestelde brief. Vraag: Kan het college aangeven hoeveel van deze 95 jeugdigen op dit moment daadwerkelijk een vaste jeugdbeschermer hebben toegewezen gekregen? En binnen welke termijn na aanmelding is dit gerealiseerd? Wij willen hiermee inzicht krijgen in de continuïteit en stabiliteit van de zorg voor Veendammer jeugdigen. Zoals in de eerder getoonde tabel valt te zien zijn er 88 jeugdigen bij vier verschillende gecertificeerde instellingen in Veendam. Deze cijfers zijn gebaseerd op het berichtenverkeer. Dit is een systeem waarmee gemeenten en jeugdhulpaanbieders informatie uitwisselen over de toewijzing en declaratie van jeugdzorg. Onderliggende data hebben we niet tot onze beschikking. De aantallen zijn relatief klein per instelling en maatregel, de kans is groot dat mede daarom gegevens omwille van de privacy niet mogen worden gedeeld. Als er geen vaste jeugdbeschermer beschikbaar is, dan werkt JB Noord met een cliëntenregieteam (CRT). Het CRT voert dan de maatregel uit. Het team bestaat uit vaste contactpersonen, die zicht houden op de veiligheid van cliënten waar tijdelijk geen vaste jeugdbeschermer is. Deze (landelijke) werkwijze wordt gehanteerd bij krapte in capaciteit. In dit CRT werken jeugdbeschermers. De jeugdigen hebben wel een jeugdbeschermer, maar geen vast contactpersoon.

In bijlage 1 van de regiobrief staat in de rapportage van JB Noord hoeveel jeugdigen er een vaste jeugdbeschermer hebben. De rapportage toont de stand van zaken op 2 september 2025. Op de laatste pagina van de rapportage van JB Noord valt te zien dat op dat moment zijn er 12 jeugdigen die gekoppeld zijn aan het CRT, de overige 25 jeugdigen hebben een vaste jeugdbeschermer. Totaal gaat het in deze rapportage om 37 jeugdigen. Een jeugdige minder dan in de data die de gemeente Veendam tot haar beschikking heeft over juli 2025, het is steeds een momentopname. Op de eerste pagina van de rapportage van JB Noord staat in tabelvorm de verbetering die is gerealiseerd bij het realiseren van tijdig contact en het plan van aanpak. Dit is op totaalniveau van de organisatie JB Noord en toont geen gegevens van individuele gemeenten. 2

Antwoorden op schriftelijke vragen Gemeentebelangen Veendam Vraag: Kan het college inzicht geven in de actuele wachttijden voor jeugdigen uit Veendam die wachten op een eerste contact of op de start van hun begeleiding door JBN? Zijn er jeugdigen die langer dan de wettelijke termijn moeten wachten, en zo ja, om hoeveel gevallen gaat het? Specifiek voor de gemeente Veendam zijn deze gegevens niet beschikbaar. Wij hebben alleen de informatie uit het berichtenverkeer tot onze beschikking. Als deze data al beschikbaar is, dan staat deze in het geautomatiseerde systeem van de verschillende gecertificeerde instellingen. Bij 38 unieke jeugdigen in juli 2025 zijn gegevens snel te herleiden tot unieke jeugdigen in Veendam. Uit de gesprekken met de verschillende gecertificeerde instellingen (GI’s) krijgen we wel de signalen van gebrek aan capaciteit, we hebben daar geen cijfers van beschikbaar. De Raad van de Kinderbescherming geeft ook het signaal van de druk op de beschikbare capaciteit bij de verschillende GI’s. De raad van de kinderbescherming verzoekt in enkele gevallen zelfs om de casus bij onze eigen team Jeugd te laten. JB Noord heeft op verzoek een rapportage aangeleverd. Er is echter geen sprake van wachttijden bij JB Noord. Het CRT pakt altijd op. Als bijlage 1 bij de regiobrief is de rapportage van JB Noord toegevoegd.

Daar staat op de eerste pagina een tabel met de tijdigheid op organisatieniveau. Op de laatste pagina van deze rapportage staat dat er 12 jeugdigen van Veendam gekoppeld zijn aan het CRT van de totaal 37 jeugdigen in september. Vraag: Hoe waarborgt het college dat de plannen van aanpak voor Veendammer jeugdigen daadwerkelijk aansluiten bij hun situatie? Worden ouders en jeugdigen uit Veendam actief betrokken bij het opstellen en evalueren van deze plannen? Hoe wordt dit gemonitord? Het is niet aan het college om dit te waarborgen. JB Noord voert de maatregelen uit, het KMI en de IGJ zien toe op de uitvoer. De jeugdbeschermer stelt samen met de ouders een gezinsplan op. Anders dan bij de reguliere hulpverlening gebeurt dit meestal binnen een juridisch kader. De samenwerking met ouders is niet vrijblijvend, het opbouwen van een goede relatie blijft belangrijk. JB Noord werkt met de Signs of Safety benaderingswijze. Alle gezinsvoogden van JB Noord zijn hierin geschoold. Hierbij ligt het accent op wat je samen kunt bereiken met gezinsleden en mensen uit het eigen sociale netwerk. De monitoring ligt buiten het zichtveld van het college. De RIGG heeft de jeugdhulp namens de tien Groninger gemeenten ingekocht. Zij voeren de contractgespreken. De verschillende GI’s ontvangen hun certificaat van het KMI.

De Jeugdwet schrijft voor dat alleen gecertificeerde instellingen kinderbeschermingsmaatregelen mogen uitvoeren. De normen waaraan een GI moet voldoen zijn door het ministerie van Justitie en Veiligheid vastgesteld. Het Keurmerkinstituut onderzoekt en beoordeelt instellingen in opdracht van de overheid en kent het certificaat toe als de kwaliteit voldoet aan de normen. Vraag: Welke signalen ontvangt het college zelf vanuit lokale partners zoals scholen, huisartsen, het CJG en gezinnen over de kwaliteit en tijdigheid van jeugdbescherming in Veendam? Op welke manier worden deze signalen structureel opgehaald en meegenomen in het overleg met JBN en in de regionale samenwerking? Bij team Jeugd van de gemeente Veendam werken casusregisseurs, de meest voorkomende ambulante jeugdhulp wordt vormgegeven door JEP Veendam. Zowel de casusregisseurs als ook de medewerkers van JEP Veendam werken nauw samen met de verschillende gecertificeerde instellingen. Beide partijen zijn ook druk doende om 3

Antwoorden op schriftelijke vragen Gemeentebelangen Veendam maatregelen te voorkomen. Bij signalen is er in individuele gevallen contact tussen de casusregisseur in dienst van de gemeente en de jeugdbeschermer van de betreffende GI. De grote lijn van de signalen over de werking van de verschillende GI’s in Veendam wordt teruggekoppeld aan de contractmanager van de RIGG. Regionaal is er voor de jeugdhulp afstemming op zowel het niveau van kwaliteitsmedewerkers, beleidsambtenaren, directeuren sociaal domein en bestuurders. Signalen over de werking van de verschillende GI’s komen in deze overleggen op tafel. Vraag: Welke concrete stappen heeft het college inmiddels gezet om de prestaties en knelpunten van JBN specifiek voor Veendam beter inzichtelijk te maken? Is er een lokaal monitoringssysteem of dashboard ingericht waarmee de raad periodiek geïnformeerd kan worden over de situatie van Veendammer jeugdigen? Zoals eerder aangegeven zijn de gegevens die wij als gemeente tot onze beschikking hebben zijn gebaseerd op het berichtenverkeer. Dit is primair ingericht voor de administratieve verwerkingen van de gemaakte afspraken. In onze rapportagetool (PowerBI) is zichtbaar hoeveel jeugdigen er bij welke gecertificeerde instellingen gekoppeld zitten en of het om reclassering, onder toezichtstelling of voogdij gaat.

Gedetailleerde achtergrondinformatie hebben we niet tot onze beschikking. De wethouders Jeugd van de Groninger gemeenten hebben afgesproken om op korte termijn alle Groninger raden te informeren over de voortgang. In deze brief staat een toelichting over de stand van zaken. Daarnaast heeft JB Noord op verzoek van de gemeenten een rapportage opgeleverd. Vraag: Over welke noodscenario’s beschikt het college voor Veendammer jeugdigen die dringend jeugdbescherming nodig hebben, maar waarvoor JBN niet tijdig kan leveren? Wordt er actief gekeken naar alternatieven bij andere gecertificeerde instellingen, en wat zijn de ervaringen hiermee tot nu toe? De raad voor de kinderbescherming (RvdK) bepaalt. Zij geven een advies aan de rechter, welke GI passend is. De RvdK heeft een onafhankelijke rol. De inschatting is dat het overhevelen van de ongeveer 1.000 bestaande casussen van JB Noord naar een andere GI geen oplossing is. De landelijk werkende gecertificeerde instellingen kennen deels dezelfde problematiek als JB Noord. Zie ook: https://www.igj.nl/actueel/nieuws/2025/06/17/inspecties-jeugdbescherming-enjeugdreclassering-bij-william-schrikker-stichting-grotendeels-onvoldoende Op verschillende plekken is een tekort aan capaciteit. De primaire insteek voor gemeenten is het ondersteunen van JB Noord bij de uitvoer van haar taak.

In februari 2025 is er een nieuwe bestuurder aangetreden bij JB Noord. Op dit moment worden er stappen gezet om de geconstateerde verbeterpunten in de diverse rapporten op te lossen. De gemeenten in Drenthe hebben een onderzoek laten uitvoeren naar het alternatief dat beschikbaar is als JB Noord geen certificaat meer verkrijgt, deze is als bijlage 2 bij de regiobrief te vinden. Vraag: Welke concrete stappen onderneemt het college om de tevredenheid en ervaringen van Veendammer jeugdigen en hun ouders met de jeugdbescherming door JBN te peilen? En welke acties worden ondernomen op basis van deze feedback om de zorg lokaal te verbeteren? Signalen die wij lokaal oppakken koppelen we terug aan de RIGG die namens ons de contractgesprekken met de verschillende gecertificeerde instellingen voert. Op individueel casusniveau is er afstemming met de jeugdbeschermers van de verschillende 4

Antwoorden op schriftelijke vragen Gemeentebelangen Veendam gecertificeerde instellingen. Dit zorgt ook voor extra werkdruk bij de casusregisseurs van de gemeente Veendam. Wij kunnen en mogen geen individuele jeugdigen en hun ouders benaderen over hun tevredenheid over de werking van JB Noord.

5