29-06-02 Brief aan dhr. van der Burg. Mccb 20 juli 2022

Aan staatssecretaris Asiel en Migratie Dhr. E. van der Burg Ministerie Justitie en Veiligheid Postbus 20401 Den Haag

cc.

Sontweg 10 9723 AT Groningen Postbus 66 9700 AB Groningen T: 088 162 5000 E: info@vrgroningen.nl W: www.veiligheidsregiogroningen.nl W: www.brandweer.nl/groningen

Voorzitter Veiligheidsberaad Dhr. H.M.F. Bruls Commissaris van de Koning provincie Drenthe Mevr. J. Klijnsma Burgemeester gemeente Tilburg Dhr. T. Weterings

Datum Onderwerp

20 juli 2022 Onze referentie Z/22/045939/91369 Situatie asielzoekerscentrum Ter Apel

Geachte heer Van der Burg,

Naar aanleiding van ons overleg dinsdagmiddag 19 juli jl. om te komen tot een acute en effectieve oplossing voor de nijpende en ernstige problematiek in Ter Apel, schets ik nogmaals de ontstane situatie inclusief de vanuit Groningen aangedragen oplossingsrichtingen, om als input mee te nemen in de Mccb van vandaag. In het aanmeldcentrum in Ter Apel is een onhoudbare situatie ontstaan. Er is inmiddels sprake van een structurele overloop van enkele honderden asielzoekers per dag. Op het terrein slapen iedere nacht mensen in de sporthal en in de kantoren van de IND. Daarnaast brengen iedere nacht opnieuw vele mensen voor de hekken op het gras de nacht door in omstandigheden die niet acceptabel zijn. De toezegging om het aantal personen op het terrein onder de 2000 te houden, wordt daarmee niet nagekomen. Een humanitaire crisis voltrekt zich voor onze ogen. Door het gebrek aan vertrouwen om in het asielproces te geraken, weigeren asielzoekers om naar een opvang te gaan en blijven buiten voor de ingang slapen. Men wil niet steeds door het hele land gereden worden maar wil zekerheid van registratie en behandeling van hun asielaanvraag in Ter Apel. De sfeer binnen en buiten het terrein is daardoor regelmatig grimmig.

COA medewerkers, inclusief beveiliging voelen zich onveilig en zijn door de aanhoudende crisis uitgeput waardoor politie inzet nodig is om mensen buiten het hek te voorzien van voedsel, om kwetsbaren uit de groep te selecteren en binnen het terrein te brengen en om mensen te bewegen in bussen plaats te nemen om richting crisisnoodopvang elders in het land te worden ondergebracht. Deze ontstane situatie zorgt voor inhumane omstandigheden en voor ernstige risico’s ten aanzien van de sociale en medische veiligheid. De GGD Groningen heeft heden geconcludeerd dat het tekort aan voldoende sanitair en hygiëne op het terrein voor het aanmeldcentrum, de risico’s op problemen met volksgezondheid doet toenemen.

Pagina Onderwerp

2 van 2 Situatie asielzoekerscentrum Ter Apel

Bovenstaande situatieschets vraagt om acuut en doortastend ingrijpen: Aanmelding, registratie en identificatie zal zo snel mogelijk, het liefst nog deze week, op meerdere plaatsen in het land mogelijk moeten worden gemaakt, zodat Ter Apel niet de enige plek in het land is waar deze procedure plaats kan vinden. Hier wordt al maanden over gesproken tot op heden zonder resultaat. Er zal zo spoedig mogelijk een “rotonde” moeten worden gerealiseerd op grootschalige locaties alwaar asielzoekers kunnen wachten op het proces van aanmelding, registratie en identificatie om daarna geplaatst te worden in een (nood)opvang elders waardoor niet langer voor de hekken van Ter Apel hoeft te worden gewacht op zekerstelling van een plekje in het registratieproces. En mensen niet langer dagelijks rondgereden worden door het land van en naar Ter Apel. Dit vraagt derhalve ook om zeer stevige opschaling van de capaciteit van IND en AVIM om niet alleen de mensen die aankomen in het proces toe te laten maar tevens zal de opgelopen achterstand van honderden ongeregistreerde – en niet medisch gescreende - asielzoekers die op verschillende plekken in het land verblijven, versneld weg te werken. De genoemde grootschalige locaties zouden kunnen worden gerealiseerd op grote defensieterreinen die inmiddels ook beschikbaar zijn voor asielzoekers, maar (nog) niet optimaal hiervoor worden gebruikt.

Hiervoor zouden de locaties in Ede en Budel, maar mogelijk ook Zeist zeer geschikt zijn; niet alleen door de grootte en de directe beschikbaarheid maar ook door de aanwezige voorzieningen zoals keukens en voldoende sanitair. Formalisering van de aanwijzingsbevoegdheid vanuit het Rijk zou helpen om dit op korte termijn te realiseren. Tot slot. Vanwege de onhoudbare situatie rondom het aanmeld/asielzoekerscentrum in Ter Apel is de Veiligheidsregio Groningen zoals bekend opgeschaald naar Grip 4. Omdat zowel een korte termijn oplossing als het langer termijn perspectief uitblijven en de ontstane impasse zeer onwenselijk is, dwingt de ontstane situatie tot het komen tot doortastende oplossingen. Mijn inspanning is er op gericht om te komen tot een humane en veilige omgeving in Ter Apel en risico’s ter plaatse te reduceren. Een van de laatste mogelijkheden die me hierbij rest is het sluiten van het aanmeldcentrum in Ter Apel. Ik verneem graag de uitkomst van het overleg.

Met vriendelijke groet,

Koen Schuiling, Voorzitter veiligheidsregio Groningen