29-05-01 Zomerbrief Lelylijn def 180724

Aan: Colleges en Statenleden van de provincies Flevoland, Fryslân, Groningen, Drenthe Colleges en Raadsleden van de gemeentes binnen deze provincies Dagelijks en algemene besturen van de Noordelijke Waterschappen Groningen, 18 juli 2024 Geachte dames en heren, In mei jl. hebben we u via de zogenaamde ‘Meibrief’ geïnformeerd over de eerste resultaten van het onderzoek naar de Lelylijn-alternatieven, over de stand van zaken van de overige onderzoeken (NOVEX, Brede Welvaart en Internationaal) en over de stappen naar het Bestuurlijk Overleg MIRT1 begin november 2024. Met deze brief informeren we u over de uitkomsten van het kwalitatieve onderzoek naar Brede Welvaart, de recente bestuurlijke informatiebijeenkomsten begin juli en het proces na de zomer. Onderzoek Brede Welvaart Het onderzoek naar Brede Welvaart is een belangrijk onderdeel van onze aanpak, de Lelylijn is immers meer dan een spoorverbinding. We doen zowel kwantitatief onderzoek met behulp van TNO, als kwalitatief onderzoek met behulp van CMO STAMM en Planbureau Fryslân. Onderzoekers van CMO STAMM en Planbureau Fryslân gingen voor het kwalitatieve deel in gesprek met diverse groepen inwoners uit de provincies Flevoland, Fryslân en Groningen. Dit zijn inwoners van zowel dorpen als steden langs de mogelijke Lelylijn als ook dorpen wat verder weg gelegen en zowel jongeren als oudere leeftijdsgroepen.

Aan de hand van 8 indicatoren van Brede Welvaart, zoals die ook door het CBS worden gehanteerd, en de verschillende denkrichtingen voor de Lelylijn en de Noordelijke regio, hebben deelnemers aangegeven welke verwachtingen zij hebben. Welke positieve effecten zien zij voor zichzelf in 2050 en welke negatieve effecten op bijvoorbeeld aspecten als wonen, werk en vrije tijd en welzijn? Over het algemeen zagen de 141 deelnemers meer positieve effecten dan negatieve. Door met elkaar in gesprek te gaan, hebben zij telkens naast hun eigen verwachting een gezamenlijke top drie van positieve en negatieve effecten opgesteld. Deze scores zijn vervolgens in een soort spinnenweb weergegeven. In het rapport is dit per gespreksgroep maar ook per leeftijdscategorie of specifieke doelgroep inzichtelijk gemaakt. Op de volgende bladzijde ziet u twee voorbeelden. We zien dat sommige onderdelen zowel bij positieve effecten als bij negatieve effecten veel aandacht krijgen. Een voorbeeld hiervan is wonen en woningen. Men verwacht over het algemeen dat het prettiger wonen is en dat de waarde van de woning toeneemt als er een Lelylijn wordt aangelegd. Daarmee worden de verschillen in huizenprijzen met andere regio’s in Nederland kleiner en kan men eventueel makkelijker verhuizen. Aan de andere kant verwachten jongeren dat het daardoor moeilijker wordt om een huis te kopen.

1

MIRT is Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport

1

Bij het thema milieu speelt iets vergelijkbaars. Een nieuwe spoorverbinding is goed voor het milieu vanwege het stimuleren van duurzame mobiliteit, maar een nieuwe spoorverbinding heeft ook een negatief effect door doorsnijding en versnippering van natuur. Jongeren zijn over het algemeen positiever in hun verwachtingen, dat zagen we eerder ook terug in de online Lelylijn raadpleging.

Het rapport ‘Brede Welvaart aspecten van een mogelijke Lelylijn’ is deze week ter informatie aan de deelnemers van het onderzoek gestuurd en ter informatie bijgevoegd voor u bij deze brief (en te downloaden op onze website www.delelylijn.nl/documenten ). Het hier gepresenteerde onderzoek is één van de bouwstenen voor de beslisinformatie voor het BO MIRT dit najaar. Drie bestuurlijke informatiebijeenkomsten op 2, 4 en 11 juli Begin juli vonden drie bestuurlijke informatiebijeenkomsten plaats in Tolbert, Heerenveen en Emmeloord. Tijdens deze bijeenkomsten zijn onder andere de resultaten uit het Onderzoek alternatieven Lelylijn gepresenteerd. Bestuurders hadden vragen over bijvoorbeeld het vervolg van het project, de effecten op en relatie met het bestaande spoor en het effect op en de rol van het onderliggend openbaar vervoer. Veel vragen hebben we direct kunnen beantwoorden, andere komen terug in de onderzoeksresultaten na de zomer. Vooruitblik najaar ‘24 In onderstaande tabel vindt u de momenten waarop u dit najaar geïnformeerd wordt over de inhoud en voortgang van het onderzoek naar een mogelijke Lelylijn. Data 24 september – 25 oktober

Onderwerp Concept Eindrapportage Lelylijn onderzoek (inclusief alle onderliggende onderzoeken)

Hoe Informatiebijeenkomsten, gesprekken in colleges, raden, staten, DB’s

Wat Wat is de meerwaarde van de Lelylijn? Welke aandachtspunten geeft u ons mee?

November – december

Vervolg na BO MIRT

Nader te bepalen

Informeren over vervolgstappen

2

Na de zomer, als alle onderzoeksresultaten beschikbaar zijn van zowel NOVEX, de Lelylijnalternatieven, Brede Welvaart en het internationale onderzoek, ligt de volgende vraag voor: Biedt de Lelylijn voldoende meerwaarde en perspectief voor (Noordelijk) Nederland om een vervolgonderzoek of MIRT-Verkenning te starten? Ook vragen we om aandachtspunten voor het vervolg. In het BO MIRT wordt de beslisinformatie over de afgelopen twee jaar op tafel gelegd. Daarna wordt een besluit genomen over een mogelijke vervolgstap. Na het BO MIRT zullen we u opnieuw informeren. Praktisch Op 24 september a.s. vindt een informatiebijeenkomst plaats voor raadsleden, statenleden en waterschappen van de Noordelijke provincies. Dit is een bijeenkomst die het projectteam gezamenlijk organiseert met de raadsgriffies en statengriffies. Een uitnodiging en meer informatie volgt zo spoedig mogelijk. Op 7 oktober a.s. vindt het tweede Deltaplancongres plaats. Ook daarover volgt binnenkort meer informatie. Tot slot We wensen u een prettige zomer en komen in september graag weer bij u terug!

Met vriendelijke groet, Stijn Lechner Projectdirecteur Lelylijn

3