24 02 01 Aanbevelingen Gemeente Veendam RG vrouwen definitief stuk

SAMEN VEILIG OVER STRAAT Een onderzoek van de RoodGroene Vrouwen naar ervaren veiligheid in de openbare ruimte van Veendam

Veilig over straat kunnen gaan is geen luxe, maar een voorwaarde om vrij mee te kunnen doen. Met dit onderzoek geven we ervaringen, zorgen en ideeën uit Veendam een plek en vertalen we die naar concrete verbeterpunten voor onze openbare ruimte

Veiligheid op straat in Veendam Inventarisatie en aanbevelingen van de RoodGroene Vrouwen Aangeboden door

RoodGroene Vrouwen Veendam

Betreft

Veiligheid voor vrouwen in de openbare ruimte

Kern van dit stuk De RoodGroene Vrouwen hebben een inventarisatie uitgevoerd naar onveilige plekken in de gemeente Veendam, vanuit het perspectief van vrouwen. Dit stuk presenteert de bevindingen en legt de raad vier concrete voorstellen voor. Voorstellen aan de raad: – Spreek uit dat de veiligheidsbeleving van vrouwen een volwaardig criterium is bij inrichting en beheer van de openbare ruimte. – Verzoek het college een uitvoeringsplan op te stellen voor de gesignaleerde knelpunten, met prioritering en planning. – Stel vast dat inwoners, vrouwen in het bijzonder, structureel worden betrokken bij beleid voor de openbare ruimte. – Spreek de ambitie uit om Veendam te ontwikkelen tot een ‘Safe Street gemeente’.

Aanleiding Eind 2025 richtten betrokken inwoners de groep RoodGroene Vrouwen in Veendam op. Aanleiding was onder meer de brede maatschappelijke aandacht voor de veiligheid van vrouwen op straat, gevoed door de moord op de 17-jarige Lisa in Duivendrecht en de hierop volgende landelijke actie ‘Wij eisen de nacht op’. In verschillende gemeenten gingen vrouwen de straat op om aandacht te vragen voor onveilige situaties. De groep besloot dit thema ook in Veendam concreet op te pakken: niet met een petitie, maar met een gedegen inventarisatie van de situatie ter plaatse. De uitkomsten van die inventarisatie worden hierbij aan de gemeenteraad aangeboden.

Werkwijze De informatie voor dit onderzoek is op verschillende manieren opgehaald: -

Door zelf mee te lopen aan de wandeling georganiseerd door Orange the World kwam een gesprek op gang over hoe vrouwen veiligheid ervaren in de gemeente Veendam.

Via social media en de lokale pers werden inwoners opgeroepen om onveilige locaties te melden. De oproepen via de sociale media en de lokale leverden tientallen reacties op. Op basis van opgedane informatie is toen besloten om twee routes te organiseren, namelijk: – –

Een avondwandeling door en rondom het centrum, waaraan inwoners deelnamen; Een fietstocht langs meerdere locaties buiten het centrum die als onveilig waren aangemerkt.

Tijdens en na deze activiteiten werden observaties en verbeterpunten verzameld en besproken. Zie onderstaande afbeelding. De bevindingen zijn verwerkt in dit stuk.

Afbeelding 1: Mindmap resultaten Veiligheidswandeling 27-01-2026

Analyse: veiligheidsbeleving verschilt Een centraal gegeven is dat vrouwen de openbare ruimte anders ervaren dan mannen. Waar een man zich in het donker doorgaans nog veilig voelt, is dat voor vrouwen lang niet altijd het geval. Dit leidt tot ander gedrag: vrouwen mijden bepaalde fietspaden, vermijden afgelegen routes en passen hun tijdsindeling aan om onveilige situaties te omzeilen. Dit verschil in beleving heeft directe gevolgen voor de mate waarin vrouwen gebruik kunnen maken van de openbare ruimte. Dat is niet alleen een veiligheidsvraagstuk, maar ook een vraagstuk van gelijkwaardigheid en inclusie. Daarbij verdient de volgende nuancering: verlichting is niet per definitie de oplossing. Een vrouw die onder een lantaarnpaal staat, is goed zichtbaar voor anderen, maar ziet haar omgeving juist slechter. Ook het kappen van begroeiing werkt niet altijd: een verlaten, kaal pad voelt in het donker kwetsbaar en eenzaam. Veilige inrichting vraagt om maatwerk en om kennis van de specifieke situatie.

Gesignaleerde knelpunten Onderstaande locaties werden door inwoners aangedragen als onveilig of onprettig, met name in de avonduren.

Centrum – – – – – –

Stationsgebied/Parallelweg: donker en eenzaam Steegje naast Okay: donker Julianapark en aangrenzend fietspad richting parkeerplaats: donker, gebruik door jongeren Pad tussen Koppiusstraat en Oosterdiep: donker, hoge begroeiing Van Stolbergweg: onveilige oversteek R.H. van Deestweg: ontbrekend voetpad richting huisartsenpraktijk

Sorghvliet – – – – – –

Fietspad achter RDW: donker en slecht zichtbaar Fietspad Sorghvlietlaan (oostzijde): slecht zicht door begroeiing Voetpad langs de Greidhoek: donker Galjootstraat: donkere stukken Oversteekplaats Sorghvlietlaan: slecht zichtbaar voor verkeer Fietspad noordzijde Briklaan: onduidelijke oversteek

Wildervank – – –

Fietspad langs Oeverloper: donker en slecht zichtbaar Voetpaden Cohenstraat e.o.: donker en slecht begaanbaar Woortmanslaan – Kielsterachterweg: donker

Veendam Noord – –

Meezenbroekstraat (noordzijde): donkere en slecht begaanbare delen Pad achter appartementen Minervastraat: donker

Buitenwoel – –

Pad van Breitnerlaan naar het sportpark Fietspad langs de golfbaan

Buitengebied en Borgerswold – – –

Fietspaden en wegen richting omliggende dorpen (Ommelanderwijk, Zuidwending, Meeden, Muntendam, Borgercompagnie) Fietstunnel Ommelanderwijk–Zuidwending Fietspaden in Borgerswold

Algemeen –

Bushokjes zijn op veel plekken in de gemeente onverlicht.

Aanbevelingen Op basis van de inventarisatie en gesprekken met inwoners worden de volgende maatregelen aanbevolen.

Verlichting en inrichting –

– – –

–

Gebruik lagere, minder felle verlichting op afgelegen plekken: vrouwen kunnen hun omgeving zien zonder zelf extra zichtbaar te zijn. Zie afbeelding twee. Pas slimme verlichting toe waar mogelijk: sensoren of bedieningsknoppen zorgen voor verlichting op maat. Verbeter de zichtbaarheid van zebrapaden door reflectie of lage verlichting. Maak bij snoeiwerk bewuste afwegingen over zichtlijnen, noch dichte begroeiing, noch kale, verlaten paden zijn veilig. Zorg voor goed onderhouden en verlichte voet- en fietspaden. Afbeelding 2: Lage verlichting.

Geleiding en signalering – –

Plaats borden met ‘samen fietsen’ op donkere trajecten. Markeer veilige routes met duidelijke bewegwijzering.

Sociale veiligheid – – –

Investeer structureel in jongerenwerk, toezichthouders en wijkagenten. Investeer in preventief educatieaanbod in primair onderwijs en middelbaar onderwijs over bejegening, omgangsnormen en vrouwenveiligheid. Organiseer bewustwordingsactiviteiten voor ouders over veiligheid van kinderen in de openbare ruimte.

Participatie en monitoring – –

Betrek vrouwen en andere kwetsbare groepen actief bij de inrichting en het beheer van de openbare ruimte, via bijeenkomsten, enquêtes of andere passende vormen. Organiseer een keer per half jaar gezamenlijke avondrondes waarbij gemeente en inwoners samen knelpunten signaleren.

Inzet van Boa’s -

De RoodGroene Vrouwen pleiten voor de gerichte inzet van boa’s in de openbare ruimte op plekken waar inwoners zich onveilig voelen of waar sprake is van overlast, intimidatie of vermijdingsgedrag. Zichtbare aanwezigheid kan helpen om sneller te signaleren, aanspreekbaar te zijn en het gevoel van veiligheid te vergroten.

Voorstellen aan de gemeenteraad De RoodGroene Vrouwen leggen de gemeenteraad de volgende vier voorstellen voor ter bespreking en besluitvorming. Voorstel 1: Erkenning van het perspectief van vrouwen De raad spreekt uit dat de veiligheidsbeleving van vrouwen een volwaardig criterium is bij de inrichting, het beheer en de verlichting van de openbare ruimte in de gemeente Veendam.

Voorstel 2: Uitvoeringsplan voor gesignaleerde knelpunten De raad verzoekt het college om op basis van de in dit stuk gepresenteerde inventarisatie een uitvoeringsplan op te stellen, met een prioritering van de gesignaleerde locaties, concrete maatregelen en een realistisch tijdpad.

Voorstel 3: Structurele inwonersbetrokkenheid De raad stelt vast dat inwoners, vrouwen in het bijzonder, structureel worden betrokken bij beleid en beslissingen over de openbare ruimte, en verzoekt het college dit te borgen in de participatiepraktijk van de gemeente.

Voorstel 4: Ambitie Safe Street gemeente De raad spreekt de ambitie uit om Veendam te ontwikkelen tot een ‘Safe Street gemeente’: een gemeente waar de openbare ruimte veilig en toegankelijk is voor iedereen, ongeacht geslacht, leeftijd of beperking.

Tot slot Deze inventarisatie is een eerste stap. De RoodGroene Vrouwen willen dit de komende jaren verder uitbouwen, ook naar locaties die nu nog buiten het overzicht vallen. De groep werkt graag samen met de gemeente Veendam aan structurele verbeteringen. Veiligheid op straat is niet alleen een belang van vrouwen. Het is een belang van ouders, kinderen, ouderen en mensen met een beperking. Kortom: van alle inwoners van Veendam.