23-06-02 Evaluatieverslag 2021 en 2022 en Uitvoeringsprogramma 2023 2023-06-06

Inhoudsopgave 1

Inleiding ........................................................................................................................................... 3 1.1

Aanleiding en Achtergrond ................................................................................................. 3

1.2

Doel..................................................................................................................................... 3

1.3

Afbakening .......................................................................................................................... 4

1.4

Opbouw .............................................................................................................................. 4

2

Kader en doel .................................................................................................................................. 5

3

Wijze van programmeren................................................................................................................ 7

4

5

6

7

3.1

Ontwikkelingen ................................................................................................................... 7

3.2

Taakbladen.......................................................................................................................... 8

Werkzaamheden uitvoering............................................................................................................ 8 4.1

Vergunningverlening........................................................................................................... 9

4.1.1

Aantal vergunningaanvragen en meldingen....................................................................... 9

4.1.2

Inzicht in type bouwwerk / Aard van de inrichting............................................................. 9

4.1.3

Aard en complexiteit van de aanvragen ........................................................................... 10

4.1.4

Vergunningen met planologische strijdigheden (RO)....................................................... 10

4.1.5

Conclusie vergunningverlening......................................................................................... 11

4.2

Toezicht............................................................................................................................. 11

Werkzaamheden handhaving........................................................................................................ 11 5.1

Probleemanalyse handhaving........................................................................................... 12

5.2

Verplichte onderdelen van de probleemanalyse ............................................................. 12

Personele capaciteit en financiële middelen ................................................................................ 12 6.1

Beschikbare en gewenste personele capaciteit ............................................................... 13

6.1.1

Beschikbare capaciteit ...................................................................................................... 13

6.1.2

Gewenste personele capaciteit ........................................................................................ 16

6.1.3

Conclusie beschikbaar en gewenste capaciteit ................................................................ 17

6.2

Financiële middelen.......................................................................................................... 17

Protocollen en werkinstructies ..................................................................................................... 17

Bijlage 1

Evaluatie beleidskader en -velden..................................................................................... 18

Bijlage 2

VTH Uitvoeringsprogramma 2023 Ontwikkelingen........................................................... 24

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

2 | 25

gemeente Veendam

1

Inleiding

1.1

Aanleiding en Achtergrond Voor u ligt het Evaluatieverslag 2021 / 2022 en Uitvoeringsprogramma 2023, betreffende Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) Omgevingsrecht, Openbare Orde en Veiligheid (OOV) en Bijzondere Wetten gemeente Veendam. Met dit document worden diverse doelen nagestreefd: - Het is een inhaalslag voor wat betreft het evaluatieverslag 2021; - Conform de wettelijke voorschriften (van het Besluit omgevingsrecht en de Ministeriele regeling omgevingsrecht) is het evaluatieverslag 2022 opgenomen; - Het Uitvoeringsprogramma 2023 is eveneens opgenomen, door gebruik te maken van de ruimte, geboden in het Besluit Omgevingsrecht, in de artikelen 7.2.1 en 7.2.7, om deze samen (evaluatie vorig jaar en uitvoeringsprogramma lopend jaar) vast te leggen in één document. Dit document is grotendeels een uitwerking van het Integraal VTH (vergunningverlening, toezicht en handhaving) omgevingsrecht beleidsplan 2019-2022, vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Veendam op 26 maart 2019. Het VTH-beleidsplan heeft de basis gelegd voor de programmatische en integrale uitvoering van de wettelijke taken en het bereiken van de doelstellingen (op hoofdlijnen).

In dit document wordt weergegeven welke capaciteit, instrumenten en bestuurlijke maatregelen op het gebied van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) omgevingsrecht breed, waaronder Openbare Orde en Veiligheid (OOV), Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en Bijzondere Wetten (Alcoholwet, Winkeltijdenwet, WOB, Wet op de kansspelen, BIBOB) door gemeente Veendam zijn en worden ingezet.

1.2

Doel Met dit document wordt invulling gegeven aan de wettelijke verplichtingen van het Besluit omgevingsrecht en de Ministeriele regeling omgevingsrecht. Uit efficiency overwegingen zijn de evaluatieverslagen 2021 en 2022 samengevoegd met het uitvoeringsprogramma 2023, in één document, welke na vaststelling in het college aan de gemeenteraad bekend gemaakt zal worden. Het evaluatie-deel is grotendeels gebaseerd op de indeling zoals deze in de Programma Uitvoering en Handhaving 2022 (PUH 2022) is opgenomen. De zogenaamde Big-8 cyclus (wordt hierna verder toegelicht) wordt hiermee voor 2021 en 2022 gecompleteerd en voor 2023 gestart. De onderdelen van het Uitvoeringsprogramma 2023 worden – op enkele plekken in dit document – op de wijze als hier zichtbaar gemaakt (omkaderd en lichtblauw gekleurd) weergegeven. In Bijlage 2 (VTH Uitvoeringsprogramma 2023 Ontwikkelingen) zijn nieuwe speerpunten (Ontwikkelingen) opgenomen. ...

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

3 | 25

gemeente Veendam

1.3

Afbakening De provincie Groningen en alle Groninger gemeenten (de deelnemers) hebben, door middel van een gemeenschappelijke regeling, (op 1 mei 2013) de Omgevingsdienst Groningen (ODG) in werking laten treden. De deelnemers wilden hiermee een kwaliteitsverbetering bereiken van het uit te voeren “Basistakenpakket” en de kwaliteitsnormen van VTH op het gebied van het omgevingsdomein. De ODG kent een eigen verantwoordingscyclus. De bij het (gemeenteen provincie-) bestuur bekende jaarstukken van de ODG geven inzicht in de door de ODG namens de deelnemers uitgevoerde VTH-taken. In dit document worden de activiteiten die zijn of worden uitgevoerd door de ODG en die van de Veiligheidsregio Groningen, daar waar vermeldenswaardig, meegenomen. In het VTH-beleidsplan 2019 zijn op het gebied VTH de volgende speerpunten in het werk benoemd: 1. Een veilig en duurzaam Veendam; 2. Verbeteren van de dienstverlening naar burgers en bedrijven; 3. Verbeteren van het naleefgedrag en de uitvoeringskwaliteit; 4. Overzichtelijke Financiën. De resultaten van deze speerpunten (beleidskader) zijn in het evaluatie-deel uitgewerkt.

Ontwikkelingen en knelpunten Helaas is het niet gelukt alle speerpunten in 2021 en 2022 goed op te pakken. In het begin had COVID-19 nog volop invloed op de geplande (bouw-) toezicht- en handhavingswerkzaamheden. Toezichtstaken richten zich vooral op de Tijdelijke Wet Maatregelen Covid-19. De samenwerking met de gemeente Pekela is per 1 januari 2021 beëindigd. Het team V&H dat “achterbleef” in Veendam, was uitgedund en (alleen al getalsmatig) niet of nauwelijks opgewassen voor alle taken die op het VTH-bordje lagen. Punt van aandacht is - ook op moment van schrijven van dit document - de bezetting (waaronder de BOA-capaciteit) en de onderlinge werkverdeling.

1.4

Opbouw De basis voor de opbouw van dit document volgt de indeling van het “Definitief Programma Uitvoering en Handhaving 2022 Veendam” (PUH 2022), zodat volgende (combinatie) documenten (eerstvolgend het evaluatieverslag 2023 en het uitvoeringsprogramma 2024)

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

4 | 25

gemeente Veendam

deze indeling kunnen houden. Dit verklaart dat meerdere hoofdstukken en / of sub-kopjes, die in dit document wel zijn opgenomen, geen relevante (op 2021 / 2022 betrekking hebbende) inhoud bevatten.

2

Kader en doel Zoals hiervoor vermeld, is dit document een uitwerking van het VTH-beleidsplan gemeente Veendam 2019-2022. Daarin staat onder meer dat in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) kwaliteitscriteria zijn verankerd, waarmee wordt getracht de kwaliteit van de processen, de uitvoeringsorganisaties (gemeenten, provincies, omgevingsdiensten) en haar medewerkers te borgen. Het transparant formuleren en uitvoeren van VTH-beleid is en blijft een belangrijke opgave. Begrippen als excellente dienstverlening, gelijke behandeling- en vermindering van administratieve lasten voor burgers en bedrijven komen hierbij aan de orde. Het beleidsplan is ook opgesteld om te zorgen voor een goede afstemming binnen de gemeentelijk organisatie en de ODG. De VTH-taken strekken zich uit tot bouwen, ruimtelijke ordening, milieu, openbare orde en veiligheid. De gemeente Veendam neemt op het gebied van (VTH-taken voor) de domeinen milieu, bodem en asbest diensten van de ODG af. Jaarlijks rapporteert de ODG op regionaal niveau over de voortgang van de dienstverlening en op deelnemersniveau over de productie. Daarnaast vindt de verantwoording van de ODG over financiën en bedrijfsvoering plaats in de Jaarstukken. De werkzaamheden van de externe handhavingspartners, worden door deze organisaties zelf geëvalueerd en afzonderlijk aan het gemeentebestuur ter beoordeling aangeboden.

Met name de zogenaamde “achterblijvende taken” zullen derhalve in dit document aan de orde komen. Voor de uitvoering van deze taken wordt samengewerkt met onder andere de provincie, omliggende gemeenten, de Veiligheidsregio Groningen, het Openbaar Ministerie en politie.

Schema bevoegdheden Raad en college

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

5 | 25

gemeente Veendam

Onze uitgangspunten voor het VTH beleid zijn de volgende: Kwaliteitsniveau Het minimaal kwaliteitsniveau van de dienstverlening vertaalt zich in een adequaat kennisen kundeniveau van het personeel. Voor de uitvoering van de vergunning-toezicht- en handhavingstaken zijn wettelijke kwaliteitseisen vastgelegd in de zogeheten Kwaliteitscriteria 2.2. Veendam kiest verder voor een klantgerichte benadering, waarbij een goede (digitale) dienstverlening en een snelle en zorgvuldige afhandeling van de vergunningaanvragen centraal staan. Onze klanten worden daarbij op een deskundige en vriendelijke wijze van informatie voorzien. Wij streven voortdurend naar verbetering van de dienstverlening aan onze klanten. Er kan niet één specifiek resultaat worden aangewezen als een opmaat voor kwaliteit. Een snel besluit, waarover vervolgens jarenlang moet worden geprocedeerd, voldoet uiteindelijk niet aan de gewenste kwaliteit. Als een besluit uiterst zorgvuldig is genomen, maar de besluitvorming ondertussen jarenlang heeft geduurd, draagt dit evenmin bij aan het bereiken van een goed evenwicht tussen kwaliteit en gewenste doorlooptijd. De gemeente zoekt hierin, binnen de juridische mogelijkheden, constant naar een evenwicht. Rechtszekerheid Vergunningen worden tijdig verleend. Rechtszekerheid voor burgers en ondernemers is van groot belang.

Wij streven naar vergunningen die helder, duidelijk en niet voor meerdere uitleg vatbaar zijn en daardoor de rechterlijke toets kunnen doorstaan. Voor ons is uitgangspunt het zo veel als mogelijk is voorkomen van het van rechtswege verlenen van vergunningen (als gevolg van overschrijding van wettelijke afhandelingstermijnen van aanvragen). Handhaving Overtredingen, die niet worden beëindigd, zullen met bestuursrechtelijke middelen worden aangepakt. Regels moeten worden nageleefd want ze dienen een doel. Een burger moet erop kunnen vertrouwen dat het de gemeente ernst is met een in gang gezet handhavingstraject en dat het beëindigen van de geconstateerde overtreding de inzet is. Ook dit valt onder rechtszekerheid. Daarbij hanteren wij als uitgangspunt dat in alle gevallen inzet op toezicht en handhaving op een redelijke en proportionele manier plaats moet vinden. Waar mogelijk hanteren we een maatwerkaanpak. Het algemeen belang versus privaat belang wordt zorgvuldig afgewogen in ieder proces. Gedeelde verantwoordelijkheid Op 7 februari 2022 is de omgevingsvisie door de gemeenteraad van Veendam vastgesteld. De omgevingsvisie wordt het belangrijkste beleidsmatige instrument als per 1 januari 2024 de Omgevingswet in werking treedt. De omgevingsvisie dient dan de strategische hoofdlijnen van al het beleid voor de fysieke leefomgeving in de gemeente te bevatten.

De wijze waarop de omgevingsvisie tot stand is gekomen, is een goed voorbeeld hoe om te gaan met “de nieuwe democratie”. We willen de eigen verantwoordelijkheid van burgers bij het oplossen van vraagstukken stimuleren. De initiatiefnemers van vergunningaanvragen zijn zelf verantwoordelijk voor het indienen EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

6 | 25

gemeente Veendam

van een complete aanvraag. Tegelijkertijd zijn initiatiefnemers zelf verantwoordelijk voor het creëren van draagvlak c.q. acceptatie van de voorgenomen plannen bij belanghebbenden, zoals buren. Uiteraard kan de gemeente hierbij desgewenst adviseren. De opgestelde documenten van de beleidscyclus worden in het kader van het interbestuurlijk toezicht voorgelegd aan de provincie Groningen. Het team V&H is doorlopend bezig met een verdere kwaliteitsverbetering in het kader van de hierna toegelichte Big 8 cyclus. Toelichting beleidscyclus VTH-taken (BIG-8) De procescriteria zijn de eisen die worden gesteld aan de beleidscyclus bij de taken van VTH. De procescriteria vormen twee cycli, een beleidsvormende (strategische) cyclus en een uitvoerende (operationele) cyclus. Op het snijvlak van beide cycli ligt het uitvoeringsprogramma. De beleidsvormende cyclus is voornamelijk het domein van de bevoegde gezagen. Hier worden de kaders geformuleerd voor het uitvoeringsprogramma. De uitvoerende cyclus ligt deels bij omgevingsdiensten en deels bij bevoegde gezagen zelf. Het samenhangende geheel van beide cycli wordt ook wel BIG-8 genoemd. Dit model maakt vanuit een strategisch kader de vertaling naar operationeel beleid ten behoeve van kwaliteitsborging samen met een sluitende planning- en controlcyclus.

Door deze cycli te volgen, wordt de cyclus, die begint bij het opstellen van het beleid en via de uitvoering uiteindelijk leidt tot het bijstellen van het beleid, gesloten.

3

Wijze van programmeren Om de indeling te volgen van het reeds vastgestelde document PUH 2022 is dit hoofdstuk in dit verslag opgenomen, zodat in het eerstvolgende (combinatie) document met dezelfde indeling kan worden gewerkt. Dit hoofdstuk geeft een toelichting op de manier waarop de uitvoeringstaken in Veendam zijn geprogrammeerd. De werkzaamheden voor uitvoering en handhaving komen voort uit (in ontwikkeling zijnde) wettelijke ontwikkelingen en bestuurlijke thema’s (prioriteiten). Deze zijn onder te verdelen in (reguliere) taken en keuze taken.

3.1

Ontwikkelingen Het beleidsplan 2019-2022 citeert het coalitieakkoord van 2018-2022; “Ondernemend met menselijke maat”, met de vermelding dat deze uitspraak aansluit bij de missie voor de toekomst van de gemeente Veendam. In het coalitieakkoord 2022-2026; “Met vertrouwen vooruit”, krijgt het thema ‘Verduurzaming’ een hoge prioriteit: “… het is urgenter dan ooit om - realistisch, haalbaar en betaalbaar - de mogelijkheden om te verduurzamen te bevorderen en/of de inwoners te stimuleren tot het nemen van maatregelen en initiatieven op het gebied van duurzaamheid. Op het gebied van openbare orde en veiligheid zet de

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

7 | 25

gemeente Veendam

coalitie concreet in op toezicht en handhaving in de openbare ruimte met behulp van (extra) boa’s. Het ambitieniveau moet aansluiten bij de financiële mogelijkheden en is daardoor voor een belangrijk deel afhankelijk van de omvang van het budget dat de rijksoverheid beschikbaar zal stellen.” Dit zal zeker verder worden uitgediept in de komende jaren. In 2023 doen zich (waarschijnlijk) een aantal lokale en landelijke ontwikkelingen voor die van belang zijn voor uitvoering en handhaving. De ontwikkelingen die een impact hebben op de werkzaamheden zijn de per 1 januari 2024 in te voeren Omgevingswet, de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen en de landelijk handhaving strategie (LHS). Openbare orde en veiligheid In 2021 is het rekenkameronderzoek naar ‘Toezicht en handhaving – Openbare orde en veiligheid’ (Rapportage DoeMee, Necker van Naem) opgesteld. Uitkomsten hiervan waren dat het Integraal Veiligheidsbeleid actualisatie behoefde. Verbeterpunten voor de toekomst bleken ook concrete uitgangspunten waarop getoetst zou moeten worden en om de uitvoering van OOV-taken te koppelen aan het handhavingsbeleid en uitvoeringsprogramma. In 2022 is hiermee gestart. Daarnaast wordt opgemerkt dat in 2021 wetswijzigingen hebben plaatsgevonden, zo is de Drank- en Horecawet gewijzigd in de Alcoholwet.

Een andere aanbeveling uit het rekenkameronderzoek die via deze rapportage wordt ingevuld is, dat inzichtelijk moet worden gemaakt welke taken zijn uitgevoerd. Dit enerzijds als verantwoording en het compleet maken van de beleidscyclus, maar vooral ook om te kunnen bepalen of de aanpak werkt en de inzet effectief is. In 2021 is ten behoeve van het op te stellen veiligheidsbeleid een veiligheidsonderzoek uitgevoerd. In het veiligheidsonderzoek geven stakeholders en inwoners aan welke veiligheidsonderwerpen de komende beleidsperiode aandacht behoeven.

3.2

Taakbladen Om inzichtelijk te maken welke werkzaamheden zijn / worden uitgevoerd, wordt gebruik gemaakt van een format, een zogenaamde taakblad. In elk taakblad is een vast aantal aspecten uitgewerkt die gebaseerd zijn op de (proces)eisen gesteld in de kwaliteitscriteria VTH. In het algemeen, wordt op een taakblad beschreven welke concrete activiteiten er worden uitgevoerd, hoe dit te doen en welke capaciteit hiervoor gewenst is. Daarnaast zijn er keuze taken beschreven die extra aandacht krijgen en / of welke in het volgende (combinatie) document zullen worden geëvalueerd.

4

Werkzaamheden uitvoering Het taakveld uitvoering (conform wettelijk begrippenkader) bestaat uit vergunningstaken en toezichtstaken. Toezichtstaken hebben betrekking op de taken voortkomend uit de regionale risicoanalyse. De uitvoeringstaken zijn gebaseerd op prioriteiten, voortvloeiend uit de probleemanalyse vergunningen en probleemanalyse toezicht. Het taakveld vergunningen behandelt de aanvragen van omgevingsvergunningen in het kader van de Wabo. Alle aanvragen voor de omgevingsvergunning worden door het team VTH afgehandeld. Binnen de afdeling Fysieke Leefomgeving worden ook de

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

8 | 25

gemeente Veendam

vergunningaanvragen op grond van de APV, waaronder evenementen en bijzondere wetten, zoals de Alcoholwet, afgehandeld. De gemeente Veendam baseert haar uitvoeringstaken op prioriteiten, voortvloeiend uit de probleemanalyse.

4.1

Vergunningverlening Algemeen: Vergunningverlening heeft betrekking op het in behandeling nemen van een vergunningsaanvraag, het beoordelen van deze aanvraag en het nemen van een beslissing op de aanvraag in de vorm van een beschikking. Onder vergunningverlening wordt ook het behandelen van een melding verstaan. In de sfeer van vergunningverlening is steeds meer sprake van meldingen (sloopmelding, gebruiksmelding en milieumelding). Toetsing van de compleetheid en de werkingssfeer van een melding wordt gezien als equivalent voor het proces van de vergunningverlening. Aan een melding kunnen nadere voorwaarden (maatwerkvoorschriften) worden verbonden. Het opstellen van dergelijke voorschriften maakt onderdeel uit van de vergunningverlening. Bij milieu kunnen deze voorschriften van belang zijn voor het mogelijk maken van een activiteit (verruiming van normen) en ter ondersteuning van toezicht en handhaving. Bij slopen zijn deze voorschriften vooral van belang in verband met het omgaan met gevaarlijke stoffen (zoals asbest) en hinder/overlast voor de omgeving. De APV vergunningen en Bijzondere wetten zijn vanaf 2021 meegenomen in het uitvoeringsprogramma (PUH 2022), derhalve vanaf 2021 benoemd. Op grond van kwaliteitscriteria moet deze analyse, voor het deel van de omgevingsvergunning waarvoor een goede ruimtelijke onderbouwing nodig is, tenminste bevatten: a.

aard van de aanvragen b. complexiteit (aantal deelaspecten) c. overwegingen d. aantal aanvragen e. genomen besluiten f. aantal malen wanneer bezwaar en beroep is aangetekend

4.1.1 Aantal vergunningaanvragen en meldingen Vergunningaanvragen Soort aanvraag Omgevingsvergunnning APV Bijzondere wetten

2019 197 -

Aantallen 2020 2021 245 238 32 109

2022 204 118 44

2019 51 -

Aantallen 2020 2021 77 90 109

2022 62 86 4

Meldingen / Soort melding Wabo APV Bijzondere wetten

4.1.2 Inzicht in type bouwwerk / Aard van de inrichting Inrichtingenbestand brandveilig gebruik EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

9 | 25

gemeente Veendam

Het inrichtingenbestand van het gebruiksdeel van de vergunning wordt ingedeeld op basis van meldingsplichtige en vergunningsplichtige inrichtingen. Type inrichting Aantallen 2019 2020 2021 2022 Meldingsplichtig 4 9 3 4 Vergunningsplichtig 3 5 De meldingen en aanvragen worden ingeboekt door team VTH en voor advies doorgezet naar de Veiligheidsregio. Na het advies wordt de melding/vergunning afgehandeld door team VTH.

4.1.3 Aard en complexiteit van de aanvragen Aard van de vergunningaanvragen Aantallen Soort aanvraag Activiteit 2019 2020 2021 Meldingsplichtig Bouw 97 151 153 Vergunningsplichtig Kap/vellen bomen 59 59 49 Omgevingsvergunning Monumenten 12 7 6 Omgevingsvergunning RO 21 27 18 Omgevingsvergunning Overig 8 1 12 APV Evenement 20 APV Exploitatie 13 APV Wijzigen aanhangsel 5 APV Alcohol 14 APV Parkeren 7 Wet op de Kansspelen APV 2 APV Prostitutiebeleid 0 APV Reclameborden Gedoogbeschikking Coffeeshops 2 * In 2022 is te zien dat er is gestart met het proefdraaien systematiek Omgevingswet Aard van de meldingen Soort Activiteit Melding Sloop Melding Activiteitenbesluit Melding Brandveilig gebruik Melding Uitweg APV Melding klein evenement APV Carbid schieten APV Verkeersbrigadiers aanstellen APV Collecte

2019 7 29 4 11 -

2022 175 54 5 44* 1 45 4 4 5 16 15 0 73 2

Aantallen 2020 2021 15 30 45 47 9 3 8 10 -

2022 28 22 4 8 63 10 4 13

Aantallen 2020 2021 241 223 4 15

2022 161 15

4.1.4 Vergunningen met planologische strijdigheden (RO) Aantal regulier en uitgebreide procedures Soort aanvraag Procedure Omgevingsvergunning Regulier Omgevingsvergunning Uitgebreid EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

10 | 25

2019 185 12

gemeente Veendam

Aantal vooroverleg Soort aanvraag Conceptaanvraag (inclusief leges oplegging)

2019 77

Aantallen 2020 2021 104 118

2022 104

Bestuurlijke maatregelen In 2021 heeft de burgemeester te maken gehad met het treffen van bestuurlijke maatregelen. Zo heeft toezicht en handhaving van maatregelen in het kader van corona lang plaatsgevonden via het instrument van een noodverordening. Daarnaast hebben betogingen plaatsgevonden. Tot slot wordt de gemeente geconfronteerd met ondermijnende criminaliteit. Een van de instrumenten waarover de burgemeester beschikt om hiertegen op te treden is art. 13b Opiumwet, het zogenoemde Damoclesbeleid. Dit houdt in dat bij het aantreffen van drugspanden bestuursdwang wordt toegepast.

4.1.5 Conclusie vergunningverlening Te zien in de cijfers is dat in 2022 is gestart met de systematiek van de Omgevingswet. In 2022 is er ook een VTH applicatie-systeem aangeschaft (LEEF) dat gaat helpen om (o.a.) betere rapportages te maken en dat de processen sneller gaan en dus de vergunningen sneller afgegeven kunnen worden. Het systeem is in april 2023 in gebruik genomen. De gemeente Veendam past de zogenaamde kies-, kruimel, en brokstukbeleid toe in het kader van vergunningverlening. Tevens worden meer aanvragen ondergebracht bij de balievergunningafhandeling en onder de Omgevingswet zal meer vergunningsvrij worden. De conclusie is derhalve dat deze ontwikkelingen ertoe bijdragen dat de afhandelingstermijn versnelt doorlopen kan worden hetgeen leidt tot een kortere verwerkingstijd.

4.2

Toezicht In 2019 is samen met alle Groningse gemeenten en de Provincie Groningen een regionale risicoanalyse en prioriteitstelling gemaakt. In het Uitvoering & Handhavingsbeleid is de systematiek van prioritering uitgebreid beschreven. Door gebruik te maken van deze risicoanalyse is voor taakvelden de spreiding van de risico’s vastgesteld. Dit geeft inzicht in de risico’s en daarmee de prioriteiten per taakveld (zie bijlage 1). De probleemanalyse dient tenminste 1 maal per 4 jaar te worden opgesteld en bestuurlijk vastgesteld en de risicoanalyse dient 1 maal per jaar te worden geactualiseerd op basis van monitoringsgegevens over naleefgedrag.

5

Werkzaamheden handhaving Voor de strategie op gebied van handhaving (conform de definitie van hoofdstuk 2) verwijzen we naar de Toezicht- & Handhavingsstrategie WABO in de provincie Groningen (GHS) gebaseerd op de Landelijke handhavingsstrategie (LHS). Alle gemeenten in de regio Groningen werken conform de GHS evenals de ODG. Het taakveld handhaving behandelt de handhavingsactiviteiten in het kader van de Wabo, Alcoholwet, APV en Bijzondere Wetten. Alle handhavingstaken worden door het team VTH van de afdeling Fysieke Leefomgeving afgehandeld. De gemeente Veendam baseert haar uitvoeringstaken op prioriteiten, voortvloeiend uit de probleemanalyse.

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

11 | 25

gemeente Veendam

5.1

Probleemanalyse handhaving In 2019 is voor de eerste keer een prioriteitstelling gemaakt binnen de gemeente Veendam. Door gebruik te maken van de Risicomodule zijn voor taakvelden de spreiding van de risico’s vastgesteld. In het Integraal beleidsplan is de systematiek van prioritering uitgebreid beschreven. Dit geeft inzicht in de risico’s en daarmee de prioriteiten per taakveld. De probleemanalyse dient tenminste 1 maal per 4 jaar te worden opgesteld en bestuurlijk vastgesteld te worden en de probleemanalyse dient 1 maal per jaar te worden geactualiseerd. De risicoanalyse en prioriteitstelling is in 2022 geactualiseerd. Naast de risicoanalyse en prioriteitstelling heeft in 2021 een rekenkameronderzoek plaatsgevonden naar toezicht en handhaving op het gebied van openbare orde en veiligheid (zie 3.1 Ontwikkelingen; Openbare orde en veiligheid).

5.2

Verplichte onderdelen van de probleemanalyse Volgens de kwaliteitscriteria dient de nieuwe probleemanalyse handhaving in ieder geval de volgende onderwerpen te bevatten:  feitelijk naleefgedrag  effecten van potentiële en mogelijke overtredingen  kansen op overtredingen  klachten en signalen  risico’s schadelijke effecten, incidenten, slachtoffers, branden, rampen en crises  ervaringen en evaluaties  landelijke prioriteiten  bouwfase: aantal te verwachten bouwwerken in afwijking van de vergunning  bouwfase: aantal te verwachten bouwwerken en sloopwerken zonder vergunning  bouwfase: inzicht in de bestaande bouwvoorraad, te verwachten bouwwerken in afwijking van de gebruiksvergunning en op basis van inzicht te verwachten bouwwerken zonder gebruiksvergunning  gebruiksfase: inrichtingsgebonden en niet-inrichtingsgebonden taken en objecten  analyse van stofstromen Bij het opstellen van de nieuwe risicoanalyse worden bovenstaande onderwerpen daarin verwerkt. Op dit moment wordt gewerkt met de huidige prioriteitstelling. Voor het uitwerken van de specifieke werkzaamheden gebruiken we een format (taakblad). In de taakbladen wordt beschreven welke concrete activiteiten we precies gaan uitvoeren, hoe we dit gaan doen en welke capaciteit hiervoor gewenst is.

6

Personele capaciteit en financiële middelen Het hebben van een professionele organisatie is een voorwaarde om het VTH beleid en Programma Uitvoering en Handhaving adequaat te kunnen opstellen en uitvoeren. Zoals beschreven in het beleidsplan VTH 2019-2023 gaat de gemeente Veendam de aankomende jaren (beter) in staat zijn om een gedetailleerd overzicht te creëren van gwenste en beschikbare financiële en personele middelen per doelstelling omdat er SMART doelstellingen zijn opgenomen en er is gekozen voor risico gestuurd toezicht dat de schaarse middelen inzet op de grootste risico’s.

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

12 | 25

gemeente Veendam

6.1

Beschikbare en gewenste personele capaciteit In de hierna volgende overzichten wordt gebruik gemaakt van Fte. 1 Fte = 1400 effectieve uren.

6.1.1 Beschikbare capaciteit De werkzaamheden worden uitgevoerd door met name de afdeling Fysieke Leefomgeving en team Openbare Orde en Veiligheid. De formatie van OOV (1,9 fte.) zat in 2021 en 2022 niet in deze staat (viel onder Mens & Maatschappij). Uitsluitend de capaciteit van de BOA’s viel onder Fysieke Leefomgeving. De volgende formatie is beschikbaar voor het uitvoeren van de werkzaamheden: Omschrijving Functie vergunningverlening Mw. ontwikkeling II Mw. ontwikkeling III Mw. beleidsuitvoering II Mw. beleidsuitvoering III Mw. APV Totaal

Bezetting (FTE)

Omschrijving Functie Toezicht en handhaving Mw. handhaving I Mw. handhaving V Mw. toezicht IV Mw. beleidsuitvoering I + C Totaal

Bezetting (FTE)

0.89 1.89 2.53 1.00 1.00 7.30

1.00 1.80 1.00 1.00 4.80

Het totaal beschikbare uren is 16.940 uur (12.1 fte x 1400 uur). Formatie per oktober 2022 (OOV naar Fysieke Leefomgeving), 1 fte. is 1400 uur effectief Omschrijving Functie Adviseur openbare orde en veiligheid Juridisch beleidsmedewerker

Bezetting (FTE) 1,9 fte. (structureel) 0,5 fte. (structureel

Toezicht & handhaving openbare orde en veiligheid Boa Toezichthouders

2,0 fte. (structureel) 1,0 fte. (incidenteel)

Het verschil tussen een BOA en een toezichthouder EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

13 | 25

gemeente Veendam

Een BOA kan boetes uitschrijven. Een toezichthouder heeft meer onderzoeksbevoegdheden maar kan alleen sancties voor de toekomst opleggen, als een overtreding niet wordt beëindigd. Hij geeft eerst een aanwijzing die opgevolgd moet worden. Gewenste capaciteit (uitvoeringsprogramma VTH 2022) Voor de uitvoering is de gewenste capaciteit op jaarbasis geraamd op: 1 2 3 4 5

Toezicht & handhaving Toezicht evenementen Toezicht melding/vergunning op grond van de APV (incl. Ondermijning) Toezicht Alcoholwet Toezicht parkeren (blauwe zone, ‘lang’ parkeren voertuigen) Klachten, meldingen en handhaving (inclusief projectmatige inzet Borgerswold, LSP en overige sportlocaties) Overige aandachtlocaties: centrum, station Totaal geraamde capaciteit

Gewenste fte. 0,6 fte. 1,0 fte. 0,4 fte. 0,4 fte. 1,3 fte.

3,7 fte.

Toelichting inzet 1. Toezicht evenementen Evenementen worden ingedeeld in risicocategorieën, zogenoemde a-, b- en c-evenementen. Bij de b- en c- evenementen wordt altijd boa-capaciteit ingezet voor toezicht en handhaving in het openbare domein. Te denken valt aan de sinterklaasintocht, kermis in het voorjaar en najaar en de jaarwisseling met toezicht op ontheffingen voor carbid schieten. Aantal evenementen: 20 in 2021 en 36 in 2022 Ingezette uren: 800 in 2021 en 1320 in 2022 2. Toezicht melding/vergunning op grond van de APV (incl. Ondermijning) Hieronder vallen meldingen woonoverlast, (drugs)afval, exploitatievergunningen, toezicht op de kansspelen, collectevergunningen, standplaatsen. Veel toezicht heeft plaatsgevonden op woonoverlast en afval. Er hebben afvaldumpingen van onder andere drugsafval plaatsgevonden. In sommige wijken staan vuilcontainers langdurig aan de weg of staan ze op hinderlijke plaatsen. Boa’s zetten zich vaak in bij verschillende vormen van woonoverlast, burenruzies, vervuiling en verrommeling. Specifiek vraagt het toezicht op fietswrakken en weesfietsen capaciteit. Ingezette uren: Reguliere inzet vindt dagelijks plaats Totale inzet bedraagt: 2100 uur 3. Toezicht Alcoholwet Wegens het ontbreken van een bevoegde boa voor controles in horeca-inrichtingen hebben in 2021-2022 geen controles op de Alcoholwet plaatsgevonden.

Inmiddels is een van de boa’s bevoegd en zijn de andere twee in opleiding. 4. Toezicht parkeren (blauwe zone, ‘lang’ parkeren voertuigen) EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

14 | 25

gemeente Veendam

Het reguliere toezicht betreft de controles van parkeren in de ‘blauwe zone’. Vanaf 2022 is dit weer structureel opgepakt. Daarnaast vindt ook parkeertoezicht plaats op overige parkeeroverlast en onveilige situaties. Projectmatig wordt aandacht besteed aan specifieke locaties waar veel parkeeroverlast plaatsvindt. In 2022 heeft dit op 9 locaties plaatsgevonden. Ingezette uren: 700 uur 5. Klachten, meldingen en handhaving (inclusief projectmatige inzet Borgerswold, LSP en overige sportlocaties) In 2021 en 2022 heeft projectmatig inzet plaatsgevonden voor Borgerswold en (vanaf 2022) LSP. Hiervoor zijn toezichthouders ingehuurd. De projectmatige inzet voor Borgerswold en LSP bedroeg totaal 1900 uur Zowel in de reguliere werkzaamheden heeft de aanpak van jeugdoverlast als inzet bij de problematische jeugdgroep veel capaciteit gevraagd. Dit houdt verband met de aanpak van overlast in het centrum en op het station. Er zijn 27 projecten op het gebied van jeugd aangepakt. Naast deze locatie en doelgroepen aanpak zijn onderwerpen als overlast door honden en aanlijnplicht opgepakt. Projectmatig heeft lang parkeren/ aanpak van voertuigwrakken plaatsgevonden. Overlast door verwarde personen in de openbare ruimte vraagt regelmatig om inzet. Ingezette uren LSP en Borgerswold 1900 uur Ingezette uren klachten, meldingen en handhaving 1400 uur 6.

Overige aandachtslocaties: - bij sluitingen op grond van 13b Opiumwet wordt toezicht van panden uitgevoerd - leegstaande panden vragen regelmatig om inzet van boa’s bijvoorbeeld doordat ze niet deugdelijk zijn afgesloten en er overlast plaatsvindt. - Vluchtelingenopvang heeft plaatsgevonden in de Sorghvliethal en vindt plaats in Wildervank. Ook hierbij vervullen de boa’s een toezichtsfunctie (buiten). Ingezette uren:

700 uur

Samengevat De inzet op het gebied van openbare orde en veiligheid, APV en bijzondere wetten heeft in 2021 en 2022 anders plaatsgevonden dan gepland in het handhavingsprogramma. Zoals aangegeven is Covid19 en daardoor geldende maatregelen de belangrijkste oorzaak hiervan. Sommige taken konden niet worden uitgevoerd en andere zoals toezicht op naleving van de maatregelen vroegen juist intensieve aandacht. Daarnaast hebben personele wisselingen zowel bij openbare orde en veiligheid, vergunningverlening als bij toezicht en handhaving invloed gehad op de planning en uitvoering. Samengevat bedroeg de totale inzet voor toezicht op APV, bijzondere wetten en openbare orde en veiligheid 7600 uur. Hiervan is 1900 uur door specifiek toezicht (Coronamaatregelen, Borgerswold, LSP) uitgevoerd. Dit houdt in dat 5700 uur is besteed aan reguliere en projectmatige inzet. Dit komt neer op 4,0 fte. De beschikbare formatie boa’s en toezichthouders bedroeg 3,0 fte. De overige uren zijn opgevangen door stagiaires. Dit is feitelijk oneigenlijke inzet van capaciteit, want het betreft geen volwaardige toezichthouders. EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

15 | 25

gemeente Veendam

Hierbij wordt opgemerkt dat op het gebied van vergunningen er nog een actualisatie dient plaats te vinden en dat op een aantal categorieën vergunningen en ontheffingen geen toezicht en handhaving plaatsvindt. Ook is in dit jaarverslag nog geen rekening gehouden met de uitkomsten van het onderzoeksrapport ‘Ommelander praktijken’ (Tops/Van der Torre) naar ondermijning in de provincie Groningen. Om te zorgen voor een structurele borging (in plaats van tijdelijke uitvoering) van de taken wordt voorgesteld om budget beschikbaar te stellen voor 1 fte. extra BOA-capaciteit.

6.1.2 Gewenste personele capaciteit Voor de uitvoering van voorgenomen VTH taken zijn de volgende gewenste uren in kaart gebracht:  Vergunningverlening: 5530 uren. Dit is gelijk aan 3.95 Fte.  Toezicht en handhaving: 8.750 uren. Dit is gelijk aan 6.25 Fte.  Projecten: 5530 uren. Dit is gelijk aan 3.95 Fte. Voor de uitvoering van alle werkzaamheden binnen VTH zijn 16.940 effectieve uren beschikbaar. Dit staat gelijk aan 12.1 Fte. Nr.

Taakblad Vergunningverlening

1 2 3

Omgevingsvergunning activiteit bouwen en ruimtelijke ordening Omgevingsvergunning activiteit monument APV , Alcoholwet, bijzondere wetten Totaal gewenst aantal uren Vergunningenverlening

Nr. 4 5 6

Taakblad Toezicht en Handhaving Toezicht Omgevingsvergunning activiteit Bouwen en RO Toezicht Omgevingsvergunning activiteit monument Toezicht Evenementen

7

Toezicht vergunning/melding op grond van de APV

1.00

8 9 10 11

Toezicht Alcoholwet Toezicht Parkeren Klachten, Meldingen en handhaving Illegale bouw, reclame en gebruik Totaal gewenst aantal uren Toezicht en Handhaving

0.40 0.40 1.30 1.20 6.25

Nr

Taakbladen Keuze Taken

12

Algemene Werkzaamheden

2.70

13

Wet Kinderopvang

0.90

14

Project Ondermijning

0.05

15

Corona

0.30

Totaal gewenst aantal uren Projecten

3.95

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

Gewenste Fte 2.20 0.05 1.70 3.95 Gewenste Fte 1.20 0.15 0.60

Gewenste Fte

16 | 25

gemeente Veendam

6.1.3 Conclusie beschikbaar en gewenste capaciteit Voor de uitvoering van alle werkzaamheden binnen de Fysieke Leefomgeving is er onvoldoende capaciteit. O.O.V. (per okt. 2022 onderdeel van Fysieke Leefomgeving) Vergunningverlening Toezicht & Handhaving

3.95 6.25

Beschikbaar Fte (in uren) 7.3 4.8

3.95

-

Gewenst

Projecten*

Totaal Fte gewenst versus beschikbaar 14.15 Fte (19.810) 12.1 Fte (16.940) * Projecten worden uitgevoerd in de wisselende samenstelling van beschikbare FTE voortkomend uit Vergunningverlening en Toezicht en Handhaving.

6.2

Financiële middelen Vele gemeentelijke taken worden uitgevoerd door voornoemde afdelingen. Echter, specifieke uitvoeringstaken worden door de zogenaamde verbonden partijen (gemeenschappelijke regelingen) uitgevoerd. Die taken worden dus “uitbesteed”. De reden hiervan kan zijn dat dat verplicht gebeurd, maar het kan ook een eigen keuze betreffen. De hieraan verbonden uitgaven zijn opgenomen in de begroting. In het VTH beleid (paragraaf 7.4) beschrijven we aan welke partners taken zijn uitbesteed en hoeveel middelen we daarvoor in de begroting gereserveerd hebben.

7

Protocollen en werkinstructies Volgens de kwaliteitscriteria dient de gemeente Veendam te handelen op grond van protocollen en werkinstructies voor de voorbereiding en uitvoering van alle Wabo-taken. De procedurebeschrijvingen en werkinstructies zijn in lijn met de strategie voor vergunningverlening. De gemeente Veendam heeft protocollen en werkinstructies voor onze reguliere werkzaamheden op gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Communicatie is een belangrijk hulpmiddel om naleving van wet- en regelgeving te bevorderen. Van een goede voorlichting aan burgers en bedrijven gaat een preventieve werking uit. Door de bekendheid met de wet- en regelgeving te vergroten, vermindert het aantal onbewuste overtredingen. Door duidelijk te communiceren over het integrale VTH beleid en de consequenties van strijdig handelen met de wet- en regelgeving wordt meer duidelijk dat de gemeente haar taken serieus neemt. Het spontane naleefgedrag wordt hiermee vergroot. Volgens de kwaliteitscriteria dient het protocol de volgende elementen te omvatten: communicatie over vergunningsresultaten, toezichtsresultaten, sanctiebesluiten en gedoogbesluiten, informatiebeheer van toezichtsresultaten, sancties en gedoogbesluiten en de operationele informatie-uitwisseling intern en met andere handhavingsorganisaties van toezichtsresultaten, sancties en gedoogbesluiten.

Op dit moment zijn er nog geen protocollen voor communicatie die volledig voldoen aan de kwaliteitscriteria.

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

17 | 25

gemeente Veendam

Bijlage 1

Evaluatie beleidskader en -velden

In het hierop volgende (gecombineerde) document zullen naast de hierbij opgenomen “evaluatie van beleidskader en -velden”, ook de bijlagen “Overzicht strategische doelstellingen beleidskader” en “Taakbladen” worden opgenomen. Evaluatie beleidskader In deze bijlage wordt het VTH beleidskader geëvalueerd. De evaluatie is gebaseerd op (de missie, visie en strategische doelstellingen uit) het VTH-beleidsplan gemeente Veendam 2019-2022, vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Veendam op 26 maart 2019. De resultaten zullen worden gebruikt voor verbetering van de nieuwe U&H strategie 2023-2027. Zoals eerder vermeld, is deze evaluatie onderdeel van de wettelijk voorgeschreven beleidscyclus. De evaluatie ziet toe op de vorige periode en is mede gebaseerd op de jaarverslagen in deze beleidsperiode. In de tabel staan de doelstellingen genoemd en is aangegeven of de onderwerpen zijn opgepakt en uitgevoerd. De strategische doelstellingen zijn aan één of meerdere kernwaarden uit het document “Toekomstvisie Veendam 2020: Turfstad èn Durfstad” van de gemeente gekoppeld.

De kernwaarden: Doorzicht (transparantie in processen, beslissingen en communicatie zowel intern als extern), Durf (lef in behouden, handhaven en innoveren en moedig in ruimte geven), Daadkracht (toepassen van regels en dereguleren, loslaten) en Dienstbaar (bereikbaarheid, juiste kwaliteit op juiste moment).

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

18 | 25

gemeente Veendam

Strategische doelstellingen VTH Beleidsplan 2019-2022 1. Een veilig en duurzaam Veendam De gemeente streeft naar een leefbare omgeving door Veendam veilig, gezond en duurzaam te houden. (kernwaarde: Durf) 1. In 2022 voldoet 80% van de bedrijven die in de categorie hoog risico vallen, na de eerste controle aan de geldende regels. 2. In 2022 voldoet 95% van de bedrijven die in de categorie hoog risico vallen, na de eerste hercontrole aan de geldende regels. 3. Kansen die zich bij de uitvoering van de VTH taken m.b.t. duurzaamheid aandienen, worden zoveel mogelijk benut. Enerzijds gaat het hier om het inzetten van de wettelijke mogelijkheden om duurzaamheidsmaatregelen af te dwingen of om aan duurzaamheidseisen te voldoen. Anderzijds om het voorlichten en het bevorderen van duurzaam handelen. 4. Aardgasloos bouwen is een belangrijk gespreksonderwerp tijdens het overleg met initiatiefnemers van nieuwbouwprojecten. Bij bestuurlijke besluitvormingsstukken wordt nadrukkelijk vermeld of dit punt besproken is.

2.

Verbeteren van de dienstverlening naar burgers en bedrijven De gemeente levert tijdig handhaafbare vergunningen op basis van een zorgvuldige en transparante afweging van belangen. De motivering van besluiten is begrijpelijk en toegespitst op de ontvanger. Hier is aangegeven op welke wijze dit dient te worden gerealiseerd. (kernwaarden: Dienstbaar en Doorzicht) De gemeente stelt zich op het gebied van dienstverlening de volgende doelen: 5. Na ontvangst van een klacht/melding/informatieverzoek wordt uiterlijk binnen twee werkdagen contact opgenomen met de melder. 6. In 2019 wordt in 100% van de gevallen bij het behandelen van elke vergunningaanvraag het zogenaamde ´casemanagement´ toegepast. Hierbij wordt een aanvraag zo compleet en integraal mogelijk afgehandeld. Elk vergunningsdossier heeft een casemanager, die ervoor zorgt dat een dossier integraal door de betrokken partijen wordt beoordeeld. De casemanager communiceert hierover met de aanvrager Bij het niet starten van vergunde activiteiten, is het van belang de afgegeven vergunning in te trekken. Tijdens de looptijd van dit beleidsplan worden de 'slapende vergunningen' waarvan 3 jaar na vergunningverlening geen gebruik is gemaakt, in principe ingetrokken conform de intrekkingsregeling voor de omgevingsvergunning activiteit bouw. 7. In 2022 is op 100 % van de binnen gekomen vergunningen binnen de gestelde termijn afgehandeld.

3. Verbeteren van het naleefgedrag en de uitvoeringskwaliteit De gemeente Veendam wil het naleefgedrag van burgers en bedrijven verbeteren en wil een efficiënte en transparante uitvoering van taken. (kernwaarden: Daadkracht en Dienstbaar) De gemeente stelt zich de volgende doelen: 8. Het verbeteren van de uitvoering van de VTH-taken die voortkomen uit de BIG-8 cyclus, onder meer door het vaststellen en implementeren van toetsing- en toezichtprotocollen en de landelijke handhavingsstrategie (LHS) in 2019. 9. Het voldoen aan het kwaliteitsniveau van de verordening VTH (kwaliteitseisen en capaciteit van het personeelsbestand) die voortvloeien uit de Wet VTH.

4. Overzichtelijke Financiën De gemeente Veendam streeft ernaar de financiële middelen inzichtelijk te maken en die te koppelen aan de realisatie van de strategische doelen. (kernwaarde: Doorzicht) De gemeente stelt zich hierbij het volgende doel: 10. Afzonderlijk in kaart brengen van de VTH-doelstellingen en vertalen in de begroting.

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

19 | 25

gemeente Veendam

De doelstelling is (nog) niet behaald Toelichting gebruik iconen:

De doelstelling is gedeeltelijk behaald De doelstelling is behaald

Strategische doelstelling 1. Een veilig en duurzaam Veendam De gemeente streeft naar een leefbare omgeving door Veendam veilig, gezond en duurzaam te houden. (kernwaarde: Durf) Leidend principe: Wij doen dit in eerste instantie door erop toe te zien dat bestaande regels en voorschriften worden nageleefd. Het uitvoeren van vergunningverlening-, toezicht- en handhavingstaken op de door de overheid vastgestelde voorschriften draagt bij aan deze doelstelling. Door het handhavend optreden moet het aantal overtredingen, dat burgers en bedrijven begaan, verminderen. De gemeente stelt zich de volgende doelen: 1. In 2022 voldoet 80% van de bedrijven die in de categorie hoog risico vallen, na de eerste controle aan de geldende regels. Evaluatie doelstelling 1: Zie tekst evaluatie doelstelling 2. 2.

3.

4.

In 2022 voldoet 95% van de bedrijven die in de categorie hoog risico vallen, na de eerste hercontrole aan de geldende regels. Evaluatie doelstelling 2: Doelstelling 1 en 2 hangen nauw met elkaar samen. Bij het opstellen van de doelstellingen was niet voorzien dat het land (bijna letterlijk) zo lang op slot zou gaan door COVID-19. Ook door personele wisselingen (intern), uitval en ziekte waren we zowel kwantitatief als kwalitatief niet op sterkte om deze doelstelling te realiseren. De voorziene controles hebben daarom veel minder plaatsgevonden dan gewenst. In elk geval was er te weinig controle om goed te kunnen evalueren op de doelstellingen 1 en 2. Kansen die zich bij de uitvoering van de VTH taken m.b.t. duurzaamheid aandienen, worden zoveel mogelijk benut. Enerzijds gaat het hier om het inzetten van de wettelijke mogelijkheden om duurzaamheidsmaatregelen af te dwingen of om aan duurzaamheidseisen te voldoen. Anderzijds om het voorlichten en het bevorderen van duurzaam handelen. Evaluatie doelstelling 3: De doelstelling is behaald voor wat betreft het voorlichten van duurzaam handelen (tijdens de vooroverleggen). Het afdwingen om aan de duurzaamheidseisen te voldoen is ook de komende periode een belangrijk onderwerp en verdient (meer) aandacht. Aardgasloos bouwen is een belangrijk gespreksonderwerp tijdens het overleg met initiatiefnemers van nieuwbouwprojecten.

Bij bestuurlijke besluitvormingsstukken wordt nadrukkelijk vermeld of dit punt besproken is. Evaluatie doelstelling 4: deze doelstelling is behaald. Als er nu nieuwbouw plaatsvindt wordt er geen gasaansluiting meer aangelegd.

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

20 | 25

gemeente Veendam

Strategische doelstelling 2. Verbeteren van de dienstverlening naar burgers en bedrijven De gemeente levert tijdig handhaafbare vergunningen op basis van een zorgvuldige en transparante afweging van belangen. De motivering van besluiten is begrijpelijk en toegespitst op de ontvanger. Hier is aangegeven op welke wijze dit dient te worden gerealiseerd. (kernwaarden: Dienstbaar en Doorzicht) De gemeente stelt zich op het gebied van dienstverlening de volgende doelen: 5. Na ontvangst van een klacht/melding/informatieverzoek wordt uiterlijk binnen twee werkdagen contact opgenomen met de melder. Evaluatie doelstelling 5: Binnen de gemeente Veendam zijn de doelstelling gemonitord. Uit deze monitoring blijkt dat de doelstelling om na ontvangst van een klacht / melding / informatieverzoek binnen 2 werkdagen contact op te nemen met de melder niet in alle gevallen wordt gehaald. De klachten en meldingen (met uitzondering van die gebaseerd op de APV en / of bijzondere wetten) met een hoog risico zijn wel binnen de 2 dagen afgehandeld. Informatieverzoeken kennen een langere doorlooptijd. Om dit in de toekomst beter te doen is het maken van onderscheid / differentiatie in het soort klachten meldingen of informatieverzoeken en de daaraan gekoppelde termijn belangrijk. 6. In 100% van de gevallen bij het behandelen van elke vergunningaanvraag het zogenaamde ´casemanagement´ toegepast.

Hierbij wordt een aanvraag zo compleet en integraal mogelijk afgehandeld. Elk vergunningsdossier heeft een casemanager, die ervoor zorgt dat een dossier integraal door de betrokken partijen wordt beoordeeld. De casemanager communiceert hierover met de aanvrager Bij het niet starten van vergunde activiteiten, is het van belang de afgegeven vergunning in te trekken. Tijdens de looptijd van dit beleidsplan worden de 'slapende vergunningen' waarvan 3 jaar na vergunningverlening geen gebruik is gemaakt, in principe ingetrokken conform de intrekkingsregeling voor de omgevingsvergunning activiteit bouw. Evaluatie doelstelling 6: In de gevallen bouw en milieu/Wabo (nog niet voor APV/ bijzondere wetten) worden op dit moment casemanagement toegepast en is daarmee de doelstelling behaald. Op dit moment ontvangen we nog veel aanvragen die onvolledig zijn waardoor de doorlooptijd van een dossier soms lang kan duren. De uitdaging is nu om meer volledige aanvragen te gaan ontvangen van de initiatiefnemer zodat de afhandelingstermijn naar beneden kan. 7. 100 % van de binnen gekomen vergunningen is binnen de gestelde termijn afgehandeld. Evaluatie doelstelling 7: Deze doelstelling is niet behaald.

De laatste 1,5 jaar worden bouw en milieu / Wabo en APV / bijzondere wetten de termijnen niet binnen de gestelde termijn afgehandeld door capaciteitstekort en niet correcte verwerking door migratie van nieuwe systemen.

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

21 | 25

gemeente Veendam

Strategische doelstelling 3. Verbeteren van het naleefgedrag en de uitvoeringskwaliteit De gemeente Veendam wil het naleefgedrag van burgers en bedrijven verbeteren en wil een efficiënte en transparante uitvoering van taken. (kernwaarden: Daadkracht en Dienstbaar) De gemeente stelt zich de volgende doelen: 8. Het verbeteren van de uitvoering van de VTH-taken die voortkomen uit de BIG-8 cyclus, onder meer door het vaststellen en implementeren van toetsing- en toezichtprotocollen en de landelijke handhavingsstrategie (LHS) in 2019. Evaluatie doelstelling 8: Wij hebben deze doelstelling behaald. Om de uitvoering te verbeteren hebben wij de BIG sluitend gemaakt door in het jaar 2022 een uitvoeringsprogramma en een jaarverslag (dit document) op te stellen. 9. Het voldoen aan het kwaliteitsniveau van de verordening VTH (kwaliteitseisen en capaciteit van het personeelsbestand) die voortvloeien uit de Wet VTH. Evaluatie doelstelling 9: Wij hebben de doelstelling gedeeltelijk behaald. Om te weten of we voldoen aan het kwaliteitsniveau van de verordening hebben wij ons gemeten aan de kwaliteitscriteria. Hierdoor is inzicht ontstaat aan welke eisen wij wel en niet kunnen voldoen. Uit dit onderzoek is gebleken dat er nog een aantal verbeteracties uit te voeren zijn. Hierop hebben we actie ondernomen maar voldoen nog niet volledig aan het gestelde kwaliteitsniveau.

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

22 | 25

gemeente Veendam

Strategische doelstelling 4. Overzichtelijke Financiën De gemeente Veendam streeft ernaar de financiële middelen inzichtelijk te maken en die te koppelen aan de realisatie van de strategische doelen. (kernwaarde: Doorzicht) De gemeente stelt zich hierbij het volgende doel: 10. Afzonderlijk in kaart brengen van de VTH-doelstellingen en vertalen in de begroting. Evaluatie doelstelling 10: In de praktijk is het niet altijd mogelijk gebleken om VTHdoelstellingen afzonderlijk in kaart te brengen in de begroting. De begroting wordt aangepast aan de thema’s van de omgevingsvisie. In de volgende periode zullen we deze doelstelling beter laten aansluiten bij de thema’s / waarden van de omgevingsvisie. De hiervoor genoemde strategische doelstellingen komen uit het Beleidsplan 2019-2022 en zullen waarschijnlijk niet (allemaal) terugkomen in het volgende evaluatiedocument. Naast de evaluatie op de (gedeeltelijk nieuwe) doelstellingen zal er ook worden geëvalueerd op beleidsvelden (zie hierna). Met betrekking tot de genoemde capaciteitstekort (doelstelling 7), zijn de ontvlechting van de Kompanjie en de maatregelen rondom het coronavirus uiteraard mede van invloed geweest. Evaluatie beleidsvelden Vanaf het volgende evaluatieverslag (gecombineerd document), zullen er (ook) diverse actuele beleidsvelden worden geëvalueerd, i.c.

op te stellen / gestelde doelen binnen Bouwen, Erfgoed, Ruimtelijke ordening, APV (evenementen zijn onderdeel van de APV) en Bijzondere wetten. Zoveel als mogelijk zal er jaarlijks op dezelfde doelen worden geëvalueerd, zodat de voortgang zichtbaar is. Wanneer doelen zijn behaald en het (daardoor) niet meer nodig is deze te herhalen, zullen ze – onder vermelding hiervan in het lopende jaar – niet meer worden opgenomen in het volgend jaardocument. Via raadsvragen, de begrotingscycli, provinciaal overleg en / of andere gremia, zullen er dan nieuwe, aanvullende doelen worden opgevoerd.

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

23 | 25

gemeente Veendam

Bijlage 2

VTH Uitvoeringsprogramma 2023 Ontwikkelingen

Er zijn verschillende ontwikkelingen die spelen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving of in het algemeen in de organisatie die ook relevant zijn voor de uitvoering van onze VTH-taken. Deze worden in onderstaande opgesomd: • Het herijken van het VTH-beleid en de per 1 januari 2024 in te voeren Omgevingswet. Bij het herijken dient rekening te worden gehouden met de bepalingen uit de Omgevingswet. De Omgevingswet biedt de mogelijkheid om samen met onze inwoners te bepalen hoe de omgeving er in Veendam uit zal zien. Dit kan van invloed zijn op onze inzet op het terrein van vergunningverlening, toezicht en handhaving. • De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) treedt tegelijkertijd in werking met de Omgevingswet, dus op 1 januari 2024. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Daarnaast wordt de aansprakelijkheid van aannemers ten opzichte van particuliere en professionele opdrachtgevers uitgebreid. De wet treedt gefaseerd in werking en geldt eerst voor gevolgklasse 0 (vergunningsvrij) en gevolgklasse 1 (bijvoorbeeld grondgebonden woningen, recreatiewoningen of bruggen voor voetgangers en fietsers). Intern zijn we ons aan het voorbereiden op de komst van de Wkb. Voor de gemeente betekent dit o.a. dat een externe partij (kwaliteitsborger) de controles op de bouw gaat doen.

De gemeente behoudt wel de positie van bevoegd gezag. • De Kwaliteitscriteria 2.2: Deze criteria zullen naar aanleiding van de invoering van de Omgevingswet geactualiseerd worden, waarna het nieuwe set (Kwaliteitscriteria 2.3) dan geïmplementeerd zal moeten worden. • De gemeente Veendam werkt al geruime tijd met zogenaamde Omgevingstafels. De nieuwe manier van vergunningverlening, gebaseerd op de Omgevingswet. Een klein team van beoordeelt of een initiatief wenselijk is en door kan naar de Omgevingstafel; meerdere experts (van bijvoorbeeld ruimtelijke ordening, milieu, bouwen) en ketenpartners (zoals de gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD), Rijkswaterstaat, omgevingsdiensten). De impact van de Omgevingswet op het vergunningverleningsproces en de dienstverlening is behoorlijk. De duur wordt sterk ingekort; alle aanvragen moeten in principe via de reguliere procedure binnen 8 weken worden afgehandeld. Ook de wijze waarop vergunningaanvragen getoetst worden verandert. De Omgevingswet vraagt om een integrale afweging, met als uitgangspunt: ‘Hoe kunnen we dit initiatief mogelijk maken?’ • Coalitieakkoord 2022-2026 Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 is een coalitieakkoord gesloten. Voor openbare orde en veiligheid zet de coalitie o.a.

concreet in op: - Toezicht en handhaving in de openbare ruimte (waar onder andere Borgerswold en het LSP) met behulp van extra boa’s • Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 In december 2022 heeft de gemeenteraad het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 vastgesteld. Separaat aan dit VTH uitvoeringsprogramma is een Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid 2023 opgesteld.

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

24 | 25

gemeente Veendam

Hierin zijn de taken openbare orde en veiligheid beschreven. Deze sluiten aan bij dit VTH uitvoeringsprogramma, waarbij in dit stuk de inhoudelijke taken, uren en formatie zijn opgenomen.

• Handhavingsarrangement In maart 2023 hebben de leden van de lokale driehoek een handhavingsarrangement gesloten. Voor de gemeentelijke handhavingsorganisatie is de samenwerking met de politie een belangrijk speerpunt. Een goede regie, heldere prioriteiten en nauwe samenwerking zijn essentieel voor een effectieve aanpak van leefbaarheids- en veiligheidsproblemen. Duidelijk is dat samenwerking, ondanks haar complexiteit, meerwaarde op het gebied van leefbaarheid en veiligheid kan opleveren. Daarom zijn politie en Boa’s erbij gebaat deze samenwerking voort te zetten en te blijven streven naar verbetering van het samenwerkingsproces. Het handhavingsarrangement biedt de lokale politie basisteams en gemeenten een basis waarmee verdere professionalisering en verduurzaming van de operationele samenwerking tussen politie en boa’s kan worden vormgegeven. • ‘Ommelander Praktijken’ In “Groningse praktijken”, een analyse van (de gemeentelijke aanpak van) ondermijning in de gemeente Groningen, van dr. Edward van der Torre en prof. dr. Pieter Tops, wordt geconstateerd dat “de OOV-formatie in de stad nog altijd riant is, in vergelijking met Groningse gemeenten in het Ommeland. Daar is ondermijning een neventaak van één of enkele veiligheidsambtenaren”.

EV 21/22 + UP 23 VTH/OOV/Bz.Wt.

25 | 25

gemeente Veendam