17 02 01 Jaarrekening 2025

Jaarstukken 2025

1

2

Inhoud

Inhoud.................................................................................................................................................. 3 1.

Woord van de directie .................................................................................................................... 6

2.

Algemeen ...................................................................................................................................... 9 2.1 Inleiding ...................................................................................................................................... 9 2.2 Doelstelling VKB .......................................................................................................................... 9 2.3 Deelnemende gemeenten en bestuur ......................................................................................... 10 2.4 Dienstverlening ......................................................................................................................... 11 2.5 Lidmaatschappen...................................................................................................................... 12 2.6 Kwaliteitszorg ............................................................................................................................ 13 2.7 Bereikbaarheid .......................................................................................................................... 13

3.

Programma verantwoording ......................................................................................................... 15 3.1 Inleiding .................................................................................................................................... 15 3.2 Doelstellingen beleidsplan als kader .......................................................................................... 15 3.3 Resultaten en streefcijfers (ambities) ......................................................................................... 16 3.3.1 Voorkomen van schulden .................................................................................................. 16 3.3.2 Oplossen schulden en bevorderen participatie ................................................................. 17 3.3.3 Voorkomen van maatschappelijke kosten......................................................................... 18

4. Paragrafen .................................................................................................................................... 20 4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................. 20 4.1.1 Kengetallen ......................................................................................................................... 21 4.2 Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................... 22 4.3 Financiering............................................................................................................................... 22 4.3.1 Risicobeheer ....................................................................................................................... 22 4.3.2 Kasbeheer........................................................................................................................... 23 4.4 Bedrijfsvoering........................................................................................................................... 25 4.4.1 Algemeen............................................................................................................................

25 4.4.2 Financieringssystematiek .................................................................................................... 25 4.4.3 Rechtmatigheid ................................................................................................................... 25 4.4.4 Automatisering en telefonie ................................................................................................. 25 4.4.5 Gegevensbescherming ........................................................................................................ 26 4.4.6 Wet open overheid .............................................................................................................. 27 4.4.7 Fraude en fraudepreventie ................................................................................................... 27 4.4.8 Personeel ........................................................................................................................... 28

4.5 Verbonden partijen .................................................................................................................... 31 5. Balans per 31 december 2025 ..................................................................................................... 33 6. Overzicht van baten en lasten 2025 ............................................................................................ 35 6.1 Overzicht van baten en lasten 2025 (categoriale indeling) ........................................................... 35 6.2 Programmarekening 2025 .......................................................................................................... 36 7. Kasstroomoverzicht 2025 ............................................................................................................ 37 8. Toelichting op balans en overzicht van baten en lasten ............................................................ 38 8.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ................................................................. 38 8.2 Toelichting op de balans per 31 december 2025 ...................................................................... 40 8.3 Toelichting op en analyse van categoriale indeling 2025...........................................................

45 8.4 WNT-verantwoording ............................................................................................................. 48 9. Rechtmatigheids-verantwoording en vaststellen jaarstukken ........................................................... 50 9.1 Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................................................ 50 9.2 Vaststellen jaarstukken.............................................................................................................. 52 10. Overige gegevens ....................................................................................................................... 53 10.1 Belangrijke gebeurtenissen na balansdatum ......................................................................... 53 10.2 Exploitatiesaldoverwerking en verdeling ................................................................................ 53 10.3 Verdeelsleutel ...................................................................................................................... 53 10.4 Btw compensatie ................................................................................................................. 54 10.5 Overzicht lasten en baten per taakveld 2025 .........................................................................

54 10.6 Overzicht gemeentelijke bijdragen 2025 ................................................................................ 54 11. Controleverklaring ..................................................................................................................... 56 12. Statistische gegevens ................................................................................................................ 61

4

Jaarverslag 2025

5

1.

Woord van de directie

VKB in beweging. Daarmee is het jaar 2025 in een paar woorden krachtig gekenmerkt. Die beweging was vooral vooruit en daarmee positief. We bouwden aan verbetering van onze processen, versterking van onze teams, verrijking van onze cultuur, verandering in werkwijzen en vernieuwing van onze huisvesting. Uiteraard kwamen we onderweg ook nieuwe of bestaande uitdagingen tegen die het tempo van de vooruitgang mede bepaalden. Het verzuim zette de daling in, maar bleef hoog. Ons grootste ICT-project bereikte mijlpalen, maar duurt langer dan verwacht. De driejaarlijkse NVVK Audit voldeed aan de hoge kwaliteitseisen, maar gaf ook verbeterpunten. En onze opdracht gevende gemeenten spraken hun commitment uit, maar willen ook open en opnieuw kijken naar de opdracht en de vormgeving van de uitvoerende partij voor schuldhulpverlening. Omgeving In 2025 publiceerde het Centraal Plan Bureau Groningen actuele schuldencijfers. Gemiddeld genomen is bij ongeveer 10% van de huishoudens in ons werkgebied sprake van geregistreerde problematische schulden. Jongeren hebben daar een steeds groter aandeel in. Dit beeld alleen is onvolledig. Naast formele schulden bestaan er ook informele, niet geregistreerde schulden. Verder heeft 1 op 5 huishoudens te maken met betalingsachterstanden en hebben de helft van de jongeren tussen de 18-35 jaar moeite om rond te komen.

De risicosfeer is dus aanmerkelijk groter. Ondertussen is de politieke situatie in ons land al lange tijd instabiel. In dat verband zijn er in de sector zorgen over structurele bezuinigingen op de schuldhulpverlening en het uitstellen van keuzes. Onze opdracht gevende gemeenten stemmen hun beleid af op deze uitdagingen. De beleidskenmerken zijn o.a. vroegtijdige signalering, laagdrempelige toegang, integrale aanpak en inzet op het vergroten van redzaamheid door het bieden van nazorg en coaching. Nauwe samenwerking met partners is een ander element, waarbij de VKB de rol heeft van ervaren specialist in schuldhulpverlening voor de inwoners. Organisatie Die rol blijvend willen waarmaken, vraagt om voortdurende aanpassing aan de omstandigheden en een verdere professionalisering. De inzet op de landelijke basisdienstverlening en de veranderende rol van de professional (van ‘het doen vóór’ naar ‘het samen doen mét’ de inwoner) vragen iets van organisatie en medewerker. Dat is een meerjarig proces waartoe in 2025 eerste stappen zijn gezet. De voorbereiding van de aanpassing van het dienstenaanbod, inclusief de uitbreiding met budgetcoaching, zijn voorbeelden daarvan. Directie en management hebben uiteraard een leidende rol hierin.

Daarom is in 2025 ingezet op versterking van de HR-functie en integratie van de verantwoordelijkheid van Financiën en ICT in één nieuwe afdeling bedrijfsvoering. Het organogram is daarop eind 2025 aangepast. Diensten Naast het aanpassen van het dienstenaanbod, volgens de elementen van de landelijke basisdienstverlening, speelt ook nog een andere uitdaging een rol. In de loop van de jaren, zijn er afwijkingen ontstaan tussen de geadviseerde omschreven diensten van de NVVK en het dienstenaanbod van de VKB. In 2025 zijn de eerste stappen gezet om die twee situaties te synchronisatie. Dat heeft ook een reden. Het delen van data, om daar met elkaar van te leren, wordt steeds belangrijker. Dat is alleen kansrijk als dezelfde eenheden worden gemeten. Dit geeft overigens wel weer een extra ICT-uitdaging. 6

Kwaliteit Een mooie mijlpaal in 2025 was de verlenging van onze certificering door de NVVK voor de komende drie jaar. Daarvoor wordt periodiek een intensieve, externe Audit uitgevoerd en de organisatie beoordeeld aan de hand van het kwaliteitskader van de NVVK. Naast het positieve advies van het certificeringsbureau, werden ook negen verbeterpunten gerapporteerd ten aanzien van de uitvoering van onze dienstverlening. Vanaf de zomer is gestart met de uitvoering van de hieraan gekoppelde verbeterplannen. Techniek Wanneer het over techniek gaat, bedoelen we IT inclusief digitale telefonie. In 2025 is de VKB overgestapt naar een ander telefoonsysteem. Net als het oude systeem is dit ook een ‘voice respons’ variant, maar dan beter geënt op de situatie bij de VKB en tegen lagere doorlopende kosten. Ook bij de VKB is de uitdaging bij IT-systemen dat er steeds meer bijkomt en de kosten toenemen en de beheersbaarheid uitdagender wordt. Denk aan de hybride werkplek, informatiebeveiliging, behoefte aan dashboards voor datamanagement en extra applicaties die passen bij de hedendaagse dienstverlening. Het grootste, meerjarige project is de transitie van het oude schuldhulpverleningspakket Allegro naar het modernere nieuwe pakket Smart FMS. In 2025 is de afdeling bewind volledig overgegaan met een kwart van het totaal aantal klanten van de VKB.

Op het vlak van gebruikersvriendelijkheid en productiviteit, voldoet Smart FMS aan de verwachtingen. De totale duur van het project wordt langer dan verwacht. Als voorbereiding op de Europese wetgeving NIS2 heeft de VKB een assessment uit laten voeren en zijn de verschillen tussen ‘wat is’ en ‘wat moet’ benoemd. De overbrugging daarvan staat in 2026 gepland. Een opgave die niet is volbracht is in 2025 is de actualisatie van verouderde software op de besturingssystemen van onze server. Aangezien de serverinfrastructuur het van de IT-omgeving betreft heeft dit hoge prioriteit in het eerste kwartaal van het nieuwe boekjaar. Mensen In dienstverlening is de kracht van het menselijk kapitaal de belangrijkste succesfactor. In 2025 is verder ingezet op een inhaalslag waar al eerder mee gestart was. Er is geïnvesteerd in de ontwikkeling van een strategische aanpak voor vitaliteit en duurzame inzetbaarheid. En er is ingezet op versterking van de HRfunctie om ook te kunnen professionaliseren en op andere uitdagingen zoals opleiding en ontwikkeling. Medewerkers faciliteren om zich te ontwikkelen, goede mensen behouden, en de juiste mensen aantrekken. De relatie met de arbeidsmarkt is hierin een belangrijke factor. In 2025 zagen we de resultaten van de inzet op verbetering van deze relatie. Het aantal reacties op vacatures is fors gestegen.

In 2025 zijn verdere stappen gezet in cultuurverandering die o.a. leidt tot meer eigenaarschap en eigen verantwoordelijkheid en aanpassing aan een andere tijdsgeest. VKB volgt daarbij de visie om niet het gedrag rechtstreeks te beïnvloeden maar de fysieke en sociale context. Zo draagt de in 2025 ingenomen nieuwe huisvesting van de VKB positief bij aan de interactie en samenwerking tussen de operationele afdelingen. En draagt de transparante, menselijke leiderschapsstijl binnen de VKB bij aan een veilige omgeving. In onze optiek is dat de basis om meer om cultuurverandering te stimuleren. Financiële impact Gemeenten De negatieve impact van het financiële resultaat van de VKB op de gemeentelijke begrotingen bleef beperkt tot € 483.875. Dat is € 96.775 gemiddeld per gemeente (zie exacte verdeling paragraaf 8.3). De financiële verhouding met onze gemeenten kent twee belangrijke communicerende vaten. Ten eerste zijn tegenvallende baten in onze diensten, de zogeheten onderproductie, meevallers voor onze gemeenten. En andersom uiteraard. Ten tweede zijn BTW tegenvallers ook meevallers voor de gemeenten. Zij kunnen de door VKB betaalde BTW terug ontvangen uit het BTW-compensatiefonds. 7

Het gerealiseerde resultaat, exclusief de exploitatiebijdrage, is hoger dan de beschreven impact op de gemeentelijke begrotingen. Het totale resultaat is € 846.845 negatief. Een groot deel werd veroorzaakt door de vermelde onderproductie (€ 271.433) en de BTW die in rekening is gebracht in verband met de nieuwe huisvesting (€ 91.537). Deze beide factoren verminderen, zoals beschreven, de impact op de gemeentelijke begrotingen. Het deel dan nog resteert, werd veroorzaakt door hogere personeelskosten dan begroot (€ 375.473). Dat is voornamelijk gerelateerd aan het hoge verzuim en meerdere, aanverwante beëindigingsvergoedingen bij instroom in de WIA. Tot slot droegen de implementatiekosten van Smart FMS (€ 99.000) negatief bij. Op deze wijze werd de VKB wederom geconfronteerd met de structurele onvoorspelbaarheid van haar baten. Hulpvragers trekken pas na jaren aan de bel en bovendien vraagt de Wet gemeenschappelijke regelingen om een zeer vroege inschatting van de afname van onze diensten. Dat vergroot de kans dat de realisatie afwijkt van de begroting en de VKB een exploitatiebijdrage benodigd. Dat was het geval in 2025. Een andere wijze van financieren staat op de bestuurlijke agenda voor de toekomst. Toekomst In 2025 heeft de directie van de VKB, in samenwerking met de directies van onze gemeenten, stappen gezet om de contouren van de toekomst van de VKB helder te krijgen.

De kwalitatieve risicoanalyse die in de zomer is opgeleverd, gaf aan dat de risico's en daarmee de kwetsbaarheid substantieel verlaagd zijn door alle inspanningen, en nu te vergelijken is met een kleine gemeentelijke organisatie. Ook hebben de gemeenten een gezamenlijk perspectief over hoe zij de schuldhulpverlening willen organiseren. Ze zijn het eens over benodigde specialistische ondersteuning die zij willen beleggen bij één externe organisatie. Dat werd nog eens bevestigd door een tussentijdse ‘testcase’ doordat de GKB Groningen haar overeenkomst met de Gemeente Het Hogeland beëindigde per 2027. Hierdoor was overeenstemming nodig om een herverdeling van de vaste lasten te realiseren. In relatief korte tijd werd dat bereikt voor een overbruggingsperiode tot en met maximaal 31 december 2028. Vervolgens heeft in oktober van 2025 de directie vervolgens opdracht gekregen om samen met de gemeenten een plan te maken hoe de entiteit in de toekomst eruit komt te zien, die taken op het vlak van schuldhulpverlening uitvoert voor gemeenten, inclusief een herijking van de financieringssystematiek, inzicht in juridische consequenties en een voorstel voor de governance en aanpassing van de gemeenschappelijke regeling. Tot slot VKB is in positieve beweging. Dat geeft veel energie maar vraagt ook het nodige van medewerkers, management, directie en bestuur.

De ontwikkelingen die wij doormaken, in combinatie met de bevlogenheid en het plezier dat het VKB-team toont, geeft ons alle vertrouwen in de komende periode en de uitdagingen die voor ons liggen. Voor nu rest vooral dank. Dank aan iedereen die afgelopen jaar heeft bijgedragen aan de positieve ontwikkelingen van de VKB. En vooral dank aan alle deskundige en bevlogen medewerkers die onze inwoners weer perspectief bieden en hulp bieden. Iedere dag weer. Marc Winters, Directeur VKB

8

2.

Algemeen

2.1 Inleiding Voor u ligt het jaarverslag 2025. Op grond van artikel 7 van de Financiële Verordening ex art. 212 van de Gemeentewet dient het Dagelijks Bestuur verantwoording af te leggen over de uitvoering van de begroting en het financiële (meerjaren)plan.

2.2 Doelstelling VKB In artikel 3 van de Gemeenschappelijke Regeling wordt de doelstelling van de VKB expliciet benoemd. De bank is een kredietbank en heeft geen winstoogmerk. De regeling wordt getroffen ten bate van een zo doelmatig mogelijke uitvoering van de volgende belangen: a. het verlenen van hulp om te komen tot een financieel stabiele situatie bij inwoners die in financiële moeilijkheden verkeren of dreigen te raken; b. het op zakelijke en sociaal verantwoorde wijze voorzien in de behoefte aan sociale kredieten; c. het voorkomen van maatschappelijk minder gewenste vormen van financiële dienstverlening. In artikel 4 van de Gemeenschappelijke Regeling worden de taken van de VKB expliciet benoemd. Artikel 4 Taken 1. Ter behartiging van de in artikel 3 genoemde doelstelling is de bank ten behoeve van de deelnemers belast met de uitvoering van enige wettelijke bepaling of beleidsregel betreffende de in dat artikel genoemde belangen. 2. De bank heeft daartoe de volgende taken: a. het verrichten van preventieve, voorlichtende, stabiliserende, inkomen beherende, coachende en/of schuldregelende werkzaamheden ten behoeve van personen die in geldelijke moeilijkheden verkeren of dreigen te geraken; b. het voeren van bewind als bedoeld in artikel 1:431 e.v.

van het Burgerlijk Wetboek (Beschermingsbewind) ter bescherming van meerderjarigen die vanwege een lichamelijke of geestelijke tekortkoming (tijdelijk) niet in staat zijn om hun vermogensrechtelijke belangen te behartigen; c. het afgeven van de verklaring als bedoeld in artikel 285, lid 1, sub f van Titel III van de Faillissementswet inzake de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen; d. het aanvragen van een voorlopige voorziening als bedoeld in artikel 287b, lid 1 van Titel III van de Faillissementswet inzake de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen; e. het (doen) verstrekken van kredieten in de zin van de Wck en vallend binnen de kaders van de Wet Fido; f. het verrichten van alle handelingen die met de doelstelling verband houden of daarvoor bevorderlijk kunnen zijn. 9

Op basis van bovengenoemde doelstelling heeft de VKB de visie en missie geformuleerd: Missie: De missie van de VKB is een schulden(zorgen)vrije toekomst voor alle inwoners in onze gemeenten Eemsdelta, Het Hogeland, Oldambt, Pekela en Veendam. Visie: Om die missie te volbrengen, is de VKB dé inwonersgerichte, betrouwbare en deskundige hulpverlener die inwoners met geldzorgen bijstaat. De VKB heeft een ondernemende houding en levert maatwerk vanuit een sterk ontwikkeld inlevingsvermogen. Dit doet de VKB samen met andere organisaties, om zo op integrale wijze een bijdrage te leveren aan een meer duurzame toekomst voor onze inwoners. Waarden: Wij werken vanuit de kernwaarden inwonersgericht, deskundig, betrouwbaar, resultaatgericht en toegankelijk. Doelstellingen: Voorkomen van schulden, oplossen van schulden, duurzame resultaten, het bevorderen van participatie en het voorkomen van oplopende maatschappelijke kosten.

2.3 Deelnemende gemeenten en bestuur De uitvoeringsorganisatie VKB staat onder toezicht van een Algemeen Bestuur. Dit Algemeen Bestuur bestaat uit 5 wethouders van de aangesloten gemeenten die schuldhulpverlening in hun portefeuille hebben. Uit dit Algemeen Bestuur is een Dagelijks Bestuur gevormd van 3 wethouders. Het Dagelijks Bestuur houdt toezicht op de dagelijkse gang van zaken binnen de VKB en is verantwoording verschuldigd aan het Algemeen Bestuur. Een Dagelijks Bestuur van 3 personen en een Algemeen Bestuur van 5 personen laat een onbalans zien, dit is veroorzaakt doordat we als gevolg van de gemeentelijke herindelingen in de afgelopen jaren van acht naar vijf gemeenten zijn teruggegaan als lid van de gemeenschappelijke regeling.

10

Het bestuur werd in 2025 gevormd door:

Naam Dhr. H. Ronde Dhr. G. Engelkens Mw. E. van Klaveren Dhr. B. Wierenga Dhr. H. Hefting

Van

Tot

Gemeente

Functie AB Functie DB

1-1-2025 31-12-205 Eemsdelta 1-1-2025 31-12-205 Oldambt 1-1-2025 31-12-205 Pekela 1-1-2025 31-12-205 Veendam 1-1-2025 31-12-205 Het Hogeland

Voorzitter Voorzitter Plv. voorzitter Plv. voorzitter Lid Lid Lid Lid -

De dagelijkse leiding over de organisatie ligt bij de directeur. De directeur is tevens ambtelijk secretaris van het bestuur.

2.4 Dienstverlening Aan de basis van de dienstverlening liggen de volgende uitgangspunten ten grondslag: • de doelstelling zoals verwoord in artikel 3 van de gemeenschappelijke regeling; • gedragscodes schuldhulpverlening en sociale kredietverlening van de NVVK; • de overige regelgeving en werkwijzen van de NVVK. De VKB stelt de inwoner/klant centraal. Dit dragen wij ook uit onder onze medewerkers, door regelmatig 11

stil te staan bij onze kernwaarden: betrouwbaar, deskundig, resultaatgericht, inwonergericht en toegankelijk. Ook de NVVK-belofte wordt binnen de organisatie uitgedragen: • • • • • •

We hebben een aanmeldproces zonder drempels; We bieden hulp op basis van vertrouwen; We geven duidelijkheid over waar de klant aan toe is; We zorgen ervoor dat geen klant buiten de boot valt; We verlagen de druk door schuldeisers; We streven naar een zo goed mogelijk schuldenvrije toekomst.

Om de beleidsplannen van de gemeenten te kunnen uitvoeren, heeft het bestuur van de VKB regels opgesteld. Deze regels noemen we de Beleidsregels Schuldhulpverlening. De beleidsregels gaan over wanneer een inwoner wordt toegelaten tot schuldhulpverlening en de voorwaarden die daarbij gelden. Ook gaan ze over welke verplichtingen de VKB kan opleggen en wanneer schuldhulpverlening kan worden geweigerd of worden beëindigd. De VKB werkt met een kern- en een keuzepakket. De volgende producten/diensten vormen het kernpakket van de VKB: • • • • • • • • •

Intake, analyse en advies eten behoeve van producten uit het kernpakket en in het kader van preventie (inclusief adviesgesprekken en crisisinterventies); Budgetbeheer; Financieel Beheer; Coachingsgesprekken; Schuldregeling; Schuldbemiddeling; Dwangakkoord; Wsnp-verklaring; Leningaanvraag.

De volgende producten/diensten kunnen onderdeel uitmaken van het keuzepakket en/of kunnen worden ingezet voor individuele inkoop: • • • • •

Beschermingsbewind; Preventie en voorlichting; Leningaanvraag met borg; Ondernemers Nieuwkomers ontzorgen (in 2025 nog gedeclareerd middels regulier budgetbeheer)

2.5 Lidmaatschappen NVVK De VKB is lid van de NVVK, de branchevereniging voor schuldhulpverlening, sociaal bankieren en bewindvoering. De vereniging behartigt de belangen van de leden op landelijk niveau bij de rijksoverheid, maatschappelijke organisaties en instellingen. Verder ondersteunt het verenigingsbureau van de NVVK alle leden op gebied van wet-, regelgeving, beleid en documenten. Het doel is te komen tot goede, uniforme afstemming in aanpak en methode van schuldhulpverlening en krediet-verstrekking. De NVVK Certificering is in 2025 verlengd loopt tot 23 mei 2028. 12

BKR De VKB is lid van Bureau Krediet Registratie (BKR) in Tiel. Potentiële kredietnemers worden getoetst bij deze instelling. Mede op grond van de hieruit verkregen informatie wordt beoordeeld of krediet-verstrekking verantwoord is. Alle verstrekte kredieten worden gemeld bij het bureau. Ook betalingsachterstanden of onregelmatigheden worden kenbaar gemaakt. Als alle verplichtingen zijn nagekomen wordt de cliënt weer afgemeld. Door onder andere gebruik te maken van dit bureau wordt getracht kredietverlening op een zo verantwoord mogelijke wijze te laten plaatsvinden. Daarnaast wordt de informatie van BKR gebruikt bij schuldhulpverlening om een volledig beeld van de financiële verplichtingen van de cliënt te krijgen.

2.6 Kwaliteitszorg In 2025 kreeg kwaliteitszorg extra nadruk in verband met de driejaarlijkse NVVK-audit. Tijdens deze uitgebreide audit, uitgevoerd door certificeringsbureau CIIO, is de kwaliteit van de dienstverlening beoordeeld aan de hand van het kwaliteitskader van de NVVK, dat uit zeven thema’s bestaat. De audit resulteerde in vier afwijkingen en vijf kanttekeningen. Voor elk onderdeel heeft de VKB een plan van aanpak opgesteld gericht op verdere kwaliteitsverbetering. In het onderzoeksverslag concludeert CIIO dat deze plannen getuigen van een goed inzicht in de aard en omvang van de gewogen bevindingen en dat deze adequaat, concreet en meetbaar zijn. Op basis hiervan heeft CIIO er vertrouwen in dat de bevindingen binnen de gestelde termijnen zullen worden opgelost. In 2025 is zodoende een start gemaakt met de negen verbeterplannen uit de Audit, waaronder bijvoorbeeld het structureel voeren van voortgangsgesprekken en het beter coachen van inwoners naar financiële redzaamheid gedurende en na afloop van trajecten bij de VKB. Er lag wederom focus op inhoudelijke begeleiding van medewerkers en de samenwerking tussen de verschillende teams, met als doel om de voortgang en kwaliteit van dossiers naar een hoger niveau te tillen.

Voorts werd ingezet op (bij)scholing van medewerkers over verschillende onderwerpen zoals het toeslagenstelsel en het berekenen van het Vrij Te Laten Bedrag. Onze klanttevredenheidsonderzoeken keren meerdere keren per jaar terug. De uitkomsten hiervan houden we tegen het licht en gebruiken we ter verbetering van onze dienstverlening. We zijn blijven investeren in de samenwerking met ketenpartners en opdrachtgevers, door het werken op locaties en het aansluiten bij intergemeentelijke werkoverleggen. De samenwerking met de gemeenten werd nauwer door het aansluiten bij de partijen die de vroegsignalering uitvoeren. Ook de implementatie van het nieuwe softwareprogramma Smart FMS, binnen de afdeling Bewindvoering, droeg in 2025 bij aan verdere kwaliteitsverbetering. Door automatisering is de kans op fouten als gevolg van menselijk handelen aanzienlijk verkleind, daarnaast wordt er meer uniformiteit van werken afgedwongen. Tegelijkertijd vermindert het programma de administratieve lasten, waardoor medewerkers meer tijd en aandacht kunnen besteden aan de begeleiding van inwoners en aan het verder verhogen van de kwaliteit van de dienstverlening.

2.7 Bereikbaarheid Als organisatie werken wij inwonergericht. Dit betekent dat wij onze dienstverlening op meerdere locaties aanbieden. In november 2025 is de VKB verhuisd naar het Prof. Cleveringaplein 1 in Appingedam. De bereikbaarheid van ons kantoor is daarbij ongewijzigd gebleven. Het nieuwe kantoor biedt meer ruimte voor flexibel werken, wat de samenwerking met ketenpartners bevordert doordat zij vaker op onze locatie kunnen worden ontvangen en blijven werken wanneer gewenst. Daarnaast zijn onze medewerkers wekelijks aanwezig op diverse gemeentelijke en maatschappelijke locaties binnen alle aangesloten gemeenten. Wanneer dit voor de inwoner wenselijk is, kan de dienstverlening plaatsvinden via huisbezoek. 13

Via ons portaal “Mijn VKB”, de website van de VKB en onze LinkedIn-pagina houden we inwoners, klanten en ketenpartners op de hoogte over de activiteiten en diensten die de VKB biedt of over mogelijke (ver)storingen, gewijzigde openingstijden en andere bijzonderheden. De bezoektijden van ons kantoor zijn: maandag t/m donderdag tussen 9.00 – 12.00 uur en tussen 13.00 – 16.00 uur en op vrijdag tussen 9.00 – 12.00 uur. Telefonisch zijn wij voor onze klanten op werkdagen bereikbaar tussen 09.00 – 12.00 uur. Voor aanmeldingen van nieuwe klanten zijn wij op werkdagen ook bereikbaar tussen 13.00 - 16.00 uur. In september 2025 is een nieuwe digitale telefooncentrale in gebruik genomen, waardoor consulenten en bewindvoerders tijdens hun persoonlijke telefonische spreekuren rechtstreeks bereikbaar zijn. Dit heeft de toegankelijkheid verbeterd, wachttijden verkort en in combinatie met organisatorische aanpassingen binnen de teams gezorgd voor een betere bereikbaarheid van de contactpersoon voor onze klanten.

14

3.

Programma verantwoording

3.1 Inleiding In 2021 hebben de gemeenteraden van de VKB-deelnemende gemeenten het beleidsplan Schuldhulpverlening vastgesteld voor de periode 2021 - 2024, op basis van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Dit plan liep eind 2024 af. Inmiddels hebben vier van de deelnemende gemeenten een nieuw beleidsplan vastgesteld. Het beleidsplan geeft de doelstellingen en uitgangspunten van de gemeenten op het gebied van schuldhulpverlening weer. De VKB is verantwoordelijk voor een groot deel van de uitvoering. Jaarlijks wordt via het jaarverslag verantwoording afgelegd over de voortgang en de behaalde resultaten, die als leidraad dienen voor de werkzaamheden van de VKB. Opmerking vooraf De resultaten in dit hoofdstuk hebben betrekking op de uitvoering door de VKB. Gemeenten realiseren daarnaast ook resultaten via ander beleid of andere uitvoeringsorganisaties en ketenpartners, waarover de VKB geen zicht heeft. Voor een volledig beeld van de realisatie van de beleidsdoelstellingen dienen ook deze resultaten te worden meegenomen.

3.2 Doelstellingen beleidsplan als kader Financiële problemen kunnen grote gevolgen hebben voor het dagelijks leven, bijvoorbeeld op het gebied van werk of sociale deelname. Daarom hebben de gemeenten de volgende doelstellingen geformuleerd voor de integrale schuldhulpverlening: 1. Voorkomen van schulden Door te investeren in preventie, vroegsignalering en nazorg wordt de kans verkleind dat grotere of nieuwe schulden ontstaan en daarmee samenhangende maatschappelijke problemen terugkeren. 2. Oplossen van schulden Het doel is inwoners een schuldenvrije toekomst te bieden. Hiervoor worden producten ingezet zoals schuldbemiddeling, 100%-betalingsregelingen of saneringskredieten. Oplossingen dienden binnen maximaal 36 maanden gerealiseerd te worden. Vanaf 1 juli 2023 is deze termijn verkort tot 18 maanden. Bij bijzondere omstandigheden kan de looptijd van een traject worden verlengd. Nazorg na afronding is belangrijk om terugval te voorkomen. 3. Duurzame resultaten Door te werken aan financiële zelfredzaamheid wordt de kans op terugkerende schulden verkleind en wordt het mogelijk dat klanten zich op andere leefgebieden verder kunnen ontwikkelen. Producten die hiervoor worden ingezet zijn onder meer budgetbeheer, 15

ontwikkelen. Producten die hiervoor worden ingezet zijn onder meer budgetbeheer, budgetcoaching en schuldregelingen. 4. Bevorderen van participatie Het vergroten van financiële zelfredzaamheid en het oplossen of beheersbaar maken van schulden zorgt ervoor dat financiële beperkingen inwoners niet langer belemmeren om actief deel te nemen aan de samenleving. De VKB werkt klantgericht en biedt ondersteuning op basis van maatwerk. 5. Voorkomen van maatschappelijke kosten Investeren in integrale schuldhulpverlening voorkomt hoge maatschappelijke kosten, zoals huisuitzetting, herhuisvesting, maatschappelijke opvang, extra bijstand of afsluiting van energievoorzieningen.

3.3 Resultaten en streefcijfers (ambities) De voorgaande doelstellingen zijn vertaald naar concrete, meetbare resultaten voor de uitvoering. Zoals in het beleidsplan is aangegeven, zijn deze resultaten afhankelijk van diverse factoren, zoals de aard van de schuldenproblematiek, de houding en mogelijkheden van schuldenaren, de bereidheid of mogelijkheden van crediteuren, de werkwijze en kwaliteit van andere hulpverleningsorganisaties, en de mate waarin schuldenproblematiek wordt herkend en tijdig wordt doorverwezen. Voor elke doelstelling zijn één of meerdere streefcijfers opgenomen. Deze streefcijfers geven de ambitie van de gemeenten weer ten aanzien van het behalen van de betreffende doelen.

3.3.1 Voorkomen van schulden Preventie In 2025 hebben we de focus op jongeren en jongvolwassenen verder doorgezet. We merken dat we jongeren en betrokken ketenpartners beter bereiken en dat zij ons ook goed weten te vinden. Dit zien we terug in het stijgende aantal aanmeldingen van jongeren in het afgelopen jaar. Daarnaast zijn er vorig jaar diverse adviesgesprekken gevoerd, waardoor we de inzet van zwaardere dienstverlening op het gebied van schulden konden voorkomen. Het effect van het inzetten van preventie en vroegsignalering is lastig te meten of in harde cijfers uit te drukken. Wel is duidelijk dat vroegsignalering ervoor zorgt dat financiële problemen sneller worden herkend, waardoor schulden minder hoog oplopen. Inwoners krijgen eerder passende ondersteuning, wat de kans op escalatie verkleint. Vaak voorkomt dit de inzet van zwaardere dienstverlening. In de gemeenten waar de vroegsignalering goed loopt, zien wij een toename van het aantal aanmeldingen. Dit kan betekenen dat we meer inwoners bereiken, en de vroegsignalering resultaat geeft. Vroegsignalering In 2025 is de samenwerking met de gemeenten op het gebied van vroegsignalering verder versterkt. Door het detacheren van VKB-medewerkers bij verschillende gemeenten wordt kennis en expertise effectief gedeeld en zijn lijntjes kort.

De gedetacheerde medewerkers kunnen hun werkzaamheden op laagdrempelige wijze uitvoeren, wat de resultaten van vroegsignalering ten goede komt. Dankzij deze samenwerking kan worden gecontroleerd welke inwoners al bij de VKB bekend zijn, waardoor dubbele 16

benaderingen worden voorkomen. In 2025 zijn meerdere inwoners uit de gemeenten naar de VKB doorverwezen. De VKB maakt op basis van het intakegesprek een analyse van de situatie en stelt samen met de inwoner een plan van aanpak op. Er wordt passende hulp geboden, zoals budgetbeheer of een schuldregeling. Doordat inwoners eerder in beeld komen, wordt er sneller geholpen en zijn de schulden minder hoog opgelopen, wat zowel inwoners als gemeenten ten goede komt. Streefcijfers: 1. Bij inwoners waarvoor vroegsignalering is ingezet, ligt de gemiddelde schuldhoogte onder € 40.000. 2. Bij inwoners waarvoor vroegsignalering is ingezet, is het gemiddelde aantal schuldeisers minder dan 14. Niet alle effecten van vroegsignalering zijn direct meetbaar. Sommige inwoners accepteren aanvankelijk geen hulp, maar doen later alsnog een beroep op de gemeente of melden zich aan bij de VKB. In 2025 is vroegsignalering in alle gemeenten verder verbeterd en worden de afspraken over doorverwijzing naar de VKB consequent nagekomen. Het aantal aanmeldingen vanuit vroegsignalering neemt toe. In 2025 werd er wederom nauw samengewerkt met de vroegsignaleerders en andere ketenpartners in de gemeenten. Hoewel er aandacht is besteed aan het meetbaar maken van de resultaten, is dit nog niet volledig gerealiseerd.

Niet alle aanmeldingen die voortkomen uit vroegsignalering zijn tot nu toe als zodanig geregistreerd, wat mede te maken heeft met de handmatige registratie. Vanaf 2026 wordt verwacht dat de VKB gebruikmaakt van nieuwe software voor registratie, waardoor de volledigheid en betrouwbaarheid van de gegevens zullen verbeteren. Conclusie: Het aantal aanmeldingen via vroegsignalering was in 2025 onverminderd hoog. De samenwerking met de gemeente en haar ketenpartners en de inzet van VKB-medewerkers was succesvol.

3.3.2 Oplossen schulden en bevorderen participatie Wanneer de schuldenproblematiek van inwoners wordt aangepakt, ontstaat er ruimte om op andere leefdomeinen weer stappen vooruit te zetten. Financiële zorgen staan dan niet langer in de weg van actieve maatschappelijke participatie, zoals deelname aan werk, onderwijs of sociale activiteiten. Ook draagt het tijdig voorkomen van crisissituaties bij aan duurzame participatie. Door vroeg in te grijpen, wordt voorkomen dat problemen escaleren en leiden tot ingrijpende maatschappelijke gevolgen, zoals huisuitzetting, afsluiting van energie of verdere sociaal-maatschappelijke uitsluiting. Streefcijfers: 1) Het percentage inwoners met schulden dat binnen de schuldhulpverlening een oplossing voor de schulden krijgt aangeboden bedraagt jaarlijks minimaal 80%; 2) Het percentage crisissituaties dat wordt afgewend, bedraagt jaarlijks minimaal 80%. Resultaat 2025: In onderstaande tabel zijn de resultaten voor beide streefcijfers over 2025 en voorgaande jaren weergegeven. Resultaat Inwoners met oplossing voor schulden Aantal afgewende crisissituaties

2023

2024

2025

384 van 421 (91%) 31 van 33 (94%)

411 van 469 (88%) 16 van 18 (89%)

385 van 422 (91%) 40 van 43 (93%)

17

Inwoners met oplossing voor schulden Een groot deel van de inwoners dat zich bij de VKB meldt, kampt met schulden. De ernst en de complexiteit verschilt per situatie. In 2025 zijn er 422 intakegesprekken gevoerd, waarna in 385 situaties een oplossing of passend vervolgtraject is aangeboden. In een klein aantal gevallen bleek na het intakegesprek dat verdere ondersteuning niet noodzakelijk of niet mogelijk was. In die situaties zijn inwoners die met een eenmalig advies geholpen zijn of zien zij bewust af van verdere begeleiding. In 2025 hebben wij een groot aantal nieuwkomers financieel ondersteund, met name vanwege een piek in aanmeldingen in de gemeenten Pekela en Oldambt. Omdat de dienst Financieel Ontzorgen Nieuwkomers pas vanaf 1 januari 2026 formeel aan ons dienstenpakket wordt toegevoegd, konden deze trajecten in 2025 nog niet geregistreerd worden. Hierdoor zijn de exacte aantallen voor dit jaar niet beschikbaar. Vergeleken met het voorgaande jaar is het totaal aantal intakes licht afgenomen, terwijl het aantal inwoners dat een aanbod voor schuldhulpverlening heeft ontvangen procentueel juist is toegenomen. Dit duidt op een relatief hogere doorstroom naar een passende oplossing.

Afgewende crisissituaties Er is sprake van een crisissituatie wanneer een inwoner wordt geconfronteerd met een dreigende woningontruiming, afsluiting van elektra, gas of water, of het verlies van de zorgverzekering. In 2025 zijn 43 aanmeldingen geregistreerd waarbij sprake was van een crisissituatie. Tot 2026 was een crisisinterventie gekoppeld aan de dienst ‘Crisisintake Compleet’. Hierdoor konden crisissituaties alleen in de intakefase én in combinatie met de intake worden vastgelegd. In de praktijk blijkt echter dat er sprake kan zijn van meerdere crises tegelijkertijd, of juist ook op andere momenten ná de intakefase. De huidige koppeling aan ‘Crisisintake Compleet’ biedt onvoldoende inzicht in het totale aantal crisissituaties en de verschillende vormen waarin deze zich voordoen gedurende het gehele schuldhulpverleningstraject. Conclusie: Beide doelstellingen van minimaal 80% zijn gehaald.

3.3.3 Voorkomen van maatschappelijke kosten In opdracht van het Interdepartementale Beleidsonderzoek hebben Panteia, de Hogeschool Utrecht en het Nibud onderzoek gedaan naar de maatschappelijke kosten van problematische schulden. Mensen met problematische schulden ervaren langdurige stress, melden zich vaker ziek, zijn minder productief of raken hun baan kwijt. Ook maken zij meer gebruik van zorgvoorzieningen. De totale maatschappelijke kosten hiervan bedragen 8,5 miljard euro per jaar (stand juni 2024). Streefcijfer: De verhouding tussen de kosten en de baten van schuldhulpverlening is in de periode 2021-2025 minimaal 1,5 (iedere euro die in schuldhulpverlening wordt geïnvesteerd, levert minstens € 1,50 aan kostenbesparing op). Resultaat 2025: Middels preventie en het oplossen van schulden heeft de VKB maatschappelijke kosten voorkomen. Kanttekening is wel dat niet alle kosten automatisch verdwijnen bij het oplossen van schulden. Conclusie: Het is zeer aannemelijk dat de doelstelling van een kostenbesparing is behaald. Zeker omdat de NVVK in 2022 heeft vastgesteld dat de Social Return on Investment van financiële hulpverlening 18

minimaal 1,4 – 2 bedraagt. Dit betekent dat elke euro die wordt geïnvesteerd mimimaal € 1,40 – € 2,00 oplevert.

19

4. Paragrafen In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn meerdere verplichte paragrafen opgenomen voor provincies, gemeenten en hun gemeenschappelijke regelingen. Deze zijn niet allemaal relevant voor de VKB. Om die reden zijn de paragrafen lokale heffingen en grondbeleid niet opgenomen. Hieronder staan de paragrafen: • • • • •

Weerstandvermogen en risicobeheersing; Onderhoud kapitaalgoederen; Financiering; Bedrijfsvoering; Verbonden partijen.

4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen is van belang om de financiële gezondheid van de VKB te kunnen beoordelen. Het is bedoeld om risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen op te kunnen vangen. Het gaat hierbij om de verhouding tussen: • •

De weerstandscapaciteit, dit is de beschikbare financiële ruimte die zonder ingrijpende beleidswijzigingen beschikbaar is; De aanwezige risico’s.

De weerstandscapaciteit bestaat weerstandscapaciteit.

uit twee

onderdelen, de structurele en de incidentele

De structurele weerstandscapaciteit is met name van belang voor het opvangen van optredende risico’s die een over de tijd uitgestrekt effect hebben en om de incidentele weerstandscapaciteit aan te vullen na het optreden van risico’s. Een structureel middel om risico’s op te vangen kan bijvoorbeeld zijn de post onvoorzien in de begroting. De incidentele weerstandscapaciteit is het ter dekking van risico’s aanwezige vrije vermogen. De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit bijvoorbeeld de algemene reserve en deze bedraagt ultimo 2025 nihil. De aanwezige (structurele en incidentele) weerstandscapaciteit moet voldoende zijn om de financiële gevolgen van optredende risico’s op te kunnen vangen. Risico’s zijn van nature onzeker van aard en omvang. Indien dit niet zo was, zouden zij worden opgenomen in de begroting. De belangrijkste risico’s voor de VKB zijn: • Alle in de begroting opgenomen aannames zijn gebaseerd op een voorspelling omtrent het aantal aanvragen en diensten. Indien er in een jaar sprake zal zijn van een (grote) stijging of daling in het aantal aanvragen en diensten, zal dit kunnen leiden tot frictiekosten en een extra financiële bijdrage van de 20

gemeenten. Omvang risico: p.m.; • De VKB is net als elke andere werkgever in de sector Overheid en Onderwijs verplicht eigen risicodrager voor de Wet Werkloosheidsuitkering (WW). Op het moment dat arbeidscontracten niet worden verlengd en/of worden ontbonden en de werknemer raakt werkloos, wordt de WW-uitkering plus opslag voor werknemerspremies in rekening gebracht bij de VKB. Omvang risico: p.m.; • Volgens de CAO SGO ontvangen de medewerkers van de VKB een IKB, individueel keuze budget. In de besteding van IKB is de werknemer vrij. Zo kan de werknemer bijvoorbeeld extra verlof aankopen zonder dat daar toestemming van de leidinggevende voor nodig is. Dit kan bij afdelingen leiden tot tijdelijke onderbezetting waardoor de bewoners van het verzorgingsgebied minder snel en adequaat geholpen kunnen worden. Omvang risico: p.m. Uitgangspunt bij risico’s is dat het meestal incidentele tegenvallers zijn. Daarnaast zullen niet alle risico’s op hetzelfde moment plaatsvinden. De VKB is een uitvoeringsorgaan van de deelnemende gemeenten. In dat kader ontvangt de VKB op basis van de opgestelde begroting financiële bijdragen van de deelnemende gemeenten en vinden de deelnemers het niet nodig dat de VKB over een eigen weerstandsvermogen beschikt. Een nadelig exploitatiesaldo wordt op basis van de gemeenschappelijke regeling volledig doorberekend aan de deelnemende gemeenten.

In het weerstandsvermogen wordt daarom voorzien door de deelnemende gemeenten zelf. Een eventueel nadelig exploitatiesaldo brengen de gemeenten ten laste van de door hen opgebouwde weerstandscapaciteit. Hiermee is de weerstandscapaciteit van de VKB als zodanig gewaarborgd.

4.1.1 Kengetallen Ingevolge artikel 11 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeente (BBV) dient een aantal kengetallen opgenomen te worden. De financiële kengetallen zijn een uniforme set van kengetallen die een beter inzicht geven in de financiële posities van de gemeenten, gemeenschappelijke regelingen en provincies, en daarmee ook informatie over de weer- en wendbaarheid van hun begrotingen. De berekening van de kengetallen is volgens de ministeriële richtlijnen voor de wijze waarop kengetallen worden vastgesteld en opgenomen in het jaarverslag.

Kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Liquiditeitsratio

2024 realisatie

2025 begroting realisatie

1,5%

2,0%

8,0%

1,5%

2,0%

8,0%

0% 0,9

0% 0,9

0% 0,8

Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de VKB in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. 21

De solvabiliteitsratio is conform het gevoerde beleid al een langere periode nihil (zie paragraaf 4.1 weerstands-vermogen en risicobeheersing). Liquiditeitsratio De liquiditeit laat zien wat de mate is waarin de VKB in staat is om aan haar direct opeisbare verplichtingen te kunnen voldoen. De liquiditeitsratio is conform het gevoerde beleid al een langere periode rond de 1, maar ultimo 2025 gedaald naar 0,8. De huidige uitkomst geeft aan dat er op korte termijn onvoldoende vorderingen en gelden zijn om de korte schulden te voldoen. Door de waarborgen die een gemeentelijke kredietbank als overheidsorgaan (gemeenschappelijke regeling) met zich meebrengt, is er geen noodzaak het toegepaste beleid te wijzigen.

4.2 Onderhoud kapitaalgoederen De investeringen zijn met name gericht op het in stand houden en vervangen van de telefonie en automatisering. Het personeel van de VKB voert haar werkzaamheden uit vanuit huis, op locatie, bij een gemeente of ketenpartner of op ons centrale kantoor te Appingedam. Per november 2025 heeft de VKB haar intrek genomen in een nieuw kantoor aan het Professor Cleveringaplein 1 te Appingedam. Het nieuwe kantoor is ingericht op basis van flexwerkplekken en het concept activiteitgericht werken.

4.3 Financiering Deze paragraaf bevat de beleidsrealisatie ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille. Overeenkomstig de regelgeving heeft het bestuur het treasurystatuut vastgesteld. Het treasurystatuut stelt kaders en doelstellingen voor de uitvoering van het treasurybeleid. Het treasurystatuut is gebaseerd op de Wet Financiering Decentrale Over-heden (Wet Fido). Een belangrijk doel van deze wet is de bevordering van een solide financieringsstructuur van decentrale overheden, een doel dat de VKB eigen is. De treasuryfunctie wordt onderverdeeld in risicobeheer en kasbeheer.

4.3.1 Risicobeheer Conform artikel 13 Besluit Begroting en Verantwoording zullen opmerkingen gemaakt moeten worden omtrent beleidsvoornemens inzake risicobeheer. Het betreft hier rente-, debiteuren-, koers-, en valutarisico’s. Voor de VKB zijn de twee laatstgenoemde risico’s niet van toepassing. Voor risico’s die kwantificeerbaar zijn, dienen voorzieningen te zijn gevormd. Renterisico Onder dit risico wordt begrepen het risico dat de VKB loopt als gevolg van mogelijke renteschommelingen. Voorkomen dient te worden dat de VKB in financiële moeilijkheden komt door rentestijgingen. Dit risico kan worden beperkt door de financieringsbehoefte te spreiden over de jaren. De mate van deze spreiding wordt uitgedrukt in de renterisico norm. In de renterisico norm worden nieuw aan te trekken leningen in een jaar uitgedrukt als percentage van het begrotingstotaal. De begrote en gerealiseerde renterisico norm 2025 en de begrote renterisico norm 2025 worden weergegeven in de volgende tabel. 22

Renterisico norm (bedragen x 1.000)

1a 1b 2 3a 3b 4 5

Renteherziening op vaste schuld o/g Renteherziening op vaste schuld u/g Netto renteherziening op vaste schuld Nieuwe aangetrokken vaste schuld Nieuwe verstrekte lange leningen Netto nieuw aangetrokken vaste schuld Betaalde aflossingen

6 7 8 9 10 11

Herfinanciering Renterisico op vaste schuld De begrotingsomvang Het normpercentage Renterisiconorm Ruimte (positief) / Overschrijding (negatief)

(1a - 1b)

(3a - 3b)

€ € € € € € €

(laagste van 4 en 5) € (2 + 6) € € (8 x 9) (10 - 7)

€ €

2025

2025

2026

( b eg r o o t )

( r ealisat ie)

( b eg r o o t )

- € - € - € - € 350 € -350 € - €

- € - € - € - € 360 € -360 € - €

350 -350 -

-350 € -350 € 5.414 € 20% 1.083 € 1.433 €

-360 € -360 € 5.931 € 20% 1.186 € 1.546 €

-350 -350 5.464 20% 1.093 1.443

Uit deze opstelling blijkt dat de VKB binnen de grenzen van de renterisico norm opereert. Ook voor de komende jaren verwacht de VKB geen overschrijding van deze norm. Kredietrisico Kredietrisicobeheer (of debiteurenrisicobeheer) is het beheersen van de risico’s die voortvloeien uit de mogelijkheid op een waardedaling van de vorderingspositie ten gevolge van het niet (tijdig) na kunnen komen van de verplichtingen door de tegenpartij. Ten aanzien van het debiteurenrisico, wordt jaarlijks op basis van een geschat risicoprofiel van de debiteuren per 31 december dat jaar toegevoegd aan de voorziening dubieuze lening debiteuren. Er wordt ten aanzien van lening debiteuren een (pro)actief beleid gevoerd. Voor wat betreft niet-kwantificeerbare risico’s wordt verwezen naar de eerdere paragraaf betreffende het weerstandsvermogen en risicobeheersing.

4.3.2 Kasbeheer De kasgeldlimiet is het maximumbedrag waarvoor de VKB middelen mag aantrekken op de geldmarkt. Voor de netto vlottende schulden geldt de kasgeldlimiet als norm. De standaard norm is gedefinieerd als 8,2% van de jaarlijkse begrotingsomvang aan het begin van het jaar. Op grond van artikel 3 lid 5 van de Wet Fido wordt jaarlijks door de provincie Groningen in overleg met de VKB een afwijkend percentage voor de kasgeldlimiet vastgesteld, zodat de netto vlottende schuld binnen de toegestane kasgeldlimiet blijft. Kredietbanken werken uit hoofde van hun functie, veel met korte kredieten. Met een hoger percentage kasgeldlimiet kan de VKB voldoende kortlopende middelen aantrekken voor de financiering van haar activiteiten. Een percentage tussen 8,2% en 40% wordt hierbij passend geacht. De begrote en gerealiseerde kasgeldlimiet 2025 en de begrote kasgeldlimiet 2026 worden weergegeven in de volgende tabel.

23

Kasgeldlimiet (bedragen x 1.000)

Omvang begrotingstotaal per 1 januari: Toegestane kasgeldlimiet - in procenten - in bedrag Vlottende schuld - opgenomen gelden < 1 jaar - schuld in rekening-courant - gestorte gelden door derden < 1 jaar - overige geldleningen niet zijnde vaste schuld Totaal vlottende schuld Vlottende kasgeldmiddelen - uitgeleende gelden < 1 jaar - contante gelden in kas - tegoeden in rekening-courant - overige uitstaande gelden < 1 jaar Totaal vlottende kasgeldmiddelen Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld Toegestane kasgeldlimiet Ruimte (positief) / Overschrijding (negatief)

2025

2025

2026

( b eg r o o t )

( r ealisat ie)

( b eg r o o t )

€

5.414 €

5.931 €

5.464

€

40% 2.166 €

40% 2.372 €

20% 1.093

(b)

€ € € € €

- € - € 5.000 € - € 5.000 €

- € - € 5.104 € - € 5.104 €

1.450 1.450

(c)

€ € € € €

80 € - € 500 € 3.500 € 4.080 €

61 € - € 368 € 2.543 € 2.972 €

80 500 135 715

€ € €

920 € 2.166 € 1.246 €

2.132 € 2.372 € 240 €

735 1.093 358

(a)

(b) - (c) (a)

24

4.4 Bedrijfsvoering 4.4.1 Algemeen Een juiste bedrijfsvoering is van belang om de taken van de VKB verantwoord uit te kunnen voeren. De VKB beschikt over een werkorganisatie onder leiding van een directeur. De werkorganisatie voert taken op het gebied schuldhulpverlening uit. Voor een verdere toelichting op de bedrijfsvoering wordt verwezen naar het ‘woord van de directie’ op pagina 6 en hoofdstuk 2 vanaf pagina 9 en verder.

4.4.2 Financieringssystematiek Op transparante wijze wordt onderscheid gemaakt tussen bestaanskosten en de productkosten. De bestaanskosten worden op basis van het inwoneraantal omgerekend naar een vaste bijdrage voor elke GRgemeente en de productkosten worden berekend voor elke gemeente afzonderlijk op basis van de productafname.

4.4.3 Rechtmatigheid Het dagelijks bestuur geeft aan in hoeverre de in de jaarrekening opgenomen verantwoorde baten en lasten, en de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. In de rechtmatigheidsverantwoording, zoals opgenomen in paragraaf 9.1 licht het dagelijks bestuur toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties de rechtmatigheidscriteria zijn nageleefd. Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met de bepalingen vermeld in documenten van de lijst met relevante wet- en regelgeving zoals opgenomen in het op 20 november 2025 vastgestelde normenkader. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 9.1. Om de in de rechtmatigheidsverantwoording gerapporteerde begrotingsonrechtmatigheid in de toekomst te voorkomen zal het proces van begroten worden aangepast. De strikte planningseisen vanuit de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) noodzaken de VKB tot een zeer vroege oplevering van de (ontwerp)begroting. In de praktijk leidt dit tijdsbestek onvermijdelijk tot een grote spreiding tussen de oorspronkelijke ramingen en de uiteindelijke realisatie. Omdat overschrijdingen van de vroege begrotingskaders leiden tot onrechtmatigheden in de rechtmatigheidsverantwoording, is een proactieve beheersing van het begrotingsproces noodzakelijk.

Om de rechtmatigheid te borgen en tegelijkertijd de formele zienswijzenprocedure van acht weken te respecteren, zal de VKB de procedure voor begrotingswijzigingen aanpassen. De VKB gaat de indiening van de nieuwe ontwerpbegroting standaard koppelen aan een integrale begrotingswijziging op de lopende begroting. Door deze gelijktijdige indiening worden de meest actuele inzichten en afwijkingen direct in de formele wijzigingsprocedure gebracht. Deze werkwijze stelt de deelnemende gemeenten in staat om hun zienswijzerecht tijdig uit te oefenen, terwijl de organisatie de kans op begrotingsonrechtmatigheden verkleint.

4.4.4 Automatisering en telefonie Omdat de VKB haar diensten op hybride wijze vanuit meerdere plekken aanbiedt aan inwoners in het werkgebied is de automatisering essentieel. Naast de standaard hard- en software voor een werkplek, 25

zoals Microsoft 365, wordt gebruik gemaakt van de softwareprogramma’s Allegro, Smart FMS, Xtendis, Scienta, Elvy en Exact Globe Next. In 2025 is gestopt met Topdesk. In 2023 is er een aanbesteding uitgevoerd ter gedeeltelijke vervanging van éen van de grootste applicaties die de VKB gebruikt voor alle uitvoerende producten zoals budgetbeheer, schuldregeling en beschermingsbewind. De huidige applicatie Allegro biedt, ten opzichte van andere aanbieders minder mogelijkheden om de zelfredzaamheid van cliënten te vergroten. Het pakket is daarnaast voor de consulenten een bewerkelijk en soms inefficiënt pakket en aan de kant van het applicatie beheer een ingewikkeld programma. Doordat er niet met individuele beheer- en leefgeldrekeningen wordt gewerkt, is de verwerking arbeidsintensiever en daarmee gevoeliger van menselijke fouten. Daarom is in 2023 besloten, gefaseerd over te stappen naar Smart FMS. Die migratie is in 2024 voorbereid en in 2025 gestart met de afdeling Bewindvoering. Eind 2025 was de implementatie bij Bewindvoering compleet en was de conclusie dat het ruimschoots aan de verwachtingen voldeed. Ook de productiviteit steeg doordat er na de migratie 12,5% minder fte op de afdeling bewind nodig was, dan voorheen. Wel duurt het gehele project in totaliteit langer dan verwacht. In 2025 is de VKB overgestapt naar een ander telefoonsysteem.

Net als het oude systeem is dit ook een ‘voice respons’ variant, maar dan beter geënt op de situatie bij de VKB en tegen lagere doorlopende kosten.

4.4.5 Gegevensbescherming Informatie is één van de belangrijkste bedrijfsmiddelen van de VKB. Toegankelijke en betrouwbare informatie is essentieel voor de VKB om zijn (wettelijke) taken te kunnen uitvoeren en om daarover transparant en proactief verantwoording te kunnen afleggen. Daarnaast verwerkt de VKB bij de uitvoering van zijn taken persoonsgegevens van gevoelige aard, zoals financiële gegevens. Deze informatie is dus waardevol en moet beschermd worden. Privacy en gegevensbescherming is daarom een blijvend relevant onderwerp voor de VKB. Het zorgvuldig verwerken van privacygevoelige informatie is essentieel voor het vertrouwen van inwoners in de VKB. De VKB spant zich in om gegevensbescherming en informatiebeveiliging blijvend op niveau te houden. In 2024 is het Beleid gegevensbescherming geactualiseerd. De VKB is transparant naar inwoners over wat het met de persoonsgegevens doet en is er aandacht voor de rechten van betrokkenen. Door cliënten ingediende AVG-verzoeken worden zorgvuldig en tijdig afgehandeld. Uiteraard is er ook een werkende procedure voor het melden en registreren van beveiligingsincidenten en datalekken. Externe functionaris voor gegevensbescherming Als overheidsorganisatie is de VKB verplicht een functionaris voor gegevensbescherming (hierna: FG) aan te wijzen.

De FG heeft een onafhankelijke positie in de organisatie en houdt toezicht op naleving van de AVG en het beleid gegevensbescherming. Sinds 2021 werd de FG-rol op detacheringsbasis ingevuld door de FG van de Provincie Groningen. Deze detachering is medio 2025 beëindigd. De VKB heeft per 1 juni 2025 een FG in loondienst aangesteld. De FG brengt jaarlijks verslag uit aan het Algemeen Bestuur en doet daarbij aanbevelingen over de zaken die extra aandacht verdienen. De aanbevelingen hadden voornamelijk betrekking op het vertalen van het beleid gegevensbescherming naar concrete werkinstructies, de verwerkingsprocessen met samenwerkingspartners, aandacht houden voor de impact op persoonsgegevens bij nieuwe of gewijzigde verwerkingen, informatiebeveiligingsbeleid en een informatiebeveiligingsplan, blijvende aandacht voor 26

training en bewustwording van medewerkers en het borgen van voldoende capaciteit voor de uitvoering van het plan gegevensbescherming. Begin 2026 zal er een verslag worden uitgebracht over de 2 e helft van 2024 en volledig 2025. Vanaf 2026 zal het verslag, conform de wens van het bestuur, per kalenderjaar worden uitgebracht. Informatiebeveiliging Momenteel wordt gewerkt aan het structureel vormgeven van informatiebeveiliging. Er wordt gewerkt aan security awareness en -training. Via een externe deskundige is een Incident Response service ingeregeld voor het geval VKB geraakt wordt door een digitale aanval. We werken hierin samen met Data Expert. In 2025 is er een assessment uitgevoerd door Data Expert. Het rapport naar aanleiding van het assessment gaf duidelijkheid en actiepunten waar in 2026 aan gewerkt gaat worden in het kader van NIS2 en de Cyberbeveiligingswet.