16-06 Brief 7 Bruggetjes reactie beantwoording vragen CU

Gemeente Veendam T.a.v. College van B&W en gemeenteraad Postbus 20004 9640 PA Veendam Wildervank, 17-04-2024 Betreft: Reactie op beantwoording van de wethouder op vragen van de ChristenUnie

Geacht college van burgemeester en wethouders en raadsleden,

Op 7 maart 2024 heeft het college de vragen van de ChristenUnie beantwoord. Na het lezen van deze brief hebben wij meerdere punten waargenomen die niet voor de Pgb-houders gelden of niet overeenkomen met de werkelijkheid. De brief begint met de uitleg over de wijziging binnen beschermd wonen. Hier wordt aangegeven dat er voortaan persoonsgebonden budgetten beschermd wonen intramuraal worden afgegeven, hiermee geeft u aan dat alle organisaties intramuraal zijn, echter zijn wij geen intramurale setting maar een wooninitiatief. In de afgelopen tijd zijn er meerdere raadsleden bij ons op bezoek geweest. Na de rondleiding door het gebouw, zijn ook deze raadsleden van mening dat dit geen intramurale setting is. Dit is ook de reden dat we de wethouder hebben uitgenodigd om bij ons op bezoek te komen. Op het moment dat ik deze bief verstuur, is de wethouder nog niet op onze uitnodiging ingegaan. De aankoopprocedure wordt uitgebreid beschreven, dit is voor aanbieders die Zorg in Natura (ZIN) leveren en niet voor Pgb-aanbieders. Omdat er geen afzonderlijk pakket voor het Pgb beschermd wonen is opgesteld (wat logistisch is, omdat Pgb immers maatwerk is) worden de indicaties voor het gemak maar onder dezelfde productnaam als bij ZIN afgegeven. In het vervolg van de brief wordt de toegang van beschermd wonen beschreven en suggereert hiermee dat er maatwerk afgegeven wordt.

Een indicatie afgeven, volgens een vooraf vastgesteld product, is geen maatwerk. De gemeente heeft vrijheden om maatwerk af te geven. Een voorbeeld van keuzevrijheid zou zijn een indicatie af geven zonder wooncomponent, dat is een vorm van maatwerk. Vervolgens worden er allerlei modulaire pakketten weergegeven, echter is dit van toepassing op ZIN en niet van toepassing op het Pgb. Ook wordt de doorstroom van de Wmo naar de Wlz beschreven. Als er geen perspectief is op herstel zou je zo naar de Wlz uit kunnen stormen. Theoretisch is dit juist, echter zien we in de praktijk dat mensen deze indicatie niet krijgen. Redenen van een afwijzing van een Wlz indicatie zijn: je bent nog zo jong of kun je bellen als je hulp nodig hebt, zo ja dan ben je “te goed” voor een Wlz indicatie. Zelfs na een bezwaarprocedure blijft deze redenering gehandhaafd. Mensen Pagina 1 van 6

De 7 Bruggetjes, Wildervanksterdallen 16, 9648 TD Wildervank, Tel: 06-10398701 of 06-12386905 www.de7bruggetjes.nl, info@de7bruggetjes.nl, KvK: 74397966, AGB: 41783879

die niet uit kunnen stromen naar de Wlz nemen dan maar noodgedwongen zorg af via de Wmo. De inwoner valt dus letterlijk tussen wal en schip. Vervolgens wordt er aangegeven dat de Groninger gemeenten ten aanzien van beschermd wonen een lijn hanteren en dat er geen contracten zijn met Pgb-aanbieders, maar alleen een directe relatie met de Pgb-houders. Door middel van een Pgb zou de Pgb-houder de zorg naar wens in kunnen kopen. Doordat er nu door de gemeente is besloten dat alle beschermd wonen onder intramuraal valt is de keuzevrijheid van de Pgb-houder afgenomen. Ook wordt er aangehaald dat het verschil in eigen bijdrage tussen Pgb beschermd wonen en de zorg die bij een gecontracteerde ZIN-aanbieder afgenomen wordt niet uitlegbaar is. Is het dan wel uitlegbaar als hetzelfde verschil (bij gelijke zorg) in eigen bijdrage tussen Wmo en Wlz ontstaat? Er wordt gesproken dat de VNG is geraadpleegd en dat de VNG stelt dat, als een gemeente oordeelt dat een cliënt onder toezicht zelfstandig kan wonen en de cliënt gezien zijn ondersteuningsbehoefte niet is aangewezen op een instelling voor beschermd wonen, gemeenten geen Pgb inclusief wooncomponent hoeven te verstrekken. We zijn eigenlijk wel benieuwd naar wat er precies is gevraagd aan de VNG. Want er wordt nu gezegd dat de gemeente eerst oordeelt of een cliënt wel of niet is aangewezen op beschermd wonen.

De cliënt die wel is aangewezen op beschermd wonen hoe wordt daar dan mee omgegaan? Want in deze zin wordt alleen gesproken over als een cliënt niet is aangewezen op een instelling voor beschermd wonen. Wij zijn een wooninitiatief wat inhoudt dat bewoners dicht bij elkaar wonen in een eigen huis waardoor de nodige ondersteuning ook dichtbij geleverd kan worden. Deze vorm wordt helemaal niet genoemd. Er kan volgens ons helemaal niet gezegd worden, aan de hand van dit citaat, dat de VNG de gemeente gelijk geeft in hun redenering. In de provincie Groningen is men de mening toegedaan dat als je beschermd wonen nodig hebt dat het altijd intramuraal moet zijn. Maar als je maatwerk wil als budgethouder zou het wel degelijk ook op een andere manier kunnen. Dit is nu uitgesloten. Wat maakt dat dit bepaald wordt door de provincie/gemeente voor de budgethouder? En hoe kan er nog uitvoering gegeven worden aan het Pgb-recht, namelijk dat je alleen de zorg wil inkopen die je wilt ontvangen? U schrijft ook dat in de toekomst alleen indicaties met wooncomponent onder het woonplaats beginsel vallen. Dat is nog niet helemaal zeker maar dat is een voornemen.

Maar dan nog, wat is daar dan de achterliggende gedachte van? De gemeente Veendam conformeert zich aan de gezamenlijke lijn van de centrumgemeente Groningen en zien inhoudelijk geen reden om een uitzondering voor De 7 Bruggetjes te maken, nog afgezien van het feit dat de gewijzigde verordening maatschappelijke ondersteuning dit niet zomaar toelaat. Eerlijk gezegd is De 7 Bruggetjes geen partij hierin, wij zijn geen ZINaanbieder, maar de budgethouders zijn wel partij hierin. Die willen graag een beroep doen op maatwerk wat niet vastgelegd is in de gewijzigde verordening maatschappelijke ondersteuning. Sterker nog de gemeente mag gewoon maatwerk afgeven volgens Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 artikel 1.1.1. Pagina 2 van 6

De 7 Bruggetjes, Wildervanksterdallen 16, 9648 TD Wildervank, Tel: 06-10398701 of 06-12386905 www.de7bruggetjes.nl, info@de7bruggetjes.nl, KvK: 74397966, AGB: 41783879

U zegt dat uit de handreiking van de VNG geen verplichting tot maatwerk vloeit. Dat klopt, geen verplichting, maar het mag wel afgegeven worden. Het is een aanbeveling om hier beleid op te maken. Dan wordt er vervolgens aangedragen dat alle misverstanden zowel bij Per Saldo als de VNG zijn weggenomen. Wat zijn de vragen die gesteld zijn aan deze organisaties? Want dat ze het eens zijn met de lijn dat intramurale zorg gelijk moet worden gesteld tussen ZIN en Pgb dat klopt. Daar is ook geen misverstand over. Het probleem is dat er ook beschermd wonen wordt aangeboden in een niet intramurale setting en daar kan Pgb voor worden afgegeven. Ik lees nergens dat daarover gesproken is. Dan wordt er nogmaals gesproken over dat De 7 Bruggetjes geen uitzondering kan krijgen. Maar het gaat hier om de budgethouders. Zij vragen een Pgb aan met een bepaald doel en zij krijgen het deksel op de neus! Er wordt een heel deel van de brief gewijd aan de gevolgen voor Pgb-aanbieders. Er kan aanspraak gemaakt worden op het intramurale ZIN-tarief met wooncomponent. Er wordt uitgelegd wat wel en niet gebruikelijk is en waar de mogelijkheden zitten. We komen tot de conclusie dat dit allemaal is afgeleid van de producten die voor ZIN zijn gemaakt. Bij De7 Bruggetjes hebben mensen een eigen BRP-adres en daarmee zijn ze geen onderdeel van een intramurale setting.

Er kleven dan ook veel nadelen aan het wonen met een wooncomponent. Het is niet mogelijk bij De 7 Bruggetjes, maar stel dat het wel zo was, dan moet er van de € 1030 per maand het volgende betaald worden. De huur (tussen de 450 en 650 euro, afhankelijk welke woning het betreft) en alle kosten die komen kijken bij een woning zoals gemeentelijke belastingen, waterschapsbelasting, verwarming, elektriciteit, water. Daarnaast wordt er iets van inrichting verwacht. Een tafel, kast, bed en stoel. En moeten de bewoners ook van eten of voor een geldelijke vergoeding voor voeding voorzien worden. De indicatie wordt op 1 bewoner afgegeven maar er wonen hele gezinnen bij ons, wie betaald dan de meerkosten? Dit alles bij elkaar is meer dan de vergoeding (€ 1030) waarvan gezegd wordt dat die royaal is. Voor de goedkoopste appartementen is het bedrag al te laag, dan zijn de grote appartementen die geschikt zijn voor ouder(s) met kind(eren) al helemaal geen haalbare kaart. Los van deze argumenten gaat het vooral om de zorgvisie die ten grondslag ligt aan deze voorziening. De visie is dat bewoners zoveel als mogelijk eigen regie/autonomie moeten kunnen hebben in hun leven. In een wooninitiatief kan dit allemaal geregeld worden. Bewoners krijgen andere kansen dan in een intramurale setting, niet iedereen past in een intramurale setting.

Als het wenselijk is kunnen ze samen met hun eventuele partner en kinderen beschermd wonen in een wooninitiatief. Bewoners kunnen huisdieren hebben en beheren hun eigen inkomen (eventueel met hulp van bewindvoering). De 7 Bruggetjes is ervoor gebouwd en op ingericht, dat bewoners eventueel met partner, met of zonder kinderen zelfstandig kunnen wonen met hulp nabij. Ook in Veendam/Groningen moet het mogelijk zijn om gebruik van te maken van een wooninitiatief door middel van een Pgb op maat.

Pagina 3 van 6

De 7 Bruggetjes, Wildervanksterdallen 16, 9648 TD Wildervank, Tel: 06-10398701 of 06-12386905 www.de7bruggetjes.nl, info@de7bruggetjes.nl, KvK: 74397966, AGB: 41783879

In de alinea waar de gevolgen voor de Pgb-houders worden beschreven worden een aantal aannames gedaan, waarvan de juistheid is te betwijfelen. Voor herstel van zelfredzaamheid en uitstroom staat gemiddeld 2 tot 3 jaar. Dat klopt maar voor een deel. Er zijn ook bewoners die jaren langer verblijven binnen het beschermd wonen. Volgens u is het uitdrukkelijk de bedoeling om door te stromen naar Thuis plus, waar dan voor 1 jaar gebruikt van kan worden gemaakt. Dat zijn erg korte periodes voor mensen die flink in de knel zitten of zijn gekomen. De duur en de bandbreedtes die worden genoemd zijn niet altijd passend. Het is dan ook wenselijk als bewoners al eerder de vaardigheden kunnen leren die ze anders in 1 jaar moeten leren met minder ondersteuning. Er wordt vooral veel opgelegd aan de budgethouders en ze kunnen niet kiezen voor een andere vorm die beter bij hun persoonlijke situatie past. Dan de overgangstermijn. Hierin wordt opeens erg persoonlijk naar de bewoners gekeken van De 7 Bruggetjes. Ik hoop maar dat het niet te herleiden is over wie we nu spreken! Er worden zaken gesuggereerd in uw brief waar we nu al van kunnen zeggen dat dit geen realistisch beeld is. Twee van de 5 zijn inmiddels uitgestoomd. Dat was al de verwachting, ze hebben beide 3 jaar bij ons gewoond en gaan beiden zonder Thuis plus pakket ergens wonen. Er wordt nog wel ambulante begeleiding ingezet.

Naar verwachting is dat voor de één voor twee jaar en de ander zal hier misschien levenslang behoefte aan hebben. Dan moeten we in beide gevallen denken aan 1 keer per week of 1 keer per twee weken een bezoek. Dan is er een bewoner waar Wlz voor is aangevraagd en die is afgewezen, ook naar een bezwaarprocedure is deze afwijzing een feit. Advies vanuit het CIZ is, wonen in een wooninitiatief. Als we aandragen dat een wooninitiatief niet in de WMO verankerd is maar wel in de Wlz is het antwoord dat dit geen reden is om een indicatie af te geven voor een Wlz. Dus deze bewoner zal naar verwachting nog erg lang bij ons blijven wonen op een Wmo-indicatie. Het is dan wel wenselijk dat het een indicatie is zonder wooncomponent (volgens het geadviseerde wooninitiatief). De overgangsperiode waarover wordt gesproken gaat voor deze bewoner in elk geval een probleem opleveren. Dan hebben we nog twee anderen die allebei nog maar kort bij ons wonen. De vraag is zeer of beiden kunnen uitstomen voor de overgangsperiode is verlopen. Dat zou betekenen dat ze maar 1,5/2 jaar bij ons wonen, waarvan we weten dat dit ver onder het gemiddelde ligt. Dan wordt er gedacht om een Thuis plus pakket aan te bieden als tijdelijke oplossing voor erna. Dat is een bijzondere bewering, maatwerk is altijd maatwerk en misschien is dat tegen die tijd helemaal geen oplossing en daarnaast mag het maar voor 1 jaar.

Het nu al ‘opleggen’ van dit maatwerk is niet passend en wel erg stress verhogend. De bewoners weten bij het versturen van deze brief overigens nog helemaal niet dat dit boven hun hoofd hangt. Dat maakt dat zij tot nu toe ook geen mogelijkheden hebben om hierover in bezwaar te gaan en hun stem te laten horen. Graag zouden we willen weten op welke datum de bewoners hiervan op de hoogte worden gesteld. Dan wordt er nog gesproken over dat Pgb-aanbieders kunnen overstappen naar ZIN. Dat is een schijnbare oplossing want hiermee wordt te kort gedaan aan het aanbod wat er nu is. Namelijk een wooninitiatief waar behoefte aan is en waar budgethouders graag willen wonen. Er is ambtelijk overleg geweest waarin deze problematiek is besproken. In de twee overleggen die er zijn geweest, is gelijk aangegeven dat dit niet de wens is van ons en dat het ook niet zo hoeft. Bij onze zorgvisie past een indicatie zonder wooncomponent. Uw voorstel is een Pagina 4 van 6

De 7 Bruggetjes, Wildervanksterdallen 16, 9648 TD Wildervank, Tel: 06-10398701 of 06-12386905 www.de7bruggetjes.nl, info@de7bruggetjes.nl, KvK: 74397966, AGB: 41783879

verschraling van een goed zorgaanbod, er kan maatwerk worden afgegeven, dus het hoeft niet tot verschraling te leiden. Er is besloten door de gemeente om indicaties met wooncomponent af te geven. Aan onze argumentatie is voorbijgegaan met het idee dat we intramurale zorg leveren. Wat een ontkenning is van het feit dat we geen intramurale setting zijn. Resumerend zegt u dat de financiële gevolgen voor de bedrijfsvoering van De 7 Bruggetjes beperkt zijn. Dit is eigenlijk van ondergeschikt belang als het om de zorgvisie en budgethouders gaat, maar los daarvan zijn de financiële gevolgen groter dan u schetst. Dan wordt er gezegd dat de financiële zelfredzaamheid van de budgethouders beschermd wonen die zijn aangewezen op toezicht nabij en op afroep doorgaans betrekkelijk is. Dat is zeker niet het geval. Hun autonomie is vele malen groter dan u voorspiegelt. U zegt dat ze ontzorgt moeten worden, maar dat is helemaal niet de wens van de budgethouder. Zij willen zelf bepalen hoe ze hun inkomen besteden en willen zelf de nodige ondersteuning inkopen. Het beeld dat ze kunnen doorgroeien naar een zelfstandigere vorm van beschermd wonen is een achterhaald idee, onnodig om ze eerst klein te houden of te maken en daarna meer verantwoordelijkheden te geven. Dit is niet passend anno 2024. Scheiden van wonen en zorg is al jaren gebruikelijk en wenselijk.

De commissie Dannenberg heeft hier een rapport over geschreven. Vanuit de wetenschap weten we dat we cliënten niet moet ontzorgen maar moet ondersteunen. Er wordt nogmaals in uw brief onder de aandacht gebracht dat de gemeente Pgb-aanbieders beschermd wonen onder de wettelijke definitie van beschermd wonen te willen brengen. In de definitie wordt gesproken over een vorm van beschermd wonen die intramuraal is. Dat sluit niet uit dat er ook vormen zijn die niet intramuraal zijn. Een wooninitiatief kan prima bestaan naast de beschermd wonen definitie die u hanteert. U zegt dat de handreiking van de VNG waaraan wordt gerefereerd, u niet verplicht tot uitzonderingen. Maar het kan en mag dus wel! Tot slot zegt u dat u het belangrijk vindt dat kwetsbare inwoners die beschermd wonen nodig hebben samen met hun zaakwaarnemers op kwaliteit een keuze uit ZIN-aanbieders en Pgbaanbieders beschermd wonen maken, en niet uit financiële overwegingen. Bewoners maken helemaal geen keuze uit financieel oogpunt maar juist op zorgvisie/kwaliteit en daar is bij De 7 Bruggetjes alles op gebaseerd en niet op financiële keuzes, die zijn ondergeschikt aan de kwaliteit en zorgvisie. Echter geld speelt altijd en overal een rol dus ook in deze hele kwestie. En dan moeten we toch eerlijk aan u zeggen dat de indicatie zonder wooncomponent voor iedereen voordeliger is.

Voor de bewoners als eerste maar ook voor de gemeente en voor de organisatie. In de uitvoering van uw besluit zijn echt alleen maar verliezers.

Pagina 5 van 6

De 7 Bruggetjes, Wildervanksterdallen 16, 9648 TD Wildervank, Tel: 06-10398701 of 06-12386905 www.de7bruggetjes.nl, info@de7bruggetjes.nl, KvK: 74397966, AGB: 41783879

We hopen dat deze brief kan bijdragen aan een andere kijk op een unieke, kwalitatief goede en een noodzakelijke woonvorm. Met vriendelijke groet,

Bernhard Kamphof De 7 Bruggetjes 0614500210 bernnhardkamphof@de7bruggetjes.nl

Pagina 6 van 6

De 7 Bruggetjes, Wildervanksterdallen 16, 9648 TD Wildervank, Tel: 06-10398701 of 06-12386905 www.de7bruggetjes.nl, info@de7bruggetjes.nl, KvK: 74397966, AGB: 41783879