16-01 2022R0037 raadsvoorstel jaarstukken en begroting VKB

Gemeentebestuur van Veendam Raadsvoorstel - Adviesnota

Nummer: Datum voorstel: Raadsvergadering d.d.: Portefeuillehouder: Team: Onderwerp:

2022R0037 10-05-2022 30-05-2022 Wethouder B. Wierenga Afdeling Mens en Maatschappij Jaarstukken 2021 en ontwerpbegroting 2023 Volkskredietbank Noord-Oost Groningen

Voorstel 1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2021 en de ontwerpbegroting 2023 van de Volkskredietbank Noord-Oost Groningen; 2. Geen zienswijze af te geven over de ontwerpbegroting 2023. Inleiding Hierbij wordt uw gemeenteraad de jaarstukken 2021 en de ontwerpbegroting 2023 aangeboden ter behandeling. Het algemeen bestuur (AB) van de Volkskredietbank Noord-Oost Groningen (hierna: VKB) heeft d.d. 24 maart jl. de jaarstukken 2021 en de ontwerpbegroting 2023 behandeld. De gemeente heeft conform de gemeenschappelijke regeling (GR) ruim 2 maanden de tijd om eventuele bezwaren / zienswijzen schriftelijk kenbaar te maken bij het AB. Deze worden betrokken bij de definitieve vaststelling van de jaarstukken en ontwerpbegroting in de vergadering van 7 juli a.s. Aansluitend worden de jaarstukken en ontwerpbegroting naar de Provincie Groningen verzonden. Beoogd effect De jaarstukken 2021 en de ontwerpbegroting 2023 worden tijdig en rechtmatig vastgesteld door het bestuur van de VKB en naar de Provincie Groningen verzonden. Argumenten: 1.1 Dienstverlening blijft effectief In het Voorjaar van 2021 heeft uw gemeenteraad het beleidsplan Integrale schuldhulpverlening 2021-2024 vastgesteld. In dit plan zijn de visie en de doelstellingen op het terrein van de schuldhulpverlening neergelegd.

In hoofdstuk 3, bladzijden 11 t/m 15, van de jaarstukken staat beschreven welke van deze doestellingen aan de hand van een streefcijfer zijn behaald en hiermee wordt verantwoording afgelegd over de werkelijk bereikte resultaten. De helft van de doelstellingen is gehaald, voor de andere helft zijn gegronde redenen aanwezig waarom die niet zijn gehaald. De dienstverlening blijkt nog steeds effectief gezien het lage, gemiddelde herhalingspercentage van 3,3%. Uit recent onderzoek van de Nederlandse Vereniging voor Kredietbanken blijkt dat dit percentage landelijk tussen de 4,4% tot 19% ligt. Als gewenst resultaat is daarom gekozen dat het herhalingspercentage bij de VKB niet uitkomt boven het laagste percentage uit dat onderzoek. Daarvan is hier sprake.

Raadsvoorstel: Jaarstukken 2021 en ontwerpbegroting 2023 Volkskredietbank Noord-Oost Groningen pagina 1

1.2 Het financiële nadeel is reeds verwerkt in de jaarstukken 2021 van de gemeente In de huidige financieringssystematiek wordt onderscheid gemaakt tussen bestaanskosten en productkosten. De bestaanskosten worden op basis van het aantal inwoners omgerekend naar een vaste bijdrage voor elke GR-gemeente en de productkosten worden berekend voor elke gemeente afzonderlijk op basis van de productafname. Op basis van deze systematiek laten de jaarstukken 2021 van de VKB een negatieve afwijking van 13,3% ten opzichte van de begroting voor Veendam zien. Dit betekent dat Veendam in totaal € 57.456,- extra moet bijdragen over 2021. Deze afwijking wordt veroorzaakt door een hoge exploitatiebijdrage die is ontstaan door lagere baten in verband met lagere afname van producten en diensten als gevolg van de corona-crisis. Daarnaast is er sprake van hogere lasten door met name hogere personeelskosten en automatiseringskosten. In paragraaf 8.3 van de jaarstukken 2021 wordt een uitgebreide toelichting en analyse gegeven op de baten en lasten, waardoor het financieel nadeel voor Veendam is verklaard. De verschillen tussen de gerealiseerde en begrote aantallen per activiteit worden zichtbaar in de tabel op pagina 39. Paragraaf 10.6 laat een totaaloverzicht zien van de gemeentelijke bijdragen over 2021.

1.3 Schuldhulpverlening levert maatschappelijk rendement op Uit de verhouding tussen kosten en baten van schuldhulpverlening blijkt dat de (maatschappelijke) baten van schuldhulpverlening ruimschoots opwegen tegen de kosten. Door te investeren in preventie en vroegsignalering wordt getracht om de duurdere schuldregelingen /- saneringen en woningontruimingen en/of afsluiting van nutsvoorzieningen voorkomen. Halverwege 2021 is Veendam begonnen met de uitvoering van haar wettelijke taak op het gebied van vroegsignalering. Dat betekent dat we aan de slag zijn gegaan met het goed in kaart brengen van vroege signalen die ‘vastelastenpartners’, zoals zorgverzekeraars, verhuurders, waterbedrijven en energieleveranciers, doorgeven aan de gemeente. Daarvoor is het systeem Inforing aangeschaft, dat alle maandelijkse signalen op basis van urgentie en noodzaak filtert en verwerkt. Bij signalen die overblijven wordt direct actie op ondernomen, bijvoorbeeld door deze inwoners persoonlijk te benaderen. Door er op die manier bovenop te zitten, wordt voorkomen dat beginnende schulden oplopen tot problematische schulden. 2.1 De jaarstukken voldoen qua inhoud aan de verwachtingen Conform de GR heeft de VKB de jaarstukken 2021 en de ontwerpbegroting 2023 tijdig en rechtmatig aangeleverd. De jaarstukken bestaan uit een jaarverslag / –rekening en verklaring accountant.

De begrotingen staan op zich zelf. Uw gemeenteraad is op grond van de GR bevoegd om eventuele bezwaren kenbaar te maken, die zullen worden betrokken bij de definitieve besluitvorming in het AB. 3.1 Op basis van meerdere uitgangspunten is begroting opgesteld De ontwerpbegroting 2023 is gebaseerd op begrote afnames van producten, zoals die door de deelnemende gemeenten is aangeleverd conform de verdeling in het ‘kernpakket’ en het ‘keuzepakket’. Samen met de opbrengsten op basis van het aantal inwoners per gemeente en de overige opbrengsten uit bijvoorbeeld beschermingsbewind heeft dit geleid tot de begrote baten voor 2023. Op basis van de begrote afnames is de personele bezetting bepaald en zijn de nodige bezuinigingen opgenomen om tot deze sluitende begroting te komen. Per saldo is een besparing op de lasten doorgevoerd van 1,5% (inclusief 2,9% op de overhead) ten opzichte van de begroting 2022.

Raadsvoorstel: Jaarstukken 2021 en ontwerpbegroting 2023 Volkskredietbank Noord-Oost Groningen pagina 2

Verder vormen de jaarstukken 2021, de begroting 2022 en het Toekomstplan VKB 2021-2024 gezamenlijk de uitgangspunten voor de ontwerpbegroting 2023, omdat hierin de meest recente cijfers, aantallen en het (bestaande) beleid is opgenomen. Voor Veendam is op een aantal producten een hogere afname geprognosticeerd in verband met de verwachte toestroom van inwoners met problematische betalingsachterstanden of schulden waardoor de totale bijdrage structureel hoger uitkomt. Nieuwe doelgroepen zijn jongeren en zelfstandigen, waarvoor tijdelijke pilots zijn opgezet. Deze zogenaamde schuldhulppilots worden na verloop van tijd geëvalueerd en daarna misschien structureel ingezet voor deze doelgroepen. 3.2 Gemeenteraad kan eventuele bezwaren kenbaar maken Op grond van artikel 37 van de GR is uw gemeenteraad bevoegd om eventuele bezwaren kenbaar te maken. Deze bezwaren worden betrokken bij de definitieve besluitvorming in het AB van 7 juli a.s., waarna de definitieve jaarstukken en begrotingen naar de Provincie worden verzonden. Uiterlijk 1 juli a.s. dienen de schriftelijke bezwaren binnen te zijn bij het AB. Kanttekeningen: 1.1 Er zijn een aantal financiële risico’s aanwezig De VKB is een uitvoeringsorgaan van de deelnemende gemeenten.

In dat kader ontvangt de VKB op basis van de opgestelde begroting financiële bijdragen van de deelnemende gemeenten en is het niet nodig dat de VKB over een eigen weerstandsvermogen beschikt. Een nadelig exploitatiesaldo wordt op basis van de GR volledig doorberekend aan de deelnemende gemeenten (zie onder punt 1.2). Het voornaamste risico:  Er is sinds 2018 al onduidelijkheid over de vraag of de VKB verplicht is BTW in rekening te brengen bij het product beschermingsbewind. De VKB is van mening dat er geen BTW-plicht is, omdat beschermingsbewind binnen de BTW-vrijstelling voor schuldhulpverlening valt. De belastingdienst heeft aangegeven dat er voor de VKB wel een BTW-plicht bij beschermingsbewind zou gelden. Over dit geschil is een rechtszaak gaande. Afhankelijk van de uitkomst is de omvang van dit risico maximaal € 531.000,- (zie pagina 18 van de begroting voor meer informatie). Financiën: Jaarstukken 2021 VKB Ten opzichte van het opgenomen bedrag in de begroting 2021 van de gemeente is de bijdrage 2021 aan de VKB € 57.456,- hoger dan geraamd, resulterend in een nadeel. Dit nadeel is reeds verwerkt in de jaarrekening 2021 van de gemeente.

Ontwerpbegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 VKB Op basis van de ontwerpbegroting 2023 en meerjarenraming van 2024-2026 van de Volkredietbank bedraagt de gemeentelijke bijdrage: Gemeentelijke bijdrage Geraamd in de gemeentelijke begroting Ontwerpbegroting 2023 e.v. VKB Verschil Effect

2023 € 610.400

2024 € 610.400

2025 € 610.400

2026 € 610.400

€ 633.000

€ 643.800

€ 654.700

€ 665.800

-€ 22.600 Nadelig

-€ 33.400 Nadelig

-€ 44.300 Nadelig

-€ 55.400 Nadelig

Raadsvoorstel: Jaarstukken 2021 en ontwerpbegroting 2023 Volkskredietbank Noord-Oost Groningen pagina 3

De financiële gevolgen worden meegenomen in de actualisatie van de meerjarenbegroting in de Voorjaarsnota 2022. Uitvoering: Als de jaarstukken en de begroting zijn behandeld in uw gemeenteraad dan zal de VKB hiervan zo spoedig mogelijk schriftelijk op de hoogte worden gesteld. Communicatie: Middels een brief wordt de VKB op de hoogte gesteld van het besluit van uw gemeenteraad betreffende een (eventuele) zienswijze op de jaarstukken en begroting. Bijlagen: Jaarstukken 2021, controleverklaring accountant en de ontwerpbegroting 2023 VKB.

burgemeester en wethouders van Veendam,

burgemeester,

secretaris,

B.H.M. Link

A. Castelein

Raadsvoorstel: Jaarstukken 2021 en ontwerpbegroting 2023 Volkskredietbank Noord-Oost Groningen pagina 4

Nummer: 2022R0037 De raad der gemeente Veendam gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 10-05-2022 besluit 1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2021 en de ontwerpbegroting 2023 van de Volkskredietbank Noord-Oost Groningen; 2. Geen zienswijze af te geven over de ontwerpbegroting 2023. Besloten in de openbare vergadering van 30-05-2022 De raad voornoemd, Voorzitter,

Griffier,

B.H.M. Link

A.A. Swart

Raadsvoorstel: Jaarstukken 2021 en ontwerpbegroting 2023 Volkskredietbank Noord-Oost Groningen pagina 5