14-02 IHP Veendam 2024-2039 incl bijlagen

Daarnaast wordt de accommodatie voor slechts een beperkt aantal uren per week door enkele sportverenigingen gebruikt. Afhankelijk van het gebruik en de vraag naar capaciteit kan, mede gezien het bouwjaar en de beoordeling, op korte termijn worden afgewogen of renovatie of nieuwbouw aan de orde is. In het onderzoek kan voor nieuwbouw worden meegewogen welke oppervlakte gewenst is en welke normen voor de oppervlakte en voorzieningen (KVLO) worden gehanteerd. Zie ook paragraaf 4.3.4 aangaande nieuwbouw voor de Mgr. Bekkersschool en de koppeling met de gymzaal. Gymzaal Hoogkamp wordt voor het bewegingsonderwijs alleen door de Noorderbreedte gebruikt. Op aangeven van de gemeente wordt de gymzaal in tegenstelling tot de eerdere genoemde accommodaties intensiever gebruikt door sportverenigingen, maar in welke mate en om hoeveel uren het gaat is niet bekend. Gezien de leeftijd van gymzaal Hoogkamp zijn er geen maatregelen voorzien binnen de termijn van het IHP. De Parkstadhal maakt onderdeel uit van het Indoorcentrum en is centraal in Veendam gelegen aan het Jan Salwaplein. De sporthal is gebouwd in 1990 en wordt voor het bewegingsonderwijs gebruikt door KC Westerwinde, De Braskörf, Margaretha Hardenbergschool, In de Manne en Winkler Prins talentontwikkeling. Op aangeven van de gemeente wordt de beschikbare capaciteit goed benut door gebruik van de

www.icsadviseurs.nl

46/52

accommodatie voor bewegingsonderwijs en door sportverenigingen en is nog weinig capaciteit beschikbaar. De Parkstadhal is gebouwd in 1990 en komt vanaf 2030 in aanmerking voor afweging om te renoveren of om nieuw te bouwen. De Sorghvliethal maakt eveneens onderdeel uit van het Indoorcentrum en is gebouwd in 1967. In 2008 is de sporthal gerenoveerd waardoor na een termijn van 20 jaar na renovatie, de sporthal vanaf 2028 in aanmerking voor afweging om te renoveren of om nieuw te bouwen. Op aangeven van de gemeente wordt de beschikbare capaciteit goed benut door gebruik van de accommodatie voor bewegingsonderwijs en door sportverenigingen en is nog weinig capaciteit beschikbaar. De Wildervankhal is aan de zuidkant van Veendam gelegen in Wildervank. De scholen die voor het bewegingsonderwijs gebruik maken zijn Westerschool, ’t Haimstee en De Sleutel. Op aangeven van de gemeente wordt de beschikbare capaciteit goed benut door gebruik van de accommodatie voor bewegingsonderwijs en door sportverenigingen. De capaciteit die er nog beschikbaar is, ligt in de namiddag. De vraag van de sportverenigingen tijdens de piekmomenten is hier groter dan de beschikbare capaciteit. De sporthal is gebouwd in 1976 en komt gezien de leeftijd van het gebouw in aanmerking voor afweging om te renoveren of om nieuw te bouwen.

Gezien de iets betere conditiescore ten opzichte van de andere accommodaties lijkt de noodzaak om die afweging te maken minder urgent.

www.icsadviseurs.nl

47/52

6. Uitvoeringsplan In dit hoofdstuk worden, op basis van een afgewogen prioritering, de opgaven uit voorgaand hoofdstuk verder toegelicht. In de eerste paragraaf wordt een onderbouwing gegeven van de voorgestelde prioritering in drie fasen (korte, middellange en lange termijn). Vervolgens worden per fase de scenario’s omschreven.

6.1 Prioritering Op basis van de kansenkaarten is gezamenlijk met vertegenwoordigers van de gemeente Veendam en de schoolbesturen nagedacht over het prioriteren van de projecten. Het inhoudelijke scenario is opgesteld vanuit de inhoud, samen met de gemeente en schoolbesturen. Hierbij is gekeken naar een combinatie van verschillende factoren. Scholen die te maken hebben met een capaciteitsvraagstuk hebben de 1e prioriteit. Vervolgens is naar de gebouwenleeftijd en de technische staat van de voorzieningen gekeken (2e prioriteit). Ten slotte is een school wat betreft prioritering naar voren gehaald in verband met urgentie van het schoolbestuur, de leeftijd van het gebouw en de procedures die reeds in gang zijn gezet. Om de opgaven over de looptijd van het IHP te verdelen is ervoor gekozen om drie fasen te hanteren. Fase 1 loopt tot en met 2027 fase 2 tot en met 2031 en fase 3 tot en met 2039. Op basis van bovenstaande overwegingen is door de gemeente en schoolbesturen gezamenlijk de prioritering van projecten tot stand gekomen. Het is aan te bevelen om de bestaande gymvoorzieningen, die zich in de directe nabijheid van een school bevinden, in de planvorming voor renovatie of nieuwbouw mee te nemen. Bovenstaande overwegingen kunnen in de planvorming eveneens worden gehanteerd.

6.2 Proces ▪

▪

Voer elke 4 jaar een evaluatie uit van het IHP, waarbij indien nodig het IHP wordt geactualiseerd. Bij de evaluatie van het IHP hoort ook een actualisatie van de leerlingenprognose. Wanneer grote afwijkingen op basis van de leerlingentellingen worden geconstateerd, wordt de herijking van de prognose naar voren gehaald; Stel een uitvoeringsplan op waarin omschreven staat welke stappen dienen te worden gezet, wie welke rol daarbij heeft en welke planning wordt aangehouden. Het uitvoeringsplan wordt vastgesteld door de raad. Het uitvoeringsplan en de voortgang van de realisatie van het IHP dienen jaarlijks terugkerend tussen gemeente en schoolbesturen te worden besproken tijdens een OOGO.

6.3 Realisatie IHP-projecten Voor het eerste tijdvak is de planning concreet en zijn verschillende scenario’s opgesteld. Deze scenario’s worden nog uitgewerkt in businesscases. Op basis van de businesscases wordt door college en raad een integrale afweging gemaakt over de uitvoering, de businesscases worden vastgesteld door de raad. Na vaststelling van het IHP wordt gestart met uitwerking van de businesscases. Voor de middellange en lange termijn wordt een doorkijk gegeven. Gezien de langere planhorizon is voor de tweede en derde periode niet in detail vast te stellen wat de aard en omvang van de voorzieningen zijn. Het IHP wordt met regelmaat geactualiseerd, waarbij de komende 4 jaar worden geconcretiseerd. ▪ ▪

Voer businesscases uit voor de scholen waarvoor in het kader van het IHP denkrichtingen voor scenario’s zijn geformuleerd; Bepaal in gezamenlijkheid, de gemeente, het schoolbestuur, kinderopvang en eventueel andere te betrekken functies, de exacte omvang van het schoolgebouw in de voorbereidingsfase van het project,

www.icsadviseurs.nl

48/52

▪

▪

afgestemd op de actuele leerlingenaantallen en leerlingenprognose en eventuele andere te betrekken voorzieningen; Voer locatieonderzoeken uit ten behoeve van het clusteren van meerdere scholen op één locatie om vast te stellen welke locatie geschikt is voor het huisvesten van meerdere scholen en eventueel opvang. Voer deze onderzoeken uit in nauwe samenwerking tussen de gemeente, het schoolbestuur en de opvangpartner; Communiceer gezamenlijk, de gemeente en de schoolbesturen, over de huisvestingsplannen richting betrokkenen. De realisatie van het huisvestingsplan heeft namelijk impact op leerlingen, ouders en omwonenden.

Tijdvak 2024 – 2027 De volgende huisvestingsmaatregelen zijn voorzien in de periode 2024 – 2027. De genoemde huisvestingsmaatregelen dienen in een businesscase integraal te worden onderzocht en vervolgens door de raad te worden vastgesteld voordat tot uitvoering kan worden overgegaan. School/accommodatie In de Manne

Huisvestingsmaatregelen ─ Uitbreiden van het huidige schoolgebouw nader onderzoeken ─ Dislocatie op een nader te bepalen locatie Nieuwbouw op basis van de toekomstige normatieve behoefte op een nader te bepalen locatie

Mgr. Bekkersschool

Vervangende nieuwbouw waar de hoofd- en dislocatie worden samengevoegd

Meerdere schoolgebouwen (nader af te stemmen)

Onderzoek naar de kwaliteit van ventilatie in schoolgebouwen

De Ommewending

Levensduurverlengende renovatie of nieuwbouw en daarbij scenario’s verkennen voor het samen huisvesten met gymzaal Ommelanderwijk en dorpshuis De Molenwiek

Gymzaal Ommelanderwijk

Levensduurverlengende renovatie of nieuwbouw en daarbij scenario’s verkennen voor het samen huisvesten met de Ommewending en dorpshuis De Molenwiek

Noorderbreedte Gymzaal Lauwers

Oplossen of afstoten van ruimteoverschot Levensduurverlengende renovatie of nieuwbouw

Gymzaal Straat Soenda

Levensduurverlengende renovatie of nieuwbouw i.c.m. nieuwbouw voor de Mgr. Bekkersschool

VSO Margaretha Hardenbergschool

Onderzoeken scenario’s en gevolgen van samen huisvesten met WP praktijkschool

WP Praktijkschool

Onderzoeken scenario’s en gevolgen van samen huisvesten met VSO Margaretha Hardenbergschool Levensduurverlengende renovatie of nieuwbouw

Wildervanckhal Tabel 23 Maatregelen 2024 – 2027

Tijdvak 2028 - 2031 Met de huisvestingsmaatregelen die worden voorgesteld voor het tijdvak 2024 - 2027 is de onderwijshuisvestingsportefeuille en gymvoorzieningen voor bewegingsonderwijs in de gemeente Veendam voor de komende jaren op orde gebracht. Op basis van de huidige informatie wordt ervan uitgegaan dat in de volgende 4 jaar rekening moet worden gehouden met de in tabel 24 genoemde maatregelen. Bij de eerstvolgende herijking van het IHP moet worden bezien of de planning moet worden bijgesteld.

www.icsadviseurs.nl

49/52

School/accommodatie

Huisvestingsmaatregelen

De Viermaster

Verduurzamen/levensduurverlengende renovatie, opvullen of afstoten van ruimteoverschot Levensduurverlengende renovatie of nieuwbouw

Sorghvliethal ’t Haimstee

Vervangende nieuwbouw/ levensduurverlengende renovatie evt. i.c.m. de Westerschool

Kindcentrum Westerwinde VSO Margaretha Hardenbergschool

Levensduurverlengende renovatie of nieuwbouw Levensduurverlengende renovatie of nieuwbouw i.c.m. Winkler Prins praktijkschool afhankelijk van en gebaseerd op de uitkomsten van eerder scenario-onderzoek Levensduurverlengende renovatie of nieuwbouw i.c.m. VSO Margaretha Hardenbergschool afhankelijk van en gebaseerd op de uitkomsten van eerder scenario-onderzoek

Winkler Prins Praktijkschool

Tabel 24 Doorkijk 2028 - 2031 Tijdvak 2031 – 2039 Voor de lange termijn zijn verschillende projecten aan de orde. Op basis van de huidige informatie wordt ervan uitgegaan dat voor de periode 2031 - 2039 rekening moet worden gehouden met de in de tabel 25 genoemde maatregelen. Bij de eerstvolgende herijking van het IHP moet worden bezien of de planning moet worden bijgesteld. School/accommodatie Westerschool

Huisvestingsmaatregelen Levensduurverlengende renovatie indien is besloten niet samen te huisvesten met ’t Haimstee in een nieuwgebouwd schoolgebouw

De Sleutel Parkstadhal

Levensduurverlengende renovatie of nieuwbouw Levensduurverlengende renovatie of nieuwbouw

Tabel 25 Doorkijk 2031 - 2039

De Sorghvliethal en de Parkstadhal maken gezamenlijk deel uit van het Indoorcentrum en zijn met elkaar verbonden. Het is aan te bevelen om maatregelen aan de sportvoorziening, zoals renovatie, in samenhang van elkaar te bezien en gelijktijdig uit te voeren.

www.icsadviseurs.nl

50/52

Bijlagendocument Als bijlage aan dit Integraal Huisvestingsplan is een bijlagendocument opgenomen met de volgende bijlagen: Bijlage 1 – Startnotitie en Programma van Eisen IHP Bijlage 2 – Leerlingenprognose Bijlage 3 – Introductie factsheets en factsheets schoolgebouwen

www.icsadviseurs.nl

51/52

De hoogste kwaliteitseisen aan onze dienstverlening. Een goed gebouw begint met het beste idee. Colofon Datum: Auteur(s):

25 oktober 2022 Erwin Veneklaas Slots Jarno Thole Bram Treffers

info@icsadviseurs.nl 088 - 235 04 27 www.icsadviseurs.nl www.icsadviseurs.nl

52/52 Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep BV

Bijlagendocument bij Integraal Huisvestingsplan onderwijs 2024-2039 Gemeente Veendam

Opdrachtgever Gemeente Veendam

Datum 25 oktober 2022

Referentienummer 22210178 _ 20221025

Auteurs Erwin Veneklaas Slots Jarno Thole

│ Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep BV

Inhoudsopgave Bijlage 1 – Startnotitie en Programma van Eisen IHP Bijlage 2 – Leerlingenprognoses Bijlage 3 – Introductie factsheets en factsheets schoolgebouwen

Bijlage 1 – Startnotitie en Programma van Eisen IHP

www.icsadviseurs.nl

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Veendam Startnotitie en Programma van Eisen Mei 2021

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 1 van 38 bank nr. NL64BNGH0285008676

Inhoud Integraal Huisvestingsplan (IHP) Veendam ...................................................................................... 1 Begrippenlijst ............................................................................................................................... 4 1.

Inleiding ................................................................................................................................ 5 Aanleiding................................................................................................................................. 5 Zorgplicht en verantwoordelijkheden ...................................................................................... 5 Toekomstige wettelijke verplichting ........................................................................................ 5 Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs gemeente Veendam ............................... 6 Kadernota ‘Accommodatie- en voorzieningenbeleid’ ............................................................. 6 Gemeente Veendam start nu al: doelen en opgaven IHP 2022-2038 ..................................... 6 Opbouw van de Startnotitie ..................................................................................................... 7

2.

IHP algemeen ....................................................................................................................... 8 Integraal, toekomstbestendig IHP met slimme combinaties ................................................... 8

3.

Inventarisaties Huisvesting .................................................................................................. 9 Huisvestingsopgaven ................................................................................................................ 9 Inventarisatie huidig aanbod en kwaliteitsniveau ................................................................. 10 Inventarisatie toekomstige vraag en gewenste kwaliteitsniveau .......................................... 11 Aanvullende inventarisatie..................................................................................................... 12

4.

Gezamenlijke, integrale ambitie en visie op onderwijs ..................................................... 13 Aandachtspunten Onderwijs vanuit visie en beleidspraktijk ................................................. 13 Verantwoordelijkheid gemeente richting het onderwijs ....................................................... 13 Primair onderwijs ................................................................................................................... 13 Speciaal onderwijs.................................................................................................................. 14 Voortgezet onderwijs ............................................................................................................. 14 Vroeg- en voorschoolse educatie ........................................................................................... 14 Integrale Kindcentra (IKC) ...................................................................................................... 15 Sport- en bewegingsonderwijs ............................................................................................... 15

5.

Gezamenlijke visie en ambitie op sectoraal beleid ............................................................ 19 Aandachtspunten sectoraal beleid......................................................................................... 19 Zorg en welzijn ....................................................................................................................... 19 Woningbouw .......................................................................................................................... 20 Duurzaamheid ........................................................................................................................ 20 Gezondheid ............................................................................................................................ 22 Verkeersveiligheid .................................................................................................................. 22 Veiligheid en Openbare Orde ................................................................................................. 22

6.

Gezamenlijke doelstellingen en investeringsafspraken ..................................................... 24 Naar een Routekaart en Uitvoeringsprogramma ................................................................... 24

7.

Organisatie en taakverdeling ............................................................................................. 26

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 2 van 38 bank nr. NL64BNGH0285008676

Organisatie: projectgroep en stuurgroep .............................................................................. 26 Taakverdeling ......................................................................................................................... 26 Communicatie ........................................................................................................................ 26 8.

Planning .............................................................................................................................. 27 Tijdspad .................................................................................................................................. 27

Bijlage 1: Lijst van scholen.......................................................................................................... 28 Bijlage 2: Toelichting DAS-model ............................................................................................... 29 Bijlage 3: Voorbeeld dynamisch dashboard ............................................................................... 30 Bijlage 4: Toelichting Inventarisatie huidig kwaliteitsniveau ..................................................... 31 Bijlage 5: Toelichting gewenste onderhoudsniveaus ................................................................. 34 Bijlage 6: Visie op het bewegingsonderwijs ............................................................................... 37

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 3 van 38 bank nr. NL64BNGH0285008676

Begrippenlijst

Begrip Huisvesting Opdrachtnemer Partners

Schoolbesturen

Vroeg- en voorschoolse educatie

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

Definitie Onderwijsgebouwen en sport- en bewegingsonderwijsgebouwen van de gemeente Veendam. De door gemeente Veendam aanbestede marktpartij die de opdracht van het IHP uitvoert. Organisaties, niet zijnde Schoolbesturen, die (in)direct betrokken zijn bij het gebruik van Huisvesting, waaronder organisaties in de Vroegschoolse of voorschoolse educatie, jeugdzorginstanties, MBOscholen (Noorderpoort) en sportverenigingen en welzijnsorganisaties. Besturen van scholen (zie lijst in bijlage 1) in het Primair onderwijs, Speciaal onderwijs en Voortgezet onderwijs in gemeente Veendam, te weten: • Scholengroep Opron • Primenius • VCO Midden- en Oost-Groningen • Winkler Prins Voorscholen, kinderopvang en peuteropvang, te weten in Veendam: Tamariki, A. Oolders Holding BV, Prokino, Hoi Pippeloi, Bamba en Stichting Peuterwerk

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 4 van 38 bank nr. NL64BNGH0285008676

1. Inleiding Aanleiding Gemeente Veendam is voornemens om samen met de Schoolbesturen een nieuw Integraal Huisvestingsplan Veendam 2022-2038 (IHP) te laten opstellen. Deze startnotitie vormt de gezamenlijke opgavebeschrijving en een Programma van Eisen (PvE) voor het aanbestedingstraject van een marktpartij (hierna Opdrachtnemer) die de gemeente en Schoolbesturen gaat begeleiden bij het opstellen van het IHP. Het IHP geeft een beeld van de stand van zaken, ontwikkelingen en doelstellingen op het gebied van de onderwijshuisvesting- en voorzieningen voor het Primair, Voortgezet en Speciaal Onderwijs. Het geeft een meerjarig inzicht in de omvang en kwaliteit van de schoolgebouwen en de investeringen die nodig zijn voor onderhoud, renovatie en nieuwbouw en ook om samenvoeging, sluiting en sloop van onderwijsgebouwen. Het IHP zal fungeren als koersdocument voor benodigde investeringen op de langere termijn, 16 jaar, met een concreet uitvoeringsplan voor de korte termijn, de komende 4 jaar. Op basis van beleidsuitgangspunten en kaders kijken gemeente Veendam en de Schoolbesturen planmatig naar locaties, omvang, kwaliteit, organisatie en financiering en maken hierin gezamenlijk slimme keuzes. Zo moet het IHP ons samen in staat stellen om de komende jaren proactief, integraal en planmatig te investeren in de Huisvesting.

Zorgplicht en verantwoordelijkheden Vanaf 1997 heeft gemeente Veendam de wettelijke zorgplicht en verantwoordelijkheid voor de Huisvesting van scholen voor Primair, Voortgezet en Speciaal onderwijs. De gemeente is verantwoordelijk voor nieuwbouw, vervangende nieuwbouw, uitbreiding van schoolgebouwen, constructiefouten en bijzondere omstandigheden. De gemeente ontvangt hiervoor geld via het gemeentefonds. Door middel van de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs wordt dit geld verdeeld. Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor de instandhouding oftewel het (buiten)onderhoud van de Huisvesting. Zij ontvangen van het Rijk de middelen voor onderhoud en exploitatie.

Toekomstige wettelijke verplichting De Minister van OCW werkt aan een wetswijziging rondom de Onderwijshuisvesting1. Onder andere komt er een verplichting voor gemeenten om in samenspraak met de schoolbesturen een IHP op te stellen voor de periode van 16 jaar. In 2023 wordt binnen de uitwerking van het Klimaatakkoord verwacht dat het IHP een verplicht onderdeel gaat uitmaken van de Wet op Primair Onderwijs (WPO) de Wet op het Voortgezet Onderwijs (WVO) en de Wet op de Expertise Centra (WEC). Verder hebben de VNG, PO-raad en VO-raad, vanuit hun gezamenlijke verantwoordelijkheid in 2018 afspraken gemaakt over de verbetering van de kwaliteit van de onderwijshuisvesting. Deze afspraken gaan o.a. over een betere afstemming van het Meerjaren Onderhoudsplan (MOP)2 met

1

Op basis van de VNG-ledenbrief d.d. 3 november 2020. PO-Raad, VO-raad en VNG werken dit momenteel samen met de minister van OCW uit. De verwachting is dat het wetsvoorstel in het najaar van 2021 naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. 2 Vanaf 2023 zal een andere opbouw van de voorziening groot onderhoud gelden, hetgeen van invloed is op de systematiek van het MOP.

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 5 van 38 bank nr. NL64BNGH0285008676

IHP, de status van ‘renovatie’ als alternatief voor nieuwbouw en een versoepeling van het zogenaamde investeringsverbod voor schoolbesturen.

Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs gemeente Veendam De gemeenteraad van Veendam heeft de huidige Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs vastgesteld op 31 maart 2015. In de verordening is opgenomen wanneer een school in aanmerking komt voor nieuwbouw, vervangende nieuwbouw en uitbreiding van schoolgebouwen. Bepalend daarvoor zijn onder andere het vloeroppervlakte van de bestaande gebouwen en de leerlingenprognoses. Voor de permanente ruimtebehoefte wordt gekeken naar de prognose van 15 jaar. Voor de tijdelijke ruimtebehoefte naar de prognose voor 4 jaar. Ook onderdeel van deze huisvestingsverordening zijn de normbedragen voor nieuwbouw en uitbreiding de indexeringen, tijdelijke huisvesting, de lokalen bewegingsonderwijs, eerste inrichting en medegebruik en verhuur.

Kadernota ‘Accommodatie- en voorzieningenbeleid’ Naast de huisvestingverordening heeft de gemeenteraad tevens een ‘Kadernota ‘Accommodatieen voorzieningenbeleid’ vastgesteld op 4 april 2016. De uitgangspunten die genoemd zijn in deze kadernota zijn: • •

Activiteiten vinden zoveel mogelijk onder één dak plaats; Accommodaties zijn zoveel mogelijk in private handen (NB: met uitzondering van scholen); Bereikbaarheid en toegankelijkheid is belangrijker dan nabijheid; De omvang van een accommodatie is afgestemd op de aangetoonde behoefte; Bij de uitvoering zo economisch mogelijk te werk gaan.

• • •

Hierin zijn tevens specifieke uitgangspunten opgenomen voor Huisvesting, namelijk: • Voorkomen van dislocaties • Bestaande en nieuwe locaties bezien op uitbreidingsmogelijkheden • Borgen van de koppeling tussen onderwijs en sport. De bedoeling is om in de geest van dit kader het IHP uit te werken.

Gemeente Veendam start nu al: doelen en opgaven IHP 2022-2038 Gemeente Veendam wil met Schoolbesturen inspelen op de huisvestingsopgaven voor de korte en lange termijn en anticiperen op de nieuwe wettelijke verplichtingen en landelijke afspraken door nu al te starten met het opstellen van het IHP. Met het opstellen van het IHP stelt Veendam het volgende ten doel: •

In samenspraak met Schoolbesturen gezamenlijke doelen en investeringsafspraken vaststellen voor de Huisvesting van gemeente Veendam voor de korte termijn (4 jaar) en de lange termijn (16 jaar).

Het IHP zal bijdragen aan de volgende opgaven binnen gemeente Veendam: • •

Anticiperen op de toekomstige ontwikkelingen in het onderwijslandschap; Beter beheersbare en voorzienbare investeringen in de Huisvesting voor gemeente Veendam;

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 6 van 38 bank nr. NL64BNGH0285008676

• • •

Inzicht en samenhang tussen plannen voor onderwijshuisvesting voor Schoolbesturen. Zij kunnen hun onderhoudsactiviteiten afstemmen en desinvesteringen voorkomen. Toekomstige huisvestingsopgaven integraal benaderen en daarop inspelen met slimme combinaties Structurele oplossingen ter voorkoming van ad-hoc beslissingen voor incidentele huisvestingsopgaven.

Opbouw van de Startnotitie Deze startnotitie vormt zowel de algehele opgavebeschrijving voor het IHP als het PvE voor de aanbesteding van een Opdrachtnemer die het IHP vormgeeft. De opgaven worden per thema langsgelopen. Voor de onderdelen die gemeente Veendam per thema belangrijk acht, zijn genummerde eisen opgenomen. De eisen tezamen vormen het PvE voor de aanbesteding. Een aantal begrippen in de Startnotitie zijn met een hoofdletter geschreven. Deze begrippen zijn gedefinieerd en opgenomen in de begrippenlijst. Dit om zo zuiver en helder mogelijk de opgave af te bakenen.

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 7 van 38 bank nr. NL64BNGH0285008676

2. IHP algemeen Integraal, toekomstbestendig IHP met slimme combinaties Gemeente Veendam wil voor de komende 4 tot 16 jaar een integraal, goed onderbouwd en toekomstbestendig IHP opstellen in nauwe samenwerking met Schoolbesturen en Partners. Op basis van zowel trends en ontwikkelingen als visies op het onderwijs, zullen we tot gezamenlijke doelstellingen en investeringsafspraken komen. Hierbij is ook aandacht voor onderwijskundige vernieuwing en integrale kansen waar we met slimme combinaties op in kunnen spelen. Zo moet het IHP een match bewerkstelligen tussen de toekomstige vraag naar en de te realiseren onderwijshuisvesting.

IHP algemeen 2.1 Het IHP omvat doelstellingen en investeringsafspraken voor onderwijshuisvesting, primair gericht op het Primair, Speciaal en Voortgezet onderwijs, binnen de gemeente Veendam voor de periode 2022-2038. 2.2 Het IHP omvat ten minste: a. Een inventarisatie van het huidige aanbod en het huidige kwaliteitsniveau van de Huisvesting b. Een inventarisatie van de toekomstige vraag en het gewenste kwaliteitsniveau van de Huisvesting c. Gezamenlijke doelstellingen en investeringsafspraken, in de vorm van: • Routekaart om van huidig aanbod en kwaliteitsniveau van Huisvesting naar gevraagde aanbod en kwaliteitsniveau van Huisvesting te komen (16 jaar) • Een uitvoeringsprogramma (4 jaar) 2.3 De onderdelen van het IHP zoals genoemd in 2.2 zijn vertaald naar wijkniveau. 2.4 Het IHP sluit aan op de toekomstige vraag en het gewenste kwaliteitsniveau van Huisvesting evenals op de gezamenlijke integrale visie op onderwijs van gemeente Veendam, Schoolbesturen en, indien relevant, Partners 2.5 In het IHP wordt gestreefd naar het hoogst haalbare kwaliteits-financieringsniveau van Huisvesting. 2.6 Gelijktijdig aan het vormgeven van het IHP, draagt de Opdrachtnemer zorg voor de herziening van de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs, hetgeen onderdeel is van de opdracht.

De Opdrachtnemer neemt hiervoor de ModelVerordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs van de VNG als uitgangspunt. 2.7 De Opdrachtnemer hanteert de onderwijsvisies van Gemeente Veendam, Schoolbesturen en, indien relevant, Partners bij de onderbouwing van het IHP. 2.8 De Opdrachtnemer betrekt proactief Gemeente Veendam, Schoolbesturen en, indien relevant, Partners bij het vormgeven van het IHP. 2.9 De Opdrachtnemer verzorgt de verslaglegging en terugkoppeling van sessies met Schoolbesturen en, indien van toepassing, Partners. 2.10 De Opdrachtnemer maakt bij het opstellen van het IHP gebruik van de Designing an Accomodation Strategy (DAS) (zie bijlage 2) of een vergelijkbare methode. 2.11 De Opdrachtnemer verwerkt de gegevens en kwaliteitsniveaus, voortkomend uit de inventarisaties zoals genoemd in 2.2, in een dynamisch dashboard (zie voorbeeld in bijlage 3).

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 8 van 38 bank nr. NL64BNGH0285008676

3. Inventarisaties Huisvesting Huisvestingsopgaven De kwaliteit van de huidige Huisvesting in de gemeente Veendam is wisselend. De kwantiteit van de Huisvesting is bij sommige scholen nijpend, terwijl anderen ruimte over hebben. Om alle leerlingen een plek te kunnen geven, maken scholen – en ook Partners - van elkaars ruimten gebruik, zogeheten dislocaties en medegebruik, met soms neveneffecten die als ongewenst worden ervaren tot gevolg. De afgelopen jaren is een paar maal een aanvraag gedaan voor uitbreiding van een gebouw. Omdat er voldoende capaciteit binnen een straal van 2 kilometer was, konden deze aanvragen niet worden ingewilligd op basis van de Verordening Huisvesting Onderwijs 2015. Wel hebben een aantal scholen een tijdelijke uitbreiding gehad, doordat er de afgelopen jaren tijdelijke lokalen zijn bijgeplaatst. De Huisvesting voor onderwijs vraagt om heroriëntatie. Gemeente Veendam wil met Schoolbesturen en Partners structurele oplossingen opnemen in het IHP, zodat er geen ad hocbeslissingen voor incidentele huisvestingsproblemen meer hoeven te worden genomen. Er is dus inzicht nodig in de Veendamse huisvestingsopgaven voor de komende 4 tot 16 jaar. In dit hoofdstuk beschrijven wij de werkwijze om het huidige aanbod aan Huisvesting en de kwaliteit daarvan in kaart te brengen: • • •

Inventarisatie huidig aanbod (basisgegevens) en huidig kwaliteitsniveau Inventarisatie toekomstige vraag (basisgegevens) en gewenst kwaliteitsniveau Aanvullende inventarisatie

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 9 van 38 bank nr. NL64BNGH0285008676

Inventarisatie huidig aanbod en kwaliteitsniveau Ten eerste is het van belang om het huidig aanbod aan Huisvesting en de kwaliteit daarvan in kaart te brengen. Hiervoor zal een nulmeting van de huidige Huisvesting uitgevoerd moeten worden door middelen van het verzamelen en bundelen van basisgegevens. Deze basisgegevens bestaan uit informatie over het complex, duurzaamheid en het gebruik. Vervolgens zal het huidige kwaliteitsniveau in kaart gebracht worden op basis van een NEN 2767 conditiemeting en rapportage, waarna een Meerjaren Onderhoudsplan wordt opgesteld. In bijlage 4 wordt dit inhoudelijk en technisch nader toegelicht.3 Inventarisatie huidig aanbod en kwaliteitsniveau 3.1 Inventarisatie basisgegevens a. Complex: - Adresgegevens - Gebruiksdoel (onderwijs, leegstaand, etc..) - Bouwjaren en monumentale status - Bruto vloeroppervlakte - Tekeningen - Gebouwgebonden installaties - Meerjaren Onderhoudsplan - Kaart van scholen, sporthallen en sportvelden naar soort b.

Duurzaamheid: - Energielabel - Energieverbruik - Energiescan (advies in maatregelen/investeringen om te voldoen aan weten regelgeving duurzaamheid)

c.

Gebruik: - Eigendomssituatie - Huidige boekwaarde/ kapitaal- en exploitatielasten - Bezettingsgraad - Leerlingaantallen en actuele ontwikkelingen hierin per wijk, school en gebouw - Huidige behoefte van verschillende doelgroepen - Toegankelijkheidsvereisten - Gezondheidsvereisten - Medegebruik en/of verhuur aan Partners

3.2 a. b. c.

Inventarisatie huidig kwaliteitsniveau Conditiemeting NEN 2767 (bijlage 4), Toelichting inventarisatie huidig kwaliteitsniveau) Rapportage NEN 2767 (bijlage 4), Toelichting inventarisatie huidig kwaliteitsniveau) Meerjaren Onderhoudsplan vervaardigen of herzien (zie bijlage 4, toelichting Meerjarenonderhoudsplan)

3

De Opdrachtnemer kan hierbij ook gebruikmaken van afgeronde en lopende projecten binnen de gemeente Veendam waarin gegevens en informatie over wijken zijn opgehaald. De beleidsinventarisatie in het kader van de Omgevingsvisie Veendam of het project Veendam Noordwest zijn hier voorbeelden van.

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

bank nr. NL64BNGH0285008676

pag. 10 van 38

Inventarisatie toekomstige vraag en gewenste kwaliteitsniveau Ten tweede is een inventarisatie van de toekomstige vraag en het gewenste kwaliteitsniveau. Hierbij worden dezelfde variabelen meegenomen als in de inventarisatie van het huidige aanbod en het huidige kwaliteitsniveau. Tegelijkertijd worden prognoses, trends en (maatschappelijke) ontwikkelingen, onder andere op het gebied van leerlingenaantallen, wonen, onderwijskunde en duurzaamheid. Zo ontstaat een gezamenlijk beeld van de gewenste situatie waarop het IHP zal inspelen. Per gradatie in kwaliteitsniveau voorwaarden beschrijven. Kostenbatenanalyse vormt de basis voor het bepalen van het kwaliteitsniveau per gebouw. Daarnaast de mogelijkheid van (verschillende functies in) gescheiden ruimten in één gebouw en bijbehorende kosten onderzoeken. Inventarisatie toekomstige vraag en gewenste kwaliteitsniveau 3.3 Inventarisatie basisgegevens a. Complex: - Toekomstige vraag naar en gewenste omvang Huisvesting (m2 brutovloeroppervlakte-omvang perceel) - Toekomstige vraag naar en gewenste omvang spreiding van Huisvesting, Scholen en leerlingen, inclusief dislocaties - Afwegingen m.b.t. levensduur verlengende renovatie- en/of verduurzaming - Toekomstige vraag naar en gewenste omvang gebouwgebonden installaties - Kaart van gewenste spreiding van scholen, sporthallen en sportvelden naar soort.

Inclusief leerlingenaantallen en dislocaties. b. Duurzaamheid: - Gewenst Energielabel - Gewenst Energieverbruik - Maatregelingen/investeringen om te voldoen aan wensen en wet- en regelgeving omtrent duurzaamheid (zie hoofdstuk 5) c. Gebruik: - Toekomstige boekwaarden/ kapitaal- en exploitatielasten - De wijze waarop exploitatievoordelen als gevolg van investeringen in Huisvesting in te zetten zijn als co-financiering (TCO-benadering) - Indicatieve raming per object (incl. urgentie en planologische haalbaarheid) - Beschikbare c.q. beschikbaar te maken financiële middelen. Huidige behoefte van verschillende doelgroepen - Toekomstige vraag naar en gewenste omvang medegebruik en/of verhuur aan Partners - Maatschappelijke ontwikkelingen rondom Partners - Verplichte en gewenste gezondheidsvereisten - Verwachte bezettingsgraad - Leerlingprognose en actuele ontwikkelingen hierin per wijk, school en gebouw - Woonontwikkelingen per wijk - Toekomstige behoeften van verschillende doelgroepen - Gewenste toegankelijkheidsvereisten, incl. speelpleinen - Gewenste mate van inclusiviteit

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

bank nr. NL64BNGH0285008676

pag. 11 van 38

-

3.4 a. b. 3.5

Onderwijskundige trends en ontwikkelingen, waaronder onderwijskundige vernieuwing en digitalisering.

Inventarisatie gewenste kwaliteitsniveau Huisvesting Inventarisatie gewenste onderhoudsniveaus (zie bijlage 5). Toekomstige Meerjaren Onderhoudsplan, incl. reeds voorgenomen investeringen/reserveringen van de Huisvesting (zie bijlage 5). De Opdrachtnemer verwerkt de mogelijkheden voor het gewenste kwaliteitsniveau in gradaties en scenario’s met bijbehorende financiële indicaties ten behoeve van een kosten- en batenafweging en daarmee keuzes voor investeringen in het IHP.

Aanvullende inventarisatie Naast de basisinventarisaties, wil gemeente Veendam met het oog op nieuwbouw, renovatie en leegstand aanvullende inventarisaties laten doen. Zo krijgt gemeente Veendam inzicht in de gevolgen van het stellen van doelstellingen en maken van investeringsafspraken in haar zorgplicht en verantwoordelijkheid en rol van beheerder van de Huisvesting. Zo wil gemeente Veendam bijvoorbeeld weten wat de mogelijkheden zijn van gebouwen die eventueel leeg komen te staan. Maar ook hoe renovatie van Huisvesting afgewogen kan worden, omdat door landelijke koepelorganisaties is afgesproken dat renovatie als een volwaardig alternatief voor nieuwbouw wordt beschouwd. Aanvullende inventarisatie 3.6 De Opdrachtnemer inventariseert aanvullend: a. De mogelijkheden voor renovatie als volwaardig alternatief van nieuwbouw b. Welke mogelijke functies Huisvesting dat eventueel leeg komt te staan, heeft met het oog op technische staat, het kwaliteitsniveau en de locatie en op welke wijze Gemeente Veendam daarop kan anticiperen. c. De situatie waarin de technische staat en/of het kwaliteitsniveau van een gebouw geen mogelijkheid tot renovatie biedt en derhalve het gebouw moet wordt gesloopt. d. Mogelijkheid van (verschillende functies in) gescheiden ruimten in één gebouw en bijbehorende kosten e.

De Opdrachtnemer verwerkt de aanvullende inventarisatie in de gradaties en scenario’s zoals genoemd in 3.5. f. De Opdrachtnemer bekijkt welke definities andere gemeenten hanteren voor het doen van de inventarisaties en probeert waar mogelijk daarop aansluiting te zoeken in het IHP.

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

bank nr. NL64BNGH0285008676

pag. 12 van 38

4. Gezamenlijke, integrale ambitie en visie op onderwijs Aandachtspunten Onderwijs vanuit visie en beleidspraktijk Op basis van de inventarisaties waarin een gezamenlijk beeld is gevormd van het huidige aanbod en kwaliteitsniveau en de toekomstige vraag en het gewenste kwaliteitsniveau, zullen keuzes gemaakt worden. Gemeente Veendam, de Schoolbesturen en Partners maken deze keuzes op basis van hun visie op zowel het onderwijs als visie op sectoraal beleid (hoofdstuk 5). In het proces van het IHP zal daarom een gezamenlijke integrale visie gevormd moeten worden met elkaar. Zodoende kunnen gezamenlijke doelstellingen en investeringsafspraken voor de Huisvesting worden gemaakt. Om in het proces goed beslagen ten ijs te komen, heeft Gemeente Veendam ter voorbereiding op deze startnotitie alvast belangrijke punten uit de beleidspraktijk van afgelopen jaren verzameld die de bijzondere aandacht vragen van de Opdrachtnemer bij het vormgeven van het IHP. De aandachtspunten voor het onderwijs komen hieronder aan bod, te weten: • • • • •

Primair onderwijs Speciaal onderwijs Voortgezet onderwijs Integrale kindcentra Sport- en bewegingsonderwijs

Verantwoordelijkheid gemeente richting het onderwijs Iedere gemeente, dus ook de gemeente Veendam, is verantwoordelijk voor voldoende adequate huisvesting van alle scholen van het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs. De verantwoordelijkheid is wettelijk geregeld in de Wet op Primair Onderwijs (WPO), de Wet op Expertise Centra en de Wet (WEC) op het Voortgezet Onderwijs (WVO). De uitwerking van deze wetten is geregeld in de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs. Deze is vastgesteld door de gemeenteraad op 31 maart 2015. De inhoudelijke visie op het onderwijs bepalen de Schoolbesturen zelf. Hierin heeft de gemeente geen rol.

Primair onderwijs Het laatste vastgestelde beleid dat betrekking heeft op de schoolgebouwen staat in de ‘Kadernota ‘Accommodatie- en voorzieningenbeleid’, welke is vastgesteld door de gemeenteraad op 4 april 2016. Specifieke uitgangspunten voor onderwijshuisvesting die daarin zijn opgenomen, zijn: • Voorkomen van dislocaties; • Bestaande en nieuwe locaties bezien op uitbreidingsmogelijkheden; • Borgen van de koppeling tussen onderwijs en sport.

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

bank nr. NL64BNGH0285008676

pag. 13 van 38

Wenselijk voor de gemeente Veendam is een evenwichtige concentratie en spreiding van scholen en kindcentra over de gemeente. In het komende proces is het wenselijk om gezamenlijk met de Schoolbesturen te bepalen in welke wijken er minimaal één basisschool (en eventueel maximaal) gevestigd moet zijn. Ook is het raadzaam om naar andere normen voor wijken te kijken, bijvoorbeeld de omvang van een gebouw. Daarnaast is een koppeling van iedere basisschool met de voorschool ook een wens. Dit omdat hiermee de doorgaande lijn voor kinderen eenvoudiger geborgd kan worden.

Speciaal onderwijs Veendam heeft een regionale functie als het gaat om speciaal onderwijs. Er wordt in Veendam Speciaal Onderwijs (SO) geboden, Speciaal Basis Onderwijs (SBO), Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en Praktijk Onderwijs (PrO). Het SO en SBO zijn gehuisvest in één gebouw. En dit gebouw staat naast de school waar Praktijk Onderwijs wordt geboden. Hier is een ruimtelijke en inhoudelijke samenwerking gestart. Daarnaast zijn er ook jeugdhulporganisaties gehuisvest in het gebouw van het SO en SBO onderwijs. Hiermee creëren we betere kansen in de ontwikkeling van kinderen en docenten en jeugdhulpmedewerkers. Voor het Speciaal onderwijs, en ook Voortgezet onderwijs, is de kadernota ‘Accommodatie- en voorzieningenbeleid’ van toepassing. Een wens voor de toekomst zou zijn om de vier scholen, Praktijkonderwijs, VSO, SBO en SO zo dichtbij mogelijk bij elkaar te huisvesten, mogelijk in combinatie met passende jeugdhulp. Dit is bevorderlijk voor de doorstroom van leerlingen en de onderlinge samenwerking en de samenwerking met jeugdhulp.

Voortgezet onderwijs Het Winkler Prins heeft ook een regionale functie. Deze school biedt alle niveaus van onderwijs aan: Praktijk Onderwijs, VMBO, HAVO en VWO. Doordat deze school alle niveaus aanbiedt behoudt het ook zijn regionale functie. Dit willen we graag behouden in Veendam. Door de nieuwbouw op het Leer Sport Park en de renovatie van het hoofdgebouw zal het voortgezet onderwijs geconcentreerd zijn op één locatie, in een soort van campus, behalve de Praktijkschool van de Winkler Prins, die naast het SO en SBO ligt.

Vroeg- en voorschoolse educatie Belang Hoewel gemeente Veendam niet verantwoordelijk is voor de huisvesting van kinder-, peuter en buitenschoolse opvang, heeft Vroeg- en voorschoolse educatie die daarin wordt geboden, een belangrijke invloed op het onderwijs en daarmee de Huisvesting. Zo is vroeg- en voorschoolse educatie ter voorkoming van leerachterstanden in het primair onderwijs, een wettelijke verplichting. Daarnaast heeft Vroeg- en voorschoolse educatie invloed op het aantal leerlingen van nabijgelegen scholen, zowel in termen van groei als krimp. De partners die Vroeg- en voorschoolse educatie aanbieden dragen, mede door hun locatie, bij aan de samenwerking en soepele overgang kinderen naar het primair onderwijs. Huisvesting voorscholen

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

bank nr. NL64BNGH0285008676

pag. 14 van 38

De gemeente Veendam heeft een werkgroep voorscholen ingericht, bestaande uit de organisaties in de Vroegschoolse of voorschoolse educatie, om samen beleid te ontwikkelen voor voorscholen. De aanleiding komt hiervoor komt voort uit de invoering van de Wet Harmonisatie Kinderopvang en Peuteropvang die per 1 januari 2018 is ingegaan. Dit houdt in dat voormalige peuterspeelzalen moeten voldoen aan de kwaliteitseisen die gelden voor kinderdagverblijven. Deze werkgroep heeft het model voorscholen uitgewerkt, mede vooruitlopend op het beleid van het Rijk. Vanaf 2019 ontvangen gemeenten namelijk geld om voorschoolse en vroegschoolse educatie (VVE) aan te bieden. In het collegebesluit van 30-10-2018 is het projectplan dat met de werkgroep is opgesteld, vastgesteld. In dit projectplan is het volgende opgenomen over de Huisvesting: “De voorschool woont bij de basisschool in, bij voorkeur gehuisvest bij groep 1 en op dezelfde locatie voor het meest optimale rendement”

Integrale Kindcentra (IKC) In de kadernota ‘Accommodatie- en voorzieningenbeleid’ is specifiek een hoofdstuk besteed aan het Integrale Kindcentra, met specifieke beleidsuitgangspunten (zie kader). Als de gemeente Veendam, Schoolbesturen en Partners kansen zien voor het realiseren van Integrale Kindcentra, wil gemeente Veendam deze uitgangspunten volgen. De kansen kunnen per wijk verschillen. Hoe dan ook is samenwerking in en draagvlak voor de keuze van een IKC belangrijk.

Beleidsuitgangspunten Integrale Kindcentra • • • • • • •

Basisonderwijs, kinderopvang en peuterspeelzalen maken onderdeel uit van een IKC t.b.v. het faciliteren van het kind in de leeftijd van 0 – 12 jaar. Een IKC is toegankelijk op schoolse en buitenschoolse tijden, om de doorgaande ontwikkellijn te waarborgen. Het gaat hier om één organisatie met één aansturing, waarin de schotten tussen school, peuterspeelzaal en kinderopvang zijn weggevallen en er wordt gewerkt met één pedagogische visie met als doel de doorgaande ontwikkellijn te bewerkstellingen. Commerciële partijen moeten uitgedaagd worden voor mede-invulling van de IKC (peuterspeelzaal / BSO). Andersom is ook mogelijk: in commerciële gebouwen kunnen delen van kindcentra ondergebracht worden als dit nodig mocht blijken. Om de gezondheid van kinderen te bevorderen, worden de schoolgebouwen zoveel mogelijk dichtbij sportvoorzieningen gesitueerd, zodat efficiënt gebruik gemaakt kan worden van elkaars voorzieningen. Dit kan een overweging zijn om nieuw te bouwen. Openbaar-, bijzonder en speciaal lager onderwijs maken zoveel mogelijk samen gebruik van de gebouwen. Hiervoor is concentratie en een evenwichtige spreiding van de scholen / kindcentra over de gemeente wenselijk.

Sport- en bewegingsonderwijs Gemeente Veendam is verantwoordelijk voor het toegankelijk maken van sport- en bewegingsonderwijs. Enerzijds met Huisvesting, anderzijds, indien een grote afstand daartoe

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

bank nr. NL64BNGH0285008676

pag. 15 van 38

noopt, met vervoer naar de sport- en bewegingsaccommodatie. In de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 2015 heeft gemeente Veendam hierover regels opgenomen. Sportaccommodaties en klokuren bewegingsonderwijs De gemeente draagt zorg voor het aanbieden van kwantitatief voldoende en kwalitatief goede sportaccommodaties. Vanaf 2023 kan het noodzakelijk zijn om de capaciteit voor het onderwijs uit te breiden. Vanaf dat moment wordt het verplicht om in het basisonderwijs twee klokuren per groep per week bewegingsonderwijs te geven. Op dit moment is dit nu nog 1,5 uur. Er moet een verbinding gezocht worden naar het basisonderwijs om draagvlak en visie te delen over een dubbel uur vakonderwijs in combinatie met de deugdelijkheidseis van 2 uur per week bewegingsonderwijs vanaf 2023. Hierin kunnen zowel binnen- als buitensportaccommodaties worden meegenomen. Echter, er moet uitgegaan worden van een piekbelasting binnensport in de wintermaanden. Buitensport De gemeente draagt zorg voor het aanbieden van kwantitatief voldoende en kwalitatief goed onderhouden sportparken voor zowel georganiseerde als ongeorganiseerde sportbeoefening. In relatie tot het IHP is het belangrijk dat de locatie van de buitensportvoorzieningen meegenomen worden. Integratie van buitensport in het bewegingsonderwijsprogramma is namelijk onderdeel van het sportbeleid.

Sportaccommodaties Veendam Binnensportaccommodaties De binnensportaccommodaties in Veendam bestaan uit diverse sporthallen, een viertal gymzalen en zwembad Tropiqua. De sporthallen en gymzalen worden overdag hoofdzakelijk gebruikt door het basisonderwijs en het voorgezet onderwijs. In de avonduren en weekenden worden de accommodaties verhuurd aan sportverenigingen. Buitensportaccommodaties Onder buitensportaccommodaties verstaan we sportparken, waar buitensportverenigingen in de praktijk hoofdgebruiker zijn. Er zijn in de gemeente Veendam twee grote sportparken (Langeleegte Leer- Sportpark en Wildervank) en twee kleine sportparken in Bareveld en Ommelanderwijk/ Zuidwending.

Slimme combinaties Huisvesting en sport Belangrijk vanuit het perspectief van sport- en bewegingsonderwijs is om slimme combinaties te maken binnen de Huisvesting. Door te kijken naar de bestaande schoolgebouwen en sport- en bewegingsaccommodaties, kunnen slimme combinaties van zowel de onderwijsfunctie als de sport- en bewegingsfunctie worden gevonden, waarop kan worden geïnvesteerd. Multifunctionaliteit dus. Inmiddels is de realisatie van het LeerSportPark (LSP) de Langeleegte van start, een praktijkvoorbeeld van een multifunctionele onderwijs- en sportaccommodatie. Multifunctionaliteit heeft ook de voorkeur voor toekomstige Huisvesting, omdat kinderen en jongeren hierdoor op laagdrempelige wijze bekend raken met de sportvoorzieningen die de gemeente Veendam biedt, zodoende worden gestimuleerd te bewegen en te sporten en zo hun

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

bank nr. NL64BNGH0285008676

pag. 16 van 38

talenten kunnen ontwikkelen. Bovendien kan binnen- en buitenbeweging gemakkelijk worden gecombineerd.

Sportnota Verder moet het IHP in z’n algemeenheid bijdragen aan de ambities (zie kader) en de achterliggende visie op het bewegingsonderwijs (zie bijlage 6) die zijn opgenomen in de Sportnota 2021-2026. Ambities Sportnota 2021-2026 ‘Samen krijgen we Veendam in beweging’ Doelen: • Kinderen en jongeren zijn vaardiger in bewegen en het percentage kinderen dat voldoet aan de beweegrichtlijnen neemt toe. • Sport wordt ingezet als middel om een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van kinderen, waardoor hogere zorgkosten bespaard worden. • De beweger in Veendam wordt centraal gesteld aan de hand van het Athletic Skills Model (ASM), waardoor de optimale ontwikkeling van iedere inwoner plaats vindt. Het is cruciaal om het lesprogramma en de (her)inrichting van de beweeglocaties waaronder ook schoolpleinen en Wijk Ontmoeting Plekken in de ASM filosofie te ontwikkelen. Andere aandachtspunten voor de algehele sportinfrastructuur zijn: • • • •

Aandacht voor de opkomende ongeorganiseerde en anders georganiseerde sporten Laagdrempelige toegang tot goede veilige sportvoorzieningen om te kunnen bewegen De locaties van scholen ten opzichte van sport- en beweegparken is samen met de voorzieningen rondom de school cruciaal om tot bewegen met plezier te komen. In het onderwijs zouden wij vanuit de gemeente in de toekomst tevens graag een flexruimte opgenomen zien worden voor sporten- en beweegadvisering.

Cultuur In het verlengde van sport vindt gemeente Veendam het waardevol om cultuur te betrekken bij het IHP. Ook hiervoor geldt dat daar waar interessante combinaties te maken zijn en meerwaarde voor cultuur kan worden gecreëerd, de kansen worden aangegrepen. In algemene zin wil gemeente Veendam de samenwerking in de cultuursector bevorderen. De bibliotheken zijn hier een voorbeeld van: samen met scholen en wijken dragen zij bij aan de algehele cultuurontwikkeling van kinderen. Deze gedachte nemen we mee in de vormgeving van het IHP.

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

bank nr. NL64BNGH0285008676

pag. 17 van 38

Gezamenlijke, integrale ambitie en visie op onderwijs 4.1 Gemeente Veendam, Schoolbesturen en, indien relevant, Partners stellen doelstellingen en maken investeringsafspraken voor de Huisvesting op basis van een gezamenlijke, integrale ambitie en visie op het onderwijs. 4.2 De gezamenlijke, integrale visie komt tot stand in het IHP-traject. Gemeente Veendam, Schoolbesturen en, indien relevant, Partners brengen hiervoor hun integrale ambitie en visie op onderwijs in. 4.3 Bij het opstellen van de doelstellingen en investeringsafspraken zoals genoemd in 4.1, wordt tevens het type onderwijs mee in overweging genomen. 4.4 Vroeg- en voorschoolse educatie wordt als onderwijs aangemerkt en daarmee meegenomen in de integrale overwegingen van het huisvestingsbeleid. 4.5 Indien uit de inventarisatie zoals genoemd in 3.3 blijkt dat een kinder-, peuter en/of buitenschoolse opvang een substantiële invloed heeft op de toekomstige vraag naar Huisvesting, dan worden hierover uitgangspunten opgenomen in de integrale visie op het onderwijs en meegenomen in de integrale overwegingen van de Huisvesting. 4.6 Multifunctionaliteit van Huisvesting heeft de voorkeur van gemeente Veendam. In het IHP worden slimme combinaties van onderwijsfunctie, sport- en bewegingsfunctie en cultuur onderzocht en kansen in concrete investeringsafspraken opgenomen.

4.7 Een Integraal Kindcentrum is een serieuze optie voor het realiseren van multifunctionaliteit en slimme combinaties zoals genoemd in 4.6. 4.8 Zowel binnensportvoorzieningen als buitensportvoorzieningen worden meegewogen in de keuzes voor het IHP.

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

bank nr. NL64BNGH0285008676

pag. 18 van 38

5. Gezamenlijke visie en ambitie op sectoraal beleid Aandachtspunten sectoraal beleid Om te komen tot een integrale set van doelstellingen en investeringsafspraken voor de Huisvesting, maken gemeente Veendam, de Schoolbesturen en Partners hun keuzes ook, naast de visie op onderwijs (hoofdstuk 4), op basis van de visies op sectoraal beleid. In dit hoofdstuk komen de volgende beleidsvelden aan de orde: • • • • • •

Zorg en welzijn Woningbouw Duurzaamheid Gezondheid Verkeersveiligheid Veiligheid en openbare orde

Zorg en welzijn De huisvesting voor zorg en welzijn valt evenwel niet onder de verantwoordelijkheid van gemeente Veendam. Toch wil gemeente Veendam kijken of er eventueel kansen zijn voor toekomstige Huisvesting, voortkomend uit ontwikkelingen binnen zorg en welzijn. Een actuele ontwikkeling is bijvoorbeeld het project Verrijkte Schooldag, waarin waardevolle praktijkervaringen worden opgedaan met combinaties van onderwijs, sport, zorg en welzijn om kinderen te helpen een duurzame, gezonde en actieve leefstijl te ontwikkelen. Indien zulke praktijkervaringen aanleiding geven voor concrete investeringsafspraken voor de Huisvesting, dan verdienen deze een plek in het IHP. Naast bovengenoemd project ziet de gemeente Veendam ook veel mogelijkheden in samenwerking met de scholen in het kader van preventie in de jeugdzorg. Scholen kunnen vroegtijdig signaleren wanneer er (mogelijk) problemen ontstaan. Hierbij wil de gemeente samen met scholen gaan kijken hoe professionele hulp op locatie geboden kan worden. Uitgangspunt is hierin dat we dit samen met de scholen willen vormgeven en met hun het gesprek willen aangaan. Voorzieningen in de wijk Naast dat er in de Kadernota ‘Accommodatie- en voorzieningenbeleid’ apart aandacht is voor het onderwijs, is in Hoofdstuk 4, ‘Ontmoeten’ ook beleid ontwikkeld over voorzieningen per wijk.

Ook dit is van belang voor de huisvesting van de school (zie kader). Voorzieningen per wijk – ‘Ontmoeten’ (Kadernota ‘Accommodatie- en voorzieningenbeleid’ – Hoofdstuk 4 Per wijk en per voorziening bekijken we samen met de wijk of functies gecombineerd kunnen worden. Dit kan organisch plaatsvinden: op het moment dat een sportvoorziening of buurthuis niet meer kan bestaan of wanneer zich onvoldoende bestuursleden aandienen moet eerst bekeken worden of een en ander met andere voorzieningen gecombineerd kan worden. Belangrijk is dat niet meer per discipline c.q. vakgebied wordt gekeken, maar breed naar de hele wijk en de hele gemeente. Is een bepaalde voorziening niet meer exploitabel dan zal gezocht worden naar combinaties met andere disciplines. Uitgangspunt is: zo weinig mogelijk versnippering – dus zoveel mogelijk functies combineren - en zo weinig mogelijk gebouwen in eigendom van de gemeente.

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

bank nr. NL64BNGH0285008676

pag. 19 van 38

Woningbouw De behoefte aan Huisvesting hangt nauw samen met de woningbouwprogrammering en wijkontwikkeling van gemeente Veendam (zie kader). Bevolkingsprognoses beïnvloeden de algehele woningbehoefte en geven aanleiding voor aanpassing van de woningbouwplannen op de korte en lange termijn. Parallel lopen de leerlingenprognoses die de algehele behoefte aan Huisvesting beïnvloeden. Prognoses voor woningbouw en onderwijshuisvesting gaan dus hand in hand, hetgeen gemeente Veendam wil meenemen in de overweging voor het IHP.

Regionale bevolkingsprognose Er wordt periodiek een nieuwe bevolkings- en huishoudensprognose opgesteld door de regio Oost-Groningen samen met de provincie. Deze prognose is tot op gemeenteniveau beschikbaar. De laatste prognose dateert uit 2020. Door het college van B&W is ermee ingestemd om deze prognose mede richting gevend te laten zijn voor het gemeentelijk (woon)beleid. Er is regionaal afgesproken dat er in verband met de geconstateerde grote verschuivingen ten opzichte van de voorlaatste prognose uit 2016 – een veel positievere migratiebalans, waardoor de bevolking minder snel daalt en het aantal huishoudens vanwege de gezinsverdunning in de toekomst nog enige groei in plaats van krimp te zien geeft - er om de 2 jaar een nieuwe regionale prognose zal worden gemaakt. Woningbouwprogrammering De huishoudensbehoefte is maatgevend voor de woningbehoefte . De regionale prognose en regionaal woningmarktonderzoek worden als uitgangspunt genomen voor de woningbouwprogrammering. Dit is regionaal met de provincie afgesproken en vastgelegd in de woonvisie 2019-2023 gemeente Veendam. Het regionaal woningmarktonderzoek is vertaald in indicatieve PMC-oordelen. Deze geven per type kern en per woningtype aan wat de gewenste woningvoorraadstrategie is: toevoeging, instandhouding of reductie. Dit wordt als uitgangspunt genomen bij de afweging van nieuwbouwplannen binnen de gemeente.

Dit is van invloed op de woningbouwprogrammering over de wijken en dorpen van de gemeente Veendam en daarmee ook voor de leerlingenprognoses. De regionale prognose van 2020 is aanleiding geweest om een nieuw regionaal woningmarktonderzoek te laten uitvoeren (planning gereed medio 2021).