13-01 Raadsvoorstel Bindend advies noodopvang asielzoekers

Gemeentebestuur van Veendam Raadsvoorstel - Adviesnota

Nummer: Datum voorstel: Raadsvergadering d.d.: Portefeuillehouder: Team: Onderwerp:

2025R0007 11-03-2025 31-03-2025 Wethouder H.J. Schmaal Fysieke Leefomgeving Bindend advies noodopvang asielzoekers

Voorstel 1. Een positief bindend advies af te geven op het perceel Lloydsweg 39 in Veendam voor de duur van anderhalf jaar, tot 15 oktober 2026, om voor maximaal honderd asielzoekers noodopvang toe te staan. Inleiding: In het voorjaar van 2024 was de druk op de asielzoekersopvang in de gemeente Westerwolde (Ter Apel) zo hoog, dat het college het als haar verantwoordelijkheid zag om hierin voor verlichting te zorgen toen het COA vroeg om in een voormalig garagebedrijf aan de Lloydsweg tijdelijk noodopvang voor asielzoekers te realiseren. U heeft daarop een positief advies afgegeven. Een jaar later is de druk onverminderd hoog. In dat licht verzoekt het COA om de tijdelijke noodopvang aan de Lloydsweg 39 langer open te mogen houden en hiervoor opnieuw een tijdelijke omgevingsvergunning met afwijking van het omgevingsplan te verlenen. Beoogd effect: Voor de duur van anderhalf jaar, tot 15 oktober 2026, het gebruik van het pand aan de Lloydsweg 39 voor noodopvang van asielzoekers mogelijk maken. Argumenten: 1. Reguliere procedure Onder de Omgevingswet is geregeld dat voor een aanvraag omgevingsvergunning waarbij een groot maatschappelijk belang speelt de uitgebreide procedure moet worden doorlopen (Ow 16.55).

Daar is sprake van wanneer het gaat om een activiteit die aanzienlijke gevolgen heeft of kan hebben voor de fysieke leefomgeving, en waartegen naar verwachting verschillende belanghebbenden bedenkingen zullen hebben. Op grond van 16.68 Ow bestaat de mogelijkheid hiervan af te wijken indien er sprake is van een uitzondering. Alsdan kan toepassing worden gegeven aan de reguliere procedure. Er wordt voorgesteld om de reguliere procedure te voeren vanwege het groot belang dat de activiteit aansluitend wordt voortgezet en gelet op het grote maatschappelijke belang. 2. Er is sprake van blijvende maatschappelijke druk In een ledenbrief van 23 december 2024 schrijft de VNG dat de asielopvang nog steeds onder druk staat en de situatie in het aanmeldcentrum in Ter Apel gespannen blijft. Om een stabiele en flexibele asielketen van opvang en begeleiding naar huisvesting en integratie of terugkeer te waarborgen geeft de VNG aan dat gemeenten waar mogelijk gehoor moeten geven aan de oproep van het COA om nieuwe opvanglocaties te openen of tijdelijke noodlocaties langer op te houden. Raadsvoorstel: Bindend advies noodopvang asielzoekers pagina 1

3. Soorten opvang Het COA kent een drietal soorten opvang voor asielzoekers: de azc’s, noodopvang en crisisnoodopvang. De azc’s zijn locaties waar asielzoekers voor langere tijd (minimaal 15 jaar) worden opgevangen in afwachting van de uitkomst van de asielprocedure. Als daar minder ruimte is dan de instroom in Ter Apel aankan, wordt uitgeweken naar noodopvanglocaties of crisesnoodopvanglocaties. Een noodopvanglocatie, zoals aan de Lloydsweg, is een tijdelijke opvanglocaties met een lager kwaliteits- en voorzieningenniveau dan een azc. De locaties worden bijvoorbeeld gerealiseerd in leegstaande kantoren, recreatiewoningen of schepen, of in het geval in Veendam, in een voormalig garagebedrijf. In de noodopvanglocaties kan niet dezelfde opvang geboden worden als in onze reguliere locaties. Bewoners hebben vaak minder privacy, geen gelegenheid om zelf te koken en minder zinvolle dagbesteding. Daarom is het streven om bewoners zo kort mogelijk op deze locaties te laten verblijven. 4. De locatie Lloydsweg 39 is geschikt Het COA heeft vorig jaar de voormalige garage aan de Lloydsweg 39 ingericht als tijdelijk noodopvanglocatie voor maximaal honderd asielzoekers. Het COA streefde daarbij naar een evenwichtige samenstelling van de asielzoekers wat betreft herkomst, geslacht, leeftijd en gezinssituatie. Het COA zelf geeft aan dat dat goed is gelukt.

De andere aspecten die vorig jaar de locatie geschikt maakten waren de directe beschikbaarheid, dat er minimale bouwactiviteiten en aanpassingen nodig waren en dat de locatie op loopafstand van voorzieningen lag. Dezelfde redenen liggen ten grondslag aan het huidige verzoek, waarbij wordt opgemerkt dat er nu geen aanpassingen aan het gebouw meer nodig zijn. 5. De noodopvang is strijdig met het tijdelijk omgevingsplan Het opvangen van asielzoekers aan de Lloydsweg 39 is een activiteiten die na 15 april 2025 niet meer is toegestaan. Volgens het ter plaatse geldende tijdelijke omgevingsplan, waarbinnen de regels van het “Bestemmingsplan Bedrijventerrein” zijn opgenomen, mogen de gronden worden gebruikt ten behoeve van “Bedrijventerrein – Industrie” tot en categorie 3.2. Dit houdt in dat het perceel inclusief gebouwen gebruikt mag worden voor de bedrijfsactiviteiten zoals op- en overslag van goederen, transportbedrijven, en bedrijven tot en met categorie 3.2 als bedoeld in de Staat van bedrijven zoals die is opgenomen in het tijdelijke omgevingsplan. U heeft bij besluit van 2 april 2024 daar tijdelijk ontheffing voor verleend voor de duur van één jaar, beginnend op het moment dat de eerste asielzoeker daar werd opgevangen. En dat was 15 april 2024. Na die datum van dit jaar is de opvang van asielzoekers (een maatschappelijke-/ logiesfunctie) niet meer toegestaan.

Om dat toch mogelijk te maken moet voor de gewenste activiteit (noodopvang) opnieuw een omgevingsvergunning voor een zogenaamde buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) worden verleend. 6. Goede ruimtelijke afweging Om een omgevingsvergunning voor een zogenaamde buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) te kunnen verlenen dienen alle (maatschappelijke en ruimtelijke) belangen goed te worden afgewogen, opdat er, zoals dat onder de Omgevingswet wordt verlangd, een evenwichtige toedeling van functies aan locaties blijft gewaarborgd of wordt verbeterd. Vorig jaar heeft Arcadis met het document “tijdelijke noodopvang Veendam” en met als subtitel ‘onderbouwing van de effecten op de fysieke leefomgeving COA’ aangetoond dat deze functie in voldoende mate de functies in dat gebied in voldoende mate evenwichtig toedelen. Bij uw besluit tot een positief bindend advies heeft u expliciet aandacht gevraagd voor de verkeerssituatie, de sociale veiligheid en de participatie. Raadsvoorstel: Bindend advies noodopvang asielzoekers pagina 2

Zoals in de aangepaste ruimtelijke onderbouwing van Arcadis is te lezen, zijn de voorgestelde maatregelen uitgevoerd en die zijn effectief gebleken. Er hebben zich geen problemen voorgedaan. Ook in sociaal opzicht kan gesteld worden dat de maatregelen die zijn uitgevoerd om de sociale veiligheid te waarborgen, zoals 24/7 bewaking, een aanspreekpunt, etc. goed hebben gewerkt. Er hebben zich geen noemenswaardige incidenten voorgedaan. Met betrekking de participatie wordt opgemerkt dat in het afgelopen jaar met de omgeving contact is onderhouden om de ervaringen met de noodopvang te monitoren. Geconcludeerd kan worden dat de buurt de noodopvang heeft geaccepteerd, hetgeen ook blijkt uit de opkomst van de inloopavond op 29 januari 2025. Één inwoner is gekomen en heeft een vraag over de procedure gesteld. 7. Bindend advies van de raad Bij besluit van 31 oktober 2022 heeft uw raad op grond van de Omgevingswet gevallen aangewezen waarover hij het bindend adviesrecht wil bij een aanvraag voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Eén daarvan is: aanvragen voor andere activiteiten met naar het oordeel van het college mogelijke maatschappelijke onrust.

Hoewel, zoals hiervoor ook is aangegeven, er op dit moment geen aanleiding is te vooronderstellen dat er maatschappelijke onrust ontstaat, is het opvangen van asielzoekers in zijn algemeenheid een onderwerp dat wel voor onrust kan zorgen, ook in de toekomst. Om die reden leggen wij de zaak aan u voor met het verzoek om hieromtrent op 31 maart 2025 een bindend advies te geven. Financiën De werkzaamheden worden op reguliere wijze via leges gedekt. Daarnaast is met de initiatiefnemer een overeenkomst gesloten over mogelijke nadeelcompensatie (voorheen planschade). Hierin zijn afspraken gemaakt over de afhandeling van eventuele nadeelcompensatieclaims in de toekomst. Kanttekening Als uw raad besluit om geen bindend advies te geven, kan het college wettelijk gezien de omgevingsvergunning niet verlenen. Dit betekent dat de omgevingsvergunning geweigerd moet worden. In dat geval moet uw raad wel motiveren waarom hij geen bindend advies wil afgeven. Uitvoering 1. Indien u positief adviseert en wij vervolgens besluiten om de omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit te verlenen zal het COA zorgdragen voor de uitvoering van het plan, waarbij met betrekking tot communicatie, onderwijs, gezondheidszorg en het naleven van de openbare orde en veiligheid met de gemeente nauw wordt opgetrokken. 2.

Na het besluit tot verlening van de Omgevingsvergunning voor een buitenplanse Omgevingsplanactiviteit zal dit besluit worden bekendgemaakt en zal daar kennis van gegeven worden op de gebruikelijk wijze, waarna bezwaar en beroep openstaat. Bijlagen - Bijlage 1: concept raadsbesluit - Bijlage 2: Onderbouwing van de effecten op de Fysieke Leefomgeving COA - Bijlage 3: verslag participatie burgemeester en wethouders van Veendam, burgemeester,

secretaris,

Annelies Pleyte

Arend Castelein

Raadsvoorstel: Bindend advies noodopvang asielzoekers pagina 3

Nummer: 2025R0007 De raad der gemeente Veendam gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11-03-2025

besluit

1. Een positief bindend advies af te geven op het perceel Lloydsweg 39 in Veendam voor de duur van anderhalf jaar, tot 15 oktober 2026, om voor maximaal honderd asielzoekers noodopvang toe te staan.

Besloten in de openbare vergadering van 31-03-2025

De raad voornoemd,

Voorzitter,

Griffier,

Annelies Pleyte

Ariën Swart

Raadsvoorstel: Bindend advies noodopvang asielzoekers pagina 4