13-01 2021R0037 raadsvoorstel Besluitvorming RES

Gemeentebestuur van Veendam Raadsvoorstel - Adviesnota

Nummer: Datum voorstel: Raadsvergadering d.d.: Portefeuillehouder: Team: Onderwerp:

2021R0037 20-04-2021 21-06-2021 Wethouder B. Wierenga Omgevingsbeleid en Ontwikkeling Besluitvorming RES 1.0

Voorstel 1 Akkoord te gaan met de bijbehorende voorwaarden bij het regionale bod, te weten:  Iedere gemeente staat voor zijn eigen ambitie voor duurzame energieopwekking binnen de RES;  De RES partners leggen elkaar geen extra opgave op, maar gaan ook niet over de ambitie van andere gemeenten;  De voortgang van het bod wordt gemonitord en besproken bij elke volgende tweejaarlijkse actualisatie van de RES;  Bij het niet halen van de eigen gemeentelijke ambitie wordt het tekort niet zonder overeenstemming bij een andere gemeente neergelegd. 2. Akkoord te gaan met het bod van 5,7 TWh. 3. Akkoord te gaan met de ontwikkeling van een ruimtelijke energiestrategie voor RES-regio Groningen in de periode april-december 2021 als essentieel nawerk bij de ontwikkeling van het document RES 1.0. 4. Kennis te nemen van de overige informatie in het RES 1.0 document en de bijbehorende achtergronddocumenten. Inleiding Nadat in 2019 het startdocument RES door de toenmalige gemeenten, waterschappen en provincie Groningen is vastgesteld, heeft de RES-projectorganisatie een consultatiedocument voor de raden en vervolgens een concept-RES opgeleverd. Het document concept-RES is in juni 2020 door raden, staten en dagelijks besturen van de beide waterschappen behandeld.

Van de 15 betrokken algemeen besturen in RES-regio Groningen hebben 7 het document vastgesteld en 8, waaronder de gemeente Veendam, hebben dat niet. Als vervolg op de concept RES is in de regio verder gewerkt aan het maken van het RES 1.0 document, inclusief achtergronddocumenten. Binnenkort volgt behandeling in 13 algemeen besturen (raden, staten en algemeen waterschapsbesturen) en zal RES-regio Groningen het document RES 1.0 uiterlijk 1 juli 2021 aanbieden aan het Nationaal Programma RES (NPRES). De ontwikkeling van RES 2.0 vindt plaats van medio 2021 tot medio 2023. Beoogd effect Vaststellen van het standpunt van Veendam over het document RES 1.0

Raadsvoorstel: Besluitvorming RES 1.0 pagina 1

Argumenten 1.1

1.2

1.3 1.4

2.1

2.2

3.1

4.1

4.2

Het RES bod is gebaseerd op de som van de vastgestelde ambities van de afzonderlijke gemeenten. Deze ambities zijn vastgelegd in de Zonne- of Energievisies van de betreffende gemeenten. Een gemeente wordt er dan ook aan gehouden om deze ambitie waar te maken. Voor de gemeente Veendam heeft deze afspraak geen verdere gevolgen, omdat de ambitie van Veendam niet is vastgelegd. Met deze afspraak wordt wel vastgelegd dat gemeenten die ambities hebben vastgelegd er aan gehouden worden om deze te realiseren. Hiermee wordt afgesproken dat de gemeenten niet over andermans grenzen regeren. Zo blijven gemeenten zelf bepalen hoeveel ze wel of juist niet willen opwekken. Een gemeente kan een andere gemeente geen opgave opleggen, maar een gemeente kan ook niet besluiten dat een andere gemeente minder moet gaan opwekken. Met deze monitoring wordt gekeken of de voortgang in de lijn der verwachting ligt. Bij een eventuele afwijking kan dan gekeken wat er mogelijkerwijs anders kan of moet. Hiermee wordt voorkomen dat gemeenten worden opgezadeld met niet gehaalde ambities van andere gemeenten. Voor de gemeente Veendam wordt hiermee een zorg, uitgesproken in de motie bij de besluitvorming van de concept RES, weggenomen. Met het bevestigen van deze afspraak zal Veendam geen opgave opgelegd krijgen wanneer andere gemeenten hun vastgelegde ambities niet halen.

Het bod is grotendeels al gerealiseerd en de verwachting is dat het in 2030 ruimschoots gerealiseerd is. Het bod is opgebouwd uit opweklocaties die reeds operationeel zijn (4,1 TWh), die ver in de ruimtelijke procedures zijn (1,2 TWh) en ambities van enkele gemeenten die nog niet vertaald zijn in concrete projecten (1,1 TWh). Van het totaal aan 6,4 TWh wordt een onzekerheidsmarge afgetrokken van 0,7 TWh zodat het bod voor 2030 uitkomt op 5,7 TWh. Door in te stemmen met het bod van 5,7 TWh committeert Veendam zich aan een goed bod aan duurzame opwek op land in de regio Groningen tot aan 2030. Het is een mooie bijdrage aan de energietransitie in Nederland. Met een dergelijke strategie bepaalt de regio Groningen kaders voor de opwek van duurzame energie tot aan 2050 en hun locaties op land. Iedere TWh aan duurzame opwek vraagt veel ruimte in de regio en levert hinder op voor inwoners. Met een strategie worden ontwikkelingen beter beheersbaar. In de stuurgroep van 4 maart 2021 is afgesproken dat er een regionale strategie ontwikkeld wordt. Het document RES 1.0 bevat onderdelen waarin de gemeente Veendam zich niet wil binden. Er worden in het document onder andere regionale afspraken voorgesteld over lokaal eigendom en ecologie. Over deze onderwerpen wil Veendam haar eigen beleid bepalen.

Een aantal onderdelen van de door de raad van Veendam ingediende motie is niet meegenomen in het document RES 1.0. In de motie is aangegeven dat Veendam ‘onderzoek uitgevoerd wil zien naar alle alternatieve bronnen van energie, voor de korte maar ook langere termijn om te komen tot een breder pakket aan plannen en ambities regiobreed op basis waarvan keuzes gemaakt kunnen worden’. Dit onderzoek is er niet geweest en alternatieve bronnen zijn niet besproken. De raad heeft ook aangegeven dat zij ‘de technische haalbaarheid en betaalbaarheid van voorliggende plannen onvoldoende uitgewerkt vindt, waardoor het maken van keuzes op dit moment niet verantwoord is’. Over de betaalbaarheid van de warmtetransitie is in de RES 1.0 slechts opgenomen dat aan het Rijk gevraagd zal worden of woonlastenneutraliteit gerealiseerd kan worden. Dit is te zwak geformuleerd.

Raadsvoorstel: Besluitvorming RES 1.0 pagina 2

Kanttekeningen 2.1

De raad heeft zich uitgesproken geen verplichtingen op zich te willen nemen in een bod groter dan 4 TWh en dit in de concept RES vastgelegd wil hebben. Er is in de concept RES niet vastgelegd dat er geen verplichtingen zullen worden opgelegd bij een bod groter dan 4 TWh. Het huidige bod is 5.7 TWh. Maar in de RES 1.0 (en in de afspraken voorgesteld bij advies punt 1) is wél vastgelegd dat gemeenten geen opgaven krijgen opgelegd die voortkomen uit niet waar gemaakte ambities van andere gemeenten. Hiermee is dit punt van de raad gedekt. Het is niet gezegd dat de partijen in de regio tot een gezamenlijke strategie kunnen komen. Toch is het, gezien alle ontwikkelingen op het gebied van opwek van duurzame energie en alle belangen die daarbij spelen belangrijk om gezamenlijk na te denken over wat we willen, hoeveel we willen, waarvoor we dat willen en waar we dat willen. Vanuit de RES Regio ligt er de wens in te stemmen met het RES 1.0 document en de raad voor te stellen om het document wat te stellen. Gezien al het voorgaande kan Veendam zich niet binden aan het hele document.

3.1

4.1

Financiën Besluiten in dit voorstel hebben geen directe financiële consequenties. Budget voor het realiseren van een regionale strategie (beslispunt 3) zal afkomstig zijn uit door NPRES beschikbaar gestelde procesgelden voor de ontwikkeling van de RES Groningen.

Uitvoering Nadat het document RES 1.0 besproken is door raden, staten en algemeen waterschapsbesturen zal het uiterlijk 1 juli 2021 worden aangeboden aan het NPRES. Hierna zal gewerkt worden aan de RES 2.0 waarvan de kern zal liggen bij de warmtetransitie. Gedeeltelijk parallel aan dit proces zal in de maanden april-december 2021 een regionale ruimtelijke strategie worden ontwikkeld. Communicatie Vanuit de stuurgoep RES is op 8 april jl. een persbericht uitgegaan over de RES 1.0. Er is geen aanvullende communicatie nodig. Bijlagen • •

Document RES 1.0 Achtergronddocumenten bij RES 1.0 (vallen niet onder de besluitvorming): - Elektriciteit - Netimpactrapportage RES 1.0 - -Naslagwerk Regionale Structuur Warmte 1.0 Groningen incl onderzoek groen gas - -Economie en werkgelegenheid - -Methodeboek Lokaal eigendom en participatie - -Werkboek ruimte

burgemeester en wethouders van Veendam,

burgemeester,

secretaris,

S.B. Swierstra

M. Schomper

Raadsvoorstel: Besluitvorming RES 1.0 pagina 3

Nummer: 2021R0037 De raad der gemeente Veendam gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 20-04-2021

besluit 1 Akkoord te gaan met de bijbehorende voorwaarden bij het regionale bod, te weten:  Iedere gemeente staat voor zijn eigen ambitie voor duurzame energieopwekking binnen de RES;  De RES partners leggen elkaar geen extra opgave op, maar gaan ook niet over de ambitie van andere gemeenten;  De voortgang van het bod wordt gemonitord en besproken bij elke volgende tweejaarlijkse actualisatie van de RES;  Bij het niet halen van de eigen gemeentelijke ambitie wordt het tekort niet zonder overeenstemming bij een andere gemeente neergelegd. 2. Akkoord te gaan met het bod van 5,7 TWh. 3. Akkoord te gaan met de ontwikkeling van een ruimtelijke energiestrategie voor RES-regio Groningen in de periode april-december 2021 als essentieel nawerk bij de ontwikkeling van het document RES 1.0. 4. Kennis te nemen van de overige informatie in het RES 1.0 document en de bijbehorende achtergronddocumenten.

Besloten in de openbare vergadering van 21-06-2021

De raad voornoemd,

Voorzitter,

Griffier,

S.B. Swierstra

A.A. Swart

Raadsvoorstel: Besluitvorming RES 1.0 pagina 4