13.0 Raadsvoorstel Integriteit

Raadsvoorstel

Datum voorstel: Raadsvergadering d.d.: Onderwerp:

26-01-2026 02-03-2026 Gedragscode en protocol integriteit 2026

Voorstel De Raad wordt gevraagd op voorstel van het seniorenconvent om: 1. De bijgevoegde gedragscode en het bijgevoegde protocol vast te stellen. 2. De Gedragscode Integriteit Gemeenteraad Veendam uit 2019 in te trekken.

Inleiding In 2019 heeft de gemeenteraad de gedragscode integriteit gemeenteraad Veendam voor het laatst vastgesteld. De code bevat de normen en waarden waaraan raads- en commissieleden van de gemeente Veendam zich willen houden. Gezien de recente ontwikkelingen rondom integriteit is er een werkgroep vanuit de raad samengesteld die een geactualiseerde code en een protocol integriteit heeft ontworpen. De Gedragscode Integriteit: Politieke Ambtsdragers Gemeente Veendam (2026) en Protocol Integriteit: Afspraken over Handhaving Integriteit (2026) worden nu aan u voorgelegd. Het protocol integriteit is een stappenplan dat beschrijft hoe de gedragscode in de praktijk wordt gebracht. Het biedt concrete procedures en maatregelen om integriteit te waarborgen en schendingen te voorkomen of aan te pakken. Het protocol bevat specifieke procedures voor het melden van integriteitsschendingen, de rol van de burgemeester, gemeentesecretaris en de griffier en de stappen die moeten worden genomen bij een vermoeden van een schending. In 2019 werd geen protocol vastgesteld.

Inhoud code en protocol De gedragscode ondersteunt politieke ambtsdragers bij het naleven van wettelijke regels, het afleggen van verantwoording en het behouden van vertrouwen in de democratische rechtsstaat. Integriteit gaat niet alleen over regels, maar ook over respectvolle omgangsvormen, bewustzijn van netwerken en het voorkomen van belangenverstrengeling of de schijn daarvan. Hoewel de gedragscode geen juridische sancties kent, is zij niet vrijblijvend en speelt zij een belangrijke rol in het politieke debat en in een levende cultuur van goed openbaar bestuur. Het handhavingsprotocol bevat afspraken die door de gemeenteraad van Veendam zijn vastgelegd over de onderlinge handhaving van integriteit, met aandacht voor de rolverdeling en de te volgen procedure bij vermeende integriteitsschendingen. Deze afspraken gelden voor alle politieke ambtsdragers en beogen houvast en een toetssteen te bieden voor een zorgvuldig ingericht proces.

Raadsvoorstel: Gedragscode en protocol integriteit 2026 pagina 1

Uitgangspunten van het integriteitsbeleid 1. Onpartijdige handhaving

Het beginsel van onpartijdige handhaving geeft blijk van het besef dat integriteit te kostbaar is om inzet te laten zijn van partijpolitiek. Uit het beginsel van 'onpartijdige handhaving' volgt dat politieke ambtsdragers van alle partijen vanuit het belang van een integere overheid bij de beoordeling van integriteitkwesties boven de partijen gaan staan. 2. Terughoudendheid met publiciteit

In Nederland wordt de politiek kritisch gevolgd door de media. Dat is een groot goed. Bij vermeende integriteitschendingen van politici kunnen echter ook al snel negatieve beelden een rol spelen, voordat de feiten vast staan. Het gevolg is dat er sprake is van willekeur, dat individuele politici die onder verdenking komen te staan grote schade oplopen en dat de geloofwaardigheid van de politiek wordt aangetast. Het is daarom zaak dat alle betrokkenen bij een integriteitskwestie de grootst mogelijke terughoudendheid betrachten en de kwestie niet in een te vroeg stadium in de publiciteit brengen. Daaruit volgt ook dat in alle stadia van de afhandeling van een kwestie de groep die erbij betrokken wordt zo klein mogelijk moet zijn. Als er uiteindelijk werkelijk van een integriteitsschending sprake blijkt te zijn en er een oordeel is gevormd over de ernst daarvan en over een passende sanctie, mag en moet de kwestie natuurlijk wel naar buiten worden gebracht. 3. Zorgvuldigheid tegenover melden en betrokken politiek ambtsdrager In Veendam kijken we om naar elkaar. Iedereen die te goeder trouw een vermoeden meldt of mogelijk een schending heeft begaan heeft er recht op dat er uiterste zorgvuldigheid wordt betracht in alle fasen van de handhaving.

Wij moedigen politieke ambtsdragers aan om eigen dilemma's en twijfels bespreekbaar te maken en andere politieke ambtsdragers waar mogelijk eerst zelf aan te spreken als het hun handelen betreft.

Bijlagen 1. Gedragscode Integriteit: Politieke Ambtsdragers Gemeente Veendam (2026). 2. Protocol Integriteit: Afspraken over Handhaving Integriteit (2026).

Het seniorenconvent,

Voorzitter,

Griffier,

Annelies Pleyte

Ariën Swart

Raadsvoorstel: Gedragscode en protocol integriteit 2026 pagina 2

De raad der gemeente Veendam gelezen het voorstel van het seniorenconvent d.d. 26-01-2026 besluit 1. De Gedragscode Integriteit: Politieke Ambtsdragers Gemeente Veendam en het Protocol Integriteit: Afspraken over Handhaving Integriteit vast te stellen. 2. De Gedragscode Integriteit Gemeenteraad Veendam uit 2019 in te trekken.

Besloten in de openbare vergadering van 02-03-2026,

De raad voornoemd,

Voorzitter,

Griffier,

Annelies Pleyte

Ariën Swart

Raadsvoorstel: Gedragscode en protocol integriteit 2026 pagina 3