11-02 Getekend Raadsvoorstel Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2024

~ gemeente Veendam

Gemeentebestuur van Veendam Raadsvoorstel - Adviesnota

Nummer: Datum voorstel: Raadsvergadering d.d.: Portefeuillehouder: Team: Onderwerp:

2023R0147 19-12-2023 29-01-2024 Wethouder A. Grimbergen Afdeling Mens en Maatschappij Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2024

Voorstel 1.

kennis te nemen van de Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2024.

2.

binnen acht weken na ontvangst van de Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2024 het college over de zienswijze van de raad te berichten. geen zienswijze over de Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2024 naar voren te brengen.

3.

Inleiding: In 2015 hebben Groninger gemeenten besloten om op het gebied van Beschermd Wonen in een Gemeenschappelijke Regeling te gaan samenwerken. Belangrijke punten hierbij waren: mandatering van centrumgemeente Groningen om de taken op het gebied van Beschermd wonen uit te voeren; eventuele tekorten/overschotten naar rato van inwonertal te verdelen onder alle gemeenten. Centrumgemeente Groningen ontvangt budget van het Rijk voor de uitvoering van deze taak, tot op heden wel te verstaan. In 2021 hebben de Groninger gemeenten met behoud van de centrumgemeenteconstructie een nieuwe centrumregeling vastgesteld in verband met de inhoudelijke en aangekondigde financiële doordecentralisatie van beschermd wonen naar alle gemeenten. In samenhang hiermee is een convenant gesloten waarin een eigen Groninger financieel (her)verdeelmodel is vastgelegd. Inhoudelijk is beschermd wonen inmiddels vergaand gedecentraliseerd naar alle gemeenten. De financiële doordecentralisatie is tot op heden uitgebleven en recent weer uitgesteld tot 1 januari 2025. Nog steeds wordt beschermd wonen bekostigd vanuit het centrumgemeentebudget beschermd wonen. Dat geldt zowel voor de uitvoerende taken van de centrumgemeente zelf als voor de toegangen beschermd wonen van de Groninger gemeenten en het 'zorgbudget' voor beschermd wonen in onze provincie.

Voorheen waren deze financiële afspraken vastgelegd in het Convenant beschermd wonen en opvang 2021. Het Convenant bleek echter moeilijk uitvoerbaar, mede door het uitblijven van de definitieve besluitvorming van het rijk over de financiële doordecentralisatie van beschermd wonen naar alle gemeenten.

Raadsvoorstel: Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2024 pagina 1

Het in de praktijk toegepaste verrekenmodel beschermd wonen wordt nu in de centrumregeling opgenomen. In plaats van met financiële prikkels wordt met een goede monitoring in samenspraak met de teamleiders, financials en beleidsadviseurs van de Groninger gemeenten gestuurd op de transformatie van beschermd wonen en de beheersing van de budgetten. Het convenant uit 2021 (bijlage 3) kan vervallen. Op 1 juli 2022 is een wijziging in werking getreden van de Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna: Wgr). De Wgr versterkt de positie van de gemeenteraden. De huidige centrumregeling 2021 dient voor 1 juli 2024 in overeenstemming te worden gebracht met de nieuwe Wgr. Deze gelegenheid is aangegrepen om de in de praktijk toegepaste bekostigingssystematiek voor beschermd wonen in onze provincie, in de centrumregeling op te nemen ter vervanging van het convenant uit 2021, althans dat is het voorstel. Het doel van dit voorstel is om de raad, conform de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen 2022, in de gelegenheid te stellen om een zienswijze in te dienen met betrekking tot de ontwerpcentrumregeling 2024 ter wijziging van de centrumregeling 2021 en ter vervanging van het convenant uit 2021. De wet schrijft hiervoor een termijn van 8 weken voor. Om de deadline van 1 juli 2024 te halen wordt de raad verzocht om voor 1 maart zijn zienswijze kenbaar te maken.

Beoogd effect: Aanpassing van de Centrumregeling Beschermd Wonen aan de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen 2022 en borging van het verrekenmodel I beschermd wonen in de centrumregeling.

Argumenten: 1.1 De Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2024 dient ter vervanging van de huidige Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2021 en het daaraan gekoppelde Convenant beschermd wonen en opvang 2021. De aanleiding is dat de centrumregeling 2021 in overeenstemming moet worden gebracht met de Wet gemeenschappelijke regelingen 2022. Dat moet voor 1 juli 2024 gebeuren. 1.2 De ontwerp-centrumregeling 2024 handhaaft de centrumgemeenteconstructie met betrekking tot beschermd wonen, maatschappelijke opvang en de bovenregionale inloopvoorziening GGZ in onze provincie. Hierin verandert niets, met dien verstande dat de toegang tot beschermd wonen en de financiële administratie van de beschermd wonen voorzieningen binnen de eigen gemeentegrenzen inmiddels zijn gedecentraliseerd naar de gemeenten in onze provincie. 1.3 De impact van de nieuwe Wgr voor de huidige centrumregeling 2021 is beperkt. Niet alle wijzigingen waarin de Wgr voorziet, zijn van toepassing op een lichte gemeenschappelijke regeling als een centrumregeling. In ieder geval moet de mogelijkheid worden opgenomen om een zienswijze in te brengen bij het aangaan en wijzigen van een centrumregeling.

Artikel 11 is daartoe in overeenstemming gebracht met de nieuwe Wgr: Lid 3 is uitgebreid om gemeenteraden de mogelijkheid te bieden om zienswijzen in te dienen bij wijziging van de regeling. Lid 4 is toegevoegd om te bepalen dat wijzigingen niet mogen plaatsvinden voordat de zienswijzen van de gemeenteraden zijn verwerkt Lid 5 is toegevoegd om te bepalen dat zienswijzen en toestemming niet gelijktijdig in één procedure mogen worden behandeld. Een aantal andere voorschriften uit de Wgr 2022 is al geborgd in de centrumregeling 2021 zoals die met betrekking tot wijziging, opheffing, toetreding en evaluatie. Raadsvoorstel: Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2024 pagina 2

1.4 Beter dan in de centrumregeling 2021 is in de ontwerp-centrumregeling 2024 gewaarborgd dat besluitvorming op basis van overeenstemming plaatsvindt met betrekking tot wijze waarop de centrumgemeente uitvoering geeft aan haar mandaat. Vergelijk het nieuwe artikel 1 lid d van de ontwerp-centrumregeling 2024: BOOGO: 'Bestuurlijk Op Overeenstemming Gericht Overleg in de regio Groningen. Elk college wijst vanuit zijn midden één wethouder aan om deel te nemen aan het BOOGO; Het BOOGO is gericht op overeenstemming en kan geen formele besluiten nemen. Formele besluiten worden, na vaststelling van overeenstemming in het BOOGO, genomen door de bestuursorganen van de centrumgemeente'. 1.5 Ook de adviesstructuur met betrekking tot de bestuurlijke besluitvorming is nu expliciet in de ontwerp-centrumregeling 2024 opgenomen. Vergelijk het toegevoegde artikel 6 van de ontwerp-centrumregeling 2024: Er is een bestuurlijk overleg (BOOGO) tussen verantwoordelijke wethouders van de Deelnemers en er is een ambtelijk overleg (AO Z&V en SOO) tussen medewerkers (beleidsadviseurs en managers) van de Deelnemers. Het AO Z&V/SOO adviseert het BOOGO. In deze op overeenstemming gerichte overlegvormen wordt het samenwerkingsoverleg omtrent de centrumregeling gevoerd.

1.5 De in de praktijk toegepaste bevoorschotting en afrekening achteraf van het zorgbudget beschermd wonen voor de Groninger gemeenten is nu in ontwerp-centrumregeling 2024 opgenomen in plaats van in een apart convenant. Zie financiën. 1.6 De invloed van de deelnemende gemeenten op de financiële besluitvorming is in de ontwerpcentrumregeling 2024 vergroot. In de ontwerp-centrumregeling 2024 bevat een zienswijzeprocedure met betrekking tot de begroting (uitvoerings- en zorgbegroting) beschermd wonen van de centrumgemeente, afgestemd op de gemeentelijke begrotingscycli. Vergelijk art. 6, lid 3 van de ontwerp-centrumregeling 2024. Waarbij onverminderd het vereiste van overeenstemming tussen alle Groninger gemeenten geldt voor de begroting. 2.

Een centrumregeling is een lichte gemeenschappelijke regeling die de colleges aangaan en wijzigen, maar waarover de raden hun zienswijze naar voren moeten kunnen brengen: art. 1 Wet gemeenschappelijke regelingen Wgr. Raden van de deelnemende gemeenten kunnen bij de colleges van burgemeester en wethouders binnen acht weken na ontvangst van het ontwerp hun zienswijze over het ontwerp van de regeling naar voren brengen. Deze zienswijzen worden betrokken bij het definitieve ontwerp van de nieuwe centrumregeling. Daarna volgt de toestemmingsprocedure: de colleges gaan niet over tot het treffen van een regeling dan na verkregen toestemming van de gemeenteraden.

3.

Er is ambtelijk en bestuurlijk draagvlak voor de ontwerp-centrumregeling 2024. Als sluitstuk van de ambtelijke voorbereiding met alle Groninger gemeenten heeft het bestuurlijk OOGO in zijn vergadering van 24 november jl. positief geadviseerd over de ontwerp-centrumregeling aan de gemeentebesturen van de deelnemende gemeenten. Ons college heeft in zijn vergadering van 19 december (onder voorbehoud van toestemming door de raad) Ingestemd met de ontwerp-centrumregeling 2024 ter vervanging van de centrumregeling 2021 en het Convenant beschermd wonen en opvang 2021.

Raadsvoorstel: Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen

2024 pagina 3

Kanttekeningen:

1.

Wanneer het Rijk besluit tot daadwerkelijke financiële doordecentralisatie van beschermd wonen via de uitkering uit het gemeentefonds, op z'n vroegst per 1 januari 2025, dan zal de centrumregeling 2024 opnieuw moeten worden herzien. Het convenant uit 2021 voorzag in een herverdeling van de uitkering uit het gemeentefonds voor beschermd wonen van de gemeenten, rekening houdend met de spreiding van de beschermd wonen voorzieningen in onze provincie. De ontwerp-centrumregeling 2024 voorziet hierin niet. Gemeenten kunnen artikel 11 van ontwerp-centrumregeling (wijziging van de regeling) inroepen wanneer het zo ver is.

Financiën: De gemeente ontvangt een voorschot (van 85%) voor het lokaal benodigde zorgbudget op basis van een gewogen indicatiewaarde op peildatum. Dit voorschot wordt jaarlijks berekend op basis van het aantal cliënten in zorg op de laatste werkdag van oktober van het voorgaande jaar. Na afloop van het jaar vindt er afrekening plaats op basis van de daadwerkelijke zorgkosten ten laste van het totale centrumgemeentebudget. Indien er sprake is van een overschot van het centrumgemeentebudget worden de zorgkosten ten laste hiervan gebracht. Indien er sprake is van een tekort binnen het totale centrumgemeentebudget om de daadwerkelijke zorgkosten op te vangen, dragen de gemeenten het tekort op basis van het inwoneraantal. De bevoorschotting die de gemeente ontvangt vanuit de centrumgemeente voor de zorgkosten bedraagt voor 2024 afgerond€ 3,3 miljoen en is reeds budgettair neutraal in de (meerjaren)begroting opgenomen. Uitvoering: Na collegebesluitvorming toezending in december 2023 van het ontwerp van de Gemeenschappelijke Regeling naar de gemeenteraad om een zienswijze. De gemeenteraad bericht het college binnen een periode van acht weken na ontvangst over de zienswijze over de ontwerp-centrumregeling. Het college stelt de centrumgemeente c.q. het Programma Beschermd Wonen & Opvang op de hoogte van het raadsbesluit.

Indien er een zienswijze wordt ingediend door één of meerdere raden, wordt deze zienswijze verwerkt, wat kan resulteren in een gewijzigd ontwerp van de centrumregeling 2024, die vervolgens de gebruikelijke regionale adviesprocedure doorloopt richting bestuurlijke besluitvorming. De college- en raadsbesluitvorming met betrekking tot de toestemmingsprocedure. Bijlagen: 1.

Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2024

2.

Was/wordt Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2021/2024 Convenant beschermd wonen en opvang 2021

3.

burgemeester en wethouders van Veendam,

burgemeester,

secretaris,

Mr. S.E. Korthuis

A. Castelein

Raadsvoorstel: Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2024 pagina 4

Nummer: 2023R0147 De raad der gemeente Veendam gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 19-12-2023

besluit 1.

kennis te nemen van de Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2024;

2.

geen zienswijze naar voren te brengen bij het college over de Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2024.

Besloten in de openbare vergadering van 26-02-2024

De raad voornoemd,

Raadsvoorstel: Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2024 pagina 5