10-05-01 Beantwoording Raadsbrief Christen Unie

~ gemeente Veendam

Aan de raadsfractie van de Christen Unie T.a.v. mevrouw A. van Eerden-van der Molen Postbus 20004 9640 PA Veendam

Uw kenmerk: Zaaknummer: Start zaak: Behandeld door: E-mail adres: Tel. Nummer: Datum: Bijlagen: Verzenddatum:

2023-077130 W.M. Scholten info@veendam.nl 0598-652222 28 februari 2024 2 7 maart 2024

Betreft: schriftelijke vraag raadsfractie CU inzake Pgb-aanbieder de 7 Bruggetjes Geachte mevrouw Van Eerden-Van der Molen, Het beleid ten aanzien van 'persoonsgebonden budgetten beschermd wonen intramuraal' is gewijzigd. Persoonsgebonden budgetten beschermd wonen intramuraal worden voortaan mét wooncomponent toegekend. Dit is vastgelegd in de per 1 januari 2024 gewijzigde verordening maatschappelijke ondersteuning. Deze wijziging is bij raadsbesluit van 18 december 2023 vastgesteld. Dit heeft onder andere gevolgen voor de Pgb-instelling De 7 Bruggetjes. De 7 Bruggetjes heeft bezwaar aangetekend tegen deze beleidswijziging. U legt in dat verband de volgende vier vragen ter schriftelijke beantwoording voor aan ons college: Heeft u de brief van de 7 bruggetjes van 10 januari 2024 al beantwoord? Kunt u het antwoord op de brief ter kennis brengen aan de raad? 2. Heeft u kennis van de genoemde handreiking van de VNG en het feit dat de VNG de beschreven problematiek al zag aankomen en hierover met de staatssecretaris in overleg is? 3. Deelt u de mening van belangenbehartigers van pgb-houders als Per Saldo dat de gemeente niet verplicht is om een wooncomponent te verstrekken, maar maatwerk mag leveren door een pgb te verstrekken zonder wooncomponent? Zo nee, waarom niet? 4.

Bent u voornemens te overwegen van de beleidslijn af te wijken om de problemen die door de 7 bruggetjes worden omschreven (voor zover mogelijk) op te lossen? Zo nee, waarom niet? 1.

Om deze vragen te beantwoorden zullen wij de bredere context van deze beleidswijziging schetsen. Centrumgemeente en centrumregeling

Sinds 2015 hebben de Groninger gemeenten besloten om op het gebied van Beschermd Wonen in een Gemeenschappelijke Regeling te gaan samenwerken. De Groninger gemeenten hebben centrumgemeente Groningen gemandateerd om belangrijke taken op het gebied van Beschermd wonen uit te voeren voor alle Groninger gemeenten. Nog steeds wordt beschermd wonen, ook in onze gemeente, bekostigd vanuit het centrumgemeentebudget beschermd wonen, met inbegrip van de persoonsgebonden budgetten beschermd wonen. De Groninger gemeenten hebben centrumgemeente Groningen gemandateerd beschermd wonen in onze provincie namens en voor alle gemeenten in te kopen. Dit heeft geresulteerd in de Open House inkoop beschermd wonen 2023-2025. Over de inkoopprocedure, de inkoopdocumenten, de Beschermd Wonen producten en het kwaliteitskader hebben de Groninger gemeenten van te voren bestuurlijk overeenstemming bereikt. Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 1 van 6 bank nr. NL64BNGH0285008676

Beschermd Wonen is bestemd voor inwoners van 18 jaar of ouder met een psychiatrische en/of psychosociale problematiek die niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de maatschappij, maar waarbij herstel van zelfredzaamheid en weer zelfstandig wonen mogelijk wordt geacht. Kenmerkend voor deze inwoners is dat zij (tijdelijk) een vorm van toezicht nodig hebben en niet of slecht in staat zijn om hun hulpvraag uit te stellen. Voor volwassenen is beschermd wonen de meest intensieve ondersteuning binnen het vrijwillige kader. Onze toegang Beschermd Wonen beoordeelt zorgvuldig of het gebrek aan zelfredzaamheid dusdanig is dat een inwoner niet meer zelfstandig kan wonen, op beschermd wonen is aangewezen en daarbij toezicht nodig heeft. Onze toegang beschermd wonen, geeft zoals wettelijk is voorgeschreven, een maatwerkvoorziening af met toepassing van de modulaire producten beschermd wonen die zijn ingekocht en adviseert de inwoner over een passende aanbieder beschermd wonen. Beschermd Wonen gaat uit van herstel van zelfredzaamheid na een verblijf van gemiddeld 2 à 3

jaar in beschermd wonen. Al naar gelang het herstel van zelfredzaamheid kan de ondersteuning binnen beschermd wonen worden omgezet van intramurale ondersteuning naar ambulante ondersteuning beschermd wonen in een eigen woning. Beschermd Wonen is niet bedoeld als permanente voorziening. Is er geen perspectief op herstel van zelfredzaamheid, dan is uitstroom naar de Wlz, de Wet Langdurige Zorg, aangewezen. Bij de Open House inkoop beschermd wonden 2023-2025 zijn aanbieders gecontracteerd die beschermd wonen in Zorg In Natura (ZIN) leveren. We werken in onze provincie met twee intramurale ZIN producten beschermd wonen en één flexibel, ambulant ZIN product beschermd wonen. De twee intramurale producten zijn Beschermd Wonen (arrangement verblijf) met 24 uurs toezicht en Beschermd Wonen (arrangement verblijf met toezicht nabij en op afroep).

Product verblijf kan aangevuld worden met product

Woonbegeleiding complex

1------------1 woonbegeleiding complex Lao=-a ........ """'--'=""""-"-=""""-......,c.-l

Inhoud Huisvesting met gedeelde voorzieningen Begeleiding Toezicht 24/7

en/of product activering en participatie

,-

.,

.,

"

', +;· Product: Verblijf met toezicht nabij en op afroep Inhoud Huisvesting met gedeelde voorzieningen - Begeleiding - Toezicht (nabij en op afroep)

Product: Activering en participatie (met of zonder het product vervoer / vervoer met rolstoel)

·-=, ~

. :·

.

'

.. · .'.'.r. . :,:

Product verblijf kan aangevuld worden met product woonbegeleiding complex en/of product activering en participatie

Product: Woonbegeleiding complex

j

Product: Activering en participatie (met of zonder het product vervoer / vervoer met rolstoel)

In het tarief van de producten 'Verblijf met 24-uurs toezicht' en 'Verblijf met toezicht nabij en op afroep' zijn de huisvestingskosten, kost en inwoning en schoonmaak inbegrepen. Het ambulante product Beschermd Wonen is Thuis Plus. Hierbij is sprake van scheiding van wonen en zorg. De uren begeleiding kunnen flexibel worden ingezet binnen de bandbreedte 1 t/m 3 uur, 4 t/m 6 uur of 7 t/m 10 uur per week. Qua toezicht en bereikbaarheid wijkt Thuis plus af van reguliere Wmo-begeleiding. De cliënt heeft namelijk de gelegenheid 24 uur per dag, 7 dagen in de week contact op te nemen met de begeleider. Indien noodzakelijk is er uiterlijk binnen 10 minuten contact met de cliënt en is men binnen 30 minuten fysiek ter plaatse.

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 2 van 6 bank nr. NL64BNGH0285008676

Product:

Product Thuis Plus kan

Thuis Plus

aangevuld worden m et

Product: Woonbegeleiding complex

>-------------, product woonbegeleiding ,_.._-----~~- complex en/of product activering en participatie Inhoud: Begeleiding Toezicht (nabij en op afroep) Cliënt betaalt zelf huur Cliënt beschikt over eigen woning of huurt van zorgaanbieder of woningbouwcorporatie

Product: Activering en participatie (met of zonder het product vervoer / vervoer met rolstoel)

Aanvullend op deze producten kunnen nog woonbegeleiding complex en activering en participatie worden geïndiceerd in het belang van een maatwerkvoorziening. Alle Groninger gemeenten hanteren in die zin - op uniforme wijze - dezelfde producten Beschermd Wonen en dezelfde tarieven. Persoonsgebonden budgetten beschermd wonen.

Cliënten die gezien hun ondersteuningsbehoefte zijn aangewezen op Beschermd Wonen, hebben net als bij alle andere maatwerkvoorzieningen in principe de keus tussen zorg in natura of zorg via een PGB. Ten aanzien van persoonsgebonden budgetten beschermd wonen hanteren de Groninger gemeenten één lijn. De persoonsgebonden budgetten beschermd wonen en de daarvoor gehanteerde tarieven worden afgeleid van de intramurale en ambulante ZIN producten Beschermd Wonen. Dat regelen de Groninger gemeenten onder aanvoering van de centrumgemeente op uniforme wijze in hun verordeningen maatschappelijke ondersteuning en nadere regels maatschappelijke ondersteuning. Immers de gemeenten hebben geen contractuele relatie met de Pgb-aanbieders, maar alleen een directe relatie met de Pgb-houders. Een inwoner en dus ook een Pgb-houder komt alleen voor beschermd wonen in aanmerking als hij toezicht en begeleiding nodig heeft en tijdelijk niet op eigen benen kan staan. Voor Pgb-houders geldt daarbij het vereiste van Pgb-vaardigheid. Aan de Pgb-vaardigheid van de inwoners die op beschermd wonen zijn aangewezen kan worden getwijfeld. Pgb-houders beschermd wonen hebben daarom doorgaans een mentor of bewindvoerder. Toevoeging wooncomponent aan intramurale Pgb's.

Tot 2024 werden persoonsgebonden budgetten beschermd wonen in de vorm van verblijf met toezicht nabij en op afroep of 24-uurs toezicht in onze provincie toegekend zónder wooncomponenten werd de wooncomponent gekort op het intramurale ZIN-tarief waarvan de persoonsgebonden budgetten werden afgeleid. Pgb-houders beschermd wonen met toezicht nabij en op afroep of 24-uurs toezicht betaalden het abonnementstarief als eigen bijdrage. Inwoners die in beschermd wonen verblijven bij een gecontracteerde ZIN-aanbieder met toezicht nabij en op afroep of 24-uurs toezicht, betalen voor diezelfde ondersteuning daarentegen een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Dat verschil in behandeling is niet uitlegbaar. Vanwege deze ongerechtvaardigde verschillen in eigen bijdragen en uit oogpunt van rechtsgelijkheid is de landelijke lijn om intramurale Pgb's beschermd wonen mét wooncomponent toe te kennen. Wij hebben kennis van de VNG handreiking (raadsvraag 2) die inmiddels alweer uit 2019 stamt. De VNG stelt dat, als een gemeente oordeelt dat een cliënt onder toezicht zelfstandig kan wonen en de cliënt gezien zijn ondersteuningsbehoefte niet is aangewezen op een instelling voor Beschermd Wonen, gemeenten geen PGB inclusief wooncomponent hoeven te verstrekken.

In onze provincie is de ZIN-tegenhanger voor deze variant Thuis plus, een lichtere ambulante vorm van beschermd wonen dan beschermd met toezicht nabij en op afroep of 24-uurs toezicht. Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 3 van 6 bank nr. NL64BNGH0285008676

In onze provincie zijn wij van oordeel dat inwoners die niet zelfredzaam genoeg zijn om op eigen benen te staan en toezicht nabij en op afroep of 24 uurs toezicht nodig hebben, zijn aangewezen op beschermd wonen (intramuraal) met als tegenhanger een Pgb beschermd wonen met wooncomponent en niet op de lichtere vorm van ondersteuning Thuis plus (met scheiding van wonen en zorg) of een Pgb Thuis plus. Wettelijk is beschermd wonen intramuraal gedefinieerd. Om Pgb-instellingen die beschermd wonen bieden nu en in de toekomst onder deze wettelijke regeling te brengen, moeten deze Pgb's met wooncomponent worden verstrekt. Alleen Pgb's beschermd wonen met wooncomponent zullen in de toekomst onder het woonplaatsbeginsel vallen, Pgb's zonder wooncomponent niet. De Groninger gemeenten voeren in centrumgemeenteverband een gezamenlijk beleid ten aanzien van Beschermd Wonen en betrachten uniformiteit in hun verordeningen en nadere regels maatschappelijke ondersteuning, ook ten aanzien van persoonsgebonden budgetten. In financieel opzicht wordt beschermd wonen in onze provincie met centrumgemeentebudget beschermd wonen uitgevoerd. De gemeente Veendam conformeert zich aan deze gezamenlijke lijn.

Om dit samenstel van redenen zien wij inhoudelijk geen reden om een uitzondering te maken voor de 7 Bruggetjes, nog afgezien van het feit dat onze gewijzigde verordening maatschappelijke ondersteuning dit niet zo maar toelaat. Uit de VNG-handreiking vloeit geen verplichting voort tot maatwerk ten aanzien van De 7 Bruggetjes. Aangemoedigd door Per Saldo heeft de VNG bij centrumgemeente Groningen navraag gedaan over de recente beleidswijziging in onze provincie ten aanzien van persoonsgebonden budgetten beschermd wonen. De uitleg van de centrumgemeente dat sprake is van een weloverwogen gezamenlijk beleidskeuze van alle Groninger gemeenten, waarmee de landelijke lijn wordt gevolgd, heeft alle misverstanden weggenomen. In feite zijn hiermee de 3e en 4e raadsvraag al beantwoord. Echter ook het navolgende weegt mee

in onze argumentatie om geen uitzondering te maken voor De 7 Bruggetjes. Gevolgen voor Pgb aanbieders

Pgb-aanbieders van beschermd wonen met toezicht nabij een op afroep kunnen in de nieuwe situatie -via de persoonsgebonden budgetten van de pgb-houders die zij huisvesten - aanspraak maken op het intramurale ZIN-tarief met wooncomponent, wat resulteert in een verhoging van de intramurale Pgb-tarieven met ca.€ 1030,- op maandbasis. Het is niet ongebruikelijk dat ZIN-aanbieders beschermd wonen met toezicht nabij en op afroep in de vorm van wooneenheden met eigen sanitair en keuken aanbieden. Als er geen maaltijden worden verstrekt (bijv. wanneer inwoner zelf kookt of leert koken), worden de dagelijkse minimale kosten voor eten per persoon door de aanbieder aan de cliënt vergoed op basis van NIBUDnormen, dat is in het productenboek Beschermd Wonen ZIN 2023-2025 beschreven. Die lijn kunnen ook Pgb aanbieders van beschermd wonen volgen, wanneer het aan hun Pgbhouders is toevertrouwd om zelf maaltijden te verzorgen. Onderstaand de oude en nieuwe etmaaltarieven. PGB excl. PGB incl. wooncomponent wooncomponent Stijging per maand ( ( Verblijf met 24-uurs toezicht 140,53 174,89 ( 1.030,80 Verblijf met toezicht nabij en op ( 126,53 ( 160,90 ( 1.031,10 In Veendam zijn meerdere ZIN-aanbieders beschermd wonen gevestigd die zowel het meest zware product beschermd wonen met 24 uurs toezicht leveren als het product beschermd wonen met toezicht nabij en op afroep Veendam.

Al deze aanbieders zijn in staat kwetsbare inwoners naar herstel van zelfredzaamheid te begeleiden. De 7 Bruggetjes neemt wat ons betreft hierin geen uitzonderingspositie in.

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 4 van 6 bank nr. NL64BNGH0285008676

Gevolgen voor Pgb houders

Voor Pgb-houders heeft de beleidswijziging tot gevolg dat zij net als cliënten met een ZIN indicatie een inkomensafhankelijke eigen bijdrage gaan betalen. Voor Pgb-houders in een uitkeringssituatie heeft dit tot gevolg dat hun uitkering, wegens verblijf in een inrichting, wordt omgezet in een zak- en kleedgeld regeling. Voor herstel van zelfredzaamheid en uitstroom na een verblijf in beschermd wonen staat gemiddeld 2 tot 3 jaar. Het is uitdrukkelijk de bedoeling bij voldoende tussentijds herstel om van intramuraal beschermd wonen naar de ambulant beschermd wonen (Thuis plus) in eigen woonruimte door te groeien. Daarvoor moet de dient beschikken over eigen huisvesting. In principe gedurende een periode van één jaar mag Thuis plus door een ZIN of Pgb aanbieder worden aangeboden in woonruimte die eigendom is van de zorgaanbieder. In die zin start een inwoner/Pgb-houder die niet op eigen benen kan staan en op beschermd wonen en toezicht is aangewezen intramuraal, wordt deze persoon voor het wonen ontzorgd en maakt bij vorderend herstel van zelfredzaamheid de groei door naar Thuis plus waarbij scheiding van wonen en zorg wordt toegepast. Thuis plus is zo een fase in het herstelproces. Thuis plus kan in verschillende bandbreedtes worden ingezet. De meest intensieve vorm van Thuis plus heeft een bandbreedte van (7 -10 uur/week) tegen een tarief van€ 105,38 per etmaal.

Thuis Plus (ambulant): bandbrudte 1 tot m met 3 uur per veek Thuis Plus (ambulant): bandbreedte J tot en met 6 uur per week Thuis Plus (ambulant): bandbreedte rot en met 10 uur per wed;

€

J,S per etmaal

€

6 .ss per etmaal

€ l05,3S per etmaal

Overgangstermijn huidige Pgb-houders.

De 7 Bruggetjes huisvest momenteel 5 Pgb-houders met het intramurale product beschermd wonen met toezicht nabij en op afroep. Naar verwachting stromen dit jaar drie van de 5 huidige Pgb-houders uit, twee keren terug naar een eigen woning, één Pgb-houder stroomt naar verwachting door naar de Wlz. Omdat de gevolgen voor de 'zittende' Pgb-houders wezenlijk zijn, wordt een forse overgangstermijn gehanteerd om aan de nieuwe situatie te wennen. Dit beperkt de financiële gevolgen voor de Pgbhouders, die gezien hun verblijfsduur al met hun herstel vorderen. De zittende Pgb-houders zullen hun tijd voor een groot deel, zo niet helemaal, kunnen uitzitten onder het overgangsrecht met toepassing van het oude regiem, eventueel met een periode Thuis plus in woonruimte van de 7 Bruggetjes, zoals ook de bedoeling is bij voldoende tussentijds herstel van zelfredzaamheid. De 7 Bruggetjes is in die zin geïnformeerd met bijgaande informatiebrief (zie bijlage 1). Binnenkort worden de Pgb-houders afzonderlijk geïnformeerd. Elders in de provincie hebben Pgb-aanbieders de wens te kennen gegeven te willen overstappen naar ZIN beschermd wonen. In centrumgemeenteverband wordt overwogen of hiervoor de Open House inkoop beschermd wonen 2023-2025 moet worden opengesteld. Ambtelijk is overleg gevoerd met de 7 Bruggetjes over de beleidswijziging en is de overgangstermijn besproken.

Voor nieuwe Pgb-houders beschermd wonen bij de 7 Bruggetjes zullen in de toekomst persoonsgebonden budgetten mét wooncomponent worden toegekend volgens de actuele verordening maatschappelijke ondersteuning, uiteraard tegen het nieuwe, sterk verhoogde intramurale tarief. Bezwaar

De 7 Bruggetjes heeft bezwaar aangetekend tegen deze beleidswijziging bij onder meer het college en de gemeenteraad van Veendam. Wij hebben geoordeeld dat de 7 Bruggetjes niet ontvankelijk is in dit bezwaar. Met bijgaande brief (bijlage 2) is ons besluit op bezwaar meegedeeld. Op deze wijze hebben wij de brief van De 7 Bruggetjes van 10 januari 2024 formeel beantwoord (raadsvraag 1). Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 5 van 6 bank nr. NL64BNGH0285008676

In het ambtelijk overleg is de 7 Bruggetjes er ook op gewezen dat primair de Pgb-houders in verweer moeten komen.

Resumerend

De financiële gevolgen voor de bedrijfsvoering van de 7 Bruggetjes zijn beperkt, gezien de compensatie voor de wooncomponent in de Pgb-tarieven beschermd wonen. De financiële zelfredzaamheid van Pgb-houders beschermd wonen die zijn aangewezen op toezicht nabij en op afroep is doorgaans betrekkelijk. Wanneer zij zijn ontzorgd voor hun woonlasten, kunnen zij wel degelijk in staat worden gesteld hun eigen boodschappen te doen en hun eigen maaltijden te verzorgen en een ontwikkeling door te maken naar Thuis plus, waarbij de intensiteit van de begeleiding wordt afgeschaald naarmate het herstel van zelfredzaamheid vordert, waarbij scheiding van wonen en zorg wordt ingevoerd. Waar de Groninger gemeenten een gezamenlijk beleid voeren ten aanzien van Pgb-aanbieders beschermd wonen, persoonsgebonden budgetten beschermd wonen met centrumgemeentebudget beschermd wonen worden bekostigd, de Groninger gemeenten Pgb-aanbieders beschermd wonen onder de wettelijke definitie van beschermd wonen willen brengen, uit overwegingen van rechtsgelijkheid de wooncomponent aan Pgb's beschermd wonen intramuraal is toegevoegd, ziet het college geen reden om De 7 Bruggetjes hiervan uit te zonderen. Nog afgezien van de wijziging van de verordening maatschappelijke ondersteuning die dat zou vergen. De handreiking van de VNG uit 2019 waaraan wordt gerefereerd, verplicht niet tot uitzonderingen.

De VNG kan zich vinden in de koers die de Groninger gemeenten varen door aan te sluiten bij de landelijke lijn. Dit heeft de VNG uitgesproken richting centrumgemeente. Tenslotte vinden we het belangrijk dat kwetsbare inwoners die beschermd wonen nodig hebben samen met hun zaakwaarnemers op kwaliteit een keuze uit ZIN-aanbieders en Pgb-aanbieders Beschermd Wonen maken, en niet uit financiële overwegingen. Hoogachtend, Burgemeester en wet

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 6 van 6 bank nr. NL64BNGH0285008676