10-03-02 Inspectie Veendam - Res&KSTN-berekeningen def

GROENINSPECTIE VEENDAM Resultaten en kostenberekeningen

COLOFON GROENINSPECTIE VEENDAM Resultaten en kostenberekeningen OPDRACHTNEMER

idverde Advies Oude Apeldoornseweg 41 7333 NR Apeldoorn T 055 312 40 70 E advies@idverde.nl

OPGESTELD DOOR

Ing. Hans Luiten

VRIJGEGEVEN DOOR

Ing. Lars Tamboer

OPDRACHTGEVER

Gemeente Veendam Postbus 20004 9640 PA Veendam

PROJECTNUMMER KENMERK

725200020 Zaaknr.: 113117

STATUS VERSIE DATUM

Definitief 1.4 30-11-2020

Copyright 2020 idverde. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van idverde idverde is niet aansprakelijk voor eventuele schade ontstaan bij gebruik van gegevens uit dit rapport.

2

Groeninspectie Veendam

INHOUD

1

2

3

4

INLEIDING

4

1.1 AANLEIDING EN DOELSTELLING 1.2 UITLEG OVER DE WERKWIJZE 1.3 LEESWIJZER

4 4 5

INSPECTIE

6

2.1 WIJZE VAN INSPECTEREN 2.2 UITVOERING INSPECTIE 2.3 INSPECTIERESULTATEN

6 6 7

FINANCIEN

10

3.1 MAATREGELEN EN EENMALIG TE MAKEN KOSTEN 3.2 KANSEN VOOR SPREIDING VAN KOSTEN

10 11

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

13

4.1 CONCLUSIES 4.2 AANBEVELINGEN

13 14

BIJLAGEN BIJLAGE 1: BIJLAGE 2: BIJLAGE 3: BIJLAGE 4: BIJLAGE 5:

3

Groeninspectie Veendam

15 INSPECTIEPROTOCOL GROENFUNCTIES INCL. INDELING OP KAART RESULTATEN INSPECTIE NAAR URGENTIENIVEAU GERAAMDE KOSTEN PER TYPE MAATREGEL RESULTATEN INSPECTIE IN BEELD

15 16 18 19 21

1 INLEIDING Dit rapport bevat de resultaten van de uitgevoerde kwaliteitsinspectie van de groeninrichting in Veendam. Op basis hiervan zijn doorrekeningen gemaakt. Dit rapport geeft daarmee inzicht in wat financieel nodig is om de kwaliteit van de groeninrichting te herstellen naar het ambitieniveau.

1.1

AANLEIDING EN DOELSTELLING

De voorliggende rapportage is onderdeel van het opgestelde groen- en waterbeleidsplan voor de gemeente Veendam. In dit beleidsplan is ook een financieel overzicht gegeven van wat er nodig is om door regulier beheer en onderhoud de groeninrichting in stand te houden. Hierbij is uitgegaan van het ambitieniveau zoals in dit beleidsplan is opgenomen. Zoals het beleidsplan al beschrijft voldoet de huidige kwaliteit van de groeninrichting niet altijd aan het ambitieniveau. Dit is gebaseerd op resultaten vanuit de reguliere kwaliteitsmetingen. Daarom is er behoefte geweest aan de uitwerking van de eenmalig benodigde kosten om het huidige groenareaal naar het ambitieniveau te herstellen. Het doel van deze rapportage is daarmee om inzicht te geven in: ▪ De groenarealen die niet voldoen aan het ambitieniveau; ▪ De benodigde éénmalige maatregelen inclusief prioritering hiervan; ▪ De kostendoorrekening (vertaald naar verschillende scenario’s); ▪ Kansen voor het combineren van (geplande) werkzaamheden in de buitenruimte.

1.2

UITLEG OVER DE WERKWIJZE

De inzet is geweest de inspectie pragmatisch en efficiënt uit te voeren. Hiermee is voorkomen dat werk dubbel wordt gedaan (in relatie tot de reguliere kwaliteitsmetingen). Dit heeft ertoe geleid dat: ▪ niet alle groenbeheergroepen zijn meegenomen in de inspectieronde (zie tabel 1.1.), maar alleen diegene die beeldbepalend zijn en toebehoren aan het openbaar groen. ▪ alleen gegevens van de inspectie zijn vastgelegd indien het groenvak niet voldoet aan het ambitieniveau. Tabel 1.1: Overzicht van geïnspecteerde beheergroepen.

Beheergroep Bermen Boomspiegels Bosplantsoen Gazon Hagen / blokhagen Heesters, bodembedekkend Heesters, opgaand Ruigte Ruw gras Struikrozen Vaste planten

Inspectie: JA

Inspectie: NEE Nee Ja Nee Ja Ja Ja Ja Nee Nee Ja Ja

Vervolgens is per vak aangegeven welke éénmalige maatregelen beoogd zijn en op welke termijn (prioritering) ingrijpen gewenst is. De beoordeling is door een inspecteur buiten uitgevoerd, aan de hand van een hiervoor vooraf opgesteld inspectieprotocol (zie bijlage 1). De resultaten van de inspectie vormen de basis voor het opstellen van deze rapportage.

4

Groeninspectie Veendam

1.3

LEESWIJZER

Het rapport beschrijft in hoofdstuk 2 de uitgangspunten voor het inspectieprotocol. Op basis van de inspectieresultaten bevat hoofdstuk 3 een financiële doorvertaling, aangevuld met verschillende scenario’s om hier opvolging aan te geven. Het rapport rond af met conclusies en aanbevelingen (hoofdstuk 4).

5

Groeninspectie Veendam

2 INSPECTIE De inspectie is uitgevoerd aan de hand van een inspectieprotocol. Hierin is vastgelegd welke locaties in aanmerking komen voor inspectie, op basis waarvan de beoordeling plaatsvindt en hoe dit wordt vastgelegd. Het protocol is als losse bijlage aan dit rapport toegevoegd. De hierin beschreven aanpak wordt in dit hoofdstuk op hoofdlijnen toegelicht.

2.1

WIJZE VAN INSPECTEREN

Normen De gemeente Veendam beheert de (groene) buitenruimte op beeldkwaliteit. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de schaalbalken van het CROW, vastgelegd in de Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte (KOR, 2018). Figuur 2.1 laat hiervan een voorbeeld zien. Bij elke schaalbalk wordt onderscheid gemaakt tussen kwaliteit A+ t/m D. In de praktijk betekent dit: ▪ A+ : alleen te realiseren direct na aanleg; ▪ D: er vindt (nagenoeg) geen onderhoud plaats, de schaalbalk definieert vooral waar kwaliteit C ophoudt. In de gemeente Veendam is het beoogd beeldkwaliteitsniveau gekoppeld aan de functie van de groeninrichting op een bepaalde plek. We maken daarbij onderscheid tussen kijkgroen, recreatiegroen, natuurgroen en overig groen. In bijlage 2 is dit verder gespecificeerd en op kaart weergegeven waar welke groenfunctie voorkomt.

Figuur 2.1: Schaalbalk ‘kaal oppervlakte’, met indeling naar beeldkwaliteitsniveau A+ t/m D.

Voorbereiding inspectie Voor de inspectie is gebruik gemaakt van de beheergroepenkaart afkomstig uit het gemeentelijk beheersysteem (Obsurv). De kaart is omgezet naar een ArcGIS (online kaartbestand) met daaraan per groenvak de basisgegevens gekoppeld, zoals beheergroep, maatvoering en ambitie kwaliteitsniveau. Binnen dezelfde online omgeving is het inspectieprotocol ingericht. Dit wil zeggen dat de inspecteur per vak aan de hand van geprogrammeerde keuzelijsten de waarneming en eventuele vervolgmaatregelen vastlegt. Dit borgt een eenduidige wijze van vastleggen van resultaten.

2.2

UITVOERING INSPECTIE

Gedurende de periode week half mei tot half juni 2020 is de inspectie buiten uitgevoerd. Dit is gedaan door 2 ervaren inspecteurs, die de eerste dag samen de inspectie hebben uitgevoerd. Hiermee is geborgd dat waarneming van de situatie en de keuze voor te treffen vervolgmaatregelen van beide inspecteurs met elkaar overeenkomen. De geselecteerde vakken zijn buiten allemaal visueel beoordeeld. Alleen van de vakken waarbij de situatie niet voldoet aan het ambitieniveau is dit geregistreerd.

6

Groeninspectie Veendam

Er geldt een uitzondering voor die vakken die wel voldoen, maar die verkeerd op de kaart blijken te staan. Als voorbeeld: op de kaart staat een vak aangegeven als ‘opgaande heesters’, maar in de praktijk blijkt dit ‘gazon’ te zijn. De inspecteur heeft hiervan een melding vastgelegd. Op die manier levert de inspectie ook een bijdrage aan het actualiseren van het beheersysteem van de gemeente. Er is voor gekozen om in een relatief kort tijdbestek (enkele weken) de gehele inspectie uit te voeren. Hiermee is de situatie voor alle vakken gelijk, wat bijdraagt aan het onderling kunnen vergelijken van de resultaten per wijk. Gedurende de inspectie is er geen aanleiding geweest om het eerder afgestemde protocol op onderdelen bij te stellen. Inspectie is een momentopname De resultaten vanuit de inspectie geven een betrouwbaar beeld over de status van geïnspecteerde areaal op een specifiek moment (in dit geval een scope van enkele weken). Op basis hiervan volgt een voorstel voor te treffen maatregelen. Eventuele uitvoering hiervan zal verspreid over de navolgende jaren plaatsvinden. Tot het ingrijpmoment zal bij normaal beheer en onderhoud de kwaliteit van een al verslechterd groenvak verder achteruit gaan. Dit betekent dat op het moment van ingrijpen meer maatregelen nodig zijn, dan waar nu vanuit is gegaan. Dit heeft ook effect op de uiteindelijk te maken kosten.

2.3

INSPECTIERESULTATEN

Vanuit de inspectiemodule zijn de resultaten eenduidig uit te lezen en toe te passen. Dit komt omdat: ▪ De focus ligt op die vakken die niet voldoen aan het ambitieniveau; ▪ Er al veel basisinformatie aan elk groenvlak gekoppeld is; ▪ De benodigde maatregelen zijn gespecificeerd en gelimiteerd; ▪ De urgentie voor uitvoering van maatregelen is bepaald. Digitaal uitwisselen van resultaten De resultaten van de inspectie zijn digitaal uitgewisseld met de groenbeheerder van de gemeente Veendam. Dit maakt het mogelijk de resultaten te koppelen aan het groenbeheersysteem van de gemeente (Obsurv). De beheerder heeft daarmee tot op vakniveau inzicht waar de kwaliteit niet voldoet aan het afgesproken ambitieniveau. We noemen dit een afwijking (op de beoogde kwaliteit). Figuur/tabel 2.2 geeft de resultaten uitgedrukt in percentages weer.

Figuur 2.2: Resultaten van inspectie in percentages (%).

7

Groeninspectie Veendam

Resultaten uitgedrukt in absolute hoeveelheden Een totaaloverzicht van resultaten is opgenomen tabel 2.3. Dit geeft weer welke arealen niet voldoen aan het ambitieniveau van de gemeente Veendam. De tabel maakt onderscheid tussen de verschillende type te treffen maatregelen. Dit loopt uiteen van herstellen tot omvormen naar een ander type inrichting. In bijlage 3 zijn de resultaten uitgesplitst naar urgentieniveau van de maatregel (middellange termijn, korte termijn, inboet) opgenomen. De hoeveelheden zijn uitgedrukt in vierkante meters (m2). Voor boomspiegels, als ‘stuks’ opgenomen in het groenbeheersysteem, is gerekend met gemiddeld 2,25 m2 per boomspiegel. Sommige vakken in de tabel zijn leeg. Dit betekent dat er voor de maatregel geen hoeveelheden in aanmerking komen. Bij een paarsgekleurd vlak is de betreffende maatregel niet passend: er kan geen omvorming van beplanting naar beplanting zijn. In dat geval is ‘vervangen’ de juiste maatregel. Tabel 3.1 geeft uitleg bij de verschillende typen éénmalige maatregelen en wat ervoor nodig is om deze goed uit te voeren. Tabel 2.3: Hoeveelheid per beheergroep en per maatregel gespecificeerd. Totaal Eenheid

Omvormen naar: Herstellen Renoveren Vervangen Beplanting Grassen Verharding

Beplantingen Blokhaag Haag Heesters, bodembedekkend Heesters, opgaand Rozen, botanische rozen Rozen, struikrozen Vaste planten Wisselperken

m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2

0 0 0 201 0 0 1.279 0

0 926 698 24.459 0 219 2.204 0

0 124 293 970 0 0 93 0

Grassen Gazon

m2

0

8.122

491

Boomspiegels Boomspiegels in verharding m2 Totaal (m2)

0 1.480

334 36.962

0 1.971

0

0 0 0 0 0 0 0 0

0 0 51 1.273 0 70 0 0

0 0 0 138 0 0 0 0

0

0

113

0

0 1.394

0

0 252

Geen optie, bevat daarom geen hoeveelheden.

Onderling vergelijk van resultaten Oók is het mogelijk om gebieden met elkaar te vergelijken. Hierbij is per kern onderscheid gemaakt tussen de verschillende gebiedstypen. Dit vergelijk is inzichtelijk gemaakt in tabel 2.4. De weergegeven percentages (%) betreft het aandeel dat niet voldoet aan het ambitieniveau. Uit deze valt verder op te maken dat: ▪ In de kern Veendam de hoofdbeheergroepen binnen elk gebiedstype voorkomen. De kwaliteit van de groenbeheergroepen voldoet hier gemiddeld gezien het minste aan het ambitieniveau. ▪ De grassen voldoen overwegend aan het ambitieniveau. ▪ De boomspiegels in verharding vergen binnen elke kern gemiddeld gezien veel eenmalig ingrijpen. Opvallend is dat er telkens één gebiedstype erg bovenuit springt (bedrijventerrein in Veendam, hoofdontsluitingswegen in Wildervank). Voor nagenoeg alle boomspiegels die voor renovatie in aanmerking komen, is ‘beheer’ (onvoldoende onderhoud) als oorzaak vermeld. ▪ In Borgercompagnie vrijwel al het groen conform het ambitieniveau is, alleen een relevant deel van de boomspiegels in verharding vergen eenmalig ingrijpen.

8

Groeninspectie Veendam

Aanvullend is het goed te realiseren dat bij een hoog ambitieniveau een afwijking snel bereikt is. Is de ambitie lager (zoals op de bedrijventerreinen) dan betekent dit dat een afwijking hierop leidt tot serieus verlies van groenkapitaal en ingrijpen misschien prioriteit verdient.

Tabel 2.4: Inspectieresultaten per kern en gebiedstype (% dat niet voldoet aan het ambitieniveau).

Afwijking per kern / gebiedstype

Beplanting

Grassen

Boomspiegels

Centrum

25%

8%

23%

Hoofdontsluitingswegen

13%

2%

21%

Bedrijventerrein

25%

9%

69%

Sport en recreatie

0%

0%

0%

Buurten

16%

1%

19%

Buitengebied

2%

0%

6%

Begraafplaatsen

15%

3%

0%

Centrum

0

0

0

Hoofdontsluitingswegen

4%

0%

47%

Bedrijventerrein

0%

5%

0

Sport en recreatie

0%

0%

0%

Buurten

11%

0%

0%

Buitengebied

12%

0%

0

Begraafplaatsen

22%

13%

0

Centrum

0

0

0

Hoofdontsluitingswegen

0%

0

0

Bedrijventerrein

0

0

0

Sport en recreatie

0%

0

0

Buurten

3%

0%

25%

Buitengebied

0%

0%

0

Begraafplaatsen

0

0

0

Veendam

Wildervank

Borgercompagnie

Beheergroep komt binnen het gebiedstype niet voor.

9

Groeninspectie Veendam

3 FINANCIEN De opgehaalde resultaten zijn in dit hoofdstuk vertaald naar kosten: wat is er aan budget nodig om de actuele situatie te herstellen naar het ambitieniveau. Omdat het praktisch (en mogelijk financieel) niet haalbaar is om alle maatregelen ineens uit te voeren, is er een strategie nodig. De beschreven scenario’s reiken hiervoor handvatten aan.

3.1

MAATREGELEN EN EENMALIG TE MAKEN KOSTEN

Type maatregelen De resultaten van de inspectie vormen de basis voor de doorrekening naar kosten. Hierbij gaat het om uitvoering van éénmalige maatregelen (zie tabel 3.1). Dit zijn maatregelen die niet onder het reguliere onderhoudswerk vallen. Een voorbeeld: Is tijdens de inspectie het gras eigenlijk hoger dan wat we hierin met elkaar ambiëren, maar ná de volgende maaibeurt hersteld? Dan is deze waarneming niet vastgelegd gedurende inspectie en zijn hiervoor geen aanvullende maatregelen voorgesteld. Tabel 3.1 : Specificatie van éénmalige maatregelen in het groenbeheer.

Eénmalige maatregel Herstellen

Uitleg bij de maatregel ▪ ▪

Tot 30% van het areaal wordt bewerkt bij een herstelronde. Herstel gebeurt met een gelijkblijvende inrichting, zoals het opvullen van kale plekken in een haag of beplanting (inboet).

▪

Renoveren

Vervangen

Omvormen

Betreft geen aanvullende bewerking van de ondergrond (zoals bemesten, aanvullen, diepspitten). ▪ Betreft niet het verwijderen van invasieve exoten (wordt vanuit een apart budget gemonitord en gefinancierd). Gelijk aan de uitleg voor de éénmalige maatregel ‘herstellen’, met als aanvulling daarop: ▪ Een bewerking van de ondergrond. Dit kan naast de genoemde voorbeelden ook een uitwisseling van oude voor nieuwe grond betekenen. Alleen indien nodig toepassen. ▪ Alleen wanneer herstel en renovatie niet (meer) mogelijk zijn, of vervangen een beter alternatief is i.r.t bijvoorbeeld financiën en de duurzaamheid van de te treffen maatregel(en). ▪ Betreft 100% bewerking van het areaal. ▪ Vervanging gaat uit van een gelijkblijvende inrichting (bijvoorbeeld: gazon wordt vervangen voor gazon). Gelijk aan de uitleg voor de éénmalige maatregel ‘vervangen’, met als aanvulling daarop: ▪ De huidige inrichting wordt vervangen voor een ander type inrichting. (bijvoorbeeld: beplanting wordt vervangen voor gazon of verharding).

Totaal éénmalig te maken kosten Tabel 3.2 geeft per type maatregel de geraamde kosten weer, inclusief plan- en staartkosten. De tabel bevat totalen areaal de niet voldoen aan het ambitieniveau en de hiervoor te treffen maatregel. Het tarief per m2 is per werkelijk aan te pakken oppervlakte. Het lijkt in de tabel misschien of de kosten voor herstellen en omvormen gelijk zijn aan elkaar, maar dit is niet het geval. Dit betreft een gemiddeld tarief op basis van het totaal te bewerken areaal en de hiervoor te treffen maatregel.

10

Groeninspectie Veendam

Ter verduidelijking hiervan bevat bijlage 4 een onderbouwing (van tabel 3.2) met specificatie van: ▪ De hoeveelheden (m2, stuks) waarop de uit te voeren maatregel betrekking heeft; ▪ Een eenheidsprijs; ▪ Een bewerkingspercentage. Voor het vaststellen van de eenheidsprijzen is uitgegaan van ervaringscijfers. Elke eenheidsprijs is opgebouwd uit een werkpakket. Hierin is de inzet van arbeid, machines / gereedschappen en (verbruiks)middelen meegenomen. Er wordt altijd uitgegaan van een gemiddelde prijs voor het uitvoeren van de maatregel. Verder geldt: prijspeil 2020 en exclusief BTW, prijsindexatie navolgende jaren, plan- en staartkosten. Tabel 3.2: Geraamde kosten per type maatregel

Onderdeel Subtotaal Herstellen Subtotaal Renoveren Subtotaal Vervangen Subtotaal Omvormen

Geraamde kosten € 12.369 € 148.907 € 32.701 € 21.010

Plankosten (12%) Staartkosten (10%) Totaal geraamd

€ € €

3.2

Totaal m2 areaal 1480 36776 1971 1646

Bew. % maximaal 30% 30% 100% 100%

Totaal m2 bewerken 444 11033 1971 1646

Tarief per te bewerken m2 € 27,86 € 13,50 € 16,59 € 27,86

25.798 21.499 262.283

KANSEN VOOR SPREIDING VAN KOSTEN

Het is niet wenselijk en (haast) onmogelijk om alle maatregelen ineens uit te voeren. Spreiding ervan is van belang. We zien hiervoor verschillende kansen, dit is navolgend uitgewerkt in 3 scenario’s. Scenario 1: Spreiding op basis van urgentie Er is voor gekozen om gedurende de inspectie aan elke voorgestelde maatregel een urgentieniveau te koppelen. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen: ▪ Middellange termijn: na 3 jaar, maar binnen 10 jaar; ▪ Korte termijn: binnen 3 jaar; ▪ Inboet: bij voorkeur hetzelfde jaar. Aan de maatregel ‘inboet’ is geen vaste termijn gekoppeld. In die zin wijkt deze af. Het snel uitvoeren van inboet levert voordelen op: ▪ Zolang het bij inboeten blijft, is de maatregel vaak overzichtelijk (alleen wisseling van beplanting: vitale voor niet vitale beplanting); ▪ De beeldkwaliteit wordt positief beïnvloed; ▪ Een vitaal plantvak voorkomt verdere aftakeling / afname van de beeldkwaliteit. Een voorbeeld: minder vitale beplanting resulteert in meer licht op de bodem. Dit stimuleert groei van ongewenste kruiden. Voorstel: Beperk de verdere afname van de kwaliteit van het groenareaal door eerst de ‘quick wins’ te realiseren. Dit betreft het uitvoeren van herstelmaatregelen, specifiek de inboet ( jaar 2021). Hierop ligt de focus. De maatregelen met urgentieniveau ‘korte termijn’ worden vanaf jaar 2 (2022) opgepakt en uiterlijk jaar 3 (2023) afgerond.

In de navolgende jaren (t/m 2026) volgt uitvoering van de overige éénmalige maatregelen.

11

Groeninspectie Veendam

Scenario 2: Spreiding op basis van type maatregelen Elke maatregel kent een specifieke inzet van mensen, machines / gereedschappen en materialen. Als dezelfde maatregel niet een enkele keer maar veel vaker (en verspreid over Veendam) uit te voeren is, dan leidt dit tot ‘bulkwerk’ en daarmee in de regel tot lagere prijzen per eenheid van dezelfde maatregel. De spreiding van en onderlinge afstand tussen de verschillende uitvoerlocaties is ook van invloed op de prijs van de aannemer. Een toename van de reisafstand betekent normaal gesproken een toename van de prijs. Voorstel: Maak inzichtelijk welke maatregelen waar uitgevoerd worden. Eventueel is het daarmee mogelijk om het werk per type maatregel geclusterd en op van basis geografische situering uit te voeren.

Scenario 3: Spreiding op basis van gebiedstype Er is in dit rapport inzicht gegeven in de kwaliteit (mate van negatieve afwijking t.o.v. het ambitieniveau) van de groeninrichting per gebiedstype. Het kan zijn dat er de voorkeur naar uitgaat om maatregelen in eerste instantie binnen 1 of meerdere gebiedstypen uit te voeren. Op die manier is het mogelijk de gebieden met een hogere gebruiksdruk en/of die bepalend zijn voor de beleving van Veendam voorkeur te geven bij het uitvoeren van éénmalige herstelmaatregelen. Voorstel: Maak een belangenafweging waarbij onderbouwd wordt aangegeven welke gebiedstypen als eerste in aanmerking komen voor uitvoer van herstelmaatregelen.

Combineren van scenario’s Het combineren van scenario’s behoort ook tot de mogelijkheden. Denk aan: Op basis van urgentieniveau (scenario 1) voeren we in het eerste jaar alleen herstelmaatregelen (inboet) uit (scenario 2). Dit alleen binnen de gebiedstypen centrum en buurten (scenario 3). Dit is maar een voorbeeld, op basis van de beschreven scenario’s zijn verschillende combinaties mogelijk. Op deze manier denken en werken helpt om de maatregelen gestructureerd uit te voeren en verantwoorden.

12

Groeninspectie Veendam

4 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN Dit hoofdstuk benoemt de belangrijkste conclusies vanuit de gevoerde inspectie en de resultaten daaruit zoals opgenomen in deze rapportage. Hierbij wordt de relatie gelegd met de eerder gemaakte doorrekeningen (op basis van een inschatting) voor het Groen- en waterbeleidsplan van de gemeente Veendam. De aanbevelingen zijn concrete handvatten om een vervolg te geven aan dit project.

4.1

CONCLUSIES

De totaalkosten voor éénmalig te treffen maatregelen zijn geraamd op € 262.283,-- exclusief BTW. Dit is het totaal van kosten voor herstellen, renoveren, vervangen en omvormen. Bij het opstellen van het Groen- en waterbeleidsplan voor de gemeente Veendam (2019) is reeds een inschatting gemaakt van het totaal benodigd eenmalig ingrijpen. Als voorschot op de te maken kosten is gevraagd de komende 5 jaren een bedrag van in totaal €200.000,-- beschikbaar te stellen. Op basis van de resultaten ná inspectie is duidelijk geworden dat dit bedrag niet toereikend is, maar wel voldoende substantieel om de kwaliteit van de groeninrichting een kwaliteitsimpuls te geven. Het is daarbij goed te realiseren dat groen niet statisch maar dynamisch is. Tijdig ingrijpen is nodig om een verdere achteruitgang van het beheerareaal te voorkomen, en daarmee ook de toename in kosten om dit vervolgens weer te herstellen. Voor de plankosten is binnen de raming gerekend met een vast percentage. De aanpak in de praktijk (i.r.t. de verschillende scenario’s) bepaalt in hoeverre de plankosten voldoende toereikend zijn. In het data-uitwisselbestand (de groenbeheerder beschikt hierover) zijn de maatregelen per groenvak gespecificeerd.

Op hoofdlijnen komen de behaalde resultaten op het volgende neer: ▪ De grassen (gazons) voldoen vrijwel overal aan het afgesproken ambitieniveau; ▪ De beplantingen vormen uitgedrukt in werkelijk oppervlakte de grootste hoofdbeheergroep waarbij eenmalig ingrijpen nodig is; ▪ Ingrijpen is vooral nodig in de kern Veendam, hier wijken de beheergroepen in negatieve zin het meeste af van het afgesproken ambitieniveau; ▪ Boomspiegels zijn binnen elke kern een aandachtspunt. De boomspiegels die niet voldoen aan het ambitieniveau komen veelal geclusterd binnen één of enkele gebiedstypen voor. Indien ingrijpen nodig is, dan is veelal renovatie vereist. Dit betekent dat met behoud van de bestaande structuren pleksgewijs ingegrepen wordt. Hieronder valt ook het bewerken van de uitgangsituatie door uitwisselen en/of verbeteren van de ondergrond. Er zijn diverse scenario’s geschetst die handvatten bieden om opvolging te geven aan de inspectieresultaten. Dit kan ook een combinatie van scenario’s zijn.

13

Groeninspectie Veendam

4.2

AANBEVELINGEN

Op basis van de uitkomsten van deze rapportage zijn de aanbevelingen in een 5-stappenplan bondig toegelicht:

14

1.

Werk maken van beschikbaarheid budget Ingrijpen gebeurt niet vanuit het bestaande beheerbudget, maar vergt een apart projectbudget of voorziening. Niet tijdig of onvoldoende ingrijpen leidt tot vernietiging van groenkapitaal en daarmee vaak een onevenredige toename van kosten. Tijdig ingrijpen loont en verdient zichzelf altijd terug.

2.

Benutten inspectiedata per groenvak Het rapport beschrijft de resultaten op een hoger abstractieniveau dan per groenvak. Door de uitgewisselde inspectiedata te benutten, wordt duidelijk welke maatregelen per vak nodig zijn. Dit helpt bij het bepalen van de juiste vervolgaanpak (op basis van aangereikte scenario’s).

3.

Bepalen strategie om de maatregelen uit te voeren Een duidelijke strategie draagt bij een aan efficiënte en effectieve vervolgaanpak op basis van de inspectieresultaten. Uitsluitsel over hoogte van het beschikbaar budget is hiervoor nodig. De beschreven scenario’s (of combinatie hiervan) bieden concrete handvatten om de strategie invulling te geven.

4.

Vaststellen van projecten Op basis van de gekozen strategie volgt het definiëren van projecten, projectlocaties en de daarbinnen uit te voeren werkzaamheden. Elk project en projectaanpak vergt het treffen van de juiste voorbereidingen, bijvoorbeeld het opstellen van een bestek.

5.

Kwaliteitsborging door directie en toezicht Na opdrachtverstrekking is het alleen mogelijk om door voldoende toezicht en directievoering binnen budget de afgesproken kwaliteit te realiseren. De hiervoor in te zetten capaciteit (en kosten) dient meegenomen te zijn in het projectvoorstel.

Groeninspectie Veendam

BIJLAGEN BIJLAGE 1: INSPECTIEPROTOCOL Als separaat .pdf bestand beschikbaar. Het inspectieprotocol is opgesteld voor de transitie van BTL Advies naar idverde Advies. Dit verklaart het verschil in lay-out tussen het protocol en de voorliggende rapportage.

15

Groeninspectie Veendam

BIJLAGE 2: GROENFUNCTIES INCL. INDELING OP KAART B2.1: Groenfuncties i.r.t. beeldkwaliteit. Bron: Groen- en waterbeleidsplan gemeente Veendam

16

Functie

Beeldkwaliteit

Toelichting

Kijken

Beeldkwaliteit A

Recreatie

Beeldkwaliteit B / C

Natuur

Beeldkwaliteit C

Overig

Beeldkwaliteit B

De beleving en het gebruik van groen en water vergt een optimale beeldkwaliteit. De inrichting geeft invulling aan de identiteit en uitstraling van Parkstad Veendam. Georganiseerde recreatie: groen en water zijn ondergeschikt aan de recreatieve functie en dit vergt (kosten)effectief beheer (beeldkwaliteit B). Niet georganiseerde recreatie: juist het natuurlijke karakter trekt bezoekers aan, verrast en daagt uit. Het beheer wordt hierop aangepast (beeldkwaliteit C). Met de functie natuur staan natuurlijke processen centraal. Waar mogelijk wordt beheer ecologisch uitgevoerd. Niet de beeldkwaliteit maar het uitvoermoment van de beheermaatregel is leidend. De groenaankleding in o.a. buurten en het borgen van een doorvoer van water (hoofdwatersysteem) vergt een pragmatische en kostenefficiënte aanpak.

Groeninspectie Veendam

B2.1: Groenfunctiekaart gemeente Veendam Bron: Groen- en waterbeleidsplan gemeente Veendam

17

Groeninspectie Veendam

BIJLAGE 3: RESULTATEN INSPECTIE NAAR URGENTIENIVEAU I. Middellange termijn Eenhei d Beplantingen Bl okha a g Ha a g Hees ters , bodembedekkend Hees ters , opgaand Rozen, botanische rozen Rozen, struikrozen Va s te pl a nten Wi s s el perken

m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2

Grassen Ga zon

Hers tel l en Renoveren

Verva ngen Beplanting

926 655 23.497

111 282 854

219 2.056

93

m2

8.122

491

Boomspiegels Booms pi egel s i n verha rdi ngm2

149

0 0 0 0 0 0 0 0

Beplantingen Bl okha a g Ha a g Hees ters , bodembedekkend Hees ters , opgaand Rozen, botanische rozen Rozen, struikrozen Va s te pl a nten Wi s s el perken

m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2

Grassen Ga zon

m2

Hers tel l en Renoveren

0

Verva ngen Beplanting

13 11 116

42 962

147

m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2

Grassen Ga zon

m2

Boomspiegels Booms pi egel s i n verha rdi ngs t

18

Groeninspectie Veendam

70

0

113

0

Omvormen na a r: Grassen Verharding

0 0 0 0 0 0 0 0

0

III. Inboet Beplantingen Bl okha a g Ha a g Hees ters , bodembedekkend Hees ters , opgaand Rozen, botanische rozen Rozen, struikrozen Va s te pl a nten Wi s s el perken

138

0

Boomspiegels Booms pi egel s i n verha rdi ngm2

Eenhei d

51 1.273

0

II. Korte termijn Eenhei d

Omvormen na a r: Grassen Verharding

Hers tel l en Renoveren

201

1.279

0 0 0 0 0 0 0 0

Verva ngen Beplanting 0 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0

0

0

Omvormen na a r: Grassen Verharding 0 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0

0

0

0

0

BIJLAGE 4: GERAAMDE KOSTEN PER TYPE MAATREGEL I. Hers tel l en Bepl a nti ng en Blokhaag Haag Heesters, bodembedekkend Heesters, opgaand Rozen, botanische rozen Rozen, struikrozen Vaste planten Wisselperken

m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2

0 0 0 201 € 0 0 1279 € 0

G ra s s en Gazon

m2

m2

Boom s pi eg el s Boomspiegels in verharding Subtotaal Herstellen

II. Renoveren

785 11.584 -

0

€

-

0 1480

€ €

12.369

0 926 € 698 € 24459 € 0 219 € 2204 € 0

G ra s s en Gazon

m2

8122 €

m2

149 € 36776

m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2

0 124 € 293 € 970 € 0 0 93 € 0

G ra s s en Gazon

m2

491 €

m2

0 1971

Groeninspectie Veendam

30,20

Reg el tota a l

€ 30% € 30% € 30% € € 30% € 30% € €

5.281 3.662 107.129 1.577 21.421 -

3,90

30% €

9.503

7,50

30% € €

334 148.907

19,00 17,50 14,60 24,00 32,40

Eenhei d V erva ng en Eenhei ds pri j s Bew. % m a x

Bepl a nti ng en Blokhaag Haag Heesters, bodembedekkend Heesters, opgaand Rozen, botanische rozen Rozen, struikrozen Vaste planten Wisselperken

Boom s pi eg el s Boomspiegels in verharding Subtotaal Vervangen

13,00

Eenhei d Renoveren Eenhei ds pri j s Bew. % m a x

m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2

III. V erva ng en

Reg el tota a l

€ € € 30% € € € 30% € €

Bepl a nti ng en Blokhaag Haag Heesters, bodembedekkend Heesters, opgaand Rozen, botanische rozen Rozen, struikrozen Vaste planten Wisselperken

Boom s pi eg el s Boomspiegels in verharding Subtotaal Renoveren

19

Eenhei d Hers tel l en Eenhei ds pri j s Bew. % m a x

21,50 21,60 18,00

36,70

5,80

Reg el tota a l

€ 100% € 100% € 100% € € € 100% € €

2.665 6.329 17.452 3.405 -

100% €

2.850

€ €

32.701

Om vorm en IV . A ( na a r bepl a nti ng )

Eenhei d Om vorm en Eenhei ds pri j s Bew. % m a x

Bepl a nti ng en Blokhaag Haag Heesters, bodembedekkend Heesters, opgaand Rozen, botanische rozen Rozen, struikrozen Vaste planten Wisselperken

m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2

0 0 0 0 0 0 0 0

G ra s s en Gazon

m2

0

Boom s pi eg el s Boomspiegels in verharding m2 Subtotaal Omvormen (naar beplantingen)

Om vorm en IV . B ( na a r g ra s s en)

Eenhei d Om vorm en Eenhei ds pri j s Bew. % m a x

m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2

0 0 51 € 1.273 € 0 70 € 0 0

G ra s s en Gazon

m2

0

Boom s pi eg el s Boomspiegels in verharding m2 Subtotaal Omvormen (naar grassen)

0 1394

Om vorm en IV . C ( na a r verha rdi ng ) Bepl a nti ng en Blokhaag Haag Heesters, bodembedekkend Heesters, opgaand Rozen, botanische rozen Rozen, struikrozen Vaste planten Wisselperken

m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2

0 0 0 138 € 0 0 0 0

G ra s s en Gazon

m2

113 €

Groeninspectie Veendam

8,70 8,70 8,70

0 252

35,30

35,30

-

Reg el tota a l

100% € 100% € 100% € 100% € 100% € 100% € 100% € 100% € € € 100% € € € 100% € €

Eenhei d Om vorm en Eenhei ds pri j s Bew. % m a x

Boom s pi eg el s Boomspiegels in verharding m2 Subtotaal Omvormen (naar verharding)

20

100% € 100% € 100% € 100% € 100% € 100% € 100% € 100% € € € 100% € € € 100% € €

0 0

Bepl a nti ng en Blokhaag Haag Heesters, bodembedekkend Heesters, opgaand Rozen, botanische rozen Rozen, struikrozen Vaste planten Wisselperken

Reg el tota a l

441 11.079 610 12.130

Reg el tota a l

100% € 100% € 100% € 100% € 100% € 100% € 100% € 100% € € € 100% € € € 100% € €

4.876 4.004 8.880

BIJLAGE 5: RESULTATEN INSPECTIE IN BEELD Een greep uit de selectie van foto’s gericht op de vakken die niet voldoen aan het ambitieniveau:

21

Groeninspectie Veendam