10-01 Raadsvoorstel Voorkeursrecht Kerkstraat

Gemeentebestuur van Veendam Raadsvoorstel - Adviesnota

Nummer: Datum voorstel: Raadsvergadering d.d.: Portefeuillehouder: Team: Onderwerp:

2024R0104 02-07-2024 23-09-2024 Wethouder H.J. Schmaal Projectbureau / Wonen Voorkeursrecht vestigen Kerkstraat - Julianapark Veendam

Voorstel 1. Bij voorkeursrechtbeschikkingen voorkeursrechten vestigen op onroerende zaken aan de Kerkstraat, (o.b.v. art. 9.1, lid 1 aanhef en onder c van de Omgevingswet), zoals gespecificeerd op de bij dit voorstel gevoegde grondtekening en perceellijst; 2. Op de niet-geanonimiseerde bijlagen geheimhouding op te leggen op grond van artikel 87 van de Gemeentewet om redenen genoemd in artikel 5, lid 1, onder d van de Woo. Inleiding In het centrum van Veendam is op verschillende plekken sprake van leegstand. Het aantal leegstaande panden neemt de afgelopen jaren verder toe. Door trends en ontwikkelingen in de detailhandel zal dit aantal de komende jaren naar verwachting nog verder stijgen. Leegstand bevorderd de leefbaarheid niet en is dus zeer onwenselijk. Gezien dit alles heeft de gemeente beleid vastgesteld. Dit beleid is vastgelegd in de door de gemeenteraad vastgestelde Centrumvisie Veendam (juli 2023), Detailhandel Structuurvisie en Omgevingsvisie, en heeft tot doel om een compacter centrum te creëren. Dit betekent onder meer dat winkels en winkelondersteunende horeca zoveel mogelijk worden geclusterd in het kernwinkelgebied (Kerkstraat-midden, de WPPassage, de Promenade en het Promenadepad). In andere delen van het centrum wordt structurele leegstand aangepakt en wordt vrijkomende ruimte benut voor transformatie naar andere functies zoals wonen.

Dit laatste geldt onder andere voor de Kerkstraat-midden. In dit gebied zullen winkels, horeca en andere voorzieningen aan de zuidzijde van de Kerkstraat (grenzend aan het Julianapark) plaats maken voor woningen. Hierdoor ontstaat een aantrekkelijke woonstraat in de luwte van het centrum. Deze beoogde transformatie, die is vastgelegd in de Centrumvisie Veendam, is op korte termijn gewenst. Voor het gebied tussen de Kerkstraat en het Julianapark is besloten om gebruik te maken van de mogelijkheid om bij voorkeursrechtbeschikking voorkeursrechten te vestigen op onroerende zaken. Op grond van artikel 9.1 van de Omgevingswet kan van dit instrument gebruik worden gemaakt, nu een niet-agrarische functie aan het gebied Kerkstraat wordt toegedacht, het huidige gebruik afwijkt van de beoogde functie en deze functie niet is toegedacht in een omgevingsvisie of een programma en niet is toegedeeld in een omgevingsplan.

Raadsvoorstel: Voorkeursrecht vestigen Kerkstraat - Julianapark Veendam pagina 1

Beoogd effect: Het vestigen van een voorkeursrecht geeft de gemeente het recht van eerste koop indien in een begrensd gebied gronden en/of beperkte rechten op de markt worden aangeboden. Argumenten: 1.1 Gemeente Veendam wil uitvoering geven aan een actieve grondpolitiek. Door het vestigen van een voorkeursrecht kunnen ongewenste grondtransacties en prijsopdrijving worden voorkomen en wordt ook voorkomen dat de gemeente regie verliest. Door het vestigen van een voorkeursrecht heeft de gemeente tijd om het beleid verder uit te voeren en de daarvoor benodigde procedures op te starten, zonder dat ongewenste grondtransacties in het gebied plaatsvinden. Het vestigen van een voorkeursrecht betekent niet dat de gemeente ook zelf tot herontwikkeling van het gebied overgaat. Die keuze kan in een later stadium nog worden gemaakt. Kanttekeningen: 1.1 Tegen het besluit tot het vestigen van voorkeursrechten staan rechtsmiddelen open. Dit levert procesrisico’s op, maar deze worden klein geacht. Op het moment dat er een voorkeursrecht wordt gevestigd, dan wordt dit vaak als een inbreuk op het eigendomsrecht ervaren. Voorkeursrechten worden in die zin wel eens verward met onteigening, met alle emoties van dien. Vanwege deze impact die het besluit kan hebben, is het raadzaam om goed toe te lichten wat de vestiging van voorkeusrechten betekent en waarom hier gebruik van wordt gemaakt.

In de bekendmaking van de voorkeursrechtbeschikkingen is hier aandacht aan besteed door een inloopavond te organiseren voor alle betrokken perceel eigenaren (2 pandeigenaren hebben hier gebruik van gemaakt) en is de mogelijkheid geboden om als betreffende eigenaar individueel een afspraak te maken met de gemeente, zodat zij ruimte krijgen voor hun vragen en reacties. Hier is tot op heden nog geen gebruik van gemaakt. Financiën: In eerste instantie heeft het besluit tot vestigen van voorkeursrechten geen financiële gevolgen. Als onroerende zaken worden aangekocht, moet een aankoopbesluit worden genomen. Er zal in dat geval dekking moeten zijn voor o.a. structurele kapitaallasten en overige beheerlasten van aangekochte objecten. Uitvoering: Binnen 3 maanden dient de gemeenteraad de voorkeursrechten te bekrachtigen door voorkeursrechtbeschikkingen te nemen. Dit voorstel ligt daarom voor 23 september in uw raadsvergadering ter besluitvorming, omdat dit i.v.m. de vakantieperiode de enige mogelijkheid is binnen de wettelijke 3 maanden. Communicatie: Alle eigenaren zijn na het besluit van het college d.d. 2 juli 2024, geïnformeerd per brief dat op hun perceel bij voorkeursrechtbeschikking voorkeursrechten zijn gevestigd van de onroerende zaken.

Daarnaast is in het Gemeenteblad kennisgegeven van de terinzagelegging van de voorkeursrechtbeschikking en de op de beschikking betrekking hebbende stukken. Het besluit is ingeschreven in de openbare registers. Degenen op wiens grond een voorkeursrecht wordt gevestigd, kunnen tegen het collegebesluit een bezwaarschrift indienen. Tegen het voornemen van het raadsbesluit kunnen zij een zienswijze indienen. Binnen de gestelde termijnen zijn geen bezwaarschriften dan wel zienswijzen binnengekomen.

Raadsvoorstel: Voorkeursrecht vestigen Kerkstraat - Julianapark Veendam pagina 2

Bijlagen Bijlage 1. Kaart percelen voorkeursbesluit Bijlage 2. Perceel lijst (geanonimiseerd)

burgemeester en wethouders van Veendam,

burgemeester,

secretaris,

Mr. S.E. Korthuis

A. Castelein

Raadsvoorstel: Voorkeursrecht vestigen Kerkstraat - Julianapark Veendam pagina 3

Nummer: 2024R0104 De raad der gemeente Veendam gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 02-07-2024

besluit 1. Bij voorkeursrechtbeschikkingen voorkeursrechten vestigen op onroerende zaken aan de Kerkstraat, (o.b.v. art. 9.1, lid 1 aanhef en onder c van de Omgevingswet), zoals gespecificeerd op de bij dit voorstel gevoegde grondtekening en perceellijst; 2. Op de niet-geanonimiseerde bijlagen geheimhouding op te leggen op grond van artikel 87 van de Gemeentewet om redenen genoemd in artikel 5, lid 1, onder d van de Woo.

Besloten in de openbare vergadering van 23-09-2024

De raad voornoemd,

Voorzitter,

Griffier,

Annelies Pleyte

Ariën Swart

Raadsvoorstel: Voorkeursrecht vestigen Kerkstraat - Julianapark Veendam pagina 4