09-03 Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2024 Volkskredietbank Noord-Oost Groningen (002)

Volkskredietbank Noord-Oost Groningen

De Raad van de Gemeente Veendam Postbus 20004 9640 PA Veendam

Appingedam, 25 april 2023 Ons kenmerk

In behandeling bij Mw. S.E. Smit

Afdeling Directie

Uw kenmerk

Betreft: Aanbieding ontwerpbegroting 2024 Volkskredietbank Noord-Oost Groningen (VKB) Geachte gemeenteraad, Hierbij bieden wij u de ontwerpbegroting 2024 aan van de Volkskredietbank Noord-Oost Groningen. Zoals gebruikelijk zal de ontwerpbegroting ook langs de reguliere weg via het college op route worden gebracht. Helaas laat de ontwerpbegroting een tekort zien voor 2024 van €218.600,-. De meerjarenbegroting laat een structureel tekort zien van ruim €150.000,- In deze aanbiedingsbrief gaan we in op de oorzaken hiervan en de manier waarop we dit oplossen. Het tekort wordt grotendeels veroorzaakt door de nieuwe CAO SGO waardoor de personeelslasten stijgen met 9,1%. Verwacht wordt dat ook in 2024 nog een verdere stijging van kosten in de dan nog af te sluiten CAO zal plaatsvinden. Aangezien de begroting van de VKB voor een groot deel bestaat uit personeels¬ kosten, heeft dit grote invloed op de begroting. In de productkosten hebben we de reguliere indexering toegepast, die veel lager ligt. Hierdoor ontstaat een behoorlijk tekort op de begroting. Dat geldt overigens ook voor het lopende jaar 2023. Daarnaast Is voor het eerst de productafname door gemeenten iets lager vastgesteld. In Coronatijd hebben we gezien dat het aantal cliënten af is genomen. Lange tijd hebben we verwacht dat het aantal cliënten weer zou toenemen als bepaalde steunmaatregelen zouden vervallen.

Tot op heden blijft een stijging van cliëntaantallen naar het oude niveau echter uit. Dat betekent dat we nu voor het eerst begroten met wat lagere clientaantallen per gemeente (c.q. productafname). Door bovenstaande oorzaken en een aantal noodzakelijke incidentele investeringen voorzien we dus een tekort. Het Algemeen Bestuur van de VKB heeft daarom de volgende besluiten genomen: alleen de hoogstnoodzakelijke incidentele Investeringen op te nemen in deze begroting. Met name de investering in ICT is van het grootste belang. Deze volgt uit een vorig jaar gehouden onderzoek waaruit blijkt dat met een nieuw systeem veel efficiënter gewerkt kan worden. Daarnaast geeft het cliënten een beter financieel inzicht. Deze investering is dus noodzakelijk om tot betere dienst¬ verlening tegen lagere personeelslasten te komen. een structurele taakstellende bezuinigingsopgave op te nemen voor de jaren 2024 tot en met 2027 en daar een opdracht en een proces voor uit te zetten. Het opstellen van een dergelIjk maatregelen1 I 2 Volkskredietbank Noord-Oost Groningen Telefoon (0596) 629 600 E-mail info@volkskredietbank.nl Postbus 130 9900 AC Appingedam Telefax (0596)629 320 Internet www.volkskredietbank.nl Bezoekadres Stationsweg 2 Appingedam KvK-nummer 01173846 IBAN NL09 BNGH 028.50.64.665

Lid van de NWK

nv^k

Volkskredietbank Noord-Oost Groningen

pakket kost tijd en inzet van de juiste mensen. Aangezien het afgelopen jaar de functie van financieel manager niet of niet op voldoende niveau bezet is ge\A/eest, is het niet mogelijk gebleken op korte termijn met concrete voorstellen te komen. Per 1 juli start een nieuwe financieel manager en zullen directie en MT van de VKB weer voldoende op sterkte zijn om voorstellen uit te werken. Dit betekent dat we voor het jaar 2024, ondanks de taakstelling ook voor dat jaar, nu nog niet met een volledig sluitende begroting kunnen komen. Het resterende tekort voor 2024 dekken wij met het restant van de uittreedsom Westerwolde, die nog op de balans staat en beschikbaar is voor aanpassing van de organisatie op de nieuwe situatie. Planning is dat wij in Q4 een herstelplan gereed hebben. Dit herstelplan leidt mogelijk tot een aangepaste begroting of begrotingswijziging 2024, welke wij in Q1 van 2024 aan u zullen voorleggen. Onderwerpen die nader onderzocht en uitgewerkt worden zijn overhead, incidentele uitgaven, afstemming personele bezetting op productafname, uurtarief en vaste bijdrage. Daarnaast zal in de voorstellen betrokken worden welke organisatievorm de VKB in de toekomst zal krijgen. Hiermee hebben we de opgave goed in beeld en zal er voortvarend gewerkt worden om tot een structurele oplossing te komen.

Zienswijze Zoals afgesproken in de gemeenschappelijke regeling heeft uw gemeenteraad de gelegenheid om een eventuele zienswijze omtrent de ontwerpbegroting schriftelijk kenbaar te maken bij het algemeen bestuur. Indien u daarvan gebruik wilt maken, verzoeken wij u dat uiterlijk 5 juli 2023 te doen. In de vergadering van 6 juli 2023 zal het algemeen bestuur dan uw zienswijze betrekken bij de definitieve vaststelling van de begroting 2024. Daarna wordt de begroting naar de provincie verzonden. Graag ontvangen wij uw reactie. Met vriendelijke groet. Het Algemeen Bestuur van de Volkskredietbank Noord-Oost Groningen,

M. de Visser (voorzitter)

(secretaris)

Bijlage: Ontwerpbegroting 2024.

Volkskredietbank Noord-Oost Groningen Telefoon (0596) 629 600 E-mail info@volkskredietbank.nl Lid van de NWK Postbus 130 9900 AC Appingedam Telefax (0596) 629 320 Internet www.volkskredietbank.nl Bezoekadres Stationsweg 2 Appingedam KvK-nummer 01173846 IBAN NL09 BNGH 028.50.64.665

nvvk

Volkskredietbank Noord-Oost Groningen

Ontwerpbegroting 2024

(v.5.240423)

Volkskredietbank Noord-Oost Groningen Postbus 1 30 9900 AC Appingedam Bezoekadres Stationsweg 2 Appingedam

Telefoon (0596) 629 600 E-mail info@volkskredietbank.nl Lid van de NVVK Telefax (0596) 629 320 Internet www.volkskredietbank.nl KvK-nummer 01173846 IBAN NL09 BNGH 028.50.64.665

nvvk geaudit

Volkslirediefbank NoofdOosr Groningen

Inhoudsopgave 1 VOORWOORD

3

2 BELEIDSBEGROTING

5

2.1 INLEIDING

5

2.2 DE ORGANISATIE

5

2.2.1 Deelnemende gemeenten en bestuur

5

2.2.2 Bereikbaarheid

6

2.3 PROGRAMMAPLAN

7

2.3.1 Wat willen we bereiken?

7

2.3.2 Wat gaan we daarvoor doen?

8

2.3.3 Wat mag het kosten?

13

2.4 PARAGRAFEN

17

2.4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

17

2.4.2 Onderhoud kapitaalgoederen

19

2.4.3 Financiering

19

2.4.4 Bedrijfsvoering

21

2.4.5 Wet Open Overheid

23

2.4.6 Fraude en fraudepreventie

23

2.4.7 Gevolgen gemeentelijke herindelingen

23

2.4.8 Personeel

24

2.4.9 Verbonden partijen

26

3 FINANCIËLE BEGROTING

27

3.1 OVERZICHT VAN LASTEN EN BATEN 2024

27

3.1.1 Programmarekening

27

3.1.2 Categoriale indeling van baten en lasten 2024 3.1.3 Uitgangspunten begroting 2024

28

28

3.2 TOELICHTING OP EN ANALYSE VAN DE CATEGORIALE INDELING 2024

29

3.3 UITEENZETTING VAN DE FINANCIëLE POSITIE 2024

32

3.4 MEERJARENRAMING 2024-2027

33

4 VASTSTELLEN BEGROTING 2024 5 OVERIGE

35 36

5.1 BIJDRAGE GEMEENTEN 2024

36

5.2 OVERZICHT VAN DE GERAAMDE LASTEN EN BATEN PER TAAKVELD

36

5.3 DECLARATIEWIJZE

37

5.4 BTW COMPENSATIE

37

5.5 VERDEELSLEUTEL

38

Ontwerpbegroting 2024 (v.5.240423)

2 I 38

VoJkskredietbonk NoordOos» Groningen

Voorwoord De Volkskredietbank Noord-Oost Groningen (hierna VKB) deelt met de begroting 2024 haar ambitie om die deskundige, resultaatgerichte, betrouwbare en inwonergerichte organisatie te zijn die inspeelt op de wensen en behoeften van onze opdrachtgevers en tegelijkertijd wendbaar is om in te kunnen blijven spelen op de actualiteit. Het betrekken van de actualiteit bij de begroting is een wezenlijke, we streven ernaar om zo realistisch mogelijk te begroten om daarmee onze opdrachtgevers houvast te geven. We zien echter in toenemende mate een verstrengeling van problematiek, welke voor inwoners - zeker voor de kwetsbare groepen - enorme impact heeft. Denk hierbij aan de stapeling van problemen als gevolg van stijgende benzine- en voedselprijzen, de gestegen energiekosten, de algehele Inflatie effecten van klimaatverandering en mondiale spanningen. Veel huishoudens zien zich hierdoor geconfronteerd met een fikse stijging in uitgaven, waar in veel gevallen niet een evenredige toename van de inkomsten tegenover staat. We gaan voor 2024 uit van een situatie waarin er meer mensen een onzekere financiële toekomst krijgen. Dit nodigt uit om zo vroeg mogelijk hulp te kunnen bieden aan inwoners vanuit onze dienstverlening, maar ook om een nog sterkere aansluiting te zoeken in de keten.

Minister Schouten (Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen) heeft voorjaar 2023 aangekondigd om de duur van schuldhulpverleningstrajecten bij gemeenten te verkorten tot anderhalf jaar. Ook zet zij in op het verlagen van de drempel naar de gemeentelijke hulp. Op die manier wil de Minister bereiken dat meer mensen hulp krijgen en dat zij sneller van hun schulden af zijn. De wetswijziging die per 1 januari 2024 ingaat betekent een verkorte looptijd bij de WSNP en MSNP, De looptijd wordt verkort van 36 maanden naar 18 maanden. De VKB zal uitvoering geven aan het rijksbeleid. Wat de impact is op de schuldenaren, schuldeisers en onze eigen organisatie zal In de loop van 2023 nader moeten worden uitgewerkt. Daarnaast leggen we ons meer en meer toe op doelgroepdifferentiatie. Vanuit het inwonergericht werken, nemen wij ook onze dienstverlening onder de loep, We willen zo goed mogelijk aansluiting vinden bij de verschillende doelgroepen die wij bedienen. Hierbij besteden we ook in 2024 met name aandacht aan jongvolwassen met geldzorgen en schulden. Op basis van de campagne die we in 2023 mogen uitvoeren vanuit de Regiodeal Oost Groningen verwachten wij meer toegang te kunnen organiseren voor de doelgroep tussen 18 en 25 jaar. In de afgelopen vijfjaar is het aantal jongeren tot 25 jaar met schulden gestegen met maar liefst 70%, aldus het NIBUD. Dat is een zorgelijke ontwikkeling.

Het scherp begeleiden van deze groep is een wezenlijke, zij vormen de schouders van de - toch al fragiele - economie van de nabije toekomst. Bovendien willen we bijdragen om generatiearmoede te doorbreken, dan is het kunnen bieden van een financieel stabiele start een wezenlijk uitgangspunt. In dit kader stimuleren we ook de verdere inrichting van vroegsignalering bij de gemeenten. Sinds de wijziging in de Wet op de gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) in 2021 zijn gemeenten verplicht om vroegsignalering in te richten. In 2024 werken alle gemeenten met vroegsignalering. Deze wettelijke taak ligt bij de gemeenten zelf. Als VKB ondersteunen we de gemeenten op verschillende manieren. Hiermee zorgen we ervoor dat onze kennis meengenomen wordt in deze belangrijke taak van de gemeenten. In 2024 zal inzichtelijk worden wat de impact is op inwoners die via vroegsignalering worden doorven/vezen naar de VKB. Door inwoners eerder te helpen zal de financiële problematiek sneller aangepakt worden, waardoor inwoners sneller weer vooruit kunnen met hun leven. We hebben daarnaast de ambitie om de bewegingen van doelgroepen meer Inzichtelijk te maken, om ook daarmee sterker te kunnen bijdragen aan het signaleren van trends richting de opdrachtgevende gemeenten. Hiermee kunnen we als VKB zelf ook scherper onze preventie en voorlichtingsactiviteiten gaan organiseren.

Wij geloven namelijk sterk in het voorkomen van schuldenproblematiek en blijven grote waarde hechten aan preventie en voorlichting. Hierin

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

3 |38

Vdkskrediefbonk Noofd-Oosi Groningen

zoeken we steeds meer de samenwerking op met andere professionele- en vrijwilligersorganisaties. Met het in 2023 op te richten VKB-klantpanel hopen we hier vervolgens in 2024 de vruchten van te kunnen plukken, met de inzet van ervaringsdeskundigen ven/vachten we nog beter te kunnen aansluiten bij de inwoner en voor wie al klant is bij de VKB. Het is van belang dat er zoveel mogelijk tijd van de VKB-consulenten gaat naar het ondersteunen van inwoners op weg naar zelfredzaamheid. Echter, het huidige softwaresysteem ondersteunt de consulenten daar onvoldoende in. In de huidige werkwijze zijn er te veel handmatige handelingen en is er sprake van een omslachtige werkwijze als gevolg van een verouderd systeem. Veel kredietbanken ervaren vergelijkbare problematiek en verkennen net als VKB een overstap op een ander softwaresysteem. We zijn van mening dat software dienend moet zijn en bijdraagt aan een snellere doorlooptijd. In 2024 willen we daarom overstappen naar een softwaresysteem dat onze consulenten beter begeleidt en faciliteert in onze werkzaamheden, waardoor zij zich beter kunnen richten op de dienstverlening aan onze inwoners. Sinds de wetswijziging is er nog een wettelijke taak bijgekomen voor gemeenten bijgekomen: schuldhulp aan ondernemers.

Na de VKB pllot, gericht op kennisvergroting en verkenning van samenwerking, heeft VKB in 2023 een start gemaakt met de samenwerking met gemeente Pekela en gemeente Oldambt om schuldhulp aan ondernemers te bieden. In het jaar 2023 worden met de andere gemeenten verdere verkenningen gevoerd om de behoefte te verkennen. Met alle gemeenten is afgestemd over de begroting en de verwachtte afname vanuit de betreffende gemeente. De elkaar snel opvolgende ontwikkelingen in de samenleving en de gevolgen daarvan voor de economie, maken dat wij er met elkaar goed aan doen om gedurende 2023 nog een keer scherp met elkaar naar de begroting 2024 te kijken en deze waar nodig verder te actualiseren. We willen hiermee streven naar een zo goed mogelijk aansluitende begroting om zo min mogelijk discrepantie te hebben tussen de jaarrekening 2024 en wat we hadden begroot. Door aan de voorkant scherper te begroten, hopen we de uiteindelijke verschillen zo klein mogelijk te houden. Met de leden van het Ambtelijk Overleg is de afgestemd op welke wijze we kunnen inspelen op de economische situatie en de inflatie dientengevolge. De economie staat onder druk, daarmee staat de samenleving ook onder druk. Het is van groot belang dat wij met elkaar een stap zetten om het vertrouwen van de burger in de overheid te vergroten.

Wij zien het wantrouwen als een grote bijkomende drempel om snel hulp te zoeken bij die instanties die daarvoor door de overheid zijn ingericht. Het feit dat de overheid veelal de grootste schuldeiser is helpt daarbij niet mee. Dit betekent een extra inzet van de VKB om de meest zorgvuldige wijze om te gaan met onze inwoners en klanten. Naast de kwalitatief hoogwaardige dienstverlening is het beschermen van de persoonsgegevens ook een wezenlijke. Wij zetten daarop in als VKB om daarmee zo veel mogelijk bij te dragen aan ons betrouwbare karakter. Ook de continue aandacht voor het toepassen van begrijpelijk taalgebruik draagt bij aan een betere verbinding met onze doelgroep. Daarnaast blijven we investeren in training en opleiding van onze medewerkers, we werken met een gericht opleidingsplan. De krantenkoppen blijven elkaar opvolgen en er worden diverse scenario's geschetst voor de nabije toekomst. Hierbij zien wij enerzijds aanhangers van “de situatie is maartijdelijk', tegenover de zienswijze dat de stapeling van effecten een meer langdurig karakter zal hebben. Welke kant het ook op gaat, de VKB anticipeert en beweegt mee met wat er nodig is. In samenspel met de gemeenten en partners in de keten staan wij ook in 2024 weer paraat om inwoners met geldzorgen of schulden bij te staan. Met deze begroting laten wij zien op welke manier wij dat van plan zijn te doen.

Hartelijke groet. Sharon Smit Directeur Volkskredietbank Noord-Oost Groningen

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

4 |38

Volkskredietbonk Noord-OosJ Groningen

Beleidsbegroting 2.1

Inleiding

Voor u ligt de begroting 2024. Op grond van artikel 3 van de Financiële Verordening ex art. 212 van de Gemeentewet dient de begroting en de meerjarenraming mede op basis van een voortschrijdend beleidsplan uitvoering te geven aan het doel en de taakstelling van de VKB.

2.2 2.2.1

De organisatie Deelnemende gemeenten en bestuur

De uitvoeringsorganisatie VKB staat onder toezicht van een Algemeen Bestuur. Dit Algemeen Bestuur bestaat uit vijf wethouders van de aangesloten gemeenten die schuldhulpverlening in hun portefeuille hebben. Uit dit Algemeen Bestuur is een Dagelijks Bestuur gevormd van drie wethouders. Het Dagelijks Bestuur houdt toezicht op de dagelijkse gang van zaken binnen de VKB en is verantwoording verschuldigd aan het Algemeen Bestuur. In een organogram ziet het er als volgt uit:

Het huidige bestuur wordt gevormd door (peildatum: maart 2023): Bestuursfunctie Naam bestuurder

Gemeente

Voorzitter, lid DB Vice-voorzitter lid DB üdDB Ovenge leden.

Het Hogeland Oldambt Pekela Eemsdelta Veendam

Mw. M. de Visser Dhr. G. Engelkens Mw. E. van Klaveren Dhr. H. Ronde Mw. A. Kleve

De dagelijkse leiding over de organisatie ligt bij de directeur. De directeur is tevens ambtelijk secretaris van het bestuur.

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

5 |38

Volkskredietbonk NoordOosf Groningen

2.2.2

Bereikbaarheid

De VKB is gevestigd aan de Stationsweg 2 in Appingedam. We zijn ons ervan bewust dat het VKB-werkgebied groter is dan Appingedam. Vanuit het gebiedsgericht werken blijven we volop inzetten op de aanwezigheid van de VKB op locatie in de verschillende gemeenten. Per gemeente hebben we vaste consulenten als contactpersonen. Zodat voor de inwoners, gemeenten en ketenpartners er vertrouwde gezichten zijn. Het is nu al mogelijk om op verschillende locaties in de gemeenten Eemsdelta, Het Hogeland, Oldambt, Pekela en Veendam een afspraak te plannen met een medewerker van de VKB. We werken structureel op diverse locaties om op deze wijze voor de inwoners meer zichtbaar te zijn en tegelijk de samenwerking met de keten te versterken. Ook is er de mogelijkheid voor huisbezoeken. De vier kernwaarden hebben we in 2023 uitgebreid met een vijfde: toegankelijkheid. Als VKB willen we toegankelijk zijn voor iedereen in onze vijf gemeenten. Inclusiviteit staat daarbij centraal. Dagelijks is de VKB telefonisch bereikbaar van 09.00 -12.00 uuren van 13.00 -16.00 uur(behalve op de vrijdagmiddag). Veel van onze klanten maken gebruik van het digitale klantportaal van de VKB (MijnVKB) om 24/7 inzicht te hebben in de inkomsten, uitgaven en de voortgang. Veel Inwoners die moeite hebben met lezen en schrijven komen sneller financieel in de problemen.

In het Taalhuis en Biblionet vinden wij goede samenwerkingspartners. Bij goede bereikbaarheid hoort ook heldere en begrijpelijke communicatie. Onze medewerkers worden getraind in onder meer 'begrijpelijk schrijven’, om daarmee een open communicatie met klanten mogelijk te maken. Dit werkt drempelverlagend en draagt bij aan goede bereikbaarheid. Ketenpartners zijn voor onze organisatie cruciaal om bereikbaar te zijn voor nieuwe klanten. Samenwerking met onze ketenpartners staat daarom hoog in het vaandel. We sluiten waar mogelijk aan bij de keten en delen daar onze kennis en kunde en halen ook input op van onze ketenpartners.

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

6 |38

Volkskrediefbonk NowrfOosf Groningen

Programmaplan

2.3

2.3.1

Wat willen we bereiken?

In artikel 3 van de Gemeenschappelijke Regeling wordt de doelstelling van de VKB expliciet benoemd. De bank is een kredietbank en heeft geen winstoogmerk. De regeling wordt getroffen ten bate van een zo doelmatig mogelijke uitvoering van de volgende belangen: • het verlenen van hulp om te komen tot een financieel stabiele situatie bij inwoners die in financiële moeilijkheden verkeren of dreigen te raken; • het op zakelijke en sociaal verantwoorde wijze voorzien in de behoefte aan sociale kredieten; • het voorkomen van maatschappelijk minder gewenste vormen van financiële dienstverlening. De visie en doelen van de bij de VKB aangesloten gemeenten zijn weergegeven in het Beleidsplan Schuldhulpverlening 2021-2024. Financiële problemen kunnen vergaande gevolgen hebben voor het dagelijks leven, zoals be¬ lemmering voor werk of sociale activiteiten. Om die reden hebben de gemeenten de volgende doelstellingen voor de integrale schuldhulpverlening omschreven: 1. Voorkomen van schulden: aandacht voor preventie, vroegsignalering en nazorg verkleint de kans dat grotere of nieuwe schulden en daarmee samenhangende maatschappelijke problemen (opnieuw) ontstaan. 2. Oplossen van schulden: Het doel van het oplossen van schulden is om de inwoner een schuldenvrije toekomst geven. Hiervoor worden de producten schuldbemiddeling, 100% betalingsregeling of saneringskrediet ingezet.

In die gevallen moet het vinden van een oplossing voor schulden worden bewerkstelligd binnen een termijn van maximaal 18 maanden. De looptijd van een traject kan op grond van bijzondere omstandigheden worden verlengd. Het is belangrijk dat na het traject goede nazorg wordt verleend om te voorkomen dat er nieuwe schulden ontstaan. 3. Duurzame resultaten: een investering in integrale schuldhulpverlening waarbij wordt gewerkt aan het vergroten van de financiële zelfredzaamheid levert een langdurig resultaat en verkleint de kans op herhaling van schulden. Het zorgt er verder voor dat klanten zich op andere terreinen kunnen ontwikkelen (bijvoorbeeld re-integreren). Producten die hiervoor worden ingezet zijn bijvoorbeeld: budgetbeheer, budgetcoaching of een schuldregeling. 4. Bevorderen participatie: het vergroten van de financiële zelfredzaamheid en het oplossen of beheersbaar maken van de schulden zorgen ervoor dat de financiële situatie geen belemmering meer vormt voor een inwoner om actief deel te nemen aan de samenleving. De ondersteuning is maatwerk.

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

7 I 38

Volkskredietbonk Noof<K)osf Groningen

5. Voorkomen van maatschappelijke kosten: een investering in integrale schuldhulpver¬ lening voorkomt hoge maatschappelijke kosten zoals de kosten voor huisuitzetting, her¬ huisvesting, maatschappelijke opvang, extra beroep op bijstand en afsluiting energie.

2.3.2

Wat gaan we daarvoor doen?

Een integrale aanpak van problematische schulden kenmerkt zich door het tegelijkertijd werken aan financieel-technische en andersoortige problemen. Gemeenten hebben een taak op het gebied van werk en inkomen, zorg, onderwijs en jeugd. Dit is vastgelegd in de Participatiewet, de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Wet passend onderwijs en de Jeugdwet. De zorgtaak op het gebied van schuldhulpverlening hangt hier nauw mee samen. Financiële problemen en schulden kunnen een belangrijke belemmerende factor zijn voor volwaardige deelname aan de samenleving. Integrale schuldhulpverlening dient bij te dragen aan het bereiken van de beleidsdoelen op het terrein van armoedebestrijding, participatie, re-integratie, welzijn, zorg en openbare orde. 2.3.2.1 Dienstverlening VKB De VKB heeft verschillende vormen van schuldhulpverlening ‘onder één dak’. Daardoor kunnen mensen met schulden op maat breed geholpen worden en is doorstroom naar een andere vorm van schuldhulpverlening betrekkelijk eenvoudig. Schuldhulpverlening moet zoveel mogelijk aansluiten op de ontwikkelingen in het sociaal domein en de ontwikkelingen binnen de GRgemeenten. Hiertoe staan we in goed contact met de gemeenten en zoeken ook verdere aansluiting bij andere opdrachtnemende organisaties namens uw gemeente in het Sociaal Domein.

In 2021 is de VKB een visietraject en medewerkerstraject gestart om daarmee kansen te verzilveren en knelpunten aan te pakken. Dit heeft geleid tot een nieuwe organisatiestructuur welke in januari 2022 effectief is geworden. Belangrijk hierbij is te noemen dat wij hiermee een meer naar buiten gerichte organisatie zijn geworden, welke beter in staat is om in te spelen op de lokale behoeften. We hebben hiermee de lijn ingezet van een reactieve naar een proactieve organisatie. Als VKB werken we inwonergericht waarbij de inwoner centraal staat. Alles binnen de organisatie is hierop ingericht. Het van belang dat consulenten meer tijd en ruimte om beter in te zetten op coaching en nazorg. In de begroting 2024 hopen we dit ook terug te laten keren door in te zetten op een effectief en efficiënt softwaresysteem, dat de medewerkers goed ondersteund in de werkzaamheden. We kijken continue naar het verbeteren van onze werkprocessen en de ondersteuning/coaching van de inwoners. De eerdergenoemde inzet op kwaliteit heeft hiermee ook een nauwe relatie, we willen instrumenten als coaching en nazorg beter inzetten om inwoners sneller in een financieel zelfredzame positie te krijgen. Onderdeel hiervan is ook de nadrukkelijke samenwerking met andere maatschappelijke organisaties in het kader van nazorg wanneer er sprake is van uitstroom, dit om herhaling zoveel mogelijk te voorkomen.

Wanneer de verkorte doorlooptijd bij het schulden regelen van 36 naar 18 maanden effectief wordt, zullen we (waar nodig) nog sterker inzetten op het voorkomen van herhaling door de juiste nazorg te bieden.

2.3.2.2 Het kernpakket van de schuldhulpverlening VKB Een inwoner in Noord-Oost Groningen kan voor deskundige schuldhulpverlening terecht bij de VKB. Deze dienstverlening vormt het kernpakket van de VKB. Hiermee geeft de VKB handen en voeten aan de uitvoering van de Wgs en het beleidskader. Het kernpakket wordt door alle GR-gemeenten bij de VKB afgenomen en wordt gedeeltelijk uit de vaste bijdrage bekostigd.

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

8 { 38

Votkskfedietbonk Noofd-Oosi Groningen

Als mensen met problematische schulden binnenkomen bij de VKB, worden ze opgevangen door onze medewerkers van het team Budgetbeheer. Inzet van de intake is een laagdrempelige voorziening waar mensen uiteindelijk via een resultaatgericht plan van aanpak worden doorgeleid naar de juiste vorm van schuldhulpverlening. De kern van de ondersteuning is de intake met het plan van aanpak en, indien nodig, de crisisinterventie. De consulenten van team Budgetbeheer werken zoveel mogelijk op locatie in de gemeenten om bereikbaar te zijn voor de inwoners en ketenpartners. Daarnaast wordt het kantoor in Appingedam gebruikt voor de backoffice en de interne verbinding. Op die manier is de VKB toegankelijk voor de inwoners en eveneens voor de medewerkers van de gemeentelijke toegang voor doorverwijzing of collegiaal overleg. Goede aansluiting bij onze partners is een belangrijke aanleiding voor het meer gebiedsgericht werken. We hebben onze werkprocessen steeds scherper, maar maatwerk blijft te allen tijde belangrijk: een persoonlijke werkwijze die aansluit op de situatie van de inwoner. De eerdergenoemde doelgroepbenadering speelt hierin een belangrijke rol. Immers, gerichte kennis over je gesprekspartner kan de VKB-medewerkers helpen om gerichter te kunnen sturen in de gesprekken om zo het meest uit het gesprek te halen.

Bij een jongere kom een consulent toch op een andere manier binnen dan bij een ondernemer, om maar twee doelgroepen aan te halen. We willen beter onze kennis over de doelgroepen inzetten om de gesprekken en ondersteuning te bevorderen. Gemeentelijke toegang

We hebben goede verwachtingen van de gemeentelijke toegang en ven/vachten daar dan ook een toename in terug te zien in 2023 hetgeen ook in de begroting is vertaald. Op twee manieren kunnen inwoners bij de VKB binnenkomen: Mensen melden zich (eerst) bij de gemeentelijke toegang

Inwoners melden zich met een hulpvraag bij de voorliggende voorziening bij de gemeente. Veelal zien we dan dat er sprake is van een complexiteit aan problemen, zowel materieel als immaterieel. Wanneer er immateriële problematiek speelt, leert de ervaring dat financiële problemen daar vaak onderdeel van uitmaken. De voorliggende voorziening zorgt tijdig voor een overdracht naar de VKB. Gemeenten zijn vanaf 2021 gestart met de inrichting van de vroegsignalering. Dit heeft ten doel om signalen vanuit diverse schuldeisende partijen zo snel mogelijk boven tafel te krijgen om zo snel mogelijk passende hulp te organiseren voor de betreffende inwoner. Wanneer inwoners naar de VKB worden doorverwezen vanuit vroegsignalering kan dit ook door middel van een overdracht. Het voordeel van deze ketenbenadering is dat mensen met een correct en relevant dossier binnenkomen bij de VKB. Daar kan dan worden volstaan met een Verkorte Intake: een analyse van het dossier en een intakegesprek, waardoor er snel een gericht plan van aanpak kan worden gemaakt en deze uit te voeren. Wanneer het dossier onvoldoende compleet is (bijvoorbeeld vanwege complexiteit) en er vindt een doorverwijzing plaats van gemeente naar de VKB, dan zal alsnog een Intake Compleet worden gedeclareerd (zie hieronder). Inwoner zoeken rechtstreeks contact met de VKB

Inwoners hebben financiële zorgen en komen zonder dossier, op advies of uit zichzelf, bij de VKB voor hulp. Zij worden gekoppeld aan een vast contactpersoon (de consulent) die met hen een Intake Compleet doorloopt. Dat houdt in: een intake, dossierverzameling, analyse, stabilisatie, een plan van aanpak en, indien nodig, doorgeleiding naar collega’s van de VKB voor een passend schuldhulpverleningstraject. Indien er sprake is van een crisissituatie, bijvoorbeeld een dreigende huisuitzetting of afsluiting van gas en elektriciteit, dan wordt er een Crisisintake doorlopen. Daarbij wordt de aanmelding binnen drie werkdagen opgepakt en wordt geprobeerd om de crisis tijdig op te lossen.

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

9 I 38

Voikskredietbonk NoofdOosI Groningen

Om de gang via het voorliggende veld of rechtstreeks naar de VKB te bevorderen zetten we in op een beter begrip bij andere organisaties over onze kennis en kunde. Wij zoeken in toenemende mate organisaties op om vanuit de gedachte ‘eikaars vindplaats zijn’ beter te kunnen herkennen, signaleren en doorverwijzen. Om die reden is van groot belang dat andere organisaties ook een beter begrip hebben van de rol van de VKB en daarmee ook kunnen doorverwijzen naar onze organisatie. Uiteraard hebben wij hierbij oog voor zaken als bescherming van persoonsgegevens. Het is van belang dat we een aanmelding van een inwoner registeren en verwerken. Niet elke aanmelding krijgt een vervolg, daarom Is het bij die registratie noodzakelijk om inzichtelijk te maken waarom aanmeldingen geen gevolg krijgen. Daar kan waar nodig actie op ondernomen worden in samenwerking met de gemeenten of ketenpartners. Vanaf 2023 registreert de VKB alle aanmeldingen. 2.3.2.2.1 De Schuldhulpverleningstrajecten Het tweede onderdeel van het kernpakket zijn de schuldhulpverlengingstrajecten. Op basis van een plan van aanpak kunnen inwoners met problematische schulden verder worden geholpen door een schuldhulpverleningstraject te starten. De VKB biedt diverse vormen van schuldhulp¬ verlening zoals Schuldregeling, Schuldbemiddeling, Dwangakkoord, Wsnp, Financieel beheer. Saneringskredieten en Budgetbeheer.

Budgetbeheer Het uitgangspunt bij budgetbeheer blijft: lichte ondersteuning waar het kan en zwaardere waar nodig. Het doel is dat mensen weer financieel zelfredzaam worden. Er wordt nu steviger ingezet op maatwerk en coaching. Dat betekent dat de dienstverlening nog meer wordt afgestemd op de individuele situatie van de klant. We onderscheiden daarbij vier vormen budgetbeheer: Regulier Budgetbeheer

Dit is de meest uitgebreide vorm van inkomensbeheer en budgetbegeleiding middels coaching. De insteek is een totaalpakket budgetbeheer waarbij afhankelijk van de situatie en de fase waarin iemand zit, op basis van de professionele inschatting van de consulent, een bepaalde werkwijze en tempo wordt gehanteerd. Bij deze werkwijze wordt door gesprekken, coaching of het samenwerken met ketenpartners gemonitord of een lichtere vorm van dienstverlening mogelijk is. Deze vorm van budgetbeheer zetten we ook in wanneer een schuldregeling nog niet mogelijk is voor inwoners. Beperkt Budgetbeheer

Maatwerk betekent ook rekening houden met mensen die, direct aan het begin of na verloop van tijd, lichte ondersteuning nodig hebben. Voor hen is het product Beperkt Budgetbeheer. Dit product, waarbij de ondersteuning uitgaat van een redelijke mate van zelfstandigheid van de klant, wordt bijvoorbeeld ingezet in de laatste fase van het proces budgetbeheer. Het kan eventueel ook worden ingezet voor mensen die mogelijk onder bewind komen bij de VKB en moeten wachten op de beschikking van de rechtbank. Begeleid Financieel Beheer

Begeleid Financieel Budgetbeheer is bedoeld voor bestaande klanten voor wie zelfredzaamheid ondanks coaching of flankerende hulp (nog) geen optie is. In een bepaalde fase in hun proces is er de mogelijkheid om Begeleid Financieel Budgetbeheer In te zetten. Dit volstaat in een stabiele situatie met het voortzetten van het betalingsverkeer via de VKB. Het is geen uitbreiding van de doelgroep budgetbeheer, maar een andere vorm van dienstverlening waarbij bewindvoering een te zwaar middel is. Opstart Budgetbeheer ten behoeve van bewindvoering

Wanneer een inwoner zicht meldt voor bewindvoering duurt het gemiddeld zes maanden voordat het bewind is toegekend. In deze zes maanden is het van belang om te zorgen voor stabiliteit in het inkomen en de uitgaven. Door budgetbeheer in deze vier maanden op te starten en uit te voeren, zorgt de VKB ervoor dat de financiële ondersteuning direct kan starten voor

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

10 I 38

Voikskrediefbonk Noofd-Oost Groningen

de inwoner. Door het opstarten van budgetbeheer mogen er bij het bewind minder kosten gedeclareerd worden zodra bewind is uitgesproken, omdat er al budgetbeheer loopt. Dat zorgt voor minder hoge kosten van de bijzondere bijstand. Dit zijn twee belangrijke voordelen van de combinatie van budgetbeheer in samenhang met bewindvoering bij de VKB. Schuldregeling

Bij het regelen van de schulden ligt de focus op het laten slagen van het minnelijke schuldregelingstraject. Er wordt ingezet op goede informatievoorziening richting de schuldeisers om ze te overtuigen om akkoord te gaan met het voorstel dat wij namens de klant doen. Waar nodig wordt een dwangakkoord ingezet om het minnelijke traject te laten slagen. Deze manier van werken zorgt ervoor dat meer aanvragen in het minnelijke traject slagen dan voorheen. Als het minnelijke traject niet mogelijk is, dan wordt er een doorgeleiding naar de Wsnp gedaan. Er zijn twee vormen van schuldregelen: saneringskrediet en schuldbemiddeling. Als VKB hebben we de afgelopen jaren vol ingezet op saneringskredieten. Bij een saneringskrediet worden alle schuldeisers afgekocht door de VKB d.m.v. een krediet. De klant betaalt maandelijks dit krediet af bij de VKB. Het saneringskrediet is voordelig voor zowel klanten, schuldeisers, als de VKB: • Alle schuldeisers zijn in één keer afbetaald, daardoor kunnen klanten zich eerder richten op een schuldenvrije toekomst. Goede coaching en nazorg vanuit de VKB is hierbij van belang. • Schuldeisers ontvangen direct het afgesproken bedrag en kunnen daardoor het dossier sluiten na uitbetaling, dit biedt hun zekerheid. • Voor de VKB heeft dit als voordeel dat de periodieke hercontroles voor een schuldbemiddeling niet meer gedaan hoeven te worden.

De gewonnen tijd kan besteed worden aan het coachen van de inwoners. De andere vorm betreft een schuldbemiddeling. Hierbij wordt er voor de gehele looptijd gereserveerd en tussentijds wordt er afgedragen aan de schuldeisers. Aan het eind van de looptijd wordt pas beoordeeld of de schuldregeling goed doorlopen is. Tot het einde van de schuldbemiddeling blijven de schuldeisers in beeld. Hierdoor blijft de druk van de schulden tot het einde van de looptijd bij de klant. Schuldeisers moeten vaak onnodig lang de schulden aanhouden. Deze vorm van schuldsanering heeft daarom niet de voorkeur van de VKB. Vanwege een wetswijziging wordt per 1 januari 2024 de looptijd van de schuldregeling (zowel MSNP als WSNP) verkort van 36 naar 18 maanden. Hoogstwaarschijnlijk zal de verkorte looptijd al per 1 juli 2023 ingaan. Schuldeisers gaan vanwege de kortere looptijd een lager bedrag ontvangen. Hierdoor wordt het verstrekken van een saneringskrediet t.o.v. een schuldbemiddeling nog interessanter. Tot op heden werd bijna 70% van de geslaagde minnelijke schuldregelingen omgezet in een saneringskrediet. De verwachting is dat het percentage saneringskredieten naar 90% of zelfs hoger zal gaan vanwege de verkorte looptijd. In de loop van 2023 kunnen we de impact van deze wetswijziging op het gehele proces intern en extern beter inschatten.

2.3.2.3 Het keuzepakket van de VKB Om tegemoet te komen aan de verschillende individuele ambities binnen de GR-gemeenten is in het vorig hoofdstuk aangegeven dat een samenwerkingsvorm met enige flexibiliteit wenselijk is. Concreet betekent dat dat naast het kernpakket voor iedereen, er een keuzepakket is waarbij via dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) afzonderlijke afspraken gemaakt kunnen worden met de VKB. Wij onderscheiden daarin twee mogelijkheden: inzet van de VKB binnen de gemeentelijke toegang en beschermingsbewind. Voor bewind verwijzen we naar hoofdstuk 5 van het Toekomstplan. 2.3.2.3.1 Keuzepakket: Inzet VKB binnen gemeentelijke toegang De eerste stap bij (dreigende) financiële problemen is om de situatie integraal te bekijken en snel en deskundig, samen met de inwoner, aan te pakken. Gemeenten zijn volop bezig met de ontwikkeling van een toegang waarin dit kan worden opgepakt. De wijze waarop dat wordt

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

11 I 38

Volkskredietbonk NoofdOost Grooingef

vormgegeven, verschilt per gemeente. Zo is er bijvoorbeeld een zorgbalie, een geldteam, een ‘erop af team’ en/of ondersteuning via een sociaal team. De afgelopen periode heeft de VKB daar in afzonderlijke gemeenten en met verschillende intensiteit een bijdrage aan geleverd. Door als VKB nauw samen te werken met gemeentelijke medewerkers en andere partners wordt de integrale benadering bevorderd. Door korte lijnen is er snelheid in het proces en is onderlinge uitwisseling van kennis eenvoudiger. Ook kan, indien dat nodig blijkt, een schuldhulpverleningstraject binnen de VKB sneller en effectiever worden opgestart wanneer in een gemeentelijke toegang op deskundige wijze al is begonnen met stabilisatie. Deze inzet van de VKB aan het begin van het proces is dus optioneel. Gemeenten hebben de mogelijkheid om, uiteraard in samenwerking met de VKB, te bepalen of en welke inzet nodig is. Preventie en voorlichting

Preventie in de hele keten van schuldhulpverlening is belangrijk. Met name het voorkomen van schulden bij jongvolwassenen is een punt van aandacht. In de regio Noord-Oost Groningen waar intergenerationele armoede een veelvoorkomend verschijnsel is, is het belangrijk de spiraal te doorbreken en jongeren te begeleiden. Tot en met 2020 werd met een aantal gemeenten aparte afspraken gemaakt over preventie-activiteiten (het pluspakket). De constatering is dat dit pluspakket weinig wordt afgenomen. In 2021 is getracht om tot afspraken te komen met de gemeenten voor preventie en voorlichtingsactiviteiten. Er was weinig animo om te komen tot afzonderlijke preventie, mede ingegeven door de beperkende omstandigheden van de Coronapandemie. In 2024 zetten we verder in op onze preventie en voorlichting strategie zoals we die in 2022 zijn gestart. Dit betekent dat we naast activiteiten in opdracht van de gemeenten inzetten op betaalde activiteiten voor kennisinstellingen en werkgevers. Voor preventie en voorlichting voor werkgevers bouwen we voort op de opgedane kennis van VNO NCW in het project 'geldzorgen de baas’. Hierbij valt de denken aan gerichte voorlichting voor werknemers of studenten. Maar ook wordt ingezet op het organiseren van ‘train de trainer’ of ‘herkennen, signaleren en doorverwijzen’ voor management of uitvoering van samenwerkende organisaties. Vroegsignalering

Sinds 1 januari 2021 hebben gemeenten de wettelijke taak om zich toe te leggen op vroegsignalering. De VKB kan met de expertise die ze hebben hierin een belangrijke rol spelen voor de gemeenten. Dat kan door aan de voorkant betrokken te zijn door de VKB-onderdeel te laten zijn van vroegsignalering in de gemeenten (wijkteams, geldteams etc.). Dit kan ook aan de achterkant, door inwoners vanuit vroegsignalering door te verwijzen naar de VKB. Sinds 2021 werken we op verschillende manieren samen met de gemeenten en dat zal ook in 2024 zo blijven. Per gemeente bekijken we de behoefte en stemmen we dat op elkaar af.

2.3.2.4 Klantvisie en klantbenadering Naast inhoudelijke aanscherping en vernieuwing is er ook een ander element dat maakt of de dienstverlening effectief is: de klantvisie en de klantbenadering. Daarover gaat deze paragraaf. Uit het rapport “Weten is nog geen doen” van de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid (WRR)’’ blijkt dat er een behoorlijk verschil is tussen wat de overheid van burgers verwacht en wat zij daadwerkelijk in staat zijn om te doen. Rationeel weten mensen vaak wel wat ze moeten doen, maar met alle stress, verleidingen en tegenslagen is het erg moeilijk om zich aan een plan te houden. Dit geldt niet alleen voor kwetsbare groepen in de maatschappij maar ook voor hoger opgeleiden en mensen met een goede maatschappelijke positie. Dicht bij de burger betekent dus niet alleen fysiek in de buurt van wat wij de inwoner noemen. Minstens zo belangrijk is de dienstverlening en verwachtingen van inwoners (en dus ook de verplichtingen die worden opgelegd) af te stemmen op de persoonlijke situatie. Het stellen van reële en haalbare doelen is dus essentieel.

' Weten is nog geen doen, een realistisch perspectief op redzaamheid, Den Haag: Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid (WRR) 2017.

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

12 I 38

Volliskrodietbonk NoofdOost Groningen

In de loop van 2020 is een klantvisie binnen de VKB ont\wikkeld. Daarbij is een drietal kernwaarden geformuleerd, te weten: betrokken, betrouwbaar en bereikbaar. De VKB wil een klant-gedreven organisatie zijn die staat voor professionele en uniforme dienstverlening. De klant is bij ons in vertrouwde handen, we zoeken de actieve samenwerking op met de klant en met onze samenwerkingspartners om gezamenlijk tot oplossingen te komen voor ieders persoonlijke situatie. We zijn betrokken bij de klant en leveren betrouwbare dienstverlening die kwalitatief hoogstaand is en uniform. Onze klant en onze partners kunnen ons via diverse kanalen bereiken. De klantvisie 2020 is in 2021 verder door vertaald naar onze kernwaarden deskundig, resultaatgericht, betrouwbaar en inwonergericht. Hier hebben we in 2023 een vijfde kernwaarde aan toegevoegd: toegankelijkheid. Als organisatie, maar ook als medewerkers zijn wij toegankelijk voor alle inwoners, maar ook onze ketenpartners en de gemeenten In dit kader wordt binnen de VKB ook gewerkt aan een meer stress-sensitieve benadering van de klanten. Daarbij wordt de methodiek van 'motiverende gespreksvoering’ toegepast.

Motiverende gespreksvoering is een klantgerichte, non-directieve manier van begeleiding die als doel heeft mensen zelf hun eigen wensen en tegenstrijdigheden te laten onderzoeken, om hen op die manier verder te helpen in het proces van gedragsverandering. Uit onderzoek blijkt dat motiverende gespreksvoering leidt tot meer gemotiveerde klanten, minder uitval en meer kans op structurele gedragsverandering. Daarnaast zetten we ons als VKB in voor laaggeletterdheid bij inwoners van onze gemeenten. Het ontbreken van deze basisvaardigheden leveren een belemmering op voor de inwoners om goed mee te kunnen komen. Er is een goede samenwerking met het Taalhuis en Biblionet, onze medewerkers zijn getraind in het signaleren, herkennen en doorverwijzen bij laaggeletterdheid. Medewerkers van de VKB kunnen op ieder moment in het proces een inwoner door verwijzen naar het Taalhuis om van hen de nodige ondersteuning te krijgen. Daarnaast zijn medewerkers intern getraind om zelf begrijpelijk te schrijven (BI niveau) en daardoor beter de verbinding te krijgen met de inwoners. Als gevolg van het visie-traject en het medewerkerstraject is de nieuwe organisatiestructuur in januari 2022 effectief geworden. De medewerkers in de uitvoering staan hierin centraal. Dit leidt ertoe dat de werkprocessen helder zijn, hetgeen de uniformiteit van onze dienstverlening bevordert.

Het draagt ook bij aan de continue verbetering van onze kwaliteit.

2.3.3

Wat mag het kosten?

Het programmaplan is gebaseerd op de gerealiseerde cijfers 2022, waaronder de jaarstukken 2022, maar ook de begroting 2023 en het Beleidsplan Schuldhulpverlening 2021-2024. Daarnaast is in het kader van de totstandkoming van de programmabegroting het rekenmodel tezamen met de gemeente specifieke gegevens vertaald in de productraming, die voor het management leidend zal zijn bij de dagelijkse sturing. De financiële vertaalslag ligt uiteraard in de financiële begroting verderop in dit document. De begroting is opgesteld op basis van een inschatting van de aantallen producten voor het kern- en keuzepakket. De specificatie van de aantallen per gemeente wordt hieronder weergegeven.

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

13 138

Volkskrediefbonlc NoordOost Gronif>gen

2.3.3.1

Producten kernpakket

Eemsdelta HM Hogeland

160 55

90 45

5 5

Otdambt Pekela Veendam

135 55 92

65 45 82

11 1 6 i 10 :

Totaal

497 1

327

37

Opdrachtgever

Tarief

Adviesrecht beschermingsbewind €372

Advies gesprek fpreventie) €248

Intake SR €248

10 I 6 7 4 8 35

20 8 21 7 15 71

20 13 26 13 25 97

Opdrachtgever

Eemsdelta

Veendam Totaal

Eemsdelta Hef Hogeland Otdambt Pekela Veendam Totaal

8

7

"39'

36"

230 90 160 60 130 670

100 35 35 10 10 190

Totaal kern pakket

Opdrachtgever

Tariefl € 490.900 1 Het Hogeland

€

Oldambt

€ 378.200 1

206,000

Pekela

€

Veendam

€ 296.000

Totaal

€ 1.531.7ÖÖ !

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

40 25 65 20 40 190 1

2 2 5

70 30 35 25 30 190

160.600

14 I 38

81,800

€ 330,600

Schuldbemiddelina €372

Subtotaal kernpakket

30 € 15 € 20 € 15 € 20 € 100 1 €

€496

11 8

Pekela

100

€186

5 6 6

€ 93,000 € 40 300

€ 41,500 - ; € 74,000

Financ. beheer

12

:

50 ^ €

Opstart budgetbeh. t.b.v. be¬ scherm.bew.

10 2

Het Hogeland OtdamW

50

59500 34 700 78 100 29 400 55,100 256,800

10 3

€ 10.400 € 3.700

2

7 3

€ 9,200 € 5,300

4 "ï'5 '

3

€ 6,300

26

€ 34,900

30 8 21 7 5 71

101 32 85 37 65 320

€ € € € € €

328,000 127 300 209 100 84 400 160,600 909-400

Vojkskrediefbanlc NoordOost Groninger

2.3.3.1.1

Pilot SHV ondernemers en vroegsignalering

Pilot

Opdrachtgever Tarief

Totaal budget

ondernemers €62

Eemsdelta

-

Het Hogeland

-

Oidambt Pekela Totaal

Opdrachtgever

-Tl! Eemsdelta

€

800

€ 49.600

100

€ €

900

€ 55.800

_

Veendam

[€

Opdrachtgever

6.200

2.288 1 €

Het Hogeland

-

€

Oidambt Pekela

-

€ €

Veendam

-

Totaal

2.288

€ €

100.600

100.600

Totaal overige bijdragen

Tarief Eemsdelta

100.600 '

Het Hogeland Oidambt

49 600

Pekela Veendam Totaai

6.200 -

156.400,

Raming lasten en baten

Sch u Idh u Ipverfe n in g

Realisatie 2022

Primaire begroting 2023

Primaire begroting 2024

€ € € 2.322,529 2.080.229 2.355.815 2.356.623 2.094.500 2.109.300 34.094 14.271 -246.515

2.3.3.2 Beschermingsbewind Beschermingsbewind wordt primair door de klant betaald. Ongeveer twee-derde van alle klanten zal hiervoor bijzondere bijstand aanvragen. Deze kosten zullen derhalve wel op de gemeentebegroting drukken maar niet primair als 'uitgaven VKB' zichtbaar zijn. Van belang hierbij is dat beschermingsbewind alleen door de rechter kan worden opgelegd en ook alleen door de rechter beëindigd kan worden. De rechtbank bepaalt tevens het soort bewind. Gemeenten hebben de mogelijkheid om adviesrecht bij de rechtbank aan te vragen, in 2023 was het animo daartoe niet groot. We weten op dit moment nog onvoldoende wat daarvan de impact is op de begroting. De geschatte verdeling van het aantal dossiers per gemeente blijkt uit onderstaand overzicht:

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

15 I 38

Volkskrediefbonk NoordOosf Groningen

Jaarbelonin Schulden €1.270 €1.643

Intake €538

ER&V €224

Eemsdelta

1l"

ii]

109

36

€

Het Hogeland

3

30

10

€

57.400

Oldambt

3 9 1

81

27

€

155.800

3! 4: .1

25

8 12

€

47.800

37

€

70.600

19

6

€

35.400

'30 1

300

100

€

575.400

Pekela

9 3

Veendam

4

Buiten werkgebied

-

Totaal

”3Ö'i

[17

208.400

De uurtarieven voor bewindvoering worden bepaald door het rijk. Daar heeft de gemeente geen invloed op. Ter indicatie: het uurtarief is voor 2022 vastgesteld op € 73,20 (exclusief btw). Er is voor 2023 geen landelijke tariefverhoging doorgevoerd, op dit moment is nog niet duidelijk wat er voor 2024 gaat gebeuren. De loonkosten in 2023 zijn wel aanzienlijk gestegen, vanwege de nieuwe CAO SGO. Vanwege de loonstijging in 2023 en hoogstwaarschijnlijk ook in 2024 zal er efficienten er effectiever gewerkt dienen te worden. Een ander softwaresysteem dat beter ondersteunt en faciliteert zal hierbij uitkomst bieden. Op dit moment brengt de VKB geen BTW in rekening voor beschermingsbewind. In de risicoparagraaf op pagina 17 wordt specifiek ingegaan op het eventuele risico wat de VKB hier nog loopt. Raming lasten en baten

Beschermingsbewind

Lasten Baten S^do

Realisatie 2022

Primaire begroting 2023

Primaire begroting 2024

€ 545.065 488.266 -56.799

€ 538.271 517.700 -20.571

€ 614-085 576.400 -38-686

2.3.3.3 Vaste bijdrage: overhead en bestaan De VKB heeft te maken met kosten voor bestuur ondersteuning en niet product-/ dienstverlening specifieke activiteiten en voorzieningen gericht op een effectief en efficiënt beheer van de bedrijfsvoering. Er vindt een algemene interne ondersteuning aan de diverse organisatieonderdelen, het management, het dagelijks bestuur en algemeen bestuur plaats. Bij de algemene interne ondersteuning gaat het onder meer om de personeelszorg, communicatie, juridische zaken, de financiële administratie, de kwantitatieve, kwalitatieve en financiële informatievoorziening en applicatiebeheer en de facilitaire ondersteuning. De begrootte lasten worden bepaald door de kosten van het in standhouden van de gemeenschappelijke regeling. Deze zogenaamde bestaanskosten zijn de materiele kosten en ondersteunde diensten (overhead) zoals beschreven in de ‘notitie overhead’ van de Commissie BBV.

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

16 |38

Volkskrediefbonk NoordOosf Gronirïgen

Raming lasten en baten

Vaste bijdrage

Realisatie 2022

Primaire begroting 2023

Primaire begroting 2024

€ 1.668.053 1.668.053 -

€ 1.631.200 1.631.200 -

€ 1.718.200 1.718.200 -

Lasten Baten Saldo

In de begroting wordt uitgegaan van budgettair neutrale situatie op de overhead en bestaanskosten. Deze kosten worden middels een tarief per inwoner in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten. De verdeling per gemeente ziet er als volgt uit:

Vaste bijdrage

2024 €12,35

Tarief Eemsdetta

45.389 '

Het Hogeland *)

15.553

€

192.100

Oldambt

38.521

€

475.700

560.600 1

Pekela

12.196 1 €

150.600

Veendam

27.466

339.200

Totaal

139.125 i € 1.718.200

€

*) betreft het aantal inwoners van de voormalige gemeente Eemsmond.

2.4 Paragrafen In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn meerdere verplichte paragrafen opgenomen voor provincies, gemeenten en hun gemeenschappelijke regelingen. Deze zijn niet allemaal relevant voor de VKB. Om die reden zijn de paragrafen lokale heffingen en grondbeleid niet opgenomen. Hieronder staan de paragrafen: 1. Weerstandvermogen en risicobeheersing; 2. Onderhoud kapitaalgoederen; 3. Financiering; 4. Bedrijfsvoering; 5. Verbonden partijen.

2.4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Weerstandsvermogen is van belang om de financiële gezondheid van de VKB te kunnen beoordelen. Het is bedoeld om risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen op te kunnen vangen. Het gaat hierbij om de verhouding tussen: • De weerstandscapaciteit, dit is de beschikbare financiële ruimte die zonder ingrijpende beleidswijzigingen beschikbaar is; • De aanwezige risico’s. De weerstandscapaciteit bestaat uit twee onderdelen, de structurele en de incidentele weerstandscapaciteit. De structurele weerstandscapaciteit is met name van belang voor het opvangen van optredende risico’s die een over de tijd uitgestrekt effect hebben en om de incidentele weerstandscapaciteit aan te vullen na het optreden van risico’s. Een structureel middel om risico’s op te vangen kan bijvoorbeeld zijn de post onvoorzien in de begroting.

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

17 I 38

Volkskredietbonk NoofdOosf Groningen

De incidentele weerstandscapaciteit is het ter dekking van risico’s aanwezige vrije vermogen. De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit bijvoorbeeld de algemene en bestemmingsreserves en deze bedrage ultimo 2023 nihil. De aanwezige (structurele en incidentele) weerstandscapaciteit moet voldoende zijn om de financiële gevolgen van optredende risico’s op te kunnen vangen. Risico's zijn van nature onzeker van aard en omvang. Indien dit niet zo was, zouden zij worden opgenomen in de begroting. De belangrijkste risico’s voor de VKB zijn: • Er is onduidelijkheid over de vraag of de VKB verplicht is BTW in rekening te brengen bij het product beschermingsbewind. De VKB is van mening dat er geen BTW-plicht is omdat beschermingsbewind binnen de BTW-vrijstelling voor schuldhulpverlening valt. Begin 2018 heeft de belastingdienst aangegeven dat er voor de VKB wel een BTW-plicht bij beschermingsbewind zou gelden. Nadien is er een uitspraak van een rechtbank geweest in een vergelijkbare situatie. De rechtbank was het niet eens met het standpunt van de belastingdienst. Vervolgens heeft de belastingdienst hoger beroep tegen deze uitspraak van de rechtbank ingesteld. De belastingdienst zal naar verwachting gedurende die procedure niet bereid zijn het standpunt aan te passen.

Daarom is besloten de huidige werkwijze voort te zetten, het standpunt van de VKB vast te leggen en na afloop van het hoger beroep opnieuw in overleg te treden met de belastingdienst. Omdat de VKB tot op heden nog geen BTW in rekening heeft gebracht, bestaat er in beginsel een BTW-risico voor het verleden. Indien uiteindelijk blijkt dat het standpunt van de belastingdienst juist is, dan kan er een eventuele naheffing van omzetbelasting plaatsvinden over een periode van maximaal vijf jaar. Inmiddels is er in twee vergelijkbare zaken uitspraak in hoger beroep geweest, waarvan de ene uitspraak het standpunt van de belastingdienst ondersteunde maar de andere het standpunt van VKB. Omvang risico: maximaal € 531.000,-; • Alle in de begroting opgenomen aannames zijn gebaseerd op een voorspelling omtrent het aantal aanvragen en diensten. Indien er in een jaar sprake zal zijn van een (grote) stijging of daling in het aantal aanvragen en diensten, zal dit kunnen leiden tot frictiekosten en een extra financiële bijdrage van de gemeenten. Omvang risico: p.m.; • De voormalige directeur is eind 2018 wethouder geworden in de gemeente Veendam en op grond van de rechtspositionele regels is er sprake van een terugkeergarantie vanwege politiek verlof. Omvang risico: loonsomkosten (schaal 13 max. en arbeidsomvang van 32 uur (0,89 fte) per week) van ongeveer € 100.000,- per jaar.

Uitgangspunt bij risico’s is dat het meestal incidentele tegenvallers zijn. Daarnaast zullen niet alle risico’s op hetzelfde moment plaatsvinden. De VKB is een uitvoeringsorgaan van de deelnemende gemeenten. In dat kader ontvangt de VKB op basis van de opgestelde begroting financiële bijdragen van de deelnemende gemeenten en is het niet nodig dat de VKB over een eigen weerstandsvermogen beschikt. Een nadelig exploitatiesaldo wordt op basis van de gemeenschappelijke regeling volledig doorberekend aan de deelnemende gemeenten. In het weerstandsvermogen wordt daarom voorzien door de deelnemende gemeenten zelf. Een eventueel nadelig exploitatiesaldo brengen de gemeenten ten laste van de door hen opgebouwde weerstandscapaciteit. Hiermee is de weerstandscapaciteit van de VKB als zodanig gewaarborgd. 2.4.1.1 Kengetallen Ingevolge artikel 11 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeente (BBV) dient een aantal kengetallen opgenomen te worden. De financiële kengetallen zijn een uniforme set van kengetallen die een beter inzicht geven in de financiële posities van de gemeenten, gemeenschappelijke regelingen en provincies, en daarmee ook informatie over de weer- en wendbaarheid van hun begrotingen. De berekening van de kengetallen is conform de ministeriële richtlijnen voor de wijze waarop kengetallen worden vastgesteld en opgenomen in de begroting.

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

18 I 38

Volkskredietbonk Noord-Oosf Groningen

Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Normaliter bevindt de netto schuldquote zich ergens tussen de 0% en 100%. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de VKB in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitsratio is conform het gevoerde beleid al een langere periode nihil (zie paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing op pagina 17). Realisatie 2022

Primaire begroting 2023

Meerjaren begroting 2024

Meerjaren begroting 2025

Meerjaren begroting 2026

4.0%

5%

5%

5%

5%

4.0%

5%

6%

0%

5%

Solvabiliteitsratto

0%

0%

0%

0%

0%

Liquiditeitsratio

0.9

0.9

0.9

0,9

0,9

Kengetallen

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

Liquiditeitsratio De liquiditeit laat zien wat de mate is waarin de VKB in staat is om aan haar direct opeisbare verplichtingen te kunnen voldoen. De liquiditeitsratio is conform het gevoerde beleid al een langere periode onder de 1. De huidige uitkomst geeft aan dat er op korte termijn onvoldoende vorderingen en gelden zijn om de korte schulden te voldoen. Door de waarborgen die een gemeentelijke kredietbank als overheidsorgaan (gemeenschappelijke regeling) met zich meebrengt, is er geen noodzaak het toegepaste beleid te wijzigen.

2.4.2 Onderhoud kapitaalgoederen De investeringen zijn met name gericht op het in stand houden en vervangen van de telefonie en automatisering. Het personeel is gehuisvest in het kantoorpand aan de Stationsweg 2 te Appingedam, maar is vanwege Corona vooral thuis aan het werk of op locatie bij een gemeente of ketenpartner. De medewerker van de VKB is, met behulp van diverse mobiele devices, flexibel inzetbaar. Het kantoorpand wordt gehuurd. In 2019 is besloten de huurovereenkomst van het pand niet op te zeggen en daarmee te gaan voor een verlenging van de huidige huurovereenkomst van vijfjaar. Vanwege de mobiele inzetbaarheid van de medewerkers en de Corona maatregelen is ervoor gekozen het aantal werkplekken op kantoor te verminderen. Er zijn 38 werkplekken geformeerd. In goed overleg met de verhuurder is de tweede verdieping van het pand halverwege 2021 afgestoten. De huurovereenkomst van het pand loopt tot oktober 2025, een eventuele opzegging dient voor 1 oktober 2024 gedaan te worden. We zullen bij de verkenning voor een andere locatie van de VKB rekening houden met de ingezette lijn om onze dienstverlening zo dicht mogelijk bij de inwoner te brengen. Het binnen onderhoud van het kantoorpand komt voor rekening en risico van de VKB. Voor wat betreft de inrichting dan wel bouwkundige aanpassingen van de kantoorruimten is de VKB eveneens verantwoordelijk.

Deze kosten worden aangemerkt als huurderinvesteringen. Het externe (groot) onderhoud van het kantoorpand komt voor rekening en risico van de verhuurder.

2.4.3 Financiering Deze paragraaf bevat de beleidsrealisatie ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille. Overeenkomstig de regelgeving heeft het bestuur het treasurystatuut vast¬ gesteld. Het treasurystatuut stelt kaders en doelstellingen voor de uitvoering van het

Ontwerpbegroting (v.5.240423)

19 I 38

Voikskredietbcnk NoofdOosf Groningen

treasurybeleid. Het treasurystatuut is gebaseerd op de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). Een belangrijk doel van deze wet is de bevordering van een solide financieringstructuur van decentrale overheden. De treasuryfunctie wordt onderverdeeld in risicobeheer en kasbeheer. 2.4.3.1 Risicobeheer Conform artikel 13 Besluit Begroting en Verantwoording zullen opmerkingen gemaakt moeten worden omtrent beleidsvoornemens inzake risicobeheer. Het betreft hier rente-, debiteuren-, koers-, en valutarisico’s. Voor de VKB zijn de twee laatstgenoemde risico’s niet van toepassing. Voor risico’s die kwantificeerbaar zijn, dienen voorzieningen te zijn gevormd. Renterisico

Onder dit risico wordt begrepen het risico dat de VKB loopt als gevolg van mogelijke renteschommelingen. Voorkomen dient te worden dat de VKB in financiële moeilijkheden komt door rentestijgingen. Dit risico kan worden beperkt door de financieringsbehoefte te spreiden over de jaren. De mate van deze spreiding wordt uitgedrukt in de renterisico norm. In de renterisico norm worden nieuw aan te trekken leningen in een jaar uitgedrukt als percentage van het begrotingstotaal. Het begrote renterisico norm wordt weergegeven in de volgende tabel. 2024

Renterisiconorm (bedragen x l.OCK))

(b«9i«ot)

1a

Renteherzienrng op vaste schuW o/g

Ib

Renteherziening op vaste schuld u/q

2

Netto renteherziening op vaste schuld

33

Nieuwe aangetnikken vaste schuld

3b

Nieuwe verstrekte lange leningen