09-01 2023R0030 Het beleidsplan “Riool- en Waterzorg Programma 2024-2028”

Gemeentebestuur van Veendam Raadsvoorstel - Adviesnota

Nummer: Datum voorstel: Raadsvergadering d.d.: Portefeuillehouder: Team: Onderwerp:

2023R0030 11-04-2023 22-05-2023 Wethouder B. Wierenga Realisatie en Beheer Het beleidsplan “Riool- en Waterzorg Programma 2024-2028” en het uitvoeringsplan “Systeem Stedelijk Water”.

Voorstel 1. Akkoord te gaan met het "Riool- en Waterzorg Programma 2024-2028" en deze als zodanig vast te stellen.

Inleiding Uw raad heeft in 2018 het “Afvalwaterbeleidsplan Groningen-Centraal”, vastgesteld. In dit plan is veel aandacht geschonken aan het verbeteren van de basisgegevens in relatie met het oppervlaktewater. Er is vooral gefocust op het verbeteren van het hydraulisch functioneren van het rioolstelsel, om de kans op ‘water op straat’ te verminderen. Dit beleidsplan kende een planperiode tot 2023, en is nu geactualiseerd (zie bijlage, het “RioolWaterzorg Programma 2024 – 2028”, hierna genoemd RWP). De uitvoering van het beleid is beschreven in het plan “Systeem Stedelijk water” (hierna genoemd SSW) en dient door uw raad te worden vastgesteld. Het uitvoeringsplan is volledigheidshalve bijgesloten.

Beoogd effect De rioleringszorg wordt op een doelmatige en duurzame manier uitgevoerd tegen zo laag mogelijke kosten.

Argumenten 1.1 Het huidige Afvalwaterbeleidsplan vervalt Het huidige Afvalwaterbeleidsplan verloopt dit jaar en wordt vervangen door een nieuw plan waarvan de naam vanwege het bredere karakter is veranderd in “Riool- Waterzorg Programma 2024 – 2028”. 1.2 De nieuwste beleidspunten zijn opgenomen in het RWP Het voorliggende RWP bevat het beleid voor de gemeentelijke zorgplicht voor de watertaken: afval-, hemel- en grondwater. Het doel is om de volksgezondheid en de bodem te beschermen alsmede het op peil houden van de kwaliteit van de leefomgeving. Het verschil met het vorige plan is dat het zwaartepunt nu meer komt te liggen op het stedelijk watersysteem in het algemeen, met als onderwerpen duurzaam waterbeheer en klimaatveranderingen, zoals droogte en hevige regenbuien. 1.3 Een goed rioolbeheer is noodzakelijk. Er ontstaat een gedegen continuïteit in het structureel onderhoud aan ons rioolstelsel, waardoor:  er geen negatieve gevolgen voor de volksgezondheid ontstaan. De afvoer van het afvalwater moet altijd doorgaan. Afvalwater op straat kan leiden tot ziektes (verspreiden van bacteriën);

Raadsvoorstel: Het beleidsplan “Riool- en Waterzorg Programma 2024-2028” en het uitvoeringsplan “Systeem Stedelijk Water”. pagina 1

  

de veiligheid gewaarborgd blijft. Bij het beschadigen van het wegennet kunnen, naast de verkeersveiligheid, ook belangrijke nutsleidingen geraakt worden, zoals gas, water en elektra; calamiteiten en daarmee gepaarde (hoge) kosten voorkomen worden; er geen overlast optreedt voor burgers of deze zoveel mogelijk beperkt blijft.

1.4 Het beleid in het RWP is uitgewerkt in een uitvoeringsplan Voor het uitvoeren van het beleid is het plan “Systeem Stedelijk Water” (hierna genoemd SSW) geschreven, waarbij een aantal belangrijke kernthema’s zijn aangehaald.  Klimaatadaptatie: de vraag hoe wij bij een veranderend klimaat ook in de toekomst een prettige leef- en werkomgeving kunnenbehouden. Droogte en zwaardere buien zorgen potentieel voor steeds meer overlast en schade. In voorliggend RWP noemen we maatregelen om in beeld te krijgen welke delen van ons gebied kwetsbaar zijn en welke maatregelen we kunnen treffen om deze kwetsbaarheid te verminderen. Als gemeente vinden we dat de kosten voor de klimaatopgave door iedereen moeten worden gedragen. Waar vroeger de rioolheffing enkel werd benut voor aanleg en onderhoud aan het riool, is de rioolheffing nu eveneens bedoeld voor de financiering van maatregelen voor klimaatadaptatie (specifiek gaat het dan om de bekostiging van projecten om wateroverlast te voorkomen), hemelwater en grondwater.  Waterkwaliteit: dit is een belangrijke factor voor de leefomgeving. Het gaat hierbij om de vraag of inwoners kunnen vertrouwen op de kwaliteit en de veiligheid van het water in hun woonomgeving.

Waar en hoe kunnen inwoners het oppervlaktewater gebruiken, zoals ze dat wensen? We hanteren hierbij waterfuncties waarmee getoetst kan worden of water voldoet aan de functies die we eraan toekennen.  Ketenoptimalisatie: met afvalwater van ca. 28.000 inwoners, dat wordt getransporteerd via ruim 405 kilometer riool en 47 gemalen naar de rioolwaterzuivering, is het van belang continu na te denken over optimalisatie van de afvalwaterketen. Samen met de waterschappen streven we naar meer kwaliteit, verminderen van kwetsbaarheid, lagere kosten en een lager energieverbruik.  Duurzaamheid: In potentie bevat (afval)water veel energie, vooral in de vorm van warmte. We willen onderzoeken hoe deze energie te gebruiken. Daarnaast bevat afvalwater veel stoffen zoals stikstof en fosfaat die kunnen worden benut, maar ook stoffen die we niet in het milieu willen zoals medicijnresten en microverontreinigingen. Samen met onze waterpartners, kennisinstellingen maar ook de inwoners en de bedrijven in de gemeente willen we werken aan een duurzamere waterketen en een duurzaam watersysteem.  Omgevingsvisie: via het RWP geven we ook invulling aan de omgevingsvisie. We zetten ons in om Veendam een groen/blauwe gemeente te laten zijn.

Waar mogelijk richten we ons op het behalen van meerdere doelstellingen tegelijk, zoals het oplossen van wateroverlast en het vergroenen van de gemeente of het vergroten van de biodiversiteit.

Kanttekeningen 1.1 De verplichting om een rioolplan te hebben vervalt per 1 januari 2024 De Wet Milieubeheer verplicht nu nog een gemeente om een rioolplan door de raad vast te laten stellen. Deze verplichting vervalt zodra de Omgevingswet van kracht is (nu gepland per 1 januari 2024). De Omgevingswet geeft aan dat een gemeente een rioleringsprogramma mag vaststellen, zodat de plannen, maatregelen en financiën wel worden verantwoord aan het bestuur en de burgers. 1.2 Het RWP bevat geen hemelwaterverordening Een sturende adaptieve maatregel is een zgn. hemelwaterverordening, waarmee bijvoorbeeld in bepaalde aangewezen gebieden het bergen van water op eigen terrein kan worden verplicht. Het kan gaan om nieuwbouw of grootschalige sloop/nieuwbouw in bestaande gebieden met wateroverlast maar ook kan deze verordening worden ingezet om het hergebruik van water te bevorderen. Een hemelwaterverordening wordt vanwege het directieve en dwingende karakter nog niet in Veendam uitgewerkt. Op voorhand geniet participatie en een brede communicatie de voorkeur. 1.3 De kosten in relatie met het klimaatthema ‘hitte’ zijn niet opgenomen. Het is wettelijk niet toegestaan om de kosten in relatie tot het thema ‘hitte’ onder te brengen in het SSW. Slechts enkel de kosten voor het tegengaan van wateroverlast en verdroging mogen daaruit worden bekostigd.

De kosten in verband met het thema ‘hitte’, hebben wij ondergebracht in het groen/water- en wegen-beheerplan. Raadsvoorstel: Het beleidsplan “Riool- en Waterzorg Programma 2024-2028” en het uitvoeringsplan “Systeem Stedelijk Water”. pagina 2

Financiën. Op begrotingsbasis worden jaarlijks de kosten van het rioolbeheer geactualiseerd. Uitgangspunt hierbij is het ideaalcomplex, waarbij de lasten (inclusief de investeringen) per jaar volledig door de rioolopbrengsten worden gedekt.

Communicatie Na vaststelling door uw Raad wordt het RWP 2024-2028 op de gemeentelijke website gepubliceerd, zodat belanghebbenden kennis kunnen nemen van de inhoud van dit plan.

Uitvoering Na vaststelling van het Riool- Waterzorg Programma 2024 – 2028 wordt de uitvoering van de voorgestelde activiteiten ter hand genomen.

Relevante documenten  Bijlage 1: het conceptbeleidsplan Riool- en Waterzorg Programma 2024-2028,  Bijlage 2. het concept uitvoeringsplan Systeem Stedelijk Water,

burgemeester en wethouders van Veendam,

burgemeester,

secretaris,

B.H.M. Link

A. Castelein

Raadsvoorstel: Het beleidsplan “Riool- en Waterzorg Programma 2024-2028” en het uitvoeringsplan “Systeem Stedelijk Water”. pagina 3

Nummer: 2023R0030 De raad der gemeente Veendam gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11-04-2023

besluit Akkoord te gaan met het "Riool- en Waterzorg Programma 2024-2028" en deze als zodanig vast te stellen.

Besloten in de openbare vergadering van 22-05-2023

De raad voornoemd,

Voorzitter,

Griffier,

B.H.M. Link

T. van der Bij

Raadsvoorstel: Het beleidsplan “Riool- en Waterzorg Programma 2024-2028” en het uitvoeringsplan “Systeem Stedelijk Water”. pagina 4