09-01 2021R0089 raadsvoorstel basisprincipes omgevingsplan

Gemeentebestuur van Veendam Raadsvoorstel - Adviesnota

Nummer: Datum voorstel: Raadsvergadering d.d.: Portefeuillehouder: Team: Onderwerp:

2021R0089 09-11-2021 20-12-2021 Wethouder H.J. Schmaal Omgevingsbeleid en Ontwikkeling Aan de slag met het omgevingsplan

Voorstel 1. in te stemmen met de uitgangspunten die nodig zijn voor de voortgang van het proces om te komen tot een omgevingsplan, zoals weergegeven in onderdeel A van de bijlage Aan de slag met het Omgevingsplan Veendam; 2. kennis te nemen van de verdere aanpak, zoals weergegeven in de onderdelen B en C van de bijlage Aan de slag met het Omgevingsplan Veendam. Inleiding De Omgevingswet treedt naar verwachting op 1 juli 2022 in werking. Onder de Omgevingswet wordt het gemeentelijk omgevingsplan één van de kerninstrumenten. In een informerende raadsvergadering op 11 oktober 2021 bent u op hoofdlijnen geïnformeerd over de plek van het omgevingsplan in de systematiek van de Omgevingswet en over de beslissingen rond het omgevingsplan die de komende tijd van u gevraagd worden. Het omgevingsplan zal in ieder geval alle gemeentelijke ruimtelijke plannen (bestemmingsplannen, wijzigings- en uitwerkingsplannen en beheersverordeningen, totaal ca. 30 plannen) vervangen. Bij inwerkingtreding van de wet vormen deze ruimtelijke plannen samen met de zogenaamde bruidsschat (rijksregels die overgaan naar de gemeente) het tijdelijke omgevingsplan of (formeel) het “omgevingsplan van rechtswege”. Vanaf dat moment gaat een overgangstermijn van acht jaar in om dit tijdelijke omgevingsplan om te zetten naar een volwaardig omgevingsplan.

Daarbij moeten ook de gemeentelijke verordeningen die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving in het omgevingsplan worden opgenomen. Bij de omzetting moeten de verordeningsregels, bruidsschatregels en bepalingen uit de ruimtelijke plannen op elkaar afgestemd worden, maar kunnen ook regels gewijzigd of geschrapt worden. Dit hoeft allemaal niet in één keer, maar kan gefaseerd worden opgepakt. Iedere (gedeeltelijke) omzetting naar het volwaardige omgevingsplan wordt door uw raad vastgesteld. Ambtelijk is nagedacht over een aantal principes die voor het volwaardige omgevingsplan moeten gelden en over de fase van het tijdelijke omgevingsplan. Om deze principes te kunnen toetsen en om breder in de organisatie ervaring op te doen, hebben wij besloten om te beginnen met een pilot omgevingsplan. Om met deze pilot te kunnen beginnen, vragen wij u om in te stemmen met een aantal uitgangspunten. Beoogd effect Richting geven aan de opzet van het Omgevingsplan.

Raadsvoorstel: Aan de slag met het omgevingsplan pagina 1

Argumenten 1.1 Deze uitgangspunten passen bij de doelstellingen van de Omgevingswet Het proces om het uiteindelijke omgevingsplan vorm te geven vraagt om een aantal basisprincipes. Deze zijn ook nodig voor het kunnen starten van een pilot. Deze basisprincipes zijn weergegeven in onderdeel A van de bijlage Aan de slag met het Omgevingsplan Veendam en daar kort toegelicht en hieronder verder gemotiveerd. De ja, mits-benadering en de integratie van alle regels over de fysieke leefomgeving kunnen gezien worden als de hoofduitgangspunten van de Omgevingswet. Het ligt dan ook voor de hand om deze over te nemen. Dat sluit ook aan op de leidende principes die we hanteren voor het implementeren van de Omgevingswet bij het omgaan met onze klanten en de wijze van dienstverlening, zoals vertrouwen, transparantie, meer regie bij de initiatiefnemer en loslaten. 1.2 Deze uitgangspunten zijn nodig voor de voorbereiding op het omgevingsplan Belangrijk onderdeel van de voorbereiding op de omgevingswet is het oefenen met de nieuwe doelstellingen, systematiek en denkwijze van het omgevingsplan. Het omgevingsplan is bijvoorbeeld meer verordenend van karakter dan de huidige bestemmingsplannen. Aan de andere kant is het ook veelomvattender, wat onder andere zal betekenen dat regels uit verordeningen die verhuizen naar het omgevingsplan juist meer gebiedsgericht geformuleerd zullen moeten worden.

De voorbereiding op het omgevingsplan vindt plaats in drie (samenhangende) deelprocessen: voorbereiden van de keuzes voor de opzet van het omgevingsplan, bundelen en op elkaar afstemmen van regels uit verordeningen, bruidsschat en bestemmingsplannen (VBB) en het uitvoeren van een pilotproject. Door het uitstel van de invoeringsdatum is er ruimte om aan een volwaardig pilotplan te gaan werken. Uitgangspunten voor de pilot zijn echter ook bepalend voor het hele proces om te komen tot een volwaardig omgevingsplan. Wij vragen u in te stemmen met deze richtinggevende principes vóór de start van de pilot. 1.3 Het proces is afgestemd op de organisatie en het digitaal stelsel De Omgevingswet gaat uit van lokaal maatwerk en een integrale aanpak; dat lukt het best bij een omzetting van tijdelijk naar volwaardig in deelgebieden. Daarmee is de opgave overzichtelijk, maar wel met een integrale benadering van alle betrokken aspecten. Dit biedt ook de mogelijkheid om eerst in een pilotgebied te oefenen en ervaring op te doen. Wij vinden het belangrijk dat de organisatie in eerste instantie veel zelf doet, om ook de beoogde cultuuromslag naar de meer open houding van de Omgevingswet te maken. Dat betekent veel zelf uitvinden, en daarbij accepteren dat er soms een stap terug gedaan moet worden als een voorlopige keuze in de praktijk minder gelukkig blijkt.

Voor heel Veendam zijn de geldende bestemmingsplannen al goed digitaal raadpleegbaar (of worden ze dat na het doorlopen van al gestarte planprocedures), dit vergt dus geen nadere actie. Wel zullen wij nog bezien of het nuttig is om de geldende bestemmingsplannen toekomstbestendiger te maken met een aantal recente inzichten en beleidswijzigingen. Dit zou dan kunnen met een zogenaamd veegplan. Voor het goed raadpleegbaar maken van het tijdelijk omgevingsplan is het in ieder geval zaak om vóór de invoeringsdatum overbodige informatie, zoals eerdere planversies, van ruimtelijkeplannen.nl te verwijderen. 1.4 De omgevingsvisie is al in voorbereiding De Omgevingsvisie is volop in voorbereiding als richtinggevend instrument en wordt begin 2022 aan u ter vaststelling aangeboden. Het ligt voor de hand om dit nieuwe beleid waar dat kan direct door te vertalen in het omgevingsplan, dus per deelgebied dat wordt omgezet. 2.1 De voorstellen onder B worden nader uitgewerkt vóór invoering van de Omgevingswet Zodra de Omgevingswet daadwerkelijk in werking treedt, moeten alle nieuwe aanvragen op grond van die wet en het omgevingsplan worden afgedaan, ook als in het betreffende gebied nog Raadsvoorstel: Aan de slag met het omgevingsplan pagina 2

geen volwaardig omgevingsplan is vastgesteld. Dat betekent ook dat aanvragen voor activiteiten die niet in het omgevingsplan passen, maar wel akkoord worden bevonden, met de juiste en voor het geval passende procedure worden afgehandeld. Daarbij komt een aantal instrumenten uit de huidige wet te vervallen, zoals het wijzigingsplan. Dit vraagt om nieuwe afspraken over de rolverdeling tussen uw raad en ons college over het toepassen van de mogelijkheden om van het omgevingsplan af te wijken. Een overzicht van de daarover te nemen besluiten is opgenomen als onderdeel B van de bijlage Aan de slag met het Omgevingsplan Veendam. Voordat de Omgevingswet in werking treedt, zullen wij u hierover besluiten voorleggen. In de huidige planning leggen wij deze uiterlijk volgend jaar mei voor: zie ook de bijlage Tijdplan raadsbesluiten Omgevingsplan Veendam. 2.2 De verdere aanpak kan tijdens het pilotproject bijgesteld worden De verdere aanpak voor het volwaardige omgevingsplan kan pas (definitief) vastgesteld worden nadat in de pilot ervaring is opgedaan met alle nieuwe eisen, doelstellingen en wensen voor het uiteindelijke, volwaardige omgevingsplan. Voor de pilot zijn enkele nadere uitgangspunten geformuleerd, die nu echter nog niet vastliggen: deze zijn opgenomen in onderdeel C van de bijlage Aan de slag met het Omgevingsplan Veendam.

Doel van de pilot is mede om te toetsen of deze keuzes voldoen in de Veendammer situatie. Wanneer de pilot is afgerond zullen wij u met het vaststellen van dit eerste deel van het volwaardige omgevingsplan vragen daarmee ook het raamwerk voor het uiteindelijke volwaardige omgevingsplan van de gemeente vast te leggen. Voor de pilot denken wij aan de dorpskom van Ommelanderwijk, omdat het om een overzichtelijk gebied gaat, waar wel veel verschillende functies naast elkaar voorkomen, terwijl er een relatief oud bestemmingsplan (uit 2009) van kracht is dat voor actualisering in aanmerking komt. Kanttekeningen 1. Een gebiedsgerichte aanpak leidt tot (tijdelijke) ongelijkheid In de periode 1 juli 2022 tot 2029, wanneer het tijdelijk omgevingsplan per deelgebied wordt omgezet in het volwaardige omgevingsplan, kunnen verschillen ontstaan tussen deelgebieden waar nog het oude en waar al het nieuwe recht van kracht is. Dit zou ondervangen kunnen worden door eerst een beleidsneutrale omzetting van tijdelijk naar volwaardig omgevingsplan te doen en daarna in één keer het nieuwe beleid uit de Omgevingsvisie en de nieuwe planregels (basisregelset) in te voeren. Dit lijkt ons echter minder gewenst, omdat de omzetting nog geruime tijd kan duren en de doorwerking van nieuw beleid daarop in de hele gemeente zou moeten wachten.

De ongelijkheid kan zoveel mogelijk ondervangen worden door soepel om te gaan met initiatieven die wel in het nieuwe ruimtelijk beleid (Omgevingsvisie en basisregelset) passen, maar niet in het tijdelijke omgevingsplan. 2. Lopende planprocedures moeten voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet worden afgerond Onder het overgangsrecht van de Omgevingswet kunnen lopende planprocedures nog op grond van de huidige wetgeving voortgezet worden. Voorwaarde daarvoor is dat het ontwerp van het ruimtelijk plan (bestemmingsplan, wijzigings- of uitwerkingsplan) ter inzage wordt gelegd vóór de datum waarop de Omgevingswet in werking treedt (vooralsnog dus 1 juli 2022). Financiën: Voor het project implementatie Omgevingswet is extra geld beschikbaar gesteld bij de voorjaarsnota 2021. Uitvoering: Begin 2022 wordt een begin gemaakt met het pilotproject. Zie verder onder argument 3.1 en het bijgevoegde Tijdplan Raadsvoorstel: Aan de slag met het omgevingsplan pagina 3

Communicatie Bijlagen - Aan de slag met het Omgevingsplan Veendam - Tijdplan raadsbesluiten Omgevingsplan Veendam

burgemeester en wethouders van Veendam,

burgemeester,

secretaris,

B.H.M. Link

M. Schomper

Raadsvoorstel: Aan de slag met het omgevingsplan pagina 4

Nummer: 2021R0089 De raad der gemeente Veendam gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 09-11-2021 besluit 1. in te stemmen met de uitgangspunten die nodig zijn voor de voortgang van het proces om te komen tot een omgevingsplan, zoals weergegeven in onderdeel A van de bijlage Aan de slag met het Omgevingsplan Veendam; 2. kennis te nemen van de verdere aanpak, zoals weergegeven in de onderdelen B en C van de bijlage Aan de slag met het Omgevingsplan Veendam.

Besloten in de openbare vergadering van 20-12-2021 De raad voornoemd, Voorzitter,

Griffier,

B.H.M. Link

A.A. Swart

Raadsvoorstel: Aan de slag met het omgevingsplan pagina 5