08-05 Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
Tekst van het document
ACCOUNTANTSVERSLAG 2022
Gemeente Veendam 26 JUNI 2023
Per saldo persoonlijker
Aan de raad van de gemeente Veendam
Geachte leden van de Raad,
Postbus 20004 9640 PA Veendam
Hierbij brengen wij u ons accountantsverslag uit over onze bevindingen bij de controle van de jaarrekening 2022 van de gemeente Veendam. De controle (en dit verslag) is gericht op het verstrekken van een controleverklaring bij deze jaarrekening. Een concept van dit verslag is ambtelijk en bestuurlijk besproken en op 26 juni 2023 toegelicht aan de auditcommissie.
Datum 26 juni 2023
Bij de jaarrekening 2022 van de gemeente Veendam verstrekken wij een controleverklaring met goedkeurend oordeel betreffende de rechtmatigheid en een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid.
Ons kenmerk 2023.276
In het accountantsverslag geven we onze analyse van het vermogen en het resultaat, bespreken we de aanpak en bevindingen ten aanzien van significante risico’s en andere belangrijke bevindingen. Ook gaan we in op de administratieve organisatie en nemen we communicatie op die we wettelijk verplicht zijn met u te delen.
Behandeld door Erik Vriesen
Wij bedanken de medewerkers van de gemeente Veendam voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken. Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V. Was getekend: drs. E. Vriesen RA
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
2
Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig
Inhoudsopgave Bestuurlijke samenvatting controle 2022 Belangrijkste bevindingen uit onze controle De financiële positie van uw gemeente
4 10 21
Financiële positie Resultaatanalyse
Organisatie
25
Administratieve organisatie en interne beheersing
Automatisering
27
Onze kijk op de algemene IT-beheersingsmaatregelen Betrouwbaarheid en continuïteit van IT omgeving
Overige aangelegenheden Bijlagen
29 34
Bijlage 1: Controleverschillen Bijlage 2: Bevindingen controle SiSa-bijlage 2022
Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
3
Bestuurlijke samenvatting
Per saldo persoonlijker
Bestuurlijke samenvatting Conclusies jaarrekeningcontrole 2022
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Getrouwheid en rechtmatigheid
• •
Inhoudsopgave Financiële positie
•
Samenvatting •
Bevindingen Financiële positie
Automatisering Overig
Wij geven een controleverklaring met een goedkeurend oordeel af voor getrouwheid (kloppen de cijfers?) en voor de rechtmatigheid (zijn de cijfers volgens de regels tot stand gekomen?). De gehanteerde materialiteit voor beide aspecten bedraagt voor fouten € 1.350.000 en € 4.050.000 onzekerheden. De financiële positie ultimo 2022 is fors verbeterd ten opzichte van 2021 als gevolg van het positieve resultaat over 2022 van € 11,0 miljoen. Hiervan is per saldo € 4,0 miljoen toegevoegd aan de reserves, waardoor het resultaat uiteindelijk € 7,0 miljoen is geworden. Het weerstandsvermogen bedraagt afgerond € 15,2 miljoen. De weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente onderkende aanwezige risico’s afgerond € 11,6 miljoen.
Pagina 21
Pagina 25
Interne beheersing
•
In het najaar 2022 hebben wij onze interimcontrole uitgevoerd. Tijdens deze interimcontrole richtten wij ons vooral op de opzet en werking van de administratieve organisatie. Onze bevindingen hebben wij in een management letter aan het college gerapporteerd. Wij onderkennen met name verbeterpotentieel ten aanzien van het IT beheer, het personele proces en het inkoop proces, maar ook ten aanzien van het sociaal domein.
Kwaliteit verslaggeving
•
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingskeuzes en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden toegepast. Daarbij merken wij op dat we alert geweest zijn op tendenties in de jaarrekening en in de schattingen. Wij hebben geen aanwijzingen aangetroffen dat hier sprake van is.
Organisatie
Referentie
Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
5
Bestuurlijke samenvatting Conclusies jaarrekeningcontrole 2022
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Sociaal domein
•
De gemeenten in de provincie Groningen werken samen in de Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten (RIGG) voor de aanschaf van op maat gemaakte jeugdzorgvoorzieningen. De accountant van RIGG rapporteert over de uitkomsten ten aanzien van onzekerheden/fouten in de verantwoording. De verantwoording laat zien dat er € 357.000 aan onzekerheid is gerapporteerd die betrekking heeft op de geleverde jeugdzorg voor gemeente Veendam.
Pagina 12
Sociale zaken
•
Maandelijks worden de verstrekkingen uit hoofde van sociale zaken verwerkt. Naar aanleiding van de controle is naar voren gekomen dat er ultimo 2022 nog een bedrag van € 452.000 in de vlottende activa is opgenomen waarvoor een toereikende onderbouwing ontbreekt. In 2023 wordt deze post door gemeente Veendam nader onderzocht.
Pagina 12
Energietoeslag
•
In overeenstemming met landelijk beleid en een beschikbaar gemaakt krediet vanuit het Rijk van € 2.460.000 heeft gemeente Veendam zorggedragen voor de uitvoering van deze regeling. De compensatie vanuit het Rijk is dekkend gebleken. Aangezien deze kosten een verlengstuk zijn van de G2-regeling hebben wij deze kosten gecontroleerd mede op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2022 en de gestelde eisen vanuit de raad.
Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie •
Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
Opvang en leefgeld Oekraïners
•
•
Wij hebben als onderdeel van de jaarrekeningcontrole de SISA controle uitgevoerd. De verantwoording van A16 -Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne is hierin ook onderdeel van geweest. Veruit het grootste gedeelte van de verantwoorde kosten betreft de bekostiging met betrekking tot de gerealiseerde opvangplekken per dag. Wij hebben de verantwoorde kosten gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2022. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de verantwoorde gegevens (indicatoren). Na afloop van de controle zijn er geen financiële fouten of onzekerheden achtergebleven in deze SiSa-bijlage.
6
Bestuurlijke samenvatting Conclusies jaarrekeningcontrole 2022
Inleiding Inhoudsopgave
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Begrotingsrechtmatigheid
•
Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse van de begrotingsrechtmatigheid naar de jaarrekening zoals opgenomen onder paragraaf ‘begrotingsrechtmatigheid’. Hiermee legt gemeente Veendam verantwoording af over de rechtmatigheid van de lasten over 2022. Er is geen sprake geweest van overschrijdingen die als onrechtmatigheid meetellen in ons oordeel.
Pagina 16
Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor uw gemeente geldt voor 2022 per kwartaal een limiet van afgerond € 2.435.000. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de over- dan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2022, zoals opgenomen in de toelichting op de balans, blijkt dat de gemeente Veendam in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
Pagina 20
•
Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie
Schatkistbankieren
•
Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
7
Bestuurlijke samenvatting Conclusies jaarrekeningcontrole 2022
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
EU-aanbesteding
•
Naar aanleiding van de uitgevoerde controlewerkzaamheden inzake de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben wij onrechtmatigheden vastgesteld. Wij hebben een afwijking geconstateerd van € 243.000. Op basis van onze evaluatie hebben deze onrechtmatigheden geen impact op de strekking van de controleverklaring.
Pagina 15
•
In 2022 is de druk op de Jeugdzorg sterk toegenomen, waardoor de gemeente Veendam buiten het RIGG om zorg moest inkopen, met name voor complexe verblijfsplekken. De bestedingen buiten het RIGG om bedroegen € 703.000 in 2022.
•
Wij adviseren om toereikende preventieve interne controles implementeren om de naleving van de Europese aanbestedingsregels structureel te borgen. De huidige interne beheersing voorziet hier onvoldoende in gedurende het jaar. De controle wordt met name nu achteraf uitgevoerd in plaats van op preventieve basis middels geautomatiseerde workflows. Daarnaast voert u de analyse achteraf uit op crediteurniveau, terwijl deze analyse op CPV-kosten soort zou moeten plaatsvinden.
•
Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaalt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel. In de actualisatie van de grondexploitatie stelt gemeente Veendam dat de stijgende inflatie op bouwkosten kan worden gecompenseerd door hogere opbrengsten. Deze aanname is vrij ruw en niet altijd vanzelfsprekend.
Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
Grondexploitatie
Pagina 14
8
Bestuurlijke samenvatting Conclusies jaarrekeningcontrole 2022
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
SiSa
•
Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd met inachtneming van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole die hierover regels bevat. Het aantal neemt de laatste jaren in hoog tempo toe en bedraagt dit jaar 28. Dat betekent niet alleen dat de financiering van de gemeente Veendam meer en meer incidenteel plaatsvindt, maar ook de verantwoordingsdruk en controledruk nemen toe. Dat vraagt extra inspanning van de organisatie en van ons.
Pagina 20
•
Er zijn geen controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de SiSa-bijlage 2022 achtergebleven.
•
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2022 niet strijdig zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2022 van de gemeente Veendam voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anticumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring.
Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie
WNT
Pagina 20
Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
9
Belangrijkste bevindingen
Per saldo persoonlijker
Bevindingen Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
Actualiteiten In 2022 verdween de coronapandemie naar de achtergrond, ging de maatschappij als het ware weer open en konden tal van maatschappelijke activiteiten weer min of meer normaal plaatsvinden. Dat is goed nieuws. Na een, soms lange, soms minder lange periode van stilstand is her en der de routine echter verdwenen en lopen projecten, evenementen en andere activiteiten minder soepel dan gepland. Niet alleen heeft dat binnen de organisatie effect maar bijvoorbeeld musea, poppodia en dergelijke hebben een deel van de activiteiten in de zomer van 2022 ingehaald. Ook na corona blijven dit soort instellingen druk houden op hun exploitatie, bijvoorbeeld door, tegenvallende bezoekersaantallen, personeelsgebrek en gestegen kosten. Dat heeft financiële impact maar roept ook zorgen op over de haalbaarheid en betaalbaarheid van sommige maatschappelijke initiatieven. Beleidsmatig gezien zou dan de vraag op tafel kunnen komen of de lokale overheid het gat dat valt moet opvangen. Actie door gemeenten was ook nodig vanwege de oorlog in Oekraïne. Het organiseren, creëren en beheren van opvangplekken bleek niet altijd eenvoudig. Discussies over financiering, de uitbetaling van leefgeld en nu de afrekening van deze operatie zorgen voor onzekerheid.
We gaven in onze managementletter al aan, dat onder andere de oorlog, de gevolgen die de oorlog heeft op de markten voor brandstof en energie, de schaarste aan materialen en personeel in 2022 hebben geleid tot een ongekend hoge inflatie. Dit hakt er bij veel van uw inwoners hard in.
Soms heel zichtbaar, met een toegenomen beroep op de voedselbank of bij uitbetaling van de energietoeslag, maar vaker veel minder zichtbaar doordat kinderen zonder ontbijt naar school moeten of mensen in de kou komen te staan. Als gemeente doet u er veel aan om deze problematiek bespreekbaar te maken. De nadruk ligt veelal op het voorkomen van excessen en het ontstaan van schulden. U heeft hiervoor van het rijk ook meer armslag gekregen om maatwerk te leveren. Het jaar 2022 was ook het jaar van de gemeenteraadsverkiezingen en het aantreden van een nieuw college. In het coalitieakkoord 2022-2026 worden ambities geformuleerd op het vlak van woningbouw, duurzaamheid en het bevorderen van verbinding in de samenleving. Ook de discussie over de lange termijn financiering van gemeenten is nog niet afgerond en dat betekent dat de onzekerheden in uw begroting toenemen en het belang van risicomanagement groeit. Vanuit beheersingsperspectief komt daar dan ook de voorbereiding van de rechtmatigheidsverantwoording bij en blijft nieuwe wetgeving de nodige aandacht vragen. In dat licht bezien is het prettig te constateren dat wij de jaarrekeningcontrole volgens een min of meer regulier schema hebben kunnen uitvoeren en dat organisatie in dat opzicht voldoende robuust is gebleken.
11
Bevindingen Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
Afwikkeling RIGG inzake Jeugdwet De gemeenten in de provincie Groningen werken ook dit jaar samen in de Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten (RIGG) voor de aanschaf van op maat gemaakte jeugdzorgvoorzieningen. De RIGG is verantwoordelijk voor het afleggen van een aparte kostenverantwoording aan de aangesloten gemeenten, onderbouwd met een accountantsrapport. De definitieve afrekening van het RIGG is afgerond € 390.000 lager uitgevallen dan waar in de concept jaarrekening rekening mee gehouden was. In de definitieve jaarrekening is deze correctie alsnog verwerkt. Onzekerheid in RIGG verantwoording De accountant van het RIGG heeft geconcludeerd dat uit diverse controles onzekerheden resteren ten aanzien van de prestatielevering. Dat bedrag varieert jaarlijks en komt dit jaar uit op een bedrag van € 357.000. Omdat de geconstateerde onzekerheid boven de rapporteringsgrens optelt nemen we deze op in de tabel in bijlage 1. Onzekerheid in balanspost sociaal domein Maandelijks worden de verstrekkingen uit hoofde van sociale zaken verwerkt. Naar aanleiding van de controle is naar voren gekomen dat er ultimo 2022 nog een bedrag van € 452.000 in de vlottende activa is opgenomen waarvoor een toereikende onderbouwing ontbreekt. In 2023 wordt deze post door gemeente Veendam nader onderzocht.
Fouten en/of onzekerheden in de PGB bestedingen De PGB-bestedingen zijn door uw gemeente (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met een oordeel met beperking bij de verantwoordingen 2022 verstrekt, vanwege rechtmatigheidsafwijkingen. Als gevolg van de fouten in de verantwoorde PGBbestedingen in de jaarrekening 2022 van de SVB leidt dit tevens tot een afwijking in onze controle voor de getrouwheid en de rechtmatigheid van in totaal € 22.000. Deze afwijking is niet opgenomen in het (verplichte) overzicht van controleverschillen omdat deze kleiner is dan de rapportagedrempel van € 67.500. Geconstateerde fouten inzake de rechtmatigheid Wij hebben de naleving van de Europese aanbestedingsregels getoetst. Hieruit komt een afwijking van € 243.000 naar voren. Dat is lager dan de materialiteit, waardoor deze bevinding niet leidt tot een andere uitkomst voor de controleverklaring betreffende rechtmatigheid. Het gaat om drie contracten die onrechtmatig tot stand zijn gekomen. Deze afwijking is opgenomen in het (verplichte) overzicht van controleverschillen omdat deze groter is dan de rapportagedrempel van € 67.500.
12
Bevindingen Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
In 2022 is de druk op de Jeugdzorg aanzienlijk toegenomen, waardoor de gemeente Veendam genoodzaakt was om buiten het RIGG om zorg in te kopen. De gemeente Veendam moest uitwijken naar niet-gecontracteerde zorgleveranciers om ervoor te zorgen dat jeugdigen de benodigde hulp konden ontvangen, met name op het gebied van verblijfsplekken voor complexe casuïstiek. Het gaat om € 703.000 in 2022. Het afwijken van de reguliere contracten brengt een potentieel risico met zich mee in het kader van de naleving op de EU aanbestedingswet. Op basis van een nadere analyse van concern control is komen vast te staan dat de bestedingen buiten het RIGG om niet hebben geleid tot een overschrijding van de geldende EU grenzen (EU-grens voor SAS diensten: € 750.000). Inmiddels is gemeente Veendam bezig om een nieuwe aanbesteding via het RIGG voor te bereiden, met specifieke aandacht voor de huidige ontwikkelingen en de groeiende vraag naar complexe verblijfsplekken. Het nieuwe inkooptraject bij de RIGG staat gepland om te beginnen in eind 2023 of begin 2024. Binnenkort start de gemeente Veendam met een marktconsultatie. Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening, met uitzondering van de door ons geconstateerde onzekerheden De jaarstukken 2022 van uw gemeente bestaan uit: • Het jaarverslag 2022 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).
• De jaarrekening 2022 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting en de SiSa-bijlage).
In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie te worden opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV. • Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de verklaringen van de raad in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen. • Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.
13
Bevindingen Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen
De grondexploitaties zijn geactualiseerd De balanspost met de belangrijkste schattingselementen in de jaarrekening van de gemeente Veendam betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties). Deze balanspost is op grond van haar bruto omvang van € 20,4 miljoen relevant voor de accountantscontrole, maar ook vanwege de schattingselementen die een rol spelen bij het ramen van de nog te realiseren baten ad € 39,7 miljoen en lasten ad € 13,6 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen tezamen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het resultaat van de projecten.
Financiële positie Organisatie Automatisering Overig
Ontwikkeling bruto boekwaarde (in mln)
Ontwikkeling netto boekwaarde (in mln)
€ 25,0
€ 25,0
€ 20,0
€ 20,0
€ 15,0
€ 15,0
€ 10,0
€ 10,0
€ 5,0
€ 5,0
€-
2020
Bijlagen Totaal
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
Een project leidt tot een voorziening indien verwacht wordt dat het project verlieslatend is, en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Ten behoeve van de waardering van de bouwgronden in exploitatie per balansdatum dient de gemeente per individuele grondexploitatie te bepalen of de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar de beste inschatting, terugverdiend zullen worden. In 2022 gaat het om 9 individuele grondexploitaties (waarvan 3 bedrijventerreinen en de overige woninglocaties). Hieronder zijn de grafische overzichten weergeven van de ontwikkelingen in zowel de bruto- als netto voorraad waarde.
2021 Woningbouw
2022 Bedrijventerrein
€-
2020 Totaal
2021 Woningbouw
2022 Bedrijventerrein
14
Bevindingen Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
Tussentijdse winstneming Voor alle grondexploitatiecomplexen met een positief resultaat moet de Percentage of Completion (POC) methode worden toegepast om de winstneming te bepalen. Na actualisatie van de grondexploitatie is gebleken dat er een kleine winstneming geboekt kan worden voor Dallen II en voor Woellust fase 2. Gezien de grillige marktontwikkelingen (stijgende rente en kosten) heeft gemeente Veendam ervoor gekozen geen winsten te nemen in 2022. Wij kunnen ons hiermee verenigen omdat de impact onder de rapporteringstolerantie blijft.
Toekomstige ontwikkelingen De waardering van grondexploitaties is in hoge mate een toekomstgerichte inschatting. Daarmee is per definitie een inherente onzekerheid in de waardering aanwezig. In 2023 wordt steeds meer gesproken over de haalbaarheid van nieuwbouwprojecten vanwege problemen met vergunningen, maar ook vanwege de gestegen bouwkosten en rente. Daardoor worden in Nederland projecten op dit moment uitgesteld of afgeblazen. Met deze recente ontwikkelingen is in uw waardering nog niet expliciet rekening gehouden.
Belangrijkste aandachtspunten waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier al contracten/overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Als gevolg van de positieve ontwikkelingen in de complexen van Dallen II (bedrijven terrein) en Buitenwoel-Golflaan 2e fase (woningbouw) doordat in afgelopen jaar meer vierkante meters zijn verkocht dan voorgaande jaren rekening mee was gehouden zijn de prognoses daardoor ook verbeterd. Een nieuwe actualisatie heeft daarom geleid tot een vrijval van afgerond € 1.675.000 voor alle complexen tezamen. Wij hebben vastgesteld dat deze vrijval juist is verwerkt in de boekwaarde van het complex.
15
Bevindingen Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig
Begrotingsoverschrijdingen zijn toegelicht in de jaarrekening Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2022, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid (waaronder de naleving van de investeringskredieten) gecontroleerd. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de raad, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding van budgetoverschrijdingen aan de raad heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van de raad. Het overschrijden van de begroting is altijd onrechtmatig, maar hoeft niet in alle gevallen te worden meegewogen in het accountantsoordeel. Deze kostenoverschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. In paragraaf ‘Begrotingsrechtmatigheid’ van de jaarrekening heeft u een toelichting op de overschrijdingen gegeven.
De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Als onderdeel van onze controle vragen wij uw organisatie jaarlijks om inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving, inclusief de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, alsook de communicatie daarover met het personeel en met de raad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van naleving wet- en regelgeving en de analyse van corruptievraagstukken. De gemeente Veendam maakt zelf een inschatting van de frauderisico's en beoordeelt de effectiviteit van interne beheersmaatregelen om fraude te voorkomen en te detecteren. In de jaarrekening is door gemeente Veendam specifiek aangegeven hoe wordt om gegaan met de inherente fraude risicofactoren.
Wij hebben vastgesteld dat er geen overschrijdingen zijn ten opzichte van de begroting die financieel moet worden gewogen.
Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
16
Bevindingen Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
Rapporteren over fraude Van de accountant wordt op grond van de regels van de beroepsorganisatie (NBA) een professioneel-kritische houding verwacht ten aanzien van afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude in de jaarrekening maar ook met betrekking tot omkoping, corruptie, ondermijning en de naleving van andere wet- en regelgeving. De aandacht voor het thema fraude en integriteit neemt de laatste jaren steeds verder toe. Het zorgt ervoor dat organisaties steeds vaker gevraagd wordt transparant te zijn in de visie, het beleid en het toezicht op het integer handelen in alle geledingen van de organisatie. Dat gaat dus niet alleen over fraude maar ook over misbruik en oneigenlijk gebruik, het hanteren van gedragscodes en de naleving van andere regelgeving bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsomstandigheden en milieu. Dit geldt niet alleen op de werkvloer, maar vraagt ook iets van organisatie en bestuur. Met ingang van 2022 is het op grond van de verslaggevingsregels voor veel organisaties verplicht om in het jaarverslag te rapporteren over de fraudegevoeligheid van de organisatie. Voor gemeenten geldt een aanbeveling om hierover te rapporteren vanuit de kadernota rechtmatigheid. Voor gemeenten geldt echter vanuit Artikel 2:391 lid 1 BW dat de voornaamste risico’s dienen te worden toegelicht in onder andere de paragraaf bedrijfsvoering.
Wij dienen als uw accountant er op toe te zien dat het college rapporteert over de voornaamste frauderisico’s en het fraudemanagement van de gemeente.
De afgelopen jaren hebben we steeds aandacht gevraagd voor het opstellen van een (fraude)risicoanalyse en de rapporteringsverplichting in veel sectoren is een volgende stap in dit proces. De gemeente Veendam beschikt over een stelsel aan maatregelen om fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik tegen te gaan. In paragraaf “Fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik” schenkt u ook concreet aandacht aan het fraude aspect. De accountant maakt zelf ook een inschatting van de frauderisico’s binnen een organisatie, en vormt zich een beeld van de maatregelen van interne beheersing die de organisatie heeft getroffen om mogelijke fraudes van materieel belang te voorkomen en te bezien of deze maatregelen effectief zijn. In iedere organisatie bestaat een risico op het doorbreken van de interne beheersing door het management bij de totstandkoming van schattingen. We beoordelen in het kader van onze controle de interne processen op deze schattingen en doen detailcontroles op de uitgangspunten en aannames die aan significante schattingen ten grondslag liggen. Ook zijn we alert op ongebruikelijke transacties, samenwerkingsrelaties en de naleving van procedures die mede tot doel hebben transparantie en integer handelen te bevorderen. Elementen daaruit zijn controles op de prestatielevering bij inkooptransacties, het naleven van het inkoopbeleid en aanbestedingsregels.
17
Bevindingen Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.
Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen en integriteitsmeldingen geconstateerd.
Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
18
Bevindingen Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig
Continuïteitsbeoordeling In het kader van de jaarrekeningcontrole beoordelen wij ook het vermogen van de gemeente om de activiteiten in de komende twaalf maanden voort te zetten. Elementen die we in deze beoordeling betrekken zijn onder meer de vermogenspositie, de begroting voor het komende boekjaar, de afhankelijkheid van eigen inkomsten, de risico’s die u zelf identificeert en uiteraard ook de risico’s die wij als uw accountant signaleren. Vanwege de coronapandemie, de energieprijsontwikkeling en ontwikkelingen in de regelgeving voor accountants is, net als bij het onderwerp fraude, steeds vaker informatie in de controleverklaring opgenomen over de continuïteitsbeoordeling die wij uitvoeren. Om die reden vragen wij uw aandacht voor deze beoordeling. De continuïteitsafwegingen worden bij u op dit moment veelal expliciet gemaakt en zijn onderdeel van het proces waarin organisatie en bestuur worden betrokken. Evaluatie van de belangrijkste inschattingen van het management (voorzieningen) Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico’s of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen.
Binnen de voorzieningen maakt u conform het BBV onderscheid naar voorzieningen voor ‘verplichtingen, verliezen en risico’s’, ter ‘egalisering van kosten’ (‘groot onderhoud’), en ‘voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is’. Vooral de voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s en de voorzieningen ter egalisering van kosten zijn naar hun aard gebaseerd op veronderstellingen en schattingen van het management en het college. Zij schatten op basis van hun kennis van de gemeente en haar omgeving in wat het effect van de te voorziene risico’s, verplichtingen en kosten zal zijn in de komende jaren en wat de omvang van de voorziening moet zijn. Wij hebben voor deze gebieden het proces beoordeeld waarmee het management schattings-posten ontwikkelt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel en niet bedoeld om ons een oordeel te vormen over individuele schattingsposten. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt.
Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
19
Bevindingen Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
Schatkistbankieren Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor uw gemeente geldt voor 2022 per kwartaal een limiet van € 2.435.000. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de over- dan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2022 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat de gemeente Veendam in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien. Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden in de SiSabijlage 2022 geconstateerd Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2022. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren). Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze ‘0’ terecht is ingevuld. U hebt dit aan ons bevestigd.
De (verplichte) tabel met fouten en onzekerheden wat betreft de specifieke uitkeringen is opgenomen in bijlage 2 van dit accountantsverslag. Tijdens de controle hebben wij geen financiële fouten of onzekerheden geconstateerd.
Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet Normering topinkomens (WNT) De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2022 niet meer bedragen dan € 216.000 per jaar. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief, wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan, ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In 2022 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd.
20
Financiële positie
Per saldo persoonlijker
Financiële positie In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting van de ontwikkelingen in het vermogen en het resultaat van uw gemeente. De financiële positie is onder voorbehoud van de door ons geconstateerde onzekerheden.
Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen
De vermogenspositie van uw gemeente is ten opzichte van 2022 toegenomen In het BBV, de verslaggevingsregels van gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 2022 bedraagt afgerond € 11,0 miljoen voordelig. Per saldo is tussentijds afgerond € 4,0 miljoen aan de reserves toegevoegd, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2022 afgerond € 7,0 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het hiernavolgende overzicht hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2022 61,8% van het balanstotaal (2021: 59,6% van het balanstotaal).
Financiële positie Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
22
Financiële positie Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde rekeningresultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit de in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in de reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van politieke besluitvorming. De exploitatie over 2022 laat een voordelig gerealiseerd saldo van baten en lasten van € 11,0 miljoen positief zien, ten opzichte van een begroot saldo van € 2,1 miljoen positief, op basis van de vastgestelde primaire begroting. Dit is een voordeel van afgerond € 8,9 miljoen. Dat betekent dat het gerealiseerde voordeel ten opzichte van de primaire begroting circa 7,3% van de totale lastenomvang representeert.
Resultaten Exploitatieresultaat (in € 1.000) Totale baten
€ 132.786
Totale lasten
€ 121.793
Gerealiseerde saldo van baten en lasten Af: stortingen in reserves
€ 13.559
Bij: onttrekkingen aan reserves
€ 9.593
€ 10.993
Saldo mutaties reserves
€ 3.966
Gerealiseerd resultaat (na toevoeging)
€ 7.027
In de jaarstukken wordt in hoofdlijnen een verklaring gegeven voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. Daar blijkt uit dat een belangrijk deel van het voordelig resultaat met name wordt veroorzaakt door: • Actualisatie pensioenvoorziening € 0,7 miljoen voordelig. • Aanpassing BUIG/participatie € 1,6 miljoen voordelig. • Hogere baten omgevingsvergunningen € 0,7 miljoen voordelig. • Sport en zwembaden € 0,4 miljoen voordelig. • De overige afwijkingen verklaren per saldo een aanvullend voordeel van € 3,6 miljoen. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar de jaarstukken 2022.
23
Financiële positie Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
Het weerstandsvermogen is toegenomen Het weerstandsvermogen betreft de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit vanwege ingeschatte risico’s. De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit (voor de samenstelling hiervan verwijzen wij naar paragraaf “Weerstandsvermogen en Risicobeheersing” in uw jaarverslag 2022) bedraagt, € 15,2 miljoen positief (2021: € 11,2 miljoen positief). De gemeente heeft hierin een positieve ontwikkeling doorgemaakt, aangezien de beschikbare weerstandscapaciteit is gestegen van € 11,2 miljoen positief in 2021 naar € 15,2 miljoen in 2022. Dit betekent dat de gemeente beter in staat is om financiële risico's op te vangen en haar financiële positie is verbeterd. Dit kan een positieve uitwerking hebben op de gemeentelijke dienstverlening en investeringsmogelijkheden.
In vergelijking met de gesignaleerde risico’s in die in de jaarstukken van 2021 zijn becijferd (2021: € 10,0 miljoen) is de omvang van de gesignaleerde risico’s nu € 11,6 miljoen in de jaarstukken 2022. Door het hogere resultaat is de weerstandsratio verbeterd. De reden voor de stijging van de risico’s is voornamelijk veroorzaakt doordat nu € 1,5 miljoen is toegevoegd aan de risico inschatting als gevolg van de sterk oplopende prijsontwikkelingen. Voor meer details over uw weerstandspositie verwijzen wij u naar paragraaf “Weerstandsvermogen en Risicobeheersing” in uw jaarverslag 2022. Onderstaand laat ook duidelijk zien dat de weerstandsratio de laatste jaren schommelt tussen de 1 en 1,5.
Het is echter belangrijk om te blijven monitoren of de beschikbare weerstandscapaciteit voldoende is om mogelijke toekomstige risico's op te vangen. De inventarisatie van de risico’s die in de paragraaf “Weerstandsvermogen en Risicobeheersing” (in het jaarverslag) is opgenomen, geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een kans inschatting van het zich voordoen van het geïdentificeerde risico, om zo de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij wordt een doorlopend inzicht gegeven in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en wordt vermeld welke risico’s zijn verdwenen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook wordt een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de grootste risico’s.
2,00
2,50
1,50 1,50 1,00
1,31 1,10
1,06 1
1
1
1
2019
2020
2021
2022
0,50 -
Weerstandscapaciteitsratio Ondergrens 'voldoende' volgens gemeente Veendam
24
Organisatie
Per saldo persoonlijker
Administratieve organisatie en interne beheersing Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering
Wij hebben in november 2022 een interimcontrole verricht bij de gemeente Veendam. Tijdens deze interimcontrole richten wij ons vooral op de opzet en werking van de administratieve organisatie. Wij verrichten werkzaamheden ten aanzien van de procedures binnen de gemeente voor zover deze van belang zijn om een oordeel te vormen over de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening van de gemeente. Wij hebben hieronder een samenvatting opgenomen van de getoetste processen. Voor onderliggende details en bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter. In onze controle zijn de volgende aandachtspunten in de significante processen onderkend: - Aandachtspunten met betrekking tot het contractbeheer omtrent uitbestede diensten zoals bij het sociaal domein, sociale zaken, de salarisverwerking en de IT. - Het geven van invulling aan de rol van regievoerder voor de IT-omgeving met name in het licht van de uitbesteding aan GRID. - Ontwikkeling concern control in het licht van de rechtmatigheidsverantwoording.
-
Effecten inflatie en energiecrisis op verbonden en gesubsidieerde partijen. Inrichting administratie en bewaking kosten Oekraïners. Invoering Wet open overheid en Omgevingswet. Financieel perspectief vanaf 2026 in verband met de wijziging van financiering gemeenten. Risicomanagement. Toetsing prestatielevering bij inkopen. Aanbestedingsrisico’s bij inkooptransacties. Toets op prestatielevering bij subsidieverstrekking. Proces rondom uitbetaling leefgeld Oekraïners en energietoeslagen. Toenemende aandacht voor de onderwerpen fraude en continuïteit.
Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
26
Automatisering
Per saldo persoonlijker
Automatisering Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen hebben betrekking op de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen.
Betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking Overeenkomstig artikel 2:393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek zijn wij verplicht om onze bevindingen te rapporteren met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze controle heeft geen aangelegenheden geïdentificeerd die op dit gebied aan u gerapporteerd moeten worden, anders dan de waarnemingen zoals hiervoor besproken.
In het kader van de jaarrekeningcontrole over het boekjaar 2022 heeft Eshuis IT-auditwerkzaamheden uitgevoerd met betrekking tot de opzet en het bestaan van de algemene ITbeheersmaatregelen binnen de automatiseringsomgeving van de gemeente Veendam. Wij hebben daarbij uitsluitend die maatregelen getest die het meest relevant zijn in het kader van de jaarrekeningcontrole. Tijdens de werkzaamheden voor de 2022 jaarrekeningcontrole zijn voor gemeente Veendam de algemene ITbeheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld van de meest kritische applicaties rond het sociaal domein, inkoopfactuurverwerking, belastingen en het grootboek. Hiervoor hebben wij diverse General IT Controls rond de relevante informatiesystemen getoetst. Deze beheersing laat een adequaat basis volwassenheidsniveau zien. Onze bevindingen raken overigens alleen die onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de controle van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Hiervoor is een specifiek daarop gericht onderzoek noodzakelijk.
28
Overige aangelegenheden
Per saldo persoonlijker
Overige aangelegenheden Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering
Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd Met de opdrachtbevestiging van 15 augustus 2022 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2022. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: • Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado). • De Controleverordening gemeente Veendam (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet). • Het op 19 december 2022 door de raad ingestemde normenkader 2022.
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Veendam Ons zijn geen relaties bekend tussen Eshuis Registeraccountants B.V. en haar zuster- en of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid.
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging en is nader omschreven in het auditplan. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2022 voldoende voor de doelstelling van onze controle.
Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
30
Overige aangelegenheden Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig
Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2022. Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt. Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2022 uitgevoerd met inachtneming van de volgende goedkeuringstoleranties, zoals opgenomen in de door u vastgestelde controleverordening. Ter vergelijking zijn de grenzen uit de controle 2021 opgenomen.
Goedkeuringstoleranties
€ 1.350.000
Materialiteit
€ 1.160.000
€ 4.050.000
Onzekerheden
Rapporteringstolerantie
€ 3.480.000
€ 67.500 € 58.000
2022
2021
Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
31
Overige aangelegenheden Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering
In dit onderdeel geven wij een samenvatting van overige aangelegenheden en bepaalde vereiste communicaties. Bevestigingen van het management Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen verkregen aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Wij hebben van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Veendam een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. Geen meningsverschil met het management of beperking in reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
32
Overige aangelegenheden Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Veendam De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Eshuis ingebed. Ons zijn geen relaties bekend tussen Eshuis Registeraccountants B.V. en haar zuster- en of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Eshuis beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: • Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
• Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle partners en werknemers bij Eshuis. • Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften. • Procedures die erop gericht zijn dat onze partners en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven. • Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
33
Bijlagen
Per saldo persoonlijker
Bijlage 1: Niet-gecorrigeerde controleverschillen Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting
In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van niet-gecorrigeerde controleverschillen boven de rapportagedrempel van € 67.500. Aard van de controleverschillen
Rechtmatigheid
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode
NVT
NVT
Onrechtmatige bestedingen in het kader van de EU aanbestedingswet
€ 243.000
NVT
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode
€ 243.000
NVT
Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
35
Bijlage 1: Onzekerheden in de controle Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie
In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van onzekerheden in de controle boven de rapportagedrempel van € 67.500. Aard van de onzekerheden
Rechtmatigheid
Getrouwheid
Naar aanleiding van de controle is naar voren gekomen dat er ultimo 2022 nog een bedrag van € 452.000 in de vlottende activa is opgenomen waarvoor een toereikende onderbouwing ontbreekt. In 2023 wordt deze post door gemeente Veendam nader onderzocht.
€ 452.000
€ 452.000
De accountant van RIGG rapporteert over de uitkomsten ten aanzien van onzekerheden/fouten in de verantwoording. De verantwoording laat zien dat er € 357.000 aan onzekerheid is gerapporteerd die betrekking heeft op de geleverde jeugdzorg voor gemeente Veendam.
€ 357.000
€ 357.000
Totaal onzekerheden
€ 809.000
€ 809.000
Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
36
Bijlage 1: Tekortkomingen in de toelichtingen Inleiding
Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de raad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de raad deze nader dient te beoordelen.
Inhoudsopgave
Dit betreft niet alleen cijfermatige toelichtingen zoals de toelichting op de balans of de WNT-tabel, maar gaat ook over het voldoen aan de verslaggevingsvoorschriften en de consistentie tussen jaarrekening en jaarverslag.
Samenvatting
Aard van de gecorrigeerde controleverschillen Niet van toepassing
Rechtmatigheid
Getrouwheid
NVT
NVT
Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
37
Bijlage 2: Bevindingen controle SiSabijlage 2022 Veendam Inleiding Inhoudsopgave
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Bevindingen controle SiSa-bijlage
Fout of onzekerheid
Financiële omvang
Toelichting fout/onzekerheid
JenV A13
Regeling specifieke uitkering naleving controle coronatoegangsbewijzen
NVT
NVT
NVT
JenV A16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
NVT
NVT
NVT
FIN B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
NVT
NVT
NVT
BZK C32
Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen
NVT
NVT
NVT
BZK C43
Regeling reductie energiegebruik woningen
NVT
NVT
NVT
BZK C55
Aanpak energiearmoede
NVT
NVT
NVT
Organisatie
BZK C62
Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
NVT
NVT
NVT
Automatisering
OCW D1
Regionale meld- en coördinatiecentra voortijdig schoolverlaten
NVT
NVT
NVT
OCW D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)
NVT
NVT
NVT
Overig
OCW D11
Regeling specifieke uitkering extra financiële middelen RMCfunctie
NVT
NVT
NVT
OCW D12
Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020–2024
NVT
NVT
NVT
OCW D12A
Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020–2024
NVT
NVT
NVT
Samenvatting Bevindingen Financiële positie
Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
38
Bijlage 2: Bevindingen controle SiSabijlage 2022 Veendam Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Bevindingen controle SiSa-bijlage
Automatisering Overig
Financiële omvang
Toelichting fout/onzekerheid
OCW D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
NVT
NVT
NVT
OCW E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
NVT
NVT
NVT
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet – gemeentedeel 2016
NVT
NVT
NVT
SZW G3
Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen) – gemeentedeel 2016
NVT
NVT
NVT
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)
NVT
NVT
NVT
SZW G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2022
NVT
NVT
NVT
SZW G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gemeentedeel
NVT
NVT
NVT
SZW G13
Onderwijsroute 2022_ deel gemeente
NVT
NVT
NVT
GRO GRO2C
Verkeer en vervoer Groningen
NVT
NVT
NVT
GRO GRO8C
Leefbaarheid Groningen
NVT
NVT
NVT
Financiële positie Organisatie
Fout of onzekerheid
Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
39
Bijlage 2: Bevindingen controle SiSabijlage 2022 Veendam Inleiding Inhoudsopgave Samenvatting Bevindingen Financiële positie Organisatie Automatisering Overig
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Bevindingen controle SiSa-bijlage
Fout of onzekerheid
Financiële omvang
Toelichting fout/onzekerheid
VWS H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
NVT
NVT
NVT
VWS H7B
Regeling specifieke uitkering aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling (SiSa tussen medeoverheden)
NVT
NVT
NVT
VWS H8
Regeling Sportakkoord 2020-2022
NVT
NVT
NVT
VWS H12
Specifieke uitkering lokale preventieakkoorden en preventieaanpakken 2022
NVT
NVT
NVT
VWS H21
Specifieke uitkering cliëntondersteuning
NVT
NVT
NVT
VWS H25
Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden (ronde 3)
NVT
NVT
NVT
Oordeel getrouwheid:
Goedkeurend
Oordeel rechtmatigheid: Goedkeurend
Bijlagen
Accountantsverslag 2022 gemeente Veendam
40