08-02 Bijlage 1 - Nota van inspraak en overleg woonvisie Veendam (1)

Nota van inspraak en overleg ‘Wonen in Parkstad Veendam’ Woonvisie gemeente Veendam 2023 - 2027 1 augustus 2023

1. Inleiding Werken aan wonen doen we samen. Het opstellen van een nieuwe woonvisie voor de gemeente Veendam is een gezamenlijk proces geweest. De input van onze inwoners, maatschappelijke organisaties en partners is van grote waarde geweest in het opstellen van actueel woonbeleid. Deze nota van inspraak en overleg biedt een toelichting op het doorlopen proces en neemt de zienswijzen op de ontwerp-woonvisie in behandeling. Leeswijzer In hoofdstuk 2 van de nota van inspraak en overleg wordt het proces van de totstandkoming van deze woonvisie toegelicht. Hoofdstuk 3 behandelt de ontvangen zienswijzen. Dit hoofdstuk geeft een samenvatting van de zienswijzen en de reactie van de gemeente daarop weer. We geven daarbij direct aan tot welke eventuele aanpassingen aan de ontwerp-woonvisie dit leidt. In groen staan de aanvullingen, in rood de vervallen passages. Tot slot bevatten bijlage 1 en 2 een overzicht van de opbrengsten van de participatie.

2. Proces totstandkoming woonvisie In de totstandkoming van deze woonvisie zijn de samenleving en onze partners op het gebied van wonen meermaals betrokken. Hieronder wordt een kort overzicht geschetst van de wijze waarop met deze partijen geparticipeerd is. Online vragenlijsten Via een online vragenlijst werden inwoners uitgenodigd om hun ervaring met het wonen in Veendam en hun woonwensen met de gemeente te delen. Met een verkorte versie van de online vragenlijst zijn ook Veendammer jongeren als specifieke doelgroep gevraagd naar hun mening over het wonen in de gemeente. Zij zijn benaderd via het Winkler Prins (voortgezet onderwijs) en het Noorderpoort college (mbo). Tussen 13 januari en 19 februari 2023 konden inwoners deze online vragenlijsten invullen. In de vragenlijst werden mensen gevraagd naar hun huidige woonsituatie, de kwaliteiten van de gemeente Veendam, verbeterpunten voor het wonen in Veendam, hun woonwensen voor de toekomst en de belangrijkste onderwerpen als het om wonen gaat. In totaal is de vragenlijst door 375 personen ingevuld. De algemene vragenlijst werd 245 keer ingevuld en de vragenlijst voor jongeren 130 keer. De uitkomsten van de vragenlijsten vindt u in bijlage 1. Woonavonden

NOTA VAN INSPRAAK EN OVERLEG - WOONVISIE VEENDAM 2023 - 2027

1 van 12

Gedurende het proces zijn twee bijeenkomsten georganiseerd voor inwoners. Op deze avonden ging de gemeente het gesprek aan met de samenleving over (de toekomst van) het wonen in de gemeente Veendam. De eerste Woonavond vond plaats op 31 januari 2023. Tijdens de bijeenkomsten spraken inwoners en maatschappelijke organisaties met elkaar en de gemeente over de woonbehoeften en de knelpunten die daarbij spelen. In deelsessies gingen de aanwezigen dieper in op onderwerpen zoals woningen voor starters, woningen voor senioren, wonen en zorg en het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad. op 9 mei 2023 vond de tweede Woonavond plaats. Tijdens deze bijeenkomst werd de concept woonvisie gepresenteerd en besproken. Aanwezigen kregen de mogelijkheid om te reageren op de voorgestelde doelen en ambities. Per onderwerp werd het gesprek gevoerd over de ambities en de uitvoering. De inbreng van de deelnemers in de Woonavonden is meegenomen in de opgaven, ambities en maatregelen in deze woonvisie. Rondetafelgesprekken In het opstellen van de woonvisie is een brede groep aan professionele partners van de gemeente betrokken. In drie rondetafelgesprekken sprak de gemeente met een betrokken groep vertegenwoordigers van woningcorporatie Acantus, CHV, makelaars, beleggers, particuliere verhuurders en diverse zorg- en welzijnspartijen. Het eerste rondetafelgesprek vond plaats op 24 januari 2023.

In deze bijeenkomst stond het ophalen van informatie over opgaven en knelpunten die partijen signaleren centraal. Onderwerpen zoals de verduurzaming van de koop- en huurvoorraad, kansen voor starters en de balans tussen de groeiende groep zorgbehoevenden en de kleiner wordende groep zorgmedewerkers kwamen aan bod. Tijdens het tweede rondetafelgesprek op 16 maart 2023 gingen deelnemers in gesprek over de doelen en ambities voor het wonen in Veendam. Hier sprak men verder over wonen en zorg, de nieuwbouwopgave, betaalbaarheid en duurzame woningen en woonomgevingen. In het derde rondetafelgesprek op 18 april 2023 spraken de gemeente en woonpartners over de uitvoering van de ambities. Er werd gesproken over benodigde middelen en maatregelen, samenwerking en rolneming. De inbreng van onze woonpartners is meegenomen in de opgaven, doelen en maatregelen zoals die in deze woonvisie staan. In bijlage 2 vindt u de verslagen van de Woonavonden en rondetafelgesprekken.

NOTA VAN INSPRAAK EN OVERLEG - WOONVISIE VEENDAM 2023 - 2027

2 van 12

3. Reactienota zienswijzen ontwerp-woonvisie ‘Wonen in Parkstad Veendam’ Het college van Burgemeester en Wethouders heeft op 12 juni 2023 de ontwerp-woonvisie ‘Wonen in Parkstad Veendam’ 2023 - 2027 vastgesteld. De ontwerp-woonvisie heeft van 14 juni 2023 tot en met dinsdag 25 juli 2023 voor een periode van 6 weken ter inzage gelegen. Er zijn 3 zienswijzen bij de gemeente ingediend. Het college bedankt alle indieners van een zienswijze voor hun betrokkenheid. In dit hoofdstuk wordt elke ingediende zienswijze samengevat, worden de reacties beantwoord en wordt aangegeven of en op welke wijze de zienswijze tot aanpassingen aan de woonvisie leidt.

3.1 Zienswijze 1 - Provincie Groningen Op 24 juli heeft de provincie Groningen in de brief ‘Reactie op ontwerp-woonvisie Veendam 2023-2027’ een zienswijze ingediend op de ontwerp-woonvisie ‘Wonen in Parkstad Veendam’ 2023-2027. In de zienswijze toetst de provincie Groningen de ontwerp-woonvisie onder andere aan de Omgevingsverordening Provincie Groningen 2022 (geconsolideerde versie november 2022), de afspraken uit het Prestatiekader RWLP Regio Oost-Groningen 2018-2023 (hierna prestatiekader) en de Regionale Woondeal Oost-Groningen. Ook geeft de provincie de gemeente Veendam nog enkele andere opmerkingen mee.

NOTA VAN INSPRAAK EN OVERLEG - WOONVISIE VEENDAM 2023 - 2027

3 van 12

Omschrijving reactie:

Reactie gemeente:

Aanpassing in Woonvisie (in groen de aanvullingen, in rood de vervallen passages)

Afwegingskader In de bijlage heeft u een afwegingskader voor woningbouwplannen toegevoegd. Het afwegingskader biedt duidelijkheid aan initiatiefnemers met woningbouwplannen. Het transparant maken van beslissingen onderschrijven wij van harte. Echter is het wel onduidelijk welke criteria door de gemeente worden aangeduid als 'knock-out' criteria. We verzoeken de gemeente dit te verduidelijken.

In de toelichting bij het afwegingskader is aangegeven dat alleen de ja/nee-criteria knock-out criteria betreffen.

Geen aanpassingen

Statushouders In de ontwerp-Woonvisie verwijst u een aantal keer naar statushouders. Hierbij willen wij aangeven dat statushouders een andere status hebben dan andere aandachtsgroepen. De gemeente heeft een wettelijke taak en daarmee een realisatieverplichting om deze groep te huisvesten. We willen de gemeente verzoeken dit aan te passen in de ontwerp-Woonvisie.

De gemeente erkent dat statushouders een andere status hebben dan andere aandachtsgroepen. In maatregel D5 is dit al voldoende toegelicht. In de uitdagingen zullen we de aparte status van statushouders nog expliciet toelichten.

Pagina 18, uitdaging 4: Daarin gaat het naast zorgdoelgroepen ook om statushouders, woonwagenbewoners, studenten, arbeidsmigranten en andere spoedzoekers. Statushouders hebben hierbinnen een andere status dan andere aandachtsgroepen, vanwege de wettelijke taak en realisatieverplichting die gemeenten hebben om deze groep te huisvesten.

Woningbouwaantallen De meest recente afspraken die gemaakt zijn over woningbouwaantallen in Veendam zijn opgenomen in de Regionale Woondeal Oost-Groningen. Hierin is afgesproken dat de gemeente tot en met 2030

Naar wij hebben begrepen betreffen de woningbouwaantallen in de regionale Woondeal minimumaantallen en geen bovengrens. Met een ambitie van 800 woningen, wordt aan de afspraak om minimaal 739 woningen toe te voegen voldaan.

Geen aanpassingen

NOTA VAN INSPRAAK EN OVERLEG - WOONVISIE VEENDAM 2023 - 2027

4 van 12

739 woningen bouwt. In de ontwerp-Woonvisie wordt gesproken over 800 woningen. We verzoeken de gemeente de woningbouwaantallen in de woondeal en de ontwerp-Woonvisie gelijk te stellen.

Hier bovenop heeft de gemeente nog een eigen extra ambitie. Dit is in eerder (ambtelijk) overleg met de provincie afgestemd.

Uitbreidingslocatie In de ontwerp-Woonvisie heeft u aangegeven dat u voor de periode na 2030 gaat onderzoeken waar nieuwe (grootschalige) uitbreidingsmogelijkheden liggen, zoals afgesproken in de regionale woondeal Oost-Groningen. Vanuit de provincie denken wij graag mee over deze uitbreidingsmogelijkheden.

Over mogelijke toekomstige uitbreidingsmogelijkheden wordt door de provincie Groningen en de gemeente Veendam reeds samen nagedacht in het kader van Bodem en Water Sturend. Graag blijven wij op dit onderwerp samenwerken en gebruikmaken van de input van de provincie.

Geen aanpassingen

Zelfbewoningsplicht In de ontwerp-Woonvisie wordt gesproken over het continueren van de zelfbewoningsplicht. De maatregelen en de eisen waarbinnen deze zelfbewoningsplicht valt worden niet gespecificeerd. We willen de gemeente aanraden om een beschrijving te geven van de uit te voeren maatregelen voor deze zelfbewoningsplicht.

Het gaat in de ontwerp-woonvisie om het continueren van een reeds bestaande zelfbewoningsplicht. Het voert te ver om in de woonvisie te herhalen wat in bestaand beleid al is vastgelegd.

Geen aanpassingen

Maak klimaatadaptatie onderdeel van de woonvisie Op biz. 23 van de ontwerp-Woonvisie is een paragraaf 'klimaatadaptieve woonomgeving' opgenomen, maar hier wordt alleen ingegaan op vergroening van de woonomgeving. Klimaatverandering en de gevolgen daarvan op de

De gemeente Veendam dankt de provincie voor de waardevolle input op het gebied van klimaatadaptatie. We herkennen de benoemde opgaven. Als gemeente moeten wij goed kijken wat we in de Woonvisie opnemen en wat we al in ander beleid hebben vastgelegd of gaan vastleggen. In de ontwerp-woonvisie is klimaatadaptatie al wel een

Pagina 29, C2:

NOTA VAN INSPRAAK EN OVERLEG - WOONVISIE VEENDAM 2023 - 2027

5 van 12

We maken afspraken over: • De nieuwbouwopgave in de sociale huur: aantallen, doelgroepen en locaties (zie ook maatregel C1.); • Betaalbaarheid van woningen, woonlasten en

woonomgeving komt zeer beperkt aan de orde. We adviseren om klimaatadaptatie mee te nemen als integraal onderdeel van de woningbouwopgave. Het gaat daarbij zowel om de locatiekeuze bij nieuwe ontwikkelingen, de inrichting van de openbare ruimte en de bouwwijze van de woningen, en ook het klimaatbestendig maken van de bestaande woningvoorraad. Impact klimaatverandering op de gebouwde omgeving Klimaatverandering heeft impact op burgers en de gebouwde omgeving: extreme neerslag en overstromingen kunnen leiden tot schade aan woningen en gebouwen. Tijdens hittegolven blijkt dat de temperatuur in woningen zodanig hoog wordt dat gezondheidsrisico’s optreden. Dit is niet alleen in relatief oude voorraad een uitdaging, maar ook bij nieuwere woningen die (te) goed zijn geïsoleerd. Daarnaast kunnen eigenaren van woningen door droogte te maken krijgen met schade aan hun fundering. Klimaatverandering zet de leefbaarheid onder druk. Maar het biedt ook kansen. Door de gebouwde omgeving aan te passen en klimaatbestendig te maken kan een veiligere, groenere en gezondere leefomgeving.

belangrijk onderdeel van ons afwegingskader voor woningbouw en transformatie en van onze nieuwbouw- en verduurzamingsambities. Zoals eerder genoemd zijn we bovendien bezig met het uitwerken van Bodem en Water Sturend als het gaat om mogelijke toekomstige uitbreidingsmogelijkheden. De door de provincie genoemde instrumenten en stresstest geven wij, voor zover nog niet bekend, mee aan onze collega duurzaamheid en klimaat. Als het gaat om de bestaande woningvoorraad voegen we klimaatadaptatie toe aan de onderwerpen voor de toekomstige prestatieafspraken.

De grootste knelpunten die ontstaan door klimaatverandering (waaronder wateroverlast en hittestress) zijn in beeld gebracht in de uitgevoerde

NOTA VAN INSPRAAK EN OVERLEG - WOONVISIE VEENDAM 2023 - 2027

6 van 12

voorkomen/beperken van betalingsproblemen; • Kansen voor starters; • De verduurzamings- en verbeteringsopgave; • Wonen en zorg; • Het huisvesten van aandachtsgroepen in een passende woning en in een passende woonomgeving; • Bevordering van de kwaliteit van de leef- en woonomgeving; • Het klimaatbestendig maken van de bestaande woningen en wijken.

gemeentelijke klimaatstresstest. We adviseren om de resultaten van deze stresstest te betrekken bij de woonvisie. Nieuwe ontwikkelingen Voor nieuwe ontwikkelingen heeft onder meer de locatiekeuze invloed op het risico van overstromingen, schade door extreme regenval en de langetermijngevolgen van bodemdaling en verzakkingen. Risico’s kunnen ook worden beperkt in de ruimtelijke inrichting en op gebouwniveau. Het tegengaan van hittestress speelt ook bij de ruimtelijke inrichting en op gebouwniveau. Het Rijk heeft een aantal instrumenten ter beschikking gesteld die toegepast kunnen worden bij nieuwe ontwikkelingen. Advies is om deze te betrekken bij de woonvisie. Het "(concept) ruimtelijk afwegingskader voor een klimaatadaptieve gebouwde omgeving" geeft antwoord op de vraag waar, gegeven de risico’s vanuit het water- en bodemsysteem, het beste gebouwd kan worden en/of welke opgave er ligt. De "Landelijke maatlat voor een groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving" geeft aan hoe er klimaatbestendig ingericht en gebouwd kan worden. Daarnaast is er informatie te vinden in de klimaateffectatlas, de kamer brief 'water en bodem sturend (25-11-2022) en de handreiking decentrale regelgeving klimaatadaptief en natuurinclusief

NOTA VAN INSPRAAK EN OVERLEG - WOONVISIE VEENDAM 2023 - 2027

7 van 12

bouwen, inrichten en beheren. Bestaande woningen Daarnaast is het klimaatbestendig maken van de bestaande woningvoorraad een grote opgave. Dit komt niet terug in de woonvisie. Hierbij is de inzet van corporaties van groot belang. Het integreren van het klimaatadaptief maken van woningen/wijken in het reguliere werk van corporaties kan veel effect hebben.

3.2 Zienswijze 2 - Inwoner Via de mail hebben we de volgende zienswijze van een inwoner ontvangen die niet bij de woonavonden aanwezig kon zijn en wel haar input wilde meegeven. Deze inwoner geeft daarin aan positief te zijn over de ontwerp-woonvisie en geeft enkele aandachtspunten mee voor het wonen voor senioren. Omschrijving reactie:

Reactie gemeente:

Aanpassing in Woonvisie (in groen de aanvullingen, in rood de vervallen passages)

Dank voor dit document. Goed verhaal zeg! Helder en veelomvattend, complimenten hoor! Ik zal het doorsturen naar deze en gene. Ik word er wel blij van!

We danken de indiener voor de complimenten en zijn blij dat de ontwerp-woonvisie positief wordt ontvangen.

Geen aanpassingen.

Nu ik tot de doelgroep “senioren” toegetreden ben bekijk ik eea uiteraard met andere ogen. Ik praat

We herkennen het signaal van de indiener en hebben dit in de participatie ook regelmatig terug

Geen aanpassingen.

NOTA VAN INSPRAAK EN OVERLEG - WOONVISIE VEENDAM 2023 - 2027

8 van 12

regelmatig met medesenioren over toekomstig wonen. Wat ik veel hoor is “buitenruimte” en dat hoeft niet persé een tuin te zijn. Niet te klein maar zeker ook niet te groot. Ik weet bv dat velen wel naar de Draverij willen, maar het niet doen omdat de balkons piepklein zijn en ook een bungalow met een lap grond erbij is niet aantrekkelijk. Een (zeer) ruim balkon bij een appartement of een grondgebonden woning met een flink terras/kleine tuin is mooi. En minstens zo belangrijk als de woning zelf.

gehoord. We verwachten hieraan tegemoet te komen met onze ambitie om tot een divers woningaanbod voor senioren te komen (pagina 22) en met de criteria uit ons afwegingskader (bijlage 2)

3.3 Zienswijze 3 - Voormalig inwoner Via de mail hebben we de volgende zienswijze van een voormalig inwoner ontvangen die niet bij de woonavonden aanwezig kon zijn en wel zijn input wilde meegeven. Omschrijving reactie:

Reactie gemeente:

Aanpassing in Woonvisie (in groen de aanvullingen, in rood de vervallen passages)

In 2013 kwamen mijn vrouw en ik tot de conclusie dat we moesten gaan kijken naar een appartement. Ik had een aneurysma gehad, mijn vrouw was niet de sterkste en we hadden een tuin van ruim 1.400 m². We zijn gaan kijken waar het mogelijk was om te gaan wonen, wetende dat we beiden achter een rollator zouden gaan lopen. In 2013 lagen alle

We herkennen het signaal van de indiener en hebben dit in de participatie ook regelmatig terug gehoord. We verwachten hieraan tegemoet te komen met onze ambitie om tot een divers woningaanbod voor senioren te komen (pagina 22), om tot een passend zorggeschikt woningaanbod voor zorgbehoevenden te komen, met voorzieningen nabij (pagina 31) en met de criteria

Geen aanpassingen

NOTA VAN INSPRAAK EN OVERLEG - WOONVISIE VEENDAM 2023 - 2027

9 van 12

noodzakelijke voorzieningen niet naast de gewenste deur. Nadat we 53 jaar in Veendam (sorghvliet) hebben gewoond zijn we verhuisd naar Emmen. Lokatie Molenstreek; geen supermarkt, geen arts, enz. Het Loydsplein, zo heb ik begrepen, zou wel veel zorg kunnen bieden, maar geen supermarkt. Rond de Kerkstraat heb je wel weer meer mogelijkheden, maar maak je plannen voor ouderen, neem een rollator en ga dan al lopend op onderzoek uit. Nu woon ik naast het station, boven fysio, apotheek, naast huisartsen praktijk, naast notaris, naast juridisch loket, tegenover bloed-prikken, Jumbo, en dat (met rollator) op 10 min. vanaf de markt. Ondanks dat we dus alles achter ons hebben gelaten zijn we heel gelukkig met ons appartement. Ik schrijf dit; opdat er ook gekeken wordt naar woningen voor ouderen en met de ervaringen van ouderen.

NOTA VAN INSPRAAK EN OVERLEG - WOONVISIE VEENDAM 2023 - 2027

uit ons afwegingskader (bijlage 2).

10 van 12

4. Ambtshalve wijzigingen Ten opzichte van de ontwerp-woonvisie zijn de volgende ambtshalve wijzigingen doorgevoerd: -

Pagina 29. C5 dubbele tekst verwijderen: Met de zelfbewoningsplicht verplichten we woningeigenaren om hun woning zelf te bewonen en verbieden het hiermee om de woning door te verhuren. Met het instrument zelfbewoningsplicht verplichten we woningeigenaren om hun woning zelf te bewonen en verbieden het hiermee om de woning door te verhuren.

NOTA VAN INSPRAAK EN OVERLEG - WOONVISIE VEENDAM 2023 - 2027

11 van 12

NOTA VAN INSPRAAK EN OVERLEG - WOONVISIE VEENDAM 2023 - 2027

12 van 12