08-02 AWe250987 Woonzorgvisie gemeenten Oost-Groningen - versie Veendam (definitief concept)
Tekst van het document
Voor in het uitvoeringsplan:
Wij voeren een bewustwordingscampagne over het belang van tijdig nadenken over langer thuis wonen.
We informeren woningeigenaren actief over het levensloopbestendig maken van hun woning.
We ondersteunen onze inwoners met maatregelen om (tijdig) hun woning aan te passen.
Daarnaast vinden we het belangrijk om vanuit preventie te kijken naar activiteiten die eraan bijdragen dat onze inwoners gezond(er) oud worden, waardoor de mogelijkheden om lang(er) zelfstandig te blijven wonen, worden vergroot. Ook voor de verschillende aandachtsgroepen speelt preventie een
bewust te maken van passende alternatieven.
maatschappelijke bewegingen als Positieve Gezondheid. We verstevigen ons lokale preventiebeleid op alle leefgebieden.
We informeren organisaties over de opgaven die er zijn met betrekking tot ouderen en aandachtsgroepen met als doel om bewustwording te creëren onder de organisaties dat zij samen aan
onze jongeren met een zorg- of ondersteuningsvraag. Voor deze groepen verergering of verzwaring van problematiek, tijdelijk in een instelling moeten verblijven. Stimuleren om zinvol bezig te zijn vinden we hier zeer van belang. Ook willen we ervoor zorgen dat inwoners die dak- of thuisloos dreigen te raken vroegtijdig worden geholpen.
We stimuleren een gezonde levensstijl aan de hand van
belangrijke rol. Daarbij gaat het naast volwassenen, ook nadrukkelijk om vinden we het belangrijk om te voorkomen dat zij als gevolg van
We stimuleren een toekomstgerichte woonkeuze door inwoners
de lat staan om (samen met inwoners) de opgaven aan te pakken.
We stimuleren inwoners om zinvol bezig te zijn, door hen te informeren over het aanbod aan dag- en welzijnsactiviteiten.
Speerpunt 2. Noaberschap en zorgzame wijken
De gemeente en alle betrokken netwerkpartijen moeten hier gezamenlijk in staan. Er is niet genoeg zorg om aan de vraag te voldoen. Dit heeft directe gevolgen voor de wijk waarin inwoners wonen en voor de keuzemogelijkheden met betrekking tot de toekomst.
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 26
1 2 3 4 5
CONCEPT
elkaar kennen, helpen en ondersteunen, omkijken naar elkaar en waar Om de uitdagingen van een groeiend aantal kwetsbare inwoners,
eenzaamheid wordt voorkomen. Waarbij we ook oog hebben voor de
afnemende potentiële mantelzorgers en een krimpend aantal zorg-
grenzen aan steunstructuren.
professionals aan te gaan, ligt een deel van de oplossing in het stimuleren van noaberschap en het creëren van zorgzame wijken.
Door in te zetten op de versterking van noaberschap bevorderen we niet alleen praktische hulp en informele hulp, maar creëren we ook emotionele
Ons doel is om ervoor te zorgen dat we bestaande (steun)structuren uit
steun en sociale interactie. Vrijwilligerswerk, sociale activering en informele
het sociale netwerk van ouderen en aandachtsgroepen behouden en waar
inzet verdienen hier een stevigere plek. Hiermee streven we ernaar de
nodig versterken.
druk op zorg- en welzijnspartijen te verlichten en de veerkracht van de gemeenschap te versterken. En dat de zorg beschikbaar blijft voor hen die
Een algemene trend die we zien is dat het individualisme in Nederland
het echt nodig hebben. Zo bouwen we aan een inclusief en ondersteunend
toeneemt. Mensen stellen zichzelf en eigen belangen eerder voorop. Dit
woon- en leefklimaat waarin inwoners met een zorg- of
vraagt om extra inzet en moeite op het speerpunt Noaberschap en
ondersteuningsvraag kunnen rekenen op zowel informele als formele
zorgzame wijken. Mensen moeten naar elkaar om gaan kijken en elkaar
ondersteuning.
1
hierin ondersteund worden. Het Noaberschap in Veendam is niet overal
Gemeenschappen zijn echter ook zelf aan zet bij de realisatie van deze
volop aanwezig. Hier ligt een opgave voor de gemeente en haar inwoners.
zorgzame wijken. Het bewustzijn onder inwoners over het nut en de
2
GGD-onderzoek geeft daarnaast aan dat er nog veel eenzaamheid is en dat
noodzaak hiervan is essentieel, waarbij tevens een cultuurverandering
dit toeneemt
vereist is. Om deze verandering mogelijk te maken, zijn randvoorwaarden
helpen. De gedachtegang moet gaan van ‘ik’ naar ‘wij’ en inwoners moeten
1415
. Het behouden en (waar nodig) versterken van het
noaberschap is van belang voor ouderen met een zorg- of
cruciaal, zoals toegankelijke openbare ruimte, voldoende ontmoetings-
ondersteuningsbehoefte en heeft ook positieve impact op andere
plekken, en een groep overstijgende samenwerking tussen informele en
doelgroepen voor een zachte landing in de wijk. Veendam zal daarom fors
formele zorg.
moeten inzetten op ‘gemeenschapsopbouw’. We gaan informele steunstructuren, hun reikwijdte en doelgroep-oriëntatie inventariseren en consequent monitoren. We willen toewerken naar zoveel mogelijk zorgzame wijken en buurten. Een omgeving waarin inwoners, ongeacht leeftijd of zorgbehoefte, zich comfortabel en veilig voelen. Waar inwoners
14 15
Voor in het uitvoeringsplan:
We enthousiasmeren inwoners om deel te nemen aan het creëren van toegankelijke ontmoetingsplekken in de wijken, waar zij elkaar kunnen ontmoeten en sociale activiteiten kunnen organiseren.
https://www.vzinfo.nl/eenzaamheid/regionaal/volwassenen https://ggdgroningen.incijfers.nl/dashboard/dashboard/eenzaamheid AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 27
3 4 5
CONCEPT
We bieden trainingen en workshops aan voor inwoners om hun kennis en vaardigheden op het gebied van mantelzorg en sociale cohesie te vergroten, zodat zij beter voorbereid zijn om elkaar te ondersteunen.
We gaan samen met inwoners en organisaties gebiedsgericht aan de slag met het behouden en versterken van noaberschap/zorgzame wijken.
We gaan werken met een lokaal afgestemde wijk of kern typologie.
We stimuleren sociale projecten, zoals buurtinitiatieven, vrijwilligerswerk, informele initiatieven en inloophuizen voor zinvolle dagbesteding voor thuiswonende dementerende ouderen, mantelzorg-ondersteuning en andere aandachtsgroepen.
We verstevigen de samenwerking tussen partijen die informele of formele zorg en ondersteuning bieden.
We zorgen voor betere nazorg en steunstructuren voor uitgestroomde, zelfstandig wonende aandachtsgroepen in onze gemeenten.
We zetten in op initiatieven gericht op leefgemeenschappen met meerdere doelgroepen en betrekken hierbij de wijk en omgeving.
We zoeken de verbinding met het programma Groninger Kracht.
Speerpunt 3. Gedifferentieerd woonzorgaanbod
Ons doel is om ervoor te zorgen dat we een gedifferentieerd en passend woonzorgaanbod realiseren voor ouderen en aandachtsgroepen, met daarbij ook specifieke aandacht voor jongeren met een zorgvraag. Dit betekent dat we, rekening houdend met de huidige en toekomstige behoefte, in onze woningbouwprogrammering sturen op de bouw van 16
voldoende passende woningen en woonvormen. Daarover gaan wij in gesprek met marktpartijen: projectontwikkelaars, aannemers, makelaars, woningcorporaties, particuliere verhuurders en bouwbedrijven. Dat gaat zowel om aanpassing van de bestaande woningvoorraad als om de (nieuw)bouw van nultreden woningen, geclusterde woningen en zorggeschikte woningen. We zijn ons bewust dat slechts een deel van deze opgave gerealiseerd wordt in de (sociale)huursector, we kijken daarom ook nadrukkelijk naar de (mogelijkheden in de) koopsector. Naast voldoende, passende woningen in de reguliere woningvoorraad (huur en koop), hebben we oog voor de specifieke woonvormen voor de verschillende groepen. Het gaat hierbij ook nadrukkelijk om zogeheten tussenvormen, woonvormen tussen thuis en een intramurale instelling, zoals bijvoorbeeld een verpleeghuis. We nodigen partijen uit om met passende, innovatieve plannen te komen, die aansluiten bij de lokale behoefte. Innovatieve initiatieven kunnen de randvoorwaarden vergemakkelijken om passende zorg of ondersteuning te bieden binnen betreffende woonvorm, zoals een ouderenflat met huisartsenpost, samenwonen van doelgroepen, innovatieve vormen ter voorkoming van dakloosheid of andere onconventionele woonvormen. Daarbij vinden we het belangrijk dat er ook voldoende aandacht is voor dementievriendelijk bouwen16.
We passen onze programmering periodiek aan op basis van veranderingen en voortschrijdend inzicht waardoor de woningbehoefte hoger of lager uit kan vallen: het blijft onzeker. Inzetten op de bouw van vooral betaalbare,
https://www.alzheimer-nederland.nl/belangenbehartiging/standpunten/woonvormen-voor-mensen-met-dementie AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 28
1 2 3 4 5
CONCEPT
wat kleinere nultredenwoningen vergroot de doorstroming in de
organisaties. Deze onderlinge samenwerking moet ingegeven zijn vanuit
woningvoorraad. Het schept een aanbod dat aantrekkelijk is voor jonge
integraliteit.
alleenstaanden en stellen, en vooral voor ouderen die bij verhuizing weer een gezinswoning vrijmaken voor een gezin dat wil doorstromen. Als gemeente staan we positief tegenover de ontwikkeling van nieuwe woningen en woonvormen, maar wel binnen de kaders van ons ruimtelijk beleid en woonbeleid. We gaan dergelijke initiatieven faciliteren. Woonvormen waar jong en oud samenkomen worden gestimuleerd omdat ze bijdragen aan de ontmoeting en ook zorg voor elkaar, wat in onze
Voor in het uitvoeringsplan:
woningen voor ouderen.
ouderen en aandachtsgroepen beter benutten. Hiertoe behoort ook eventueel het tijdelijk benutten van locaties die op nominatie staan voor sloop en/of herbestemming. Mogelijkheden verkennen we
Een groot deel van onze woningvoorraad is in principe om te vormen tot
gezamenlijk.
ouderen en aandachtsgroepen beter benutten. Hiertoe behoort ook
weghalen van drempels. Ons uitgangspunt is dat de woningeigenaar
het tijdelijk benutten van locaties die op nominatie staan voor sloop
primair verantwoordelijk is voor het levensloopbestendig maken van de verantwoordelijkheid op te pakken. Met de regiogemeenten maken we afspraken over de huidige spreiding en de toekomstige, gewenste spreiding van woonzorgvormen over de regio. Dit is met name van belang bij woonzorgvormen die een regionale of soms zelfs bovenregionale behoefte invullen.
We gaan het bestaande vastgoed van corporaties, zorgaanbieders en particulieren dat ingezet kan worden voor de huisvesting van
doorvoeren van aanpassingen, zoals het installeren van een traplift en het
woning. De gemeente ondersteunt waar nodig om die eigen
We gaan het bestaande vastgoed van corporaties, zorgaanbieders en particulieren dat ingezet kan worden voor de huisvesting van
woningbouwinitiatieven die in de samenleving ontstaan.
ondersteunen om hun woning levensloopbestendig te maken bij het
We zorgen voor voldoende passende woningen voor de aandachtsgroepen en urgente groepen.
vergrijzende gemeente van belang is. We ondersteunen hierbij
een levensloopbestendig. Als gemeente willen we woningeigenaren
We zorgen voor voldoende nultreden-, geclusterde en zorggeschikte
en/of herbestemming.
We bieden meer ruimte voor het tijdelijk plaatsen van premantelzorgwoningen.
We beoordelen lokale plannen voor woonzorgvormen aan de hand van een afwegingskader.
We ontwikkelen een regionaal spreidingsplan voor onze huidige en toekomstige woonzorgvoorzieningen.
Een gedifferentieerd woonzorgaanbod is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het fysieke en sociale domein binnen de ambtelijke
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 29
1 2 3 4 5
CONCEPT
We versterken de leefbaarheid in onze wijken en buurten met (relatief) veel corporatief bezit17.
We zetten in op het gericht toewijzen van nultreden, zorggeschikte
Gildenbuurt, Golflaan, Somerlust) Wildervank ten noorden van de Nijveenlaan
Wildervanksterdallen
en geclusterde woningen aan de doelgroepen waar deze voor zijn
Woellust
Ommelanderwijk
bedoeld.
Langebosch
Zuidwending
We zorgen voor een stevige verankering van het benodigde
Langeleegte
woonzorgaanbod in het lokale omgevingsplan.
Egypteneinde
We ondersteunen burgerinitiatieven bij de aanvraag- en vergunningsprocedures voor woonzorgvormen, zoals bijvoorbeeld Kleinschalige woonvormen, Tiny Houses, Hofjes.
Beneden Verlaat
We constateren dat in veel delen van Veendam zorg- en welzijnsvoorzieningen, maar ook dagelijkse voorzieningen niet op loopafstand
Speerpunt 4. Passend voorzieningenniveau
Ons doel is om ervoor te zorgen dat in onze gebieden een minimaal voorzieningenniveau beschikbaar blijft, zodat inwoners met een zorg- of ondersteuningsvraag zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Hierbij houden we rekening met de bestaande gebiedsindeling van onze gemeente18. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen:
bereikbaar zijn. Dit zorgt voor de nodige uitdagingen voor inwoners met een zorg- of ondersteuningsbehoefte. Welzijnsorganisaties en vrijwilligers krijgen hierbij mogelijkerwijs een grotere rol. Ook is het niet in alle situaties (meer) mogelijk om zorg- en ondersteuning aan huis te bieden. Dit hangt samen met reisafstand bij de buitengebieden, waardoor zorgaanbieders met het groeiende personeelstekort niet kunnen garanderen in niet planbare situatie tijdig aanwezig te zijn. Dit dwingt ons om keuzes te
Tabel 5. Gebiedsindeling gemeente Veendam
maken, niet alles kan overal. Hier moeten we eerlijk over zijn. De
1. Centrum (incl. linten Ooster- & Westerdiep)
aanwezigheid van goede mobiliteitsmogelijkheden in de gemeente
2. Woongebieden
3. Linten / dorpen
Veendam maakt wel dat de bereikbaarheid van voorzieningen hier een
Veendam Noord
Borgercompagnie Wildervank ten zuiden van de
Sorghvliet
Nijveenlaan
Buitenwoel (Zilverpark,
17 18
Bareveld
minder grote opgave is dan in buurgemeenten. We hebben ook specifieke aandacht voor de rol en de positie van de huisarts als onderdeel van het benodigde voorzieningenaanbod.
Met name doordat particuliere huishoudens met zorggebruik relatief vaak in corporatiewoningen wonen. Zie hiervoor Woonzorganalyse Stec Groep p41. Omgevingsvisie Veendam, februari 2025 AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 30
1 2 3 4 5
CONCEPT
Verschillende huisartsen zitten met uitdagingen op het vlak van praktijkopvolging, maar soms ook met een huisvestingopgave. Welzijn speelt daarnaast een belangrijke rol in het zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Het welzijnsaanbod in de gemeente
Voor in het uitvoeringsplan:
We zorgen voor voldoende ontmoetingsplekken.
We gaan werken met een lokaal afgestemde wijk of kerntypologie.
We inventariseren de bestaande mobiliteits- en vervoersoplossingen voor onze inwoners en medewerkers en versterken deze waar
levert een belangrijke bijdrage daar waar het gaat om psychosociale ondersteuning, participatie, preventie van eenzaamheid en empowerment. De aanwezigheid van welzijn maakt onderdeel uit van het basis
nodig.
huizen) hoe we kunnen zorgen voor een dekkend netwerk van
voorzieningenniveau. Met name voor ouderen die niet in de nabijheid van zorg-, welzijns- en dagelijkse voorzieningen wonen zoeken we naar oplossingen. Bijvoorbeeld
huisartsen en SOG’s over de kernen en intramurale verpleegzorgplekken.
omarmen, zorgtechnologie in te zetten, ‘woonzorgzones’ te creëren of te versterken en mobiliteits- en vervoersoplossingen te vergroten. Daar waar dit regionaal wordt ingekocht, dient dit voorzieningenniveau ook regionaal te worden afgestemd.
We maken afspraken met zorgaanbieders, de zorgverzekeraar en het zorgkantoor over mogelijkheden- en onmogelijkheden om in de
door slim samen te werken met zorgpartijen, plekken voor ontmoeting en sociale interactie te creëren, zorginitiatieven uit de samenleving te
We onderzoeken met de huisartsen en de SOG (binnen verpleeg-
verschillende kernen planbare- en niet planbare zorg te leveren.
We stimuleren de inzet en het gebruik van zorgtechnologie.
Lokaal hanteren we het regionale spreidingsplan en afwegingskader ter bepaling van (planologische) medewerking aan nieuwe vestigingen en uitbreiding van bestaande zorg- en woonzorgvoorzieningen.
Tot slot vinden we het belangrijk, daar waar het voorzieningen betreft, om
1 2 3 4
specifiek aandacht te hebben voor het voorzieningenniveau van de toenemende groep ouder wordende inwoners met dementie en hun mantelzorgers.
5
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 31
CONCEPT
4. Van beleid naar uitvoering Deze woonzorgvisie biedt het kader van waaruit we samen met onze inwoners en partners aan de slag gaan. In het vorige hoofdstuk beschreven we onze visie, de speerpunten van ons beleid en de daar bijbehorende doelen. In dit hoofdstuk beschrijven we hoe we met deze doelen aan de slag gaan. Dit werken we uit in een uitvoeringsplan op hoofdlijnen.
4.1
Wat doen we al?
In deze paragraaf bieden we een overzicht van de initiatieven en programma's die we reeds hebben opgezet in lijn met de speerpunten voor beleid. Bewustwording
In Veendam wordt op verschillende manier gewerkt aan bewustwording bij onze inwoners en organisaties en een gezonde leefstijl. We organiseren vitaliteitsdagen voor ouderen en gaan het gesprek over de toekomst en zorg aan met onze inwoners. Via het meldpunt Bezorgd en het geriatrisch netwerk herkennen professionals, vrijwilligers en inwoners signalen van problemen eerder. Organisaties in het OGGZ-netwerk, de GGD, deBasis, Acantus, politie, VNN, Lentis, en onze wijk GGZ’er reageren hier preventief op. Team Vroeg Eropaf helpt bij schulden voordat ze uit de hand lopen. In de bibliotheek vergroten we digitale en taalvaardigheden met o.a. Klik & Tik en het Taalhuis. Daarnaast hebben we met deBasis een contract voor verschillende vormen van maatschappelijke ondersteuning waarbij we werken aan dit speerpunt. Noaberschap en zorgzame wijken
In onze gemeente doen we al van alles om inwoners te ondersteunen en het samenleven in buurten te versterken. We hebben buurthuizen, buurtbemiddeling en werken wijkgericht samen met actieve wijkwethouders, wijkambtenaren en opbouwwerkers voor en met onze inwoners. Eén partij in onze gemeente levert maatschappelijke ondersteuning, maatschappelijk werk, welzijnswerk en opbouwwerk; deBasis. Op die manier helpen we inwoners met mantelzorg, dagbesteding, vrijwilligerswerk en initiatieven als het Alzheimercafé en het Repair Café. We bieden extra hulp bij eenzaamheid, mentale gezondheid en uitstroom uit beschermd wonen. Ook werken we samen met scholen
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 32
1 2 3 4 5
CONCEPT
en huisartsen, zoals bij Welzijn op Recept. Door subsidies en projecten als
samenwerking tussen zorgaanbieders. Zo zorgen we voor voorzieningen
“Actief in ’t Groen” stimuleren we participatie en ontmoeting. Zo bouwen
die passen bij de behoeften van onze inwoners.
we samen aan een sterke sociale basis.
4.2 Gedifferentieerd woonzorgaanbod
De gemeente werkt actief aan een passend en gevarieerd aanbod van wonen en zorg. We bouwen nultredenwoningen op verschillende locaties en stimuleren doorstroming in de sociale huur. Ook begeleiden we mensen vanuit beschermd wonen naar zelfstandigheid, bijvoorbeeld via proefwonen en nazorg. Via een pilot Housing First helpen we dakloze inwoners. Jongeren met een zorgvraag krijgen hulp via pilots voor begeleid wonen. Samen met zorgpartijen beoordelen we plannen voor nieuwe
Uitvoeringsplan per speerpunt
In hoofdstuk 3 zijn de regionale afspraken beschreven die een strategisch kader vormen voor uitwerking van onze regionaal afgestemde lokale woonzorgvisies. Rekening houdend met de regionale afspraken zijn speerpunten voor lokaal beleid geformuleerd. Per speerpunt is een doel geformuleerd. Het gaat daarbij om de volgende doelen: Speerpunt
Ons doel is om inwoners beter te informeren
woon-zorglocaties zorgvuldig. We zijn betrokken bij de modernisering van woon-zorgcomplexen en investeren in leefbaarheid van buurten. Ook
Bewustwording
begeleiden we initiatieven van inwoners en organisaties die bijdragen aan
Veendam biedt haar inwoners een breed toegankelijk
Begun zorgen we voor voldoende plekken waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Veendam beschikt over een ruim aanbod van
Noaberschap en
bestaande (steun)structuren uit het sociale
zorgzame wijken
netwerk van ouderen en aandachtsgroepen behouden en waar nodig versterken.
Gedifferentieerd woonzorgaanbod
sportvoorzieningen. Ook zijn er bibliotheek- en culturele voorzieningen,
Domein via initiatieven zoals Welzijn op Recept. Er is een ruim aanbod aan beschermd wonen voorzieningen. Veendam beschikt over verschillende vormen van openbaar en doelgroepenvervoer, waaronder een stadsbus. Daarnaast werken we aan slimme zorgoplossingen, zoals nachtzorg in
AWe/25/0987/wzvog
Ons doel is om ervoor te zorgen dat we een gedifferentieerd en passend woonzorgaanbod realiseren voor ouderen en aandachtsgroepen. Ons doel is om ervoor te zorgen dat in onze
zoals het Theater vanBeresteyn. Voor zorg is er een gezondheidscentrum, meerdere huisartsen en verbinden we de huisartsenzorg met het Sociaal
organisaties bewust te maken van hun rol in Ons doel is om ervoor te zorgen dat we
voorzieningenaanbod. We ondersteunen buurthuizen, buurthuiskamers en ontmoetingsplekken in wijken en dorpen. Via de Sociale Agenda van Nij
over wat zelfstandig wonen inhoudt en om het ondersteunen van diverse doelgroepen.
meer diversiteit in wonen en zorg. Passend voorzieningenniveau
Doel
kernen, zowel in de stedelijke kernen als in de Passend
buitengebieden, een basis voorzieningenniveau
voorzieningenniveau
beschikbaar blijft, zodat inwoners met een zorg- of ondersteuningsvraag zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen.
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 33
1 2 3 4 5
CONCEPT
Om gestructureerd te werken aan deze doelen wordt er een uitvoeringsplan opgesteld. Op de volgende pagina’s zijn per doel de contouren van dit plan uitgeschreven. We noemen dit het uitvoeringsplan op hoofdlijnen. Hierbij zijn verschillende resultaten benoemd (wat gaan we doen?), welke acties daarbij horen (hoe gaan we dat doen?) en op welk niveau de acties betrekking hebben (regionaal en/of lokaal?). In Veendam wordt voor volwassenen gewerkt met een samenwerkingsverband, deBasis, in plaats van een veelvoud aan aanbieders als algemene voorziening. Hierbij heeft deBasis ook een belangrijke opdracht in de implementatie van het uitvoeringsplan.
1
Hoewel dit plan vooral lokaal invulling moet krijgen, zijn er verschillende resultaten opgesteld, waarvoor, veelal als eerste stap, regionale
2
afstemming of uitwerking nodig is. In veel gevallen zal de verdere uitwerking vervolgens lokaal plaats moeten vinden, waarbij bij de actualisatie van de Omgevingsvisie aandacht voor moet zijn.
3
In hoofdstuk 5 gaan we verder in op de vervolgstappen die we nemen om
4
het uitvoeringsplan op hoofdlijnen, na vaststelling van de woonzorgvisie, te concretiseren.
5
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 34
CONCEPT
1. Bewustwording #
A1 A2
Resultaat
Actie
Niveau
wat gaan we doen?
hoe gaan we dat doen?
lokaal of regionaal
Stimuleren van een gezonde levensstijl
Verbinden van bestaande programma’s en lokale plannen
Lokaal en regionaal
Verbeteren van communicatie en informatieverstrekking m.b.t. langer
Regionaal plan maken en lokale verbeteringen in kaart brengen.
zelfstandig thuis wonen of thuis vinden
Communicatie richten op doelgroep 65+ en niet wachten tot 75+
A3
Informeren over en ondersteunen bij woningaanpassingen
A4
Informeren van organisaties over opgaven
A5
Stimuleren van zinvolle dagbesteding
In kaart brengen van maatregelen en ontwikkelen van een handelingskader
Lokaal en regionaal
Lokaal en regionaal
Regionaal plan maken en lokale verbeteringen in kaart brengen
Lokaal en regionaal
In kaart brengen van huidig aanbod, ontbrekend aanbod realiseren en
Niveau
onder de aandacht brengen
Lokaal
1 2. Noaberschap (informele zorg) en zorgzame (formele zorg) wijken #
Resultaat
Actie
Niveau
wat gaan we doen?
hoe gaan we dat doen?
lokaal of regionaal
B1
Behouden en versterken van noaberschap en zorgzame wijken
Gebiedsplan maken en stimuleren van gezonde fysieke leefomgeving.
Lokaal en regionaal
B2
Werken met een lokaal afgestemde wijk of kern typologie
Lokale analyse maken en plan opstellen
Lokaal
B3
Stimuleren van sociale projecten
Overzicht maken van sociale projecten en plan opstellen
Lokaal en regionaal
B4
Verstevigen van samenwerking tussen partijen
Inventariseren en monitoren van steunstructuren
Lokaal en regionaal
B5
Betere nazorg en steunstructuren voor aandachtsgroepen
In kaart brengen huidige nazorg en steunstructuren en plan maken
Lokaal en regionaal
B6
Initiatieven voor leefgemeenschappen met meerdere doelgroepen
In kaart brengen bestaande initiatieven en plan maken
Lokaal en regionaal
B7
Verbinding met programma Groninger Kracht
In kaart brengen en verbinden met activiteiten
Lokaal en regionaal
In kaart brengen bestaande ondersteunings- en stimuleringsvormen
Lokaal
B8
Ondersteunen en stimuleren van vrijwilligers(initiatieven) en mantelzorgers
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 35
2 3 4 5
CONCEPT
3. Gedifferentieerd woonzorgaanbod #
C1
C2 C3 C4
Resultaat
Actie
Niveau
wat gaan we doen?
hoe gaan we dat doen?
lokaal of regionaal
Kwantitatieve en kwalitatieve behoefte lokaal beter in beeld brengen*
Lokaal en regionaal
Gemeenten en corporaties maken regionale afspraken over Fair Share
Lokaal en regionaal
Bestaande mogelijkheden beter in beeld brengen
Lokaal en regionaal
Actueel en volledig beeld van huidig vastgoed maken
Lokaal en regionaal
Voldoende nultreden, geclusterde en zorggeschikte woningen voor ouderen Voldoende passende woningen voor aandachtsgroepen en urgente groepen Bestaande woningvoorraad beter benutten Bestaand vastgoed van corporaties, zorgaanbieders en particulieren beter benutten
C5
Meer ruimte voor tijdelijk plaatsen van pre-mantelzorgwoningen
Beleid ontwikkelen voor tijdelijk plaatsen van pre-mantelzorgwoningen
Lokaal en regionaal
C6
Ondersteunen bij woningaanpassingen
In kaart brengen van maatregelen en ontwikkelen van een beslisboom
Lokaal en regionaal
C7
Lokale plannen voor woonzorgvormen beoordelen met afwegingskader
Afwegingskader ontwikkelen
Lokaal en regionaal
Huidig aanbod in beeld brengen
Lokaal en regionaal
Beleid ontwikkelen om leefbaarheid te waarborgen
Lokaal
Afspraken maken over toewijzing van genoemde woningen
Lokaal en regionaal
Stevige verankering van woonzorgaanbod in lokaal omgevingsplan
Afspraken integreren in lokaal omgevingsplan
Lokaal
Burgerinitiatieven ondersteunen bij aanvraag- en vergunningsprocedures
Verbeteringen in bestaande procedures in beeld brengen en
voor woonzorgvormen
burgerinitiatieven ondersteunen
C8 C9 C10 C11 C12
Regionaal spreidingsplan voor huidige en toekomstige woonzorgvoorzieningen ontwikkelen Versterken van wijken en buurten waar leefbaarheid kwetsbaar is Gericht toewijzen van nultreden, zorggeschikte en geclusterde woningen aan doelgroepen
Lokaal
*Hierbij kan gedacht worden aan: bij Wmo-beschikkingen voor woningaanpassing geschouwde woningen registreren en labelen, nieuwbouw- en transformatieplannen labelen en registreren, de corporatie en grotere verhuurder vragen hun bezit (alsnog) te labelen en registreren, huisbezoeken van seniorenvoorlichters en doorstroomcoaches benutten, een samenwerking met huishoudelijk ondersteuners, thuiszorg medewerkers, wijkverpleegkundigen, intensieve bewonerscontacten en een GGA benutten, het bouwtoezicht benutten, vraaggericht woninginspectie aanbieden, alles met het doel om een database te bouwen.
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 36
1 2 3 4 5
CONCEPT
4. Passend voorzieningenniveau #
Resultaat
Actie
Niveau
wat gaan we doen?
hoe gaan we dat doen?
lokaal of regionaal
D1
Voldoende ontmoetingsplekken
Gebiedsgericht plan maken met partijen
Lokaal
D2
Lokaal afgestemde wijk of kern typologie
Lokale analyse van wijken en kernen en plan maken
Lokaal
D3
Inventariseren mobiliteits- en vervoersoplossingen
Reisbewegingen in kaart brengen en alternatieven inventariseren
Regionaal
(waaronder Publiek Vervoer, (vraaggericht) Openbaar Vervoer en vervoersservice met vrijwilligers) D4
Stimuleren van beschikbaarheid en bereikbaarheid van huisartsen en
Verbindingen leggen met bestaande ontwikkelingen
Lokaal en regionaal
Plan van aanpak maken met zorgaanbieders, zorgverzekeraar en
Regionaal
SOG's D5
Afspraken over planbare en niet planbare zorg
zorgkantoor D6
Inzet en gebruik van zorgtechnologie stimuleren
Rol van gemeenten onderzoeken en vormen van zorgtechnologie in beeld
Regionaal
brengen D7
Regionaal spreidingsplan en afwegingskader hanteren
-
Regionaal
1 2 3 4 5
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 37
CONCEPT
5. Aan de slag!
5.1
Van visie naar uitvoering
Het formuleren van deze visie is cruciaal, maar het echte werk begint pas daarna: het ontwikkelen van een effectieve uitvoeringsagenda en ervoor
Deze visie en het uitvoeringsplan op hoofdlijnen bieden handvatten
zorgen dat deze ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Een goede
van waaruit de gemeente, samen met de andere gemeenten in Oost-
afstemming binnen elke gemeente en binnen de regio is essentieel voor
Groningen, haar inwoners en haar maatschappelijk partners aan de
het behalen van succes.
slag gaat om ook voor kwetsbare inwoners een veilig, gezond en aantrekkelijk woonleefklimaat te realiseren.
Om resultaat te behalen, is de inzet van iedereen vereist. De gemeente kan dit niet alleen, maar vervult wel een regierol. De gemeente neemt daarom het initiatief om samen te werken met professionele organisaties en informele netwerken en initiatieven. Hun inzet, moed en betrokkenheid zijn onmisbare voorwaarden voor het realiseren van resultaten. Wij willen ons als gemeente committeren:
Door soms te kiezen voor een oplossing die wellicht niet onze eerste voorkeur heeft, maar die we in het belang van samenwerking kunnen ondersteunen (instemming, geen consensus);
Door de gemeentelijke organisatie zo te structureren en te bemensen dat we daadwerkelijk de regie kunnen voeren;
Door jaarlijks te rapporteren over de behaalde resultaten, waar knelpunten zich bevinden en welke oplossingsrichtingen mogelijk of onmogelijk zijn.
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 38
CONCEPT
5.2
Gemeentelijke organisatie
Zorgkantoor, woningcorporaties en zorg- en welzijnsinstellingen elkaar
De taken en verantwoordelijkheden die deze visie met zich meebrengt
ontmoeten. Aan deze tafel kunnen de partijen elkaar informeren over
moeten helder worden belegd in de gemeentelijke organisatie. In
relevante ontwikkelingen die van belang zijn voor passende huisvesting en
Veendam vinden we het belangrijk dat er één plek is waar het overzicht, de
bijbehorende zorg voor ouderen en aandachtsgroepen. Tegelijkertijd kan
samenhang en afstemming van en tussen alle voorgestelde lokale
vanuit deze integraliteit gewerkt worden aan een samenhangend
maatregelen wordt bewaakt en wordt georganiseerd, ook in relatie tot de
woonaanbod in Oost Groningen waarbij ook de benodigde zorg kan
regionale programma’s.
worden geleverd.
Hiervoor wijzen we een tweetal woon-zorgregisseurs aan, één vanuit het
De onderwerpen op deze tafel zijn onder andere:
fysieke domein, één vanuit het sociale domein. Om hen heen wordt een
beleidsadviseurs, de gemeentelijke strategen en de projectleiders van
het identificeren en aanpakken van knelpunten in de uitvoeringsagenda('s);
uitvoeringsplannen deel uitmaken. Dit regieteam volgt de uitvoering, deelt kennis, signaleert knelpunten en rapporteert over de voortgang. Het
een regionaal afwegingskader voor de verdeling van voorzieningen voor Woonzorg in de regio;
regieteam geformeerd vanuit beide beleidsdomeinen, waarin relevante
het onderhouden van gezamenlijke en constructieve netwerken rondom wonen en zorg.
regieteam bereidt de agenda voor van het portefeuillehouders overleg wonen en zorg en de gemeentelijke woonzorgtafel. Het regieteam stelt in samenspraak met de netwerkpartners een voortschrijdend lokaal
Naast deze bestuurlijke woonzorgtafel wordt een beleidsmatige
uitvoeringsplan op met fasering, (gebiedsgerichte) prioritering en
woonzorgtafel ingericht die als doel heeft de agenda, en daarbij
financiële onderbouwing. Het regieteam definieert lokale
behorende voorbereiding, voor de bestuurlijke woonzorgtafel te
uitvoeringsprojecten die niet zijn belegd in de regionale projecten en
organiseren. Deze beleidsmatige woonzorgtafel wordt bezet door zowel
programma’s.
beleidsadviseurs van het fysiek als het sociaal domein. De regionale coördinatie wordt neergelegd bij een onafhankelijke procesmanager.
5.3
Bestuurlijke governance in Oost-Groningen
De gemeenten in Oost-Groningen zijn bezig met het ontwikkelen van een
5.4
Nadere uitwerking van het uitvoeringsplan op hoofdlijnen
geschikte governance structuur voor de verschillende programma's die
De woon-zorgregisseurs werken het uitvoeringsprogramma verder uit en
gemeenten overstijgen. Het is gewenst dat ook wonen, zorg en welzijn
zorgt ervoor dat de in deze visie genoemde prioriteiten worden
hierin een plek krijgt.
geconcretiseerd. Het gaat daarbij veelal om acties die lokaal worden opgepakt, maar waarbij het ook voor kan komen dat er regionale
Daarnaast is het van belang dat er een bestuurlijke woonzorgtafel wordt
afstemming, voorbereiding of uitwerking nodig is. Denk bij voorbeeld aan:
opgericht in Oost Groningen, waar vertegenwoordigers van gemeenten, AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 39
CONCEPT
Het ontwikkelen van een regionaal spreidingsplan voor
Dit voorstel voorziet namelijk dat de woonzorgvisie uiteindelijk onderdeel
woonzorgvoorzieningen
uitmaakt van het gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma.
Het regionaal doorvertalen van de provinciaal te maken Fair Share afspraken omtrent de huisvesting en spreiding van urgente
5.6
aandachtsgroepen.
We streven ernaar om, zoveel mogelijk, maar afhankelijk van de te nemen
Participatie
acties, een participatieve benadering te hanteren. Daarbij betrekken we Lokale acties waar de coördinator aan werkt zijn bijvoorbeeld:
naast onze partners, tevens onze inwoners – waaronder ook huidige en
Vaststellen wat, hoe en waar wordt gebouwd, wie de bouw uitvoert en
toekomstige bewoners van woonzorgvoorzieningen,
wanneer;
cliëntvertegenwoordigers en ervaringsdeskundigen. Het is voor ons
Samen met inwoners en organisaties een gebiedsplan maken gericht
belangrijk dat zij actief betrokken zijn en blijven bij de uitvoering van deze
op het versterken van noaberschap, steunstructuren en zorgzame
woonzorgvisie.
wijken.
Coördineren van bewustwordingscampagnes;
5.7
Het versterken van de samenwerking tussen partijen die informele of
Werken aan het uitvoeringsplan betekent ook dat er financiële
formele zorg en ondersteuning bieden.
consequenties kunnen zijn. Bepaalde acties kunnen gemeentelijke en/of
Financieel kader
regionale financiële middelen vragen. Onderdeel van de uitvoering is het Daarnaast houdt zij/hij toezicht op de verbindingen met gerelateerd beleid,
toetsen op de financiële haalbaarheid van de verschillende acties. Daar
zowel op lokaal als regionaal niveau. Denk hierbij aan beleid in de
waar het regionale acties betreft kan dit als onderwerp landen op de
gebieden wonen, ruimtelijke ordening, sociaal domein, en mogelijk ook
bestuurlijke woonzorgtafel. Daarbij is het ook belangrijk om mee te nemen
participatie, mobiliteit en onderwijs. Daarbij houdt zij/hij ook toezicht op in
of de acties kunnen worden of al worden gerealiseerd door de verbinding
hoeverre het huidige aanpalende beleid ondersteunend is aan het
te leggen met belangrijke programma’s, zoals Gezond Groningen,
uitvoeringsplan, of dat elementen gewijzigd dienen te worden in dit beleid.
Regiodeal 2.0 of Nij Begun.
5.5
Verbinden van het uitvoeringsplan aan de omgevingsvisie &
Voor de uitvoering van acties uit de uitvoeringsagenda zien we
wetsvoorstel Wvrv
verschillende financieringsmogelijkheden. Ten eerste voorziet het
De omgevingsvisie heeft invloed op de Woonzorgvisie, en andersom.
wetsvoorstel ‘Wet Versterking Regie Volkshuisvesting’ in mogelijkheden om
Bovendien is het essentieel om rekening te houden met de gedetailleerde
investeringen in woningbouw en zorgwoningen te ondersteunen,
uitwerking van het wetsvoorstel ‘Wet Versterking Regie Volkshuisvesting’.
bijvoorbeeld door subsidies of leningen voor het bouwen van nieuwe woningen of het aanpassen van bestaande woningen. Daarbij is
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 40
CONCEPT
samenwerking met de corporaties van cruciaal belang omdat ook zij in aanmerking kunnen komen voor subsidies. Daarnaast biedt de Omgevingswet ruimte om de inrichting van de fysieke omgeving te coördineren. De gemeente kan hierbij gebruik maken van middelen die gericht zijn op het verbeteren van de woonomgeving, zoals voor duurzame woningen of zorgbestendige wijken. Verder kunnen de reguliere beleidsbudgetten van de gemeente worden ingezet, zoals voor sociale woningbouw, zorg en welzijn. Voor acties zoals het bevorderen van informele zorg of preventie kunnen bestaande budgetten voor welzijn en zorg worden gebruikt. De verschillende afdelingen binnen de gemeente kunnen hier bij het opstellen van de jaarbegroting rekening mee houden. Tot slot kunnen we ook samen met andere partijen, zoals zorgaanbieders en woningcorporaties, samenwerkingsprojecten opzetten om de benodigde middelen te bundelen en de uitvoering te versnellen. Hierbij kan ook worden gekeken naar de Specifieke uitkering domeinoverstijgend samenwerken (SPUK DOS). Daarbij is samenwerking met het zorgkantoor belangrijk.
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 41
CONCEPT
Bijlage 1.
Woonzorganalyse en Position paper
Woonzorgonderzoek
Zie het rapport met onderstaande kenmerken, te vinden via: provinciegroningen.nl/Onderzoeksrapport_Groningen.pdf Titel
Woonzorgonderzoek provincie Groningen
Datum
29 mei 2024
Auteurs
Stec Groep Job Wevers, Bouke Timmen & Luuk Lentferink
Opdrachtgever
Gemeente Groningen namens de Groningse gemeenten
Kenmerk
23.256
Position paper
Zie het rapport met onderstaande kenmerken, te vinden via: provinciegroningen.nl/Position_Paper_Groninger_Geluid_.pdf Titel
Position paper: wonen en zorg in Groningen
Datum
14 juni 2024
Auteurs
Stec Groep Job Wevers, Bouke Timmen & Luuk Lentferink
Opdrachtgever
Gemeente Groningen namens de Groningse gemeenten
Kenmerk
23.256
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 42
CONCEPT
Bijlage 2.
Begrippenlijst
Aandachtsgroepen
Uitstroom uit forensische zorg
Aandachtsgroepen met een woon-zorgvraag
Personen die een verblijf - waar zij forensische zorg met verblijf ontvingen -
Binnen de aandachtsgroepen zijn er een aantal groepen die zowel een
verlaten en op zoek zijn naar een reguliere woning.
zorg als een huisvestingsvraag hebben. Deze groepen zijn ook opgenomen in de urgentie-categorieën in het Wetsvoorstel Versterking regie op de
Aandachtsgroepen met een huisvestingsvraag
volkshuisvesting.
Binnen de aandachtsgroepen zijn een aantal groepen die primair een
Het gaat om de groepen:
huisvestingsvraag hebben. Enkel van deze groepen zijn benoemd als urgentiecategorie, het gaat om de groepen:
Woningzoekende mantelzorgontvangers- en verleners Woningzoekenden die mantelzorg als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid,
Uitstroom uit Maatschappelijke Opvang/woningzoekende daklozen
van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 ontvangen of geven. Die
Personen die tijdelijk verblijven in een Maatschappelijke opvang. Denk
door de intensiteit en duur van de mantelzorg en de afstand een woning
hierbij aan (dreigend) daklozen en slachtoffers van huiselijk geweld of
zoeken.
mensenhandel.
Uitstroom personen met een Wlz-indicatie
Uitstroom uit detentie
Woningzoekenden met een ernstige chronische ziekte of lichamelijke -,
Woningzoekenden die uitstromen uit (jeugd)detentie. Bij uitstroom uit
verstandelijke - of psychische beperkingen.
detentie gaat het om personen die na een verblijf van minimaal drie aaneengesloten maanden genoemde inrichtingen verlaten.
Uitstroom Beschermd Wonen Personen die via de Wmo2015 een woonvoorziening toebedeeld krijgen
Stoppende sekswerkers
waar ze tijdelijk onzelfstandig kunnen wonen en hieruit uitstromen.
Woningzoekenden die deelnemen aan een uitstapprogramma onder de Decentralisatie Uitkering Uitstapprogramma's Prostituees en zijn
Uitstroom uit jeugdzorg met verblijf
aangemeld door de uitvoerende organisatie van de DUUP-regeling.
Jongvolwassenen in de leeftijd van 18 tot 23 jaar die een accommodatie of gesloten accommodatie als bedoeld in artikel 1.1 van de Jeugdwet verlaten.
Groepen buiten de Wet Versterking regie op de Volkshuisvesting Statushouders, Oekraïense vluchtelingen en arbeidsmigranten zijn ook aangemerkt als aandachtsgroepen binnen de Wet Versterking regie op de
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 43
CONCEPT
Volkshuisvesting, maar zonder een urgentiestatus. Zij vallen daarmee
Fair Share in de provincie Groningen nader toegelicht
buiten de scope van deze woonzorgvisie.
De woonzorgopgave is deels een kwestie van het eerlijker verdelen van de bestaande woningvoorraad (‘woonruimteverdeling’). Het wetsvoorstel
Basis voorzieningenniveau
Versterking regie volkshuisvesting verplicht de 10 Groninger gemeenten
De gemeenten gaan in overleg met zorgpartijen bij de uitvoering nog
om bestuurlijke afspraken te maken over het nemen van de zogenaamde
nadere duiding geven aan dit begrip. Een mogelijke definitie zou kunnen
Fair Share. Dit betekent dat de gemeenten afspreken hoe ze de huisvesting
zijn:
van wettelijk urgente aandachtsgroepen onderling verdelen. Dit zorgt ervoor dat geen enkele gemeente de volledige verantwoordelijkheid krijgt,
Bij een basis voorzieningenniveau woont een inwoner altijd zelfstandig en er is een ontmoetingsplek (mét programma) in de buurt. Er is alleen geplande zorg mogelijk. Voor ongeplande of acute zorg is de wijkverpleging te ver op afstand. De invulling van de dag is aan de inwoner zelf, eventueel met hulp van het sociale netwerk zoals vrienden, buren en familie. De woning en woonomgeving zijn niet per se (zorg-)geschikt als de zelfredzaamheid afneemt. Als een inwoner zich met de meeste dagelijkse handelingen redt, is de ondersteuning in het
maar dat alle gemeenten hun aandeel leveren in de huisvesting van deze urgente aandachtsgroepen. In de samenwerking binnen de Koploperregio Groningen bleek dat het concreet zou moeten gaan om 3 urgente aandachtsgroepen. De stuurgroep Koploperregio Groningen is daarom voorgesteld om fair share afspraken te gaan maken over:
Uitstroom uit Beschermd Wonen (inclusief forensische zorg),
Uitstroom uit de Maatschappelijke Opvang (inclusief Vrouwenopvang
basis voorzieningenniveau voldoende toereikend.
en slachtoffers van Mensenhandel),
Bereikbaarheid
Een onderdeel van toegankelijkheid, dat zich specifiek richt op in hoeverre mensen daadwerkelijk ergens kunnen komen of contact kunnen maken. Bijvoorbeeld: is het steunpunt dichtbij, rijden er bussen, kan de zorgverlener naar de cliënt toe, en is iemand goed te bereiken via telefoon of e-mail?
Uitstroom uit Jeugdzorg met verblijf.
Voor deze groepen wordt voorgesteld om het inwoneraantal als verdeelsleutel te hanteren, waarbij waar mogelijk wordt ingezet op terugkeer naar de gemeente van herkomst. In individuele gevallen kan gemotiveerd worden afgeweken van deze lijn, wanneer terugkeer naar de gemeente van herkomst niet in het belang is van de woningzoekende. In
Fair Share afspraken
Gemeenten moeten met elkaar afspraken maken over de verdeling van de urgente aandachtsgroepen over de regio. Deze afspraken beogen een eerlijke en evenredige verdeling van urgente woningzoekenden, rekening houdend met de specifieke behoeften en mogelijkheden van elke gemeente.
dergelijke situaties is sprake van maatwerk. De gemeenten maken onderling duidelijke afspraken over deze verdeling. Deze afspraken dienen op provinciaal bestuurlijk niveau te worden bekrachtigd, onder regie van de Provincie. De uitvoering van fair share afspraken, betekent dat deze de wettelijke urgente aandachtsgroepen eerder in aanmerking komen voor een sociale
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 44
CONCEPT
huurwoning dan anderen. Dit heet ‘urgentie’ en valt buiten het bereik van
gezelschap. Deze vormen van hulp zijn niet professioneel of via een
de woonzorgvisie. Het verlenen van urgentie mag namelijk alleen via een
organisatie geregeld, maar komen voort uit onderlinge betrokkenheid in
urgentieregeling (Huisvestingswet 2014). De fair Share afspraken moeten
de buurt of gemeenschap.
daarom landen in de nog verplicht op te stellen urgentieregeling, die onderdeel zal vormen van een huisvestingsverordening.
Intramurale en extramurale zorg
Intramurale zorg betreft de zorg aan cliënten die in een instelling Daarnaast willen de Oost Groningse gemeenten ook gezamenlijk werken
verblijven. Extramurale zorg betreft de zorg aan cliënten die niet in een
aan een evenredige verdeling van de woonzorgopgave over de gemeenten.
instelling verblijven.
Dit gaat dan over ouderen en aandachtsgroepen. Zodat deze groepen in de vijf gemeenten zo lang mogelijk kunnen blijven wonen en indien nodig
Levensloopbestendige woning
de gewenste zorg en ondersteuning kunnen krijgen.
Een levensloopbestendige woning is een woning die zo is ontworpen of
Geclusterde woonvormen
ongeacht hun leeftijd of fysieke gesteldheid. Deze woningen zijn voorzien
aangepast dat mensen er comfortabel en veilig kunnen blijven wonen,
Geclusterde woonvormen, vaak met ontmoetingsruimtes, zijn onder
van aanpassingen zoals een slaap- en badkamer op de begane grond,
andere hofjeswoningen, serviceflats en seniorenflats. Geclusterde
drempelvrije toegang, brede deuren of een traplift.
woonvormen zijn primair ingericht op de woonwensen van ouderen, beslaan woningen die tenminste ‘nultreden’ zijn en voorzien daarmee in een hoger wooncomfort. Daarnaast zijn deze woonvormen ingericht op het bevorderen van sociaal contact en gemeenschapsgevoel, waardoor eenzaamheid wordt tegengegaan. De nabijheid van voorzieningen is
Noaberschap
Ook wel het 'omzien naar en zorgen voor elkaar'. Dit kan gezien worden als een ruime en intensieve vorm van burenhulp, die onontbeerlijk is voor kleinere (soms meer afgelegen) dorpen die niet altijd kunnen rekenen op
belangrijk.
goede openbare voorzieningen.
Housing First
Nultredenwoningen
Housing First is een manier om dakloosheid aan te pakken waarbij de dakloze persoon direct en onvoorwaardelijk een woning krijgt, en er vanuit die veilige en stabiele basis wordt gewerkt aan herstel.
In een nultredenwoning zijn minimaal de woonkamer, keuken, badkamer en tenminste één slaapkamer gelijkvloers, dus op hetzelfde niveau als de voordeur. De woning is zonder traplopen van buitenaf bereikbaar. Het kan gaan om een grondgebonden woning, maar ook om een appartement.
Informele steunstructuren
Netwerken van familie, buren, vrienden en vrijwilligers die mensen ondersteunen bij dagelijkse dingen, zoals boodschappen doen, vervoer of
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 45
CONCEPT
Passende woonruimte
Een passende woonruimte is een woning waarvan de maandelijkse prijs en
Urgentie
het woningtype in verhouding staan tot het inkomen, de
In de urgentieverordening regelt de gemeente urgenties voor een aantal
gezinssamenstelling en de woonbehoefte van de bewoner.
aandachtsgroepen. Zij komen met (absolute) voorrang in aanmerking voor
Ook de woningmarktsituatie is van invloed op hetgeen als passend wordt
vrijkomende sociale huurwoningen. De wet verplicht dat (regio)gemeenten
beschouwd.
ieder een evenredig deel van de vrijkomende woningen toewijzen aan urgenten. Regionale afstemming is dan ook een must. De provincie bepaalt
PGB
hiervoor de regio’s. De Wet versterking regie volkshuisvesting geeft een
Persoonsgebonden budget. Een persoonsgebonden budget (pgb) is een
opsomming van de categorieën verplichte urgenten. Gemeenten mogen
bedrag waarmee iemand zelf zorg of ondersteuning inkoopt. Iemand die
dit overzicht aanvullen.
een pgb krijgt, bepaalt zelf welke zorgverleners zorg of ondersteuning geven en waar en wanneer.
Veerkracht
Veerkracht is de samenredzaamheid van bewoners en instituties (scholen, Sociale huurwoning
gemeente, corporaties, welzijn, netwerken) om zich aan te passen aan
Een sociale huurwoning is een woning die verhuurd wordt met een
veranderingen en adequaat te reageren op uitdagingen. Als die veerkracht
maximale huurprijs, onder de door de overheid vastgestelde
ontbreekt, terwijl die wel nodig is, is een wijk kwetsbaar.
(liberalisatie)grens. Sociale huurwoningen zijn bedoeld voor mensen met een lager of middeninkomen. De woning is meestal in eigendom van een
Verpleegzorgplekken
woningcorporatie of een andere sociale verhuurder (maar kan ook een
Een deel van de geclusterde woonvormen betreft zorggeschikte woningen:
particuliere verhuurder zijn).
deze woningen hebben extra voorzieningen, zodat deze beter zijn voor mensen met een beperking of voor het verlenen van zorg. Het kabinet
Toegankelijkheid
heeft in het coalitieakkoord besloten om nieuwe verpleegzorgplekken in te
Verwijst naar de mate waarin mensen gebruik kunnen maken van sociale
richten op basis van scheiden wonen en zorg. Bewoners betalen de lage
voorzieningen, ondersteuning en diensten die bedoeld zijn om hun welzijn
eigen bijdrage voor de langdurige zorg die zij ontvangen en betalen zelf de
te bevorderen. Bijvoorbeeld: is het aanvraagformulier duidelijk, voelen
woonkosten van hun woning.
mensen zich welkom, en is de hulp begrijpelijk? In de context van gebouwen en andere fysieke voorzieningen gaat het bij toegankelijkheid
VPT en MPT
over in hoeverre een persoon een gebouw of voorziening kan betreden
Volledig pakket thuis (VPT) en Modulair Pakket Thuis (MPT). Zowel het VPT
(bijv. rolstoel- en rollatortoegankelijkheid).
als het MPT is een 'pakket zorg' voor mensen met een indicatie voor de Wet langdurige zorg (Wlz). Het is een leveringsvorm: de manier waarop
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 46
CONCEPT
men de zorg ontvangt. Tussen de twee pakketten zit een aantal verschillen.
ondersteuning wordt geleverd. De gemeente, het zorgkantoor of de
Bij het VPT levert bijvoorbeeld één aanbieder alle zorg. Bij het MPT kunnen
zorgverzekeraar regelt de administratie.
dit meerdere aanbieders zijn. Zorgtechnologie Wlz-indicaties Indicaties
Zorgtechnologie omvat innovaties en hulpmiddelen die zorgprocessen
De Wlz kent zes grondslagen:
verbeteren en zorg toegankelijker maken, zoals apps voor gezondheids-
1.
somatische (lichamelijke) ziekte
monitoring, het gebruik van beeldzorgbellen en slimme zorgapparaten.
2.
psychogeriatrische aandoening (zoals dementie)
Het doel is betere zorg en meer zelfstandigheid voor patiënten.
3.
verstandelijke beperking
4.
lichamelijke beperking
5.
zintuiglijke beperking (blindheid, slechtziendheid, doofheid of
Zorgwetten
Wlz
ziekte of beperking die 24 uur per dag toezicht of zorg nodig
slechthorendheid) 6.
psychische aandoening/diagnose
hebben. Wmo
andere over hulpmiddelen, persoonlijke begeleiding, groeps-
sprake is van meer dan één ziekte of beperking, onderzoekt het CIZ welke
Woondealregio
Een samenwerkingsgebied waarin gemeenten, provincie en het Rijk afspraken maken over woningbouw, leefbaarheid en betaalbaarheid van wonen. In een woondealregio werken deze partijen samen om regionale
Wet maatschappelijke ondersteuning. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de zorg via de Wmo. De Wmo gaat onder
Het CIZ stelt de grondslag vast, op basis van (medische) informatie. Indien ziekte of beperking de meeste invloed heeft op de zorgbehoefte.
Wet langdurige zorg. De Wlz is er voor mensen met een chronische
begeleiding en woningaanpassing. JW
Jeugdwet
Zvw
Zorgverzekeringswet
Overige relevante wetgeving binnen het sociaal domein: Wvggz Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg. De Wvggz is op
woonopgaven aan te pakken.
1 januari 2020 ingegaan. De wet gaat over verplichte zorg en
ZIN
problemen. Dat kan thuis zijn of in een instelling.
Zorg in Natura. Hierbij maakt de gemeente, het zorgkantoor of de
opname voor mensen met psychische of psychiatrische Wzd
Wet zorg en dwang. De Wzd is op 1 januari 2020 ingegaan. De wet
zorgverzekeraar afspraken met verschillende zorgorganisaties. Hieruit
gaat over gedwongen zorg bij mensen met een verstandelijke
kiest de zorgvrager wie er verzorgt of ondersteunt. De zorgvrager maakt
beperking of een psychogeriatrische aandoening zoals dementie.
met de zorgaanbieder afspraken over de manier waarop de zorg en
Dat kan thuis zijn of in een instelling.
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 47
CONCEPT
Bijlage 3.
Overzicht aanpalend beleid
In deze bijlage geven we een samenvatting van aanpalend beleid. Het kan
Masterplan Regiocentra Groningen
daarbij gaan om bestaande beleidsvisies, afspraken, programma’s, etc.
De provincie Groningen, de Groningse gemeenten en het Rijk publiceerden
We hebben elk document kort samengevat.
in 2021 een toekomstagenda voor langjarige samenwerking. Op basis van die toekomstagenda zijn vijf masterplannen geformuleerd, waaronder het Masterplan Regiocentra. Dit plan heeft als doel om de dragende functie
Regionaal Regionale Woondeal Oost-Groningen
van de regionale centra in Groningen te bestendigen en versterken.
Met deze woondeal beogen we het woningaanbod te verbeteren en te
Het richt zich op de komende 10-15 jaar, op nieuwe perspectieven,
vergroten, zodat we de vraag uit de regio op kunnen vangen en daarmee de druk op de stad Groningen verlichten. Ook werken we aan een
gebundeld met bestaande ideeën die een impuls nodig hebben.
duurzaam winkelbestand, herbestemming van retail naar wonen en een
Nij Begun
sterk voorzieningenniveau. Daarmee beogen we dat inwoners voor hun woon- en leefklimaat een hogere waardering geven.
Vanuit het kabinet een pakket met 50 maatregelen voor Groningen en
Regiodeal Oost-Groningen
Met deze regiodeal investeren we in de toekomstkracht van de regio, met een focus op leren, werk en inkomen, gezondheid en woonomgeving. Dit doen we aan de hand van opgaven en ambities, die we concreet hebben gemaakt in tien actielijnen en negen projecten die ook direct kunnen starten.
Noord-Drenthe. De noodzakelijke voorwaarde voor de 50 maatregelen is een definitief einde aan de gaswinning uit het Groningenveld. Regioplan Gezond Groningen (IZA)
Gezond Groningen is het overkoepelende netwerk waarin betrokken partijen, in verschillende samenstellingen, samenwerken aan alle opgaven die bijdragen aan de regiovisie die we in 2022 met elkaar hebben vastgesteld.
Masterplan Oost-Groningen
In het Masterplan Oost-Groningen hebben we beschreven, samen met de andere Oost-Groningse gemeenten, hoe we als 5 gemeenten in de periode tot 2055 samenwerken aan het vergroten van de brede welvaart. Het masterplan is opgesteld in het verlengde van de Strategische Toekomst agenda Groningen (STAG) en Nij begun.
AWe/25/0987/wzvog
In deze visie is de gezamenlijke ambitie geformuleerd om te streven naar Gezonde Groningers, Gezonde Zorg. Het regioplan geeft inzage in de belangrijkste prioritaire opgaven en de gezamenlijke afspraken hoe we deze opgaven gaan aanpakken. Hierbij is er een focus op: 1. Grote gezondheidsverschillen; 2. Veel mentale gezondheidsproblemen; 3. Stijgende zorgvraag en 4. Toenemende schaarste.
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 48
CONCEPT
Regioplan Mentale Gezondheid (IZA)
jeugdigen en gezinnen is passend voor alle doelgroepen en van goede
In het kader van het Integraal Zorg Akkoord (IZA) heeft de regio de
kwaliteit.
opdracht om op basis van het ‘Regiobeeld Provincie Groningen 2023’ een Regioplan te maken. In het Regioplan Mentale Gezondheid wordt de
Regiovisie Ouderenzorg Groningen - Groninger Kracht
missie, visie en strategie beschreven hoe aan de opgaven gewerkt gaat
Zo lang mogelijk vitaal en zelfstandig ouder worden in je eigen omgeving.
worden. De strategie bestaat uit drie onderdelen: 1) Verbeteren algehele
Waar je actief deelneemt aan de gemeenschap en je je van betekenis voelt,
mentale gezondheid Groningers, 2) Verbeteren weerbaarheid en omgaan
ook als je ondersteuning of zorg nodig hebt. Het vertrekpunt voor deze
met stress en 3) Zoveel mogelijk integraal en domeinoverstijgend werken.
regiovisie is Groninger kracht oftewel ‘veur mekoar en mit mekoar’.
Regionale werkagenda Menzis
In Groningen zorgen we voor elkaar en kijken we naar elkaar om. Vinden
Menzis is in de provincie Groningen historisch gezien de zorgverzekeraar
we samen oplossingen voor de vraagstukken waar we voor staan. Als
met het grootste aantal verzekerden vanuit de Zorgverzekeringswet. In alle
netwerk van 16 ouderenzorgorganisaties zetten we ons in bij het
Groningse gemeenten is het gesprek gevoerd met Menzis om in beeld te
toegankelijk houden van passende ondersteuning en zorg voor alle
brengen wat de lokale speerpunten moeten zijn op het gebied van gezond-
ouderen in de regio. Waarbij we uitgaan van de kracht en mogelijkheden
heid, preventie en zorg. Dit zijn 1) Zorg dichtbij voor psychisch kwetsbare
van de inwoners.
mensen; 2) Gemeentepolis en schuldenproblematiek; 3) Initiatieven die de verbinding maken tussen het medische en het sociaal domein; 4) Zwanger-
Transformatieplan Beschermd Wonen en Opvang
schap en geboorte; 5) Passende zorg voor ouderen; 6) Preventie en
Dit document beschrijft de maatregelen die we inzetten voor wat betreft
leefstijlinterventies; 7) Veilige overgang van zorg van 18min naar 18plus.
de transformatieopgave voor de jaren 2023-2025. Het doel blijft daarbij om passende hulp en ondersteuning voor onze inwoners die (mogelijk)
Regiovisie jeugd Groningen
gebruikmaken van BW te organiseren en om dit zoveel mogelijk
De regiovisie geeft richting aan wat we in de regio Groningen voor de
herstelgericht in de eigen leefomgeving te doen. Hierbij zijn een aantal
jeugdhulp nog meer willen bereiken. Hiervoor willen we als Groninger
relevante randvoorwaarden beschreven, die vertaald zijn in maatregelen
gemeenten ons inzetten en samenwerken. De kern van de regiovisie is de
voor de lokale gemeenten: een versterking van het lokaal sociaal veld door
beweging die we in het zorglandschap willen maken, samengevat zijn deze
middel van o.a. de lokale investeringen; het organiseren van passende
ontwikkelopgaven: 1) Alle jeugdigen krijgen de kans zich positief te
huisvesting; het creëren van een inclusief klimaat, waarbij in wijken en
ontwikkelen; Jeugdigen worden beschermd als hun ontwikkeling gevaar
dorpen ruimte is voor inwoners die in zorg zijn of waren.
loopt; 2) Jeugdigen groeien zoveel mogelijk thuis op; 3) De toegang voor (jeugd)hulp kan zijn taak goed uitvoeren; 4) Bij de inzet van jeugdhulp geldt het principe; 5) De ondersteuning, begeleiding en behandeling voor
AWe/25/0987/wzvog
[CONCEPT 5.0] Woonzorgvisie gemeente Veendam | © bureau HHM 2025 | 49
CONCEPT
Regionaal actieplan dakloosheid Groningen
gemeente zicht en sturing op de uitvoering, om continuïteit en kwaliteit te
Het Regionaal Actieplan Dakloosheid Groningen (RADG) volgt de zes actie-
waarborgen.
lijnen uit het Landelijk Actieplan Dakloosheid met als opzet dat gemeenten deze kunnen vertalen naar lokale plannen. De actielijnen: financiële bestaanszekerheid, preventie, stabiele woonplekken, versterking van de uitvoeringspraktijk, inzet van ervaringskennis, en aandacht voor specifieke groepen. De regio Groningen is koploper voor het programma ‘Een thuis voor iedereen’, dat zich richt op voldoende betaalbare woningen en passende zorg voor aandachtsgroepen. Dit sluit aan bij het RADG en omvat onderzoek naar extra huisvestingsmogelijkheden en voorbereiding op urgentieverlening voor kwetsbare groepen.
Toekomstplan Noord-Nederland 2030 Open 3 milieuvoorziening
Het Toekomstplan Open 3 Milieuvoorzieningen (O3M) is een gezamenlijke visie van jeugdhulpaanbieders en regio’s in Noord-Nederland om de hulp aan jeugdigen beter te organiseren. Het plan focust op het verminderen van de afhankelijkheid van O3M-voorzieningen op de lange termijn. Hiermee wordt gewerkt aan een duurzamere en effectievere jeugdhulpverlening. Veiligheidsstructuur en Aanpak Voorkoming Escalatie 2023-2026
In het document worden structuren beschreven waarbinnen de gemeente Goed wonen in Oost-Groningen 2025-2030
Met deze uitvoeringsagenda kiezen de regiogemeenten voor eendracht in het werken aan goed wonen in Oost-Groningen. Van deze uitvoeringsagenda is inmiddels 70% beschikbaar, vanuit Regionaal Woon- en Leefbaarheidsplan Oost-Groningen (RWLP)