07-02-02 GWBP-RAP

GROEN- EN WATERBELEIDSPLAN VEENDAM Uitwerking financiële effecten

COLOFON GROEN- EN WATERBELEIDSPLAN VEENDAM Uitwerking financiële effecten OPDRACHTNEMER

idverde Advies Oude Apeldoornseweg 41 7333 NR Apeldoorn Postbus 177 7300 AD Apeldoorn T 055 312 40 70 E adviesapeldoorn@idverde.nl

OPGESTELD DOOR VRIJGEGEVEN DOOR

Ing. H. Luiten Ing. L.A.E.W. Tamboer

OPDRACHTGEVER

Gemeente Veendam

PROJECTNUMMER

725180146

STATUS VERSIE DATUM

DEFINTIEF 1.5 01-04-2021

Copyright 2021 idverde. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van idverde. idverde is niet aansprakelijk voor eventuele schade ontstaan bij gebruik van gegevens uit dit rapport.

2

Groen- en waterbeleidsplan / financiële effecten

INHOUD 1.

INLEIDING ........................................................................................................... 4 1.1 AANLEIDING EN DOELSTELLING 1.2 AANPAK EN BELEIDSKADERS 1.3 LEESWIJZER

2.

FINANCIEN.......................................................................................................... 5 2.1 KOSTENSTRUCTUUR 2.2 INSTANDHOUDINGSBEHEER 2.3 VERNIEUWEN EN VERDUURZAMEN 2.4 KOSTENBEGROTING EN BUDGET

3.

4 4 4

5 6 8 9

CONCLUSIES ..................................................................................................... 12 3.1 STRUCTURELE KOSTEN 3.2 EENMALIGE KOSTEN

12 12

BIJLAGEN ..................................................................................................................... 13 BIJLAGE 1: BIJLAGE 2: BIJLAGE 3:

3

KOSTENSPECIFICATIE ONDERHOUD GROENAREAAL (BEOOGD SCENARIO) KOSTENSPECIFICATIE ONDERHOUD GROENARAAL (ALTERNATIEVEN) VERVANGINGSWAARDE

Groen- en waterbeleidsplan / financiële effecten

13 14 15

1. INLEIDING Dit document bevat een financiële uitwerking van en behoort toe aan het groen- en waterbeleidsplan. Het beleidsplan vormt de basis voor de komende 5 tot 10 jaar om gericht de kwaliteit, functie en het doel van het groen en water in de buitenruimte te definiëren, te behouden en waar mogelijk verder te ontwikkelen. De financiële effecten hiervan zijn in dit document uiteen gezet. Het wordt op verzoek los van het beleidsplan aangeboden.

1.1

AANLEIDING EN DOELSTELLING

De gemeenteraad van Veendam geeft aan dat de uitstraling van het groen en water in de buitenruimte niet (meer) voldoet aan de verwachtingen. Recente kwaliteitsinspecties, uitgevoerd aan de hand van een vastgesteld protocol, bevestigen dit beeld. De achteruitgang van de kwaliteit heeft verschillende oorzaken, denk hierbij aan: ▪ Het invullen van eerdere bezuinigingsopgaven en de op basis hiervan gemaakte beleidskeuzes; ▪ De overstap naar chemievrije beheermethoden in de openbare ruimte (als gevolg van overheidsbesluit); ▪ De aanwezigheid van een diversiteit aan woekerende soorten waarvan de bestrijding lastig en kostbaar is. Met de huidige situatie als vertrekpunt heeft de gemeente Veendam de volgende doelen gesteld: ▪ Een robuuste en klimaatbestendige inrichting die voldoet aan het gewenste kwaliteitsbeeld, waarbij rekening is gehouden met kwetsbaarheden en de aanwezige kwaliteiten; ▪ Het groen en water binnen de gemeente Veendam voor de toekomst duurzaam te maken en te houden; ▪ Bepalen van het te bereiken kwaliteitsniveau van de buitenruimte, passend binnen het hiervoor beschikbare budget; ▪ Aanreiken van handvatten voor omgang met woekerende soorten (in het water en op land).

1.2

AANPAK EN BELEIDSKADERS

De ontwikkeling van het groen- en waterbeleidsplan is geïnitieerd vanuit de gemeente Veendam, hiervoor is een ambtelijke projectgroep ingericht. Idverde Advies (voorheen BTL Advies) heeft dit proces ondersteund door zowel vakinhoudelijk te adviseren als procesmatig te begeleiden. Hierbij staat de inhoud van het nieuwe beleid niet op zichzelf maar is sterk verweven met andere planuitwerkingen, die op verschillende niveaus zijn vastgesteld. Dit kan zowel op lokaal als regionaal niveau zijn. Op landelijk niveau is veelal bestaande wet- en regelgeving sturend, zoals de Wet natuurbescherming. Separaat aan het groen- en waterbeleidsplan is gewerkt aan een bomenbeleidsplan. Reden hiervoor is dat de bomen als een apart en specifiek onderdeel van de (groene) buitenruimte worden beschouwd. Het bomenbeleidsplan bevat een duidelijk beheercomponent met een doorrekening naar kosten voor regulier en incidenteel (boom)beheer.

1.3

LEESWIJZER

Dit document bevat de financiële uitwerking van het opgestelde groen- en waterbeleid. Hierbij wordt ingegaan op de financiële consequenties van gemaakte keuzes in relatie tot het beschikbare budget. Gekozen is om het (onderhouds)scenario uit te werken zoals dit door de interne projectgroep beoogd wordt. Voor de discussie en onderbouwing van de besluitvorming zijn t.a.v. de groeninrichting financiële varianten op het beoogde scenario uitgewerkt. Deze zijn opgenomen in de bijlagen.

4

Groen- en waterbeleidsplan / financiële effecten

2. FINANCIEN In dit hoofdstuk is een financiële vertaling gemaakt van de ambities voor groen en water in de gemeente Veendam. Hierin wordt op hoofdlijnen inzicht gegeven in de structurele (jaarlijks terugkerende) kosten, alsook de kosten voor eenmalig ingrijpen en het vervangen van de bestaande inrichting wanneer dit nodig is. Afgezet tegen de huidige budgetten is er sprake van een substantieel tekort. Dit leidt tot een structurele afname van de kwaliteit en beheersbaarheid van groen en water.

2.1

KOSTENSTRUCTUUR

Binnen de gemeente Veendam wordt het werk in de buitenruimte door verschillende partijen/betrokkenen uitgevoerd (zie tabel 2.1). De kolom ‘€’ laat zien hoe de verrekening voor de geleverde diensten plaatsvindt. De kleurcodering geeft aan in hoeverre de kosten een structureel of juist meer een flexibel karakter hebben. Tabel 2.1: Betrokkenheid en uitvoer van werkzaamheden in de buitenruimte. Partij Inzet / werkzaamheden Capaciteit

€

Eigen buitendienst

Overwegend aansturende functie (medewerkers WSW), waar nodig ook zelf actief uitvoerend.

In loondienst bij gemeente

Inzet WSW

Uitvoeren van onderhoudstaken (bulk, geen grote specifieke vaardigheden vereist). Uitvoeren van specialistische werkzaamheden (snoeien bomen, bestrijden eikenprocessierups, schonen schouwsloten, vijvers en kanalen, e.d.), overnemen van taken als dit niet langer binnen capaciteit buitendienst past.

Ca. 10 fte groenbeheer, waarvan 2 fte uitsluitend uitvoerend (denk aan machinisten op de trekker), intern en integraal uitwisselbaar o.b.v. prioritering werkzaamheden. Ca. 60-70 fte, deels afhankelijk van beschikbaarheid en inzetbaarheid. Aannemer bepaalt de benodigde inzet om contractuele afspraken na te komen.

Afrekening per contract / geleverde werkzaamheid.

Derden, diverse marktpartijen

Afspraken met WSW bedrijf

Legenda: Oranje: Niet flexibel, telkens terugkerende kosten. Geel: Beperkt flexibel, periodiek afspraken heroverwegen en opnieuw vastleggen. Groen: Flexibel, per contract / werkzaamheid afrekenen.

Integraliteit van de buitenruimte Het werk in de buitenruimte wordt integraal opgepakt. In het beleidsplan is dit al duidelijk geworden door het samennemen van de onderdelen groen en water. De wegen en beschoeiingen zijn mede bepalend voor de beleving en instandhouding van het groen en water, maar ook andersom. Het is goed om te weten dat: ▪ Vanuit groen ambities zijn geformuleerd voor de kwaliteit van onkruidbeheersing op verhardingen, maar dit vanuit de begroting wegen bekostigd wordt. ▪ De arealen bermen en ruigte langs wegen vallen binnen de begroting wegen. ▪ De arealen bermen en ruigte langs sloten (en waterpartijen) vallen binnen de begroting water. ▪ Het onderhoud van beschoeiingen vanuit een eigen begroting bekostigd wordt. In lijn met dit beleidsplan (en eerder vastgesteld beleid) wordt waar mogelijk bestaande beschoeiing vervangen voor een natuurvriendelijke oever.

5

Groen- en waterbeleidsplan / financiële effecten

De integraliteit heeft niet alleen te maken met ‘wie betaalt wat?’ maar ook in de noodzakelijke samenwerking tussen de disciplines om een zo (kosten)effectief beheer mogelijk te maken. Enkele voorbeelden zijn: ▪ Een adequate bestrijding van onkruidbeheersing op verhardingen kan alleen door het inzetten van een combinatie aan behandelmethoden. Dit betekent niet alleen verhitten of verbranden van onkruid, maar bijvoorbeeld ook preventieve bestrijding door het wegnemen van potentiële groeiplekken. Dit laatste wordt bereikt door onder andere vegen en borstelen. ▪ Door regelmatig een berm/rietstrook te maaien (veelal door de eigen dienst) en het materiaal af te voeren wordt de woekerende rietgroei in het water beperkt of teruggedrongen, wat leidt tot minder inzet van maaiboten door derden. De vereiste samenwerking is complex in de uitvoering omdat meerdere partijen (delen van) de uitvoering verzorgen. Denk hierbij aan veegwerkzaamheden die de eigen buitendienst uitvoert in relatie tot de onkruidbeheersing op verhardingen waarvoor een derde partij verantwoordelijk is. Wanneer niet goed geveegd wordt, ontstaan steeds meer groeiplekken voor onkruid. Met de aannemer is een bepaalde beeldkwaliteit afgesproken.

Wanneer hieraan niet wordt voldaan ontstaat de vraag wat hiervan de oorzaak is, waarbij de meest aannemelijke opties zijn: ▪ De aannemer voert te weinig werkzaamheden uit; ▪ De uitgangssituatie is zodanig dat de aannemer de afgesproken beeldkwaliteit niet kan realiseren (er is te weinig geveegd); ▪ De afstemming tussen eigen buitendienst en aannemer en daarmee volgorde van uitvoer van werkzaamheden is niet optimaal. Dit voorbeeld laat zien wat de complexiteit is van een integrale benadering, uitvoeren van werkzaamheden door diverse partijen en de keuze van gemaakte contractafspraken (op beeldkwaliteit). Wat duidelijkheid kan verschaffen is om: ▪ Geen beeldkwaliteit af te spreken, maar af te rekenen naar uitvoerfrequentie en uitvoerperiode; ▪ Dezelfde partij integraal verantwoordelijk te maken voor (een specifiek deel van) het onderhoudsareaal.

2.2

INSTANDHOUDINGSBEHEER

Het regulier beheer en onderhoud gaat over het in stand houden van de bestaande situatie of waar nodig het begeleiden naar het beoogde ambitieniveau. Gemeente Veendam is opgedeeld in verschillende gebiedstypen, met een daaraan gekoppeld beheerniveau (zie ook tabel 2.2.). Belofte en ambitie Het beoogde beheerniveau wordt uitgedrukt in beeldkwaliteit. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen beeldkwaliteit A (hoog), B (basis) en C (laag). In het groen- en waterbeleidsplan is niet de locatie (het gebiedstype), maar de functie van groen en water als uitgangspunt genomen voor het bepalen van de beeldkwaliteit. Voor deze benadering is gekozen omdat het benoemen van functies veel meer tot de verbeelding spreekt dan de aanduiding A, B of C. Tabel 2.3 benoemt de verschillende functies voor groen en water inclusief een beoogde beeldkwaliteit. De in het groen- en waterbeleidsplan opgenomen ‘functiekaarten’ specificeren dit in woord en beeld.

6

Groen- en waterbeleidsplan / financiële effecten

Buurten

Hoofdontsluitingswegen

Sport en recreatie

Buitengebied

Begraafplaatsen

Bedrijventerrein

Scenario 1 (huidig) Scenario 2 Scenario 3

Centrum

Tabel 2.2.: Gebiedstypen en toekenning beheerniveau.

A A B

B B B

B B B

B/C C B

C C B

A A B

B C B

In de praktijk leidt de nieuwe aanpak tot nagenoeg geen verschillen met de eerder gemaakte afspraken. Dit wil zeggen dat er geen of slechts beperkt bijstelling is van de ambities zoals deze eerder zijn vastgesteld. Voor de gemaakte doorrekeningen is daarom uitgegaan van de indeling van Veendam in verschillende gebiedstypen en de hiervoor oorspronkelijk afgesproken beeldkwaliteit. Tabel 2.3: Functies groen en water en beoogde beeldkwaliteit. Functie Beeldkwaliteit Beschrijving Kijken

Beoogd: A

De beleving en het gebruik van groen en water vergt een optimale beeldkwaliteit. De inrichting geeft invulling aan de identiteit en uitstraling van Parkstad Veendam.

Recreatie

Beoogd: B / C

Georganiseerde recreatie: groen en water zijn ondergeschikt aan de recreatieve functie en dit vergt (kosten)effectief beheer (beeldkwaliteit B). Niet georganiseerde recreatie: juist het natuurlijke karakter trekt bezoekers aan, verrast en daagt uit. Het beheer wordt hierop aangepast (beeldkwaliteit C).

Natuur

Beoogd: C

In gebieden met de functie natuur staan natuurlijke processen centraal. Waar mogelijk wordt beheer ecologisch uitgevoerd. Niet de beeldkwaliteit maar het uitvoermoment van de beheermaatregel is leidend.

Overig (groenaankleding, hoofdwater)

Beoogd: B

De groenaankleding in o.a. buurten en het borgen van een doorvoer van water (hoofdwatersysteem) vergt een pragmatische en kostenefficiënte aanpak.

Aanpak woekerende soorten (invasieve exoten) Het planmatig aanpakken van woekerende soorten is één van de belangrijke speerpunten voor de gemeente Veendam. Regionaal is in samenwerking met ambtelijke organisaties, natuurbeheerders en derden gewerkt aan een strategie (EXIT: exoten in toom) ten aanzien van aanpak van woekerende soorten. De strategie bestaat in de kern uit: ▪ Gemaakte keuze voor beheersen of bestrijden / elimineren; ▪ Een set van soortspecifieke maatregelen. Deze maatregelen zijn voor de gemeente Veendam niet nieuw. Er is al veel ervaring opgedaan met het bestrijden van woekerende soorten en dan met name op en langs het water; de sloten en waterpartijen. Dat zijn de plekken waar op dit moment de meeste urgentie ligt. Voor de toekomst wordt verwacht dat dit steeds verder zal uitbreiden naar bestrijding van woekerende soorten op het land, zoals de Japanse duizendknoop.

7

Groen- en waterbeleidsplan / financiële effecten

Naast wat benoemd is zijn er meer soorten die tot overlast en hinder kunnen leiden. Het is nodig om telkens risico gestuurd maatregelen te bepalen en te prioriteren.

2.3

VERNIEUWEN EN VERDUURZAMEN

Vernieuwen betekent dat een inrichting wordt aangepast of veranderd wanneer dit nodig is. Als uitgangspunt hiervoor geldt dat wordt ingegrepen wanneer beheer en onderhoud niet meer kosteneffectief uit te voeren is. Wanneer er wordt ingegrepen zijn er diverse keuzes te maken, zoals: ▪ Is alleen herstellen (zoals aanvullen van beplanting) voldoende of moet het hele areaal worden heringericht? ▪ Welke richtlijnen zijn op het areaal van toepassing? ▪ Hoe kan ingrijpen het beste gebeuren in relatie tot duurzaamheid en toekomstbestendigheid? Het groen- en waterbeleidsplan bevat hiervoor diverse uitgangspunten en een indeling van de toegestane beheergroepen per gebiedstype bij vervanging van het areaal. Hiermee wordt de aanwezigheid van perkrozen langs toegangswegen voorkomen, evenals ecologische grasbermen in het centrum van Veendam. Structurele opgaven Met structurele opgaven wordt bedoeld de opgaven die goed te voorspellen zijn. Hiervoor wordt gerekend met een vaste afschrijvingstermijn van het areaal/de groeninrichting. Deze termijnen zijn gemiddelden en door tal van zaken positief maar ook negatief te beïnvloeden. Hierbij is het belangrijk om te vermelden dat: ▪ Het aan te bevelen is om de kosten voor vervanging periodiek (tenminste elke 5 jaar) te indexeren.

▪ Eén op één vervanging ervoor zorgt dat de reguliere beheer- en onderhoudsinspanningen (en daarmee de kosten hiervoor) gelijk blijven. Eenmalig ingrijpen Het eenmalig uitvoeren van maatregelen wordt geschaard onder een projectmatige aanpak. Hiervoor heeft inspectie van het groenareaal plaatsgevonden in de periode half mei tot ca. half juni 2020. De uitgangspunten en uitkomsten zijn vastgelegd in een afzonderlijke rapportage (d.d. 05-11-2020 met kenmerk 113117). De inspectie heeft inzicht gegeven in: ▪ De locaties waar éénmalig ingrijpen nodig is; ▪ Het type uit te voeren maatregel (herstellen, renoveren, vervangen of omvormen); ▪ Verschillende scenario’s voor uitvoering van deze maatregelen, dit o.a. met het oog op de spreiding van uitvoeringskosten. Voor het geheel van te treffen maatregelen is een kostenraming opgesteld. Inclusief plan- en staartkosten komt dit neer op €262.283,- exclusief BTW en prijsindexatie bij uitvoering in navolgende jaren. Het voorstel is dit bedrag verspreid op te nemen in begroting voor de komen 5 jaren.

8

Groen- en waterbeleidsplan / financiële effecten

2.4

KOSTENBEGROTING EN BUDGET

In deze paragraaf volgt een uiteenzetting van de te maken kosten afgezet tegen het hiervoor beschikbaar gestelde budget. Dit heeft betrekking op het regulier beheer en onderhoud van groen en water, maar ook het structureel en projectmatig vervangen of ingrijpen. Kosten regulier beheer en onderhoud Bij het opstellen van de kostenbegroting van het regulier beheer en onderhoud is uitgegaan van zowel ervaringscijfers als vaste eenheidsprijzen per beheermaatregel. De actuele kwaliteit van het groenareaal (er wordt niet voldaan aan de afgesproken ambitie) is aanleiding geweest om aan de hand van vaste eenheidsprijzen kritisch te bekijken in hoeverre het huidige budget voldoende toereikend is om het benodigd beheer en onderhoud te bekostigen. Voor het waterareaal is gekozen om ervaringscijfers te gebruiken, met als reden dat het beheer en onderhoud hiervan op orde is. Uitzondering hierop vormt het beheersen/bestrijden van de woekerende soorten in het water en op de waterkant. Hiervoor is apart budget nodig. Tabel 2.4: Begrote jaarkosten groen en water Veendam. Onderdeel en type werkzaamheden

Begroot €

Regulier beheer en onderhoud groenarealen Beinvloedbare kosten* Niet beïnvloedbare kosten Inboet beplantingen Subtotaal

€ € €

Regulier beheer en onderhoud water Schonen sloten en watergangen (m.n. buitengebied) Schonen stedelijke wateren Subtotaal

€ €

Bijkomende kosten Advisering (extern) Werkvoorbereiding Toezicht Overige maatregelen Subtotaal

€ € € €

TOTAAL kosten begroot *Beinvloedbare kosten worden bepaald door beeldbepalende maatregelen

(Sub) totalen €

711.100 256.400 163.400 €

1.130.900

€

129.000

€

-

€

1.299.900

88.000 41.000

25.000 10.000 5.000

Tabel 2.4 specificeert de begrote jaarkosten voor regulier beheer en onderhoud van groen en water. In bijlagen 1 en 2 zijn de kosten verder gespecificeerd met onderscheid tussen: ▪ Beïnvloedbare kosten: De beoogde beeldkwaliteit is bepalend voor de hoeveelheid te treffen beheer en onderhoudsmaatregelen. Hoe hoger de kwaliteit, hoe groter de inspanning en uitvoerkosten. ▪ Niet beïnvloedbare kosten: Het uitvoeren van snoeimaatregelen op basis van een vaste frequentie is een voorbeeld van een niet beïnvloedbare kostenpost. Er wordt gewerkt met een vaste frequentie (kostenzeker) en niet op beeldkwaliteit (kostenonzeker). De kostenbegroting is gebaseerd op het huidige (en tevens beoogde) scenario, zie tabel 2.2. Aanvullend hierop geldt dat waar mogelijk het beheer en onderhoud is afgestemd op het creëren van ecologische waarden. Kostentechnisch is dit vergelijkbaar met beeldkwaliteit C. Voor het inboeten van de beplanting wordt uitgegaan van ca. 3% van het areaal per jaar.

9

Groen- en waterbeleidsplan / financiële effecten

Beschikbaarheid van budget Tabel 2.5 specificeert voor de onderdelen groen en water de beschikbaarheid van budget. In totaal komt dit neer op een bedrag van €1.347.000,-. Voor de inzet van de eigen groenbeheerdienst (ca. 10 fte) is een bedrag van in totaal €540.000,- opgenomen voor onderhoud groenarealen. Een groot deel hiervan wordt ingezet voor coördinatie, aansturing en uitvoering van werkzaamheden in de groene buitenruimte van Veendam. Met het opnemen van deze post is beter het vergelijk mogelijk met de marktconforme kostenbegroting als opgenomen in tabel 2.6. Het overgrote deel van het beschikbare budget wordt benut voor de instandhouding van de groeninrichting. Het beheer en onderhoud van de waterstructuren bestaat overwegend uit maaien, schonen en bestrijden van de woekerende soorten. Tabel 2.5: Huidige budgetten (2020) voor groen en water. Onderdeel en type werkzaamheden

Budget €

Groenbudget Inzet WSW groenonderhoud Inzet derden / aannemerij Uitvoer eigen groenbeheerdienst** Subtotaal

€ € €

Waterbudget Schonen wateren buitengebied Schonen water stedelijk gebied Vergoeding derden van het Waterschap Subtotaal

€ € €

TOTAAL budget

(Sub) totalen € 447.000 360.000 540.000 €

1.347.000

€

101.100

€

1.448.100

88.000 41.000 -27.900

** Betreffen personeelslasten t.a.v. aansturende en uitvoerende taken groeninrichting (niet zijnde de bomen).

In tabel 2.6 zijn de begrote kosten afgezet tegen het beschikbaar budget. De hierin opgenomen bedragen komen voort uit de bedragen genoemd in de voorgaande tabellen. Een korte toelichting per onderdeel: Regulier beheer en onderhoud Een belangrijke kostencomponent wordt gevormd door de inboet van beplantingen (totaal €163.400,-). In de praktijk is dit vaak het eerste waarop bezuinigd wordt. Ook in Veendam is dit het geval. Het totaal begrote budget voor onderhoud van het groenareaal bedraagt €1.130.900,- (en €967.500,exclusief het inboeten van beplantingen). Projectmatige kosten Enkel de projectmatige kosten met een structureel karakter (dus jaarlijks terugkerend) zijn benoemd. Dit betreft het beheersen/bestrijden van invasieve exoten (water- en landgebonden, conform de EXITstrategie) en plaagsoorten. Het bestrijden van invasieve exoten op en langs het water is op dit moment het meest urgent en in Veendam sterk bepalend voor de beeldbeleving en kwaliteit van het water. Eerder is aanvullend budget (€70.000,-) eenmalig beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van maatregelen. Voor wateren dieper dan 50 cm zijn de resultaten positief. Voor ondiepe wateren en op die plekken waar de soort nog niet voorkomt is aanvullend en / of preventief ingrijpen nodig.

10

Groen- en waterbeleidsplan / financiële effecten

Structurele vervangingsopgaven Om de kwaliteit van de groeninrichting in stand te houden is het van belang tijdig te vervangen. Deze vervanging wordt niet vanuit het reguliere beheer- en onderhoudsbudget bekostigd, maar gebeurt vanuit apart hiervoor beschikbaar te stellen budget. Het aanleggen van een financiële voorziening kan hiervoor een mogelijkheid zijn. De jaarkosten van de vervangingsopgave komen neer op € 201.500,-. In bijlage 3 is de opbouw van deze kosten gespecificeerd, hierbij is uitgegaan van: ▪ De theoretische levensduur (termijn van afschrijving) van de beplantingen bij beeldkwaliteit B. ▪ De actuele eenheidsprijzen (2020), zonder indexering van tarieven voor de navolgende jaren. ▪ Het verwijderen en afvoeren van de bestaande inrichting, uitvoeren van grondbewerking en verrijking (géén gronduitwisseling) evenals het aanbrengen van de nieuwe inrichting. ▪ Met inbegrip van staartkosten, exclusief BTW en plankosten. Voor het vervangen van bosplantsoen, bermen en gazon zijn geen tarieven opgenomen. Reden hiervoor is dat deze beheergroepen in de praktijk alleen worden vervangen in combinatie met andere ruimtelijke ingrepen (denk aan wegrenovaties, e.d.). De kosten worden binnen het betreffende project verrekend. Tabel 2.6: Vergelijk tussen begrote kosten en beschikbaar budget.

Onderdeel en type werkzaamheden Kosten begroot Regulier beheer en onderhoud Regulier groenbeheer en onderhoud Regulier waterbeheer en onderhoud Bijkomende kosten (t.b.v. inrichting, beheer en onderhoud) Subtotaal Projectmatige kosten Bestrijding invasieve exoten, landgebonden Bestrijding invasieve exoten, watergebonden Subtotaal Structurele vervangingsopgave Afschrijving groenareaal, uitgaande van gelijkwaardige vervanging Subtotaal Resultaat kosten vs. budget (jaarlijks)

Budget

Verschil €

€ € €

1.130.900 129.000 -

€ € €

1.347.000 101.100 -

€ € €

216.100 -27.900 -

€

1.259.900

€

1.448.100

€

188.200

€ € €

60.000 100.000 160.000

€ € €

-

€ € €

-60.000 -100.000 -160.000

€

201.500

€

-

€

-201.500

€

201.500

€

-

€ €

-201.500 -173.300

* Alle kosten begroot zijn jaarlijks terugkerende kosten of vertaald naar een jaarlijks te reserven budget (in geval van vervanging groenarealen). ** Het budget specificeert het structureel beschikbaar budget voor uitvoer van benoemde werkzaamheden. In het verleden eenmalig beschikbaar gestelde budgetten (denk aan €70.000,- voor beheer / bestrijding watergebonden invasieve soorten) is niet opgenomen.

11

Groen- en waterbeleidsplan / financiële effecten

3. CONCLUSIES 3.1

STRUCTURELE KOSTEN

De structurele kosten komen jaarlijks terug. Een deel daarvan gaat op aan het beheer en onderhoud van de groen- en waterinrichting. Binnen het beoogde onderhoudsscenario is het beschikbare budget hiervoor onvoldoende toereikend. Voor het projectmatig invulling geven aan de structurele vervangingsopgaven is geen budget beschikbaar. Om de groen- en waterinrichting conform de ambitie te onderhouden is een structurele toename van jaarlijks €173.000,- nodig, waarbij delen van het budget t.b.v. een specifieke activiteit geoormerkt zijn. Reservering van dit budget binnen een aan te leggen voorziening borgt de beschikbaarheid ervan wanneer dit nodig is. Het handhaven van bestaande budgetten vereist een bijstelling van de ambitie naar een gemiddeld lagere beeldkwaliteit.

3.2

EENMALIGE KOSTEN

De eenmalige kosten hebben betrekking op afzonderlijke projecten zonder een jaarlijks terugkerend karakter. Door eenmalig ingrijpen kan de bestaande situatie hersteld worden, om dit vervolgens met reguliere beheer- en onderhoudsmaatregelen in stand te houden. Een deel van deze extra werkzaamheden (denk aan projectuitwerking, e.d.) kan binnen de huidige personele bezetting invulling krijgen. Aanvullend daarop zal naar verwachting ook de inzet van derden (uitvoerende partijen, adviesbureaus) nodig zijn. Projectvoorstellen vanaf €10.000,- worden afzonderlijk ingediend ter beoordeling door het college en/of de raad. Het totaal van de eenmalige kosten bedraagt €262.283,- (afgerond naar €265.000,-) waarbij gevraagd wordt om de komende 5 jaren hiervan telkens 1/5 deel (jaarlijks: €53.000,-) beschikbaar te stellen. Dit is nodig om de te maken inhaalslag te realiseren.

12

Groen- en waterbeleidsplan / financiële effecten

BIJLAGEN BIJLAGE 1:

KOSTENSPECIFICATIE ONDERHOUD GROENAREAAL (BEOOGD SCENARIO)

NIET BEINVLOEDBARE WERKZAAMHEDEN NB_Maaien bermen NB_Bemesten beplantingen NB_Water geven beplantingen NB_Snoeiw erk niet beinvloedbaar NB_Slijpen molshopen NB_Maaien grasklinkers NB_Maaien vaste planten SUBTOTAAL PRIJS NIET BEINVLOEDBAAR TOTAAL PRIJS

13

Groen- en waterbeleidsplan / financiële effecten

€

SPORT / RECREATIE + BUITENGEBIED

BEDRIJVENTERREIN

ONTSLUITINGSWEGEN

BUURTEN

BEINVLOEDBARE WERKZAAMHEDEN B_Onkruidbestrijding beplanting B_Zw erfafvalbeheersing B_Blad en natuurlijk afval beheersing B_Heesters-overgroei randen verharding of gras B_Snoeien hagen en blokhagen B_Gazon grashoogte B_Bijmaaien rondom obstakels en bomen B_Gras overgroei randen verharding (hard) B_Onkruidbestrijding verhardingen B_Vegen verhardingen SUBTOTAAL PRIJS BEINVLOEDBAAR

CENTRUM + BEGRAAFPLAATSEN

Over de doorrekening: ▪ Wanneer het buitengebied incl. de sport- en recreatievelden (waar dat kan) op kwaliteit C wordt onderhouden, resulteert dit binnen de beïnvloedbare kosten tot een besparing van ca. €30.000,-.

A B B A B B A B B A B B A B B A B B A B B A B B A B B A B B 96.543 € 343.405 € 108.735 €

B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B 43.614 € 118.754

€ € € € € € € € € €

B B B B B B B

B B B B B B B

€ € € € € € €

B B B B B B B

B B B B B B B

B B B B B B B

Prijs afgerond 175.300 77.000 74.700 43.800 46.200 239.700 18.000 26.400 8.100 1.800 € 711.100

120.900 2.400 9.100 111.300 2.400 200 10.100 € 256.400 € 967.500

BIJLAGE 2:

KOSTENSPECIFICATIE ONDERHOUD GROENARAAL (ALTERNATIEVEN)

BEDRIJVENTERREIN

SPORT / RECREATIE + BUITENGEBIED

C C C C C C C C C C 36.836 €

C C C C C C C C C C 90.933

€ € € € € € € € € €

€

NIET BEINVLOEDBARE WERKZAAMHEDEN NB_Maaien bermen NB_Bemesten beplantingen NB_Water geven beplantingen NB_Snoeiw erk niet beinvloedbaar NB_Slijpen molshopen NB_Maaien grasklinkers NB_Maaien vaste planten SUBTOTAAL PRIJS NIET BEINVLOEDBAAR

B B B B B B B

B B B B B B B

B B B B B B B

€ € € € € € €

BUURTEN

A B B A B B A B B A B B A B B A B B A B B A B B A B B A B B 96.543 € 343.405 € 108.735 €

CENTRUM + BEGRAAFPLAATSEN

BEINVLOEDBARE WERKZAAMHEDEN B_Onkruidbestrijding beplanting B_Zw erfafvalbeheersing B_Blad en natuurlijk afval beheersing B_Heesters-overgroei randen verharding of gras B_Snoeien hagen en blokhagen B_Gazon grashoogte B_Bijmaaien rondom obstakels en bomen B_Gras overgroei randen verharding (hard) B_Onkruidbestrijding verhardingen B_Vegen verhardingen SUBTOTAAL PRIJS BEINVLOEDBAAR

ONTSLUITINGSWEGEN

Over de doorrekening: ▪ Alternatief scenario 1: A, B, B, C, C ▪ Alternatief scenario 2: alles op B ▪ Voor alle 3 de scenario’s (beoogd en de alternatieven hierop) geldt dat er beperkt verschil wordt gemaakt in benodigd budget. Dit komt omdat de onderhoudsarealen overwegend binnen de buurten voorkomen. In elk scenario is hier voor beeldkwaliteit B gekozen. ▪ Het aanpassen van de kwaliteit binnen de buurten van B naar C leidt tot een besparing van afgerond €76.000,-

B B B B B B B

B B B B B B B

NIET BEINVLOEDBARE WERKZAAMHEDEN NB_Maaien bermen NB_Bemesten beplantingen NB_Water geven beplantingen NB_Snoeiw erk niet beinvloedbaar NB_Slijpen molshopen NB_Maaien grasklinkers NB_Maaien vaste planten SUBTOTAAL PRIJS NIET BEINVLOEDBAAR TOTAAL PRIJS

14

Groen- en waterbeleidsplan / financiële effecten

120.900 2.400 9.100 111.300 2.400 200 10.100 € 256.400 € 932.900

€

SPORT / RECREATIE + BUITENGEBIED

BEDRIJVENTERREIN

ONTSLUITINGSWEGEN

BUURTEN

CENTRUM + BEGRAAFPLAATSEN

TOTAAL PRIJS

BEINVLOEDBARE WERKZAAMHEDEN B_Onkruidbestrijding beplanting B_Zw erfafvalbeheersing B_Blad en natuurlijk afval beheersing B_Heesters-overgroei randen verharding of gras B_Snoeien hagen en blokhagen B_Gazon grashoogte B_Bijmaaien rondom obstakels en bomen B_Gras overgroei randen verharding (hard) B_Onkruidbestrijding verhardingen B_Vegen verhardingen SUBTOTAAL PRIJS BEINVLOEDBAAR

Prijs afgerond 170.000 71.300 66.700 36.700 43.300 234.500 16.900 27.500 8.000 1.700 € 676.500

B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B 71.461 € 343.405 € 108.735 €

B B B B B B B B B B B B B B B B B B B B 43.614 € 118.754

€ € € € € € € € € €

B B B B B B B

B B B B B B B

€ € € € € € €

B B B B B B B

B B B B B B B

B B B B B B B

Prijs afgerond 166.500 70.700 72.200 41.700 44.300 238.300 17.800 25.000 7.600 1.800 € 686.000

120.900 2.400 9.100 111.300 2.400 200 10.100 € 256.400 € 942.400

BIJLAGE 3:

VERVANGINGSWAARDE

Over de doorrekening: ▪ Voor de sierbeplanting is de vervangingswaarde bepaald o.b.v. theoretische afschrijftermijn van de beplanting. ▪ Voor het vervangen van heesters wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende type heesters. In de hoeveelhedenlijst als opgenomen in het groen- en waterbeleidsplan zijn deze hoeveelheden samengenomen. ▪ Gazon en bosplantsoen worden alleen bij uitvoer van projecten vervangen, dus hiervoor is geen budget nodig. ▪ Het vervangen van bomen is gelijk aan de inboet van bomen. Hiervoor is in onderstaande doorrekening dus geen apart budget opgenomen.

Beheergroep

Levendsduur Vervangingskosten Hoeveelheid Eenheid Vervangingswaarde (jaren)

Heesters en vaste planten Bodembedekkende heesters Gemengde sierheesters Opgaande heesters Struikrozen Botanische rozen Vaste planten Haagelementen Blokhagen Lijnhagen (gerekend met breedte 0,5 m) Bosplantsoen Bosplantsoen Grasvegetatie Gazon Gazon talud Grasberm Grasberm talud TOTAAL

15

Groen- en waterbeleidsplan / financiële effecten

520.806 36.524 3.969.547 36.859 27.096 416.295

Jaarkosten

30 € 30 € 30 € 20 € 30 € 25 €

33 23 23 29 12 33

15782 m2 1588 m2 172589 m2 1271 m2 2258 m2 12615 m2

€ € € € € €

€ 17.360 € 1.217 € 132.318 € 1.843 € 903 € 16.652

30 € 30 €

40 35

18463 m2 5712 m1

€ €

738.520 € 199.920 €

24.617 6.664

40 €

9

m2

€

-

€

-

50 € 50 € 50 € 50 €

2 2 1 1

m2 m2 m2 m2

€ € € €

-

€ € € € € 201.575