07-01 2023R0005 Raadsvoorstel zienswijze brandweerzorg 2030

Gemeentebestuur van Veendam Raadsvoorstel - Adviesnota

Nummer: Datum voorstel: Raadsvergadering d.d.: Portefeuillehouder: Team: Onderwerp:

2023R0005 24-01-2023 06-03-2023 Burgemeester B.H.M. Link Openbare Orde & Veiligheid Brandweerzorg Groningen 2030: Visie, Organisatieplan en Regionaal Dekkingsplan

Voorstel 1. Een zienswijze kenbaar te maken.

Inleiding Op 8 december 2022 heeft het Algemeen Bestuur van Veiligheidsregio Groningen besloten de Visie Brandweerzorg Groningen 2030, het Organisatieplan Brandweerzorg Groningen 2023-2026 en het Regionaal Dekkingsplan Brandweerzorg Groningen 2023-2026 voorlopig vast te stellen en aan de raden van de deelnemende gemeenten voor te leggen voor een zienswijze. Het bestuur biedt de gelegenheid een zienswijze in te dienen op de stukken. Op 10 januari 2023 hebben informatiebijeenkomsten plaatsgevonden voor zowel uw college als uw gemeenteraad. Uw raad wordt voorgesteld om een zienswijze in te dienen. Beoogd effect Bevindingen van de voorgestelde visie en de plannen aan het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Groningen kenbaar te maken. Argumenten 1.

De Visie Brandweerzorg 2023, het Organisatieplan en het Dekkingsplan Brandweerzorg 2023-2026 zijn opgesteld in opdracht van het Algemeen Bestuur Veiligheidsregio

In opdracht van het algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen (AB VRG) is een visie ontwikkeld op de brandweerzorg in de regio Groningen in 2030. Met de visie beoogt het bestuur vanuit een realistisch perspectief invulling aan de primaire taak van de brandweer - veiligheid realiseren en herstellen waar deze in het geding is - met een goed toegeruste basisinfrastructuur die risicogericht, flexibel en wendbaar is. Binnen VRG voert de brandweer kerntaken uit op het gebied van brandweerzorg. Brandweerzorg is het geheel van risicobeheersing en incidentbestrijding. Samen met de brandweer, Crisisbeheersing, de Gemeentelijke Kolom Groningen (GKG) en de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) vormt VRG een integrale crisisorganisatie. Daarnaast vervullen ook andere partners (overheden, organisaties en

Raadsvoorstel: Brandweerzorg Groningen 2030: Visie, Organisatieplan en Regionaal Dekkingsplan pagina 1

inwoners) taken op het gebied van brandweerzorg. De visie gaat daarom over het geheel van brandweerzorg en niet over de brandweerorganisatie. 2. Relatie met Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 Op 19 december 2022 heeft uw raad het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 vastgesteld. Hoofdstuk 5 gaat in op beleidsuitgangspunten voor fysieke veiligheid waaronder brandveiligheid, externe veiligheid en rampenbestrijding. Het onderwerp brandveiligheid en crisisbeheersing is als strategisch thema benoemd voor de komende jaren. Dit betekent dat ambities en doelstellingen zijn vastgesteld op het gebied van risicobeheersing (waaronder risicocommunicatie), brandveiligheid en crisisbeheersing. 3. Brandweerzorg betreft risicobeheersing en wordt integraal benaderd Hierbij staat het begrip brandweerzorg in samenhang centraal. Dit betekent dat de voor- en achterkant van brandweerzorg, van preventie tot repressie, intensief met elkaar verbonden zijn. Door meer inzicht in de voorkant (risicobeheersing) te krijgen, kan de achterkant (incidentbestrijding) beter worden ingericht. Andersom wordt veel informatie uit incidenten gehaald die weer helpt bij het voorkomen van nieuwe incidenten. Daarmee gaat de brandweer risicogericht te werk en is de brandweerzorg uitlegbaar. Die brandweerzorg is echter niet van de brandweer alleen, omdat deze niet altijd alles overal kan doen.

Daarom is iedereen nodig om de risico’s op incidenten te beperken en moeten er ook handelingsperspectieven bekend zijn. Om dit te bereiken, gaat de brandweerorganisatie meer maatschappelijke allianties aan waarmee het eigenaarschap van brandveiligheid verbreed wordt. De brandweer doet dit niet alleen door advies over en toezicht op brandveiligheid uit te dragen naar inwoners, bedrijven en medeoverheden, maar ook door expliciet inzichten, bijvoorbeeld in risico’s, op te halen. In lijn hiermee wordt, conform de landelijke systematiek van het dekkingsplan, een nieuwe beleidscyclus ingericht die de gemeenteraden jaarlijks betrekt bij de kwaliteit van de brandweerzorg. 4. Dekking van brandweerzorg in Veendam is goed In het dekkingsplan staat de opkomsttijd van de brandweer centraal. Gezien de omvang van de gemeente en de ligging van de kazernes in buurgemeenten is de aanrijtijd in de gemeente goed en veelal binnen de normen. De opkomsttijd kent daarmee geen knelpunten. ‘Aandacht objecten’ in Veendam zijn zorginstellingen en ‘portiekwoningen’. Voor deze locaties geldt dat specifiek ook wordt gekeken naar preventieve maatregelen, voorzieningen en risicocommunicatie. Kanttekeningen 1. De visie beoogt vanuit een realistisch perspectief invulling te geven van de brandweer De stukken stralen veel ambitie uit. Dat is prijzenswaardig en te waarderen.

In het licht van de gehele veiligheidsketen (zowel intern als extern), zowel op thema’s als organisatieniveau is het de vraag of de beoogde ambities realistisch zijn. Dat geldt zowel in tijd en capaciteit van de gemeente als die van de samenwerkingspartners, als prioriteiten op andere veiligheidsthema als qua het beoogde tijdspad. De stukken zijn vanuit de monodisciplinair perspectief opgesteld. Wij kunnen op dit moment niet overzien of de ambities voor de gemeente (organisatorisch en financieel) haalbaar zijn. 2. Wettelijke en niet-wettelijke taken In de stukken komt niet expliciet naar voren wat wettelijke en niet-wettelijke taken zijn oftewel wat zijn de taken waarover keuzes kunnen worden gemaakt en een zienswijze op kan worden gegeven. Voor de in te dienen zienswijze zoeken wij naar wat wordt voorgelegd ook onderscheid kent in verplichte en facultatieve taken. We zouden graag zien welke keuzes te maken zijn. Raadsvoorstel: Brandweerzorg Groningen 2030: Visie, Organisatieplan en Regionaal Dekkingsplan pagina 2

In de stukken wordt gesproken over een veranderende wereld, die om anticipatie op nieuwe ontwikkelingen vraagt, maar de uitwerking in het organisatieplan en dekkingsplan gaat vooral in op de ‘klassieke inrichting’ van de brandweer. We zijn benieuwd naar ontwikkelingen en mogelijke alternatieven. 3. In het organisatieplan wordt genoemd dat brandweerzorg een integrale benadering kent en dat andere partners zoals overheden taken op het gebied van brandweerzorg vervullen Hierbij is niet benoemd dat de taken op het gebied van brandweerzorg en crisisbeheersing worden uitgevoerd in de vorm van verlengd lokaal bestuur en daarmee dat de uitvoering van wettelijke taken in een wettelijk verankerde structuur is bepaald. We vragen ons af in hoeverre er aansluiting is op de lokale (overheids-)taken op het gebied van brandweerzorg en crisisbeheersing. Binnen de gemeente worden nu en ook de komende jaren investeringen gedaan voor brandweerzorg en crisisbeheersing. Deze zijn opgenomen in het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 en de begroting gemeente Veendam. Het gaat dan om bereikbaarheid/infrastructuur, preventie, risicocommunicatie, toezicht en handhaving en taken op het gebied van crisisbeheersing. De aansluiting hierop is niet beschreven. Dit betekent ook dat de gemeente deze lasten in personele en financiële zin moet dragen. 4.

Koppeling dekkingsplan en huisvestingsplan ontbreekt Het dekkingsplan beschrijft de locaties en inrichting van de brandweerposten. Aan dit dekkingsplan is onzes inziens het nog voor te leggen huisvestingsplan onlosmakelijk verbonden. In de informatiebijeenkomsten is hierover weliswaar een toelichting gegeven, maar in de stukken ontbreekt het plan. Een zienswijze geven op inhoud zonder een elementair onderdeel van de voorgestelde stukken impliceert het afgeven van een ‘blanco cheque’. Immers, indien op deze plannen geen zienswijze wordt ingediend dan wordt bij de financiële stukken aangegeven dat is ingestemd met het voorgestelde beleid en de plannen, dus ook de daaruit voortvloeiende financiële consequenties. 5. Koppeling met financiën in organisatieplan is geen onderdeel van de opdracht Bij het Organisatieplan is vermeld dat dit geen onderdeel van de opdracht was. Echter, een voor de gemeente is het relevant om kennis te hebben van de (wettelijke) taken en de planning van de uitvoering om inzicht te hebben welke taken wanneer in gezamenlijkheid dan wel lokaal van de gemeente worden verwacht. Dit gelet op de gemeentelijke begroting. 6. Financiële gevolgen zijn niet bekend In de visie is aangegeven dat deze is opgesteld in de context van de huidige financiële afspraken en wettelijke taken.

Op veel van de ontwikkelingen die de brandweerzorg in 2030 zullen veranderen heeft de brandweer zelf geen invloed. Dit brengt financiële consequenties met zich mee. De tot nu toe gehanteerde financiële “0” lijn in de begroting (alleen indexering) staat daarom de komende jaren onder druk en is ook niet in alle gevallen realistisch. Voor deze nieuwe ontwikkelingen volgen we de afgesproken financiële hygiëneregels, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen autonome (landelijke) ontwikkelingen en niet autonome (regionale) ontwikkelingen. Om de brandweerzorg op de veranderende omgeving te laten aansluiten moet ook de visie zelf dynamisch zijn.’ In de aanbiedingsbrief wordt aangegeven dat de ambities niet zonder financiële consequenties zijn. In de stukken komt niet naar voren wat dit gaat betekenen voor de begroting. In de informatiebijeenkomsten is aangegeven dat de financiële consequenties inzichtelijk worden gemaakt via de Kaderbrief 2024-2027 en de begroting 2024 en meerjarenraming. Deze stukken worden naar verwachting in maart of april 2023 aangeboden

Raadsvoorstel: Brandweerzorg Groningen 2030: Visie, Organisatieplan en Regionaal Dekkingsplan pagina 3

voor een zienswijze. Om een zienswijze te kunnen geven op de voorliggende stukken is een het van belang dat hieraan verbonden financiële consequenties gekoppeld zijn. 7. Prioriteiten Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 richten zich op sociale veiligheid en ondermijning De gemeente staat de komende jaren voor grote uitdagingen en opgaven op het gebied van sociale veiligheid. De raad heeft met het vaststellen van het Integraal Veiligheidsplan keuzes gemaakt qua prioritering van veiligheidsthema’s. Het Integraal Veiligheidsplan kent totaal 20 veiligheidsthema’s. Mede om binnen de gemeentelijke begroting en capaciteit taken op het gebied van veiligheid uit te kunnen voeren zijn vier thema’s geprioriteerd. Dit zijn: 1. Ondermijning en weerbaarheid 2. Sociale kwaliteit leefomgeving 3. Cyberveiligheid 4. Jeugd en veiligheid. Deze prioriteiten zijn gebaseerd op een veiligheidsonderzoek en interviews met stakeholders. Hierin is naar voren gekomen dat de inwoners zich zeer bewust zijn van brandveiligheid en andere risico’s, ruim 80% maatregelen heeft getroffen. Ook qua repressie zoals huisvesting, materiaal en bemensing is de brandweerzorg in onze gemeente van uitstekend niveau. Dit maakt dat brandweerzorg en crisisbeheersing geen geprioriteerd thema is.

Financiën Zoals in de stukken en informatiebijeenkomsten is aangegeven zullen de financiële consequenties die voorvloeien uit de visie, het organisatieplan en dekkingsplan nader inzichtelijk worden gemaakt via de Kaderbrief 2024-2027 en de begroting Veiligheidsregio Groningen 2024 en het meerjarenperspectief. De stukken worden verwacht in april 2023. Uitvoering In het visieontwikkelingstraject hebben bestuur, dagdienstmedewerkers, de ondernemingsraad en vooral de repressieve medewerkers (vrijwilligers en beroeps) hun ideeën over toekomstbestendige brandweerzorg gedeeld. Communicatie De communicatie over het besluit op dit advies geschiedt via de reguliere procedure. De zienswijze wordt via een brief kenbaar gemaakt aan het bestuur van de veiligheidsregio Groningen. Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief Algemeen Bestuur 13 december 2022 2. Visie brandweerzorg 2030 3. Organisatieplan brandweerzorg Groningen 2023-2030 4. Regionaal Dekkingsplan Brandweerzorg Groningen 2023-2026 5. Basisgegevens brandweerzorg in beeld 6. Conceptbrief zienswijze gemeenteraad Veendam

De gemeenteraad van Veendam, burgemeester,

secretaris,

B.H.M. Link

A. Castelein

Raadsvoorstel: Brandweerzorg Groningen 2030: Visie, Organisatieplan en Regionaal Dekkingsplan pagina 4

Nummer: 2023R0005 De raad der gemeente Veendam gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 24-01-2023

besluit 1. De zienswijze conform bijgaand advies vast te stellen.

Besloten in de openbare vergadering van 06-03-2023

De raad voornoemd,

Voorzitter,

Griffier,

B.H.M. Link

T. van der Bij

Raadsvoorstel: Brandweerzorg Groningen 2030: Visie, Organisatieplan en Regionaal Dekkingsplan pagina 5