07.0 - Raadsvoorstel Ontwerpregeling GR Perspectief Groningen Noord-Drenthe

Gemeentebestuur van Veendam Raadsvoorstel - Adviesnota Nummer: Datum voorstel: Raadsvergadering d.d.: Portefeuillehouder: Team: Onderwerp:

2025-057584 16-12-2025 02-03-2025 Wethouder H.J. Schmaal Team fysiek Ontwerp GR perspectief Groningen en Noord-Drenthe

Voorstel Wij stellen u voor: 1. Geen zienswijzen over de ontwerp gemeenschappelijke regeling Perspectief Groningen en Noord-Drenthe naar voren te brengen; 2. De bevoegdheid om subsidieregels vast te stellen ter uitvoering van de Economische Agenda en concretisering daarvan in meerjarig uitvoeringsplannen en jaarplannen over te dragen aan het college van burgemeester en wethouders, met dien verstande dat het subsidieplafond moet passen binnen de Rijksmiddelen die aan het openbaar lichaam beschikbaar worden gesteld. Inleiding Hierbij stellen wij u in de gelegenheid om zienswijzen naar voren te brengen over de ontwerpgemeenschappelijke regeling Perspectief Groningen en Noord-Drenthe. De gemeenschappelijk regeling Perspectief Groningen en Noord-Drenthe wordt getroffen ter uitvoering van de Economische Agenda. De Economische Agenda is een maatregel uit de kabinetsreactie ‘Nij Begun – op weg naar erkenning, herstel en perspectief’ waarmee het kabinet reageert op de aanbevelingen van de parlementaire enquêtecommissie. De Economische Agenda is in juni 2025 vastgesteld door de regionale overheden en de Ministerraad. Gezamenlijk stelden zij vast hoe zij Groningen en Noord-Drenthe economisch perspectief willen geven nadat zestig jaar gaswinning veel leed veroorzaakte in het gebied. Het hoofddoel is om samen met de Sociale Agenda de brede welvaart in het gebied te bevorderen.

In de Economische Agenda is ook de uitvoeringsstructuur vastgelegd: een openbaar lichaam van de regionale overheden met een stichting waarin bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden samenwerken. Voor een uitgebreide toelichting wordt u verwezen naar de toelichting op de ontwerp-GR. Daarnaast wordt u voorgesteld om het vaststellen van subsidieregels ter uitvoering van de Economische Agenda over te dragen aan ons college. De bevoegdheid wordt vervolgens overgedragen aan het algemeen bestuur van de GR. Dit is nodig om het algemeen bestuur bevoegd te maken voor het vaststellen van subsidieregels, een belangrijk instrument voor de Economische Agenda. Raadsvoorstel: Ontwerp GR perspectief Groningen en Noord-Drenthe pagina 1

Argumenten 1.1. De ontwerpregeling werkt de vastgestelde uitvoeringsstructuur uit de Economische Agenda verder uit. Met de vaststelling van de Economische Agenda in juni 2025 is ook de uitvoeringsstructuur vastgesteld: een openbaar lichaam met daaraan gekoppeld een stichting. Een aantal zaken, zoals de samenstelling van het algemeen bestuur en de positie van het Rijk in het openbaar lichaam, zijn in de agenda meegegeven. Een openbaar lichaam wordt opgericht door een GR te treffen. Het is de zwaarste samenwerkingsvorm op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en biedt waarborgen voor democratische legitimatie. Kenmerkend aan een openbaar lichaam is dat het rechtspersoonlijkheid heeft: het openbaar lichaam kan deelnemen aan het rechtsverkeer. Verder heeft het openbaar lichaam een bestuur dat bevoegd is besluiten te nemen. Het algemeen bestuur bestaat overeenkomstig de Economische Agenda uit de commissaris van de Koning in Groningen, de burgemeesters van de deelnemende gemeenten en de dijkgraven van de deelnemende waterschappen. In de GR is opgenomen dat het algemeen bestuur uit haar midden een dagelijks bestuur aanwijst.

In die toekomstige vormgeving kunnen we het ons voorstellen rekenschap te geven van de bijzondere positie van de Noord-Drentse gemeenten en de Waterschappen in een bestuurlijke samenwerking waarin het getalsmatige zwaartepunt bij de deelnemers uit Groningen ligt. 1.2. De uitvoeringsstructuur maakt het voor de regionale overheden mogelijk om te beslissen over de uitvoering van de Economische Agenda Op grond van de zogenaamde Groningenwet ligt de zorgplicht voor de brede welvaart – waar de Economische Agenda aan moet bijdragen – bij de minister van BZK. De minister moet op grond van de wet in overleg treden met de regionale overheden over de concretisering. De uitvoeringsstructuur voorziet erin dat de regionale overheden meebeslissen. Het algemeen bestuur beslist over de concretisering van de Economische Agenda in de periodiek meerjarig uitvoeringsplannen en de uitwerking daarvan in jaarplannen. De stichting maakt een voorstel voor deze plannen. De overheid is vertegenwoordigd in het stichtingsbestuur. 1.3. In de ontwerp-GR is de bevoegdheid opgenomen om een stichting voor de Economische Agenda op te richten Een onderdeel van de uitvoeringsstructuur zoals opgenomen in de Economische Agenda is de stichting voor de Economische Agenda. Het algemeen bestuur van het openbaar lichaam krijgt in de GR de bevoegdheid en de taak om de stichting op te richten. 1.4.

Het verstrekken van subsidies maakt deel uit van de instrumenten uit de Economische Agenda. Daarom is overdracht van de bevoegdheid om subsidieregels vast te stellen nodig. Om de Economische Agenda te realiseren zijn in de Agenda verschillende instrumenten genoemd. Daaronder het verstrekken van subsidies. Dat vraagt een wettelijke grondslag (artikel 4:23, eerste lid Awb). Er zijn met andere woorden vastgestelde subsidieregels nodig. De gemeenteraad is bevoegd om subsidieregels te stellen (artikel 108 Gemeentewet), maar kan die bevoegdheid delegeren aan het college (artikel 156 Gemeentewet). De bevoegdheid kan vervolgens aan het bestuur van het openbaar lichaam worden overgedragen (artikel 30 Wgr). Kanttekeningen 2.1. Er worden geen reguliere wettelijke taken naar het openbaar lichaam gebracht. De GR wordt getroffen om de doelen uit de Economische Agenda te realiseren. Hiermee hebben de regionale overheden een belang aan zich getrokken. De deelnemers brengen geen reguliere taken naar het openbaar lichaam, maar spannen zich in om de belofte van het kabinet van economisch perspectief voor de regio in te lossen. Het gaat hier om een bijzondere situatie met een bijzondere aanleiding. Deze bijzondere situatie heeft tot gevolg dat geen beroep wordt gedaan op reguliere Raadsvoorstel: Ontwerp GR perspectief Groningen en Noord-Drenthe pagina 2

wettelijke taken. 2.2. De Groningenwet is nog in procedure. Deze wet wijzigt de Tijdelijke wet Groningen en legt onder meer de zorgplicht voor brede welvaart vast, financiële bepalingen met betrekking tot de zorgplicht voor de betrokken ministers en de Staat van Groningen en Noord-Drenthe. In de ontwerpregeling gaan we uit van het ongewijzigd inwerkingtreden van het wetsvoorstel. 2.3. De Economische Agenda wordt nog geconcretiseerd. De Economische Agenda wordt geconcretiseerd in een meerjarig uitvoeringsplan. Dit is een vijfjarig plan dat gezamenlijk door Rijk en regio wordt vastgesteld. Het plan leidt tot duidelijkheid over taken en verantwoordelijkheden en tot het uitvoeringsprogramma Rijk. Het uitvoeringsprogramma Rijk is de basis voor de jaarlijkse monitoring in de Staat van Groningen en Noord-Drenthe (SvGND). Deze plannen en programma's zijn nog niet gereed, in de tekst van de ontwerpregeling worden de begrippen al wel toegepast in overeenstemming met het wetsvoorstel voor de Groningenwet. Omdat het hier om een bijzonder situatie gaat waarin een aantal zaken nog nader geconcretiseerd moeten worden, is het goed mogelijk dat in de eerste periode van het bestaan van het openbaar lichaam wijzigingen wenselijk zijn op de GR tekst. Om deze reden zal in die eerste periode bekeken worden of de bedoeling van de regeling aansluit bij de uitvoering in de praktijk. 2.4.

Financiering openbaar lichaam. In de ontwerp GR wordt uitgegaan van een financiering via een DU. De basis voor het overmaken van de DU is het jaarplan dat naar aanleiding van het meerjarig uitvoeringsplan wordt open vastgesteld. Het jaarplan is de basis voor het overmaken van de DU. Het kabinet en de deelnemer die de DU ontvangt, doen geen inhoudelijke toets op jaarplan. Middelen die de stichting zelf verkrijgt zijn aanvullend en worden niet in mindering gebracht op middelen die het kabinet beschikbaar stelt. Deze afspraken ten aanzien van de DU moeten nog worden vastgelegd in een convenant. 2.5. Verantwoording door de regionale overheden. Een belangrijke maatregel uit Nij Begun is de jaarlijkse verantwoording van het kabinet aan de Tweede Kamer op basis van de Staat van Groningen en Noord-Drenthe (maatregel 1). Alhoewel de maatregel dat niet beoogt, is het effect van de besluitvorming en uitvoering door de regionale overheden naar verwachting wel dat zij zich moet Uitvoering Op grond van artikel 1 Wet gemeenschappelijke regelingen wordt in de gelegenheid gesteld om binnen acht weken na ontvangst van het ontwerp zienswijzen naar voren te brengen over het ontwerp van de regeling. Daarnaast wordt u voorgesteld om de bevoegdheid om subsidieregels vast te stellen ter uitvoering van de Economische Agenda over te dragen.

De zienswijzeperiode De zienswijze periode loopt van 9 januari 2026 tot 6 maart 2026. Op 13 januari is er van 20:00 – 21:00 uur een digitaal informatiemoment. Er wordt gelegenheid geboden om technische vragen over de ontwerpregeling te stellen aan de regionale juridische werkgroep. De uitnodiging hiervoor wordt via de griffie verzonden.

Raadsvoorstel: Ontwerp GR perspectief Groningen en Noord-Drenthe pagina 3

Bijlagen 1. Bijlage 01 – Ontwerp-gemeenschappelijke regeling Perspectief Groningen en Noord-Drenthe inclusief de bijbehorende toelichting.

burgemeester en wethouders van Veendam,

burgemeester,

secretaris,

Annelies Pleyte

Arend Castelein

Raadsvoorstel: Ontwerp GR perspectief Groningen en Noord-Drenthe pagina 4

Nummer: ONTWERPBESLUIT ONTWERP GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING PERSPECTIEF GRONINGEN EN NOORD-DRENTHE De raad der gemeente Veendam Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 16-12-2025 Gelet op: - artikel 1 Wet gemeenschappelijke regelingen - artikel 108 Gemeentewet - artikel 156 Gemeentewet - artikel 30 Wet gemeenschappelijke regelingen Besluit: 1. geen zienswijze naar voren te brengen op de ontwerp-gemeenschappelijke regeling Perspectief Groningen en Noord-Drenthe. 2. de bevoegdheid om subsidieregels vast te stellen ter uitvoering van de Economische Agenda en concretisering daarvan in meerjarig uitvoeringsplannen en jaarplannen over te dragen aan het college van burgemeester en wethouders, met dien verstande dat het subsidieplafond moet passen binnen de Rijksmiddelen die aan het openbaar lichaam beschikbaar worden gesteld.

Besloten in de openbare vergadering van 02-03-2026. De raad voornoemd, Voorzitter,

Griffier,

Annelies Pleyte

Ariën Swart

Raadsvoorstel: Ontwerp GR perspectief Groningen en Noord-Drenthe pagina 5