06 01 Schriftelijke vragen CU GGD

SCHRIFTELIJKE VRAGEN

Datum: 28-01- 2026

Aan de voorzitter van de raad

Steller vragen: A.van Eerden van der Molen

Onderwerp : vragen n.a.l.v. Rapport advies GGD n.a.l.v. Gezondheidskundige risicobeoordeling emissies van Nedmag en omliggende bedrijven te Veendam van 6 november 2025 Het college wordt verzocht de volgende vragen schriftelijk te beantwoorden:

Toelichting: In het verschenen advies door de GGD op 8 dec. 2025, op het eerder gedane vooronderzoek van de Provincie mbt de Luchtkwaliteit, geeft de GGD Groningen advies om in het algemeen, waar dat kan, maatregelen te nemen die de luchtkwaliteit verder verbeteren. Elke verbetering van de luchtkwaliteit levert gezondheidswinst op. Daarnaast adviseert de GGD om blootstelling aan lood zoveel mogelijk te beperken, omdat kinderen in het algemeen al te veel lood binnenkrijgen via voeding en drinkwater. GGD Groningen ziet geen aanleiding voor het doen van vervolgonderzoek en heeft als aanbeveling geschreven: bij punt 3.5 Conclusie en aanbevelingen geschreven, ik citeer. “Bij Nederlandse kinderen ligt de geschatte totale lood-bloedwaarde boven de referentiewaarde waarbij gemiddeld een verlies van één IQ-punt optreedt (12 µg/l; (EFSA, 2010)). Een daling van één IQ-punt op populatieniveau kan al leiden tot maatschappelijke gevolgen. Alleen al de achtergrond blootstelling via voeding en drinkwater resulteert in een geschatte loodbloedwaarde van 24 µg/l, ruim boven dit niveau. De aanvullende bijdrage vanuit de uitstoot door Nedmag en omliggende bedrijven lijkt relatief beperkt ten opzichte van de achtergrond blootstelling. Deze conclusie heeft de GGD gedaan omdat in Tabel 9 de achtergrond blootstelling in drinkwater 24 µg/l al te hoog zou zijn.

Juist omdat de achtergrond blootstelling al hoog is, blijft het echter belangrijk om extra blootstelling aan lood zoveel mogelijk te voorkomen.” Daarom heeft de ChristenUnie dan ook de volgende vragen: Vraag 1: Op de voorlichtingsavond is er een vraag gesteld over de hoge aanwezigheid van lood in het drinkwater en hoe dit te verklaren zou zijn. Antwoord door GGD was, de nog aanwezige loden waterleidingen. Weet het college hoeveel woningen/bedrijfspanden in Veendam nog loden waterleidingen hebben? Zo nee, welke acties gaat het college ondernemen om deze informatie wel te verkrijgen? Vraag 2: Heeft het college kennis over de nieuwe wetgeving van 1 juli 2025 waarbij huis eigenaren en verhuurders verplicht zijn om loden leidingen te laten vervangen. Waarbij gemeenten meer controlebevoegdheden hebben gekregen en gemeenten eigenaren die niet voldoen aan de regels een boete mogen opleggen. Bent u inmiddels toezicht gaan houden en is er controle / handhavend opgetreden tegen eigenaren die dit nog niet gedaan hebben. Zo nee, waarom niet? Vraag 3: Voor 1 juli 2026 zijn verhuurders en woningcoöperaties verplicht de loden leidingen te vervangen, voornamelijk om de risico’s op jonge kinderen, zwangeren en ouderen te beperken. Heeft het college de verhuurders en woningcoöperaties daarover geïnformeerd en afspraken over gemaakt? Zo nee, waarom is dit niet gebeurt?

Vraag 4: Gaat de gemeente Veendam ook een subsidie verstrekken zoals elders gebeurt om eigenaren te helpen loden waterleidingen te vervangen. Zo ja, op welke termijn kunnen we hiervan plannen tegemoet zien? Z nee, waarom sluit Veendam zich niet aan bij wat andere gemeenten op dit terrein al wel hebben gedaan? Vraag 5: Nu het filter op de schoorsteen van NedMag werkend is, nog de vraag m.b.t. het verwerken van het afval dat in het filter wordt opgeslagen. Wat gebeurt er met dit afval en hoevaak wordt het filter gereinigd of vervangen en heeft het OGD hiervoor opdracht gekregen en wie controleert er of dit gebeurt? Graag uw reactie;

Namens fractie ChristenUnie A.van Eerden van der Molen fractievoorzitter