06-01 Raadsvoorstel voor het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling PG&Z

Gemeentebestuur van Veendam Raadsvoorstel - Adviesnota

Nummer: Datum voorstel: Raadsvergadering d.d.: Portefeuillehouder: Team: Onderwerp:

2024R0103 27-08-2024 21-10-2024 Wethouder A. Grimbergen Sociaal beleid Voorstel voor het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling PG&Z (gr GGD Groningen) en het aangaan van een centrumregeling voor het uitvoeren van regionale jeugdtaken.

Voorstel 1. Geen zienswijze in te dienen over de concept-gemeenschappelijke regeling GGD Groningen inclusief de artikelsgewijze toelichting. 2. Geen zienswijzen in te dienen over de concept-Centrumregeling jeugdregio Groningen inclusief de algemene en artikelsgewijze toelichting. 3. Onder het voorbehoud dat geen zienswijzen door de andere deelnemende gemeenten worden ingediend die leiden tot wijziging van de conceptteksten, het college toestemming te verlenen voor het aangaan van de gemeenschappelijke regeling GGD Groningen en de Centrumregeling jeugdregio Groningen.

Inleiding In de vergadering van 19 juli jl. heeft het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Publieke Gezondheid en Zorg (hierna gr PG&Z) bijgaande concepttekst voor de gr GGD Groningen én de concepttekst voor de Centrumregeling jeugdregio Groningen vastgesteld. Deze treft u hierbij aan. Beide regelingen worden aangegaan door de colleges van B&W van de 10 deelnemende gemeenten. Vaststelling van de regelingen is op grond van de Gemeentewet en de Wet gemeenschappelijke regelingen niet eerder mogelijk dan nadat de gemeenteraden de gelegenheid hebben gehad zienswijzen te geven en toestemming hebben verleend voor het aangaan van deze gemeenschappelijke regelingen. In dit voorstel worden beide regelingen toegelicht en bieden wij u de gelegenheid een zienswijze op deze concept-regelingen aan ons kenbaar te maken. De huidige structuur waarbij twee taakvelden jeugd en publieke gezondheid in één juridische constructie zijn ondergebracht, sluit niet meer aan op de bestaande praktijk, is onvoldoende toegesneden op de toekomst en is juridisch niet actueel. Het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling PG&Z heeft daarom besloten om de huidige gemeenschappelijke regeling te ontvlechten en opdracht gegeven om twee aparte rechtsvormen te ontwerpen voor publieke gezondheid en voor jeugdzorg.

In het voortraject hebben het algemeen bestuur en de adviescommissie jeugdhulp enkele richtinggevende keuzes gemaakt. Die keuzes gingen met name over de noodzakelijk aanpassingen door de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (t.b.v. de gr GGD Groningen), de jeugdtaken die regionaal belegd worden en de positionering van het personeel van de RIGG (t.b.v. de centrumregeling jeugdregio). Deze besluiten zijn in de conceptteksten verwerkt. Raadsvoorstel: Voorstel voor het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling PG&Z (gr GGD Groningen) en het aangaan van een centrumregeling voor het uitvoeren van regionale jeugdtaken. pagina 1

In deze fase worden de gemeenteraden van de 10 deelnemende gemeenten de gelegenheid geboden hun zienswijzen te geven. De wettelijke reactietermijn is 8 weken. Op basis van de ingediende zienswijzen zal het dagelijks bestuur PG&Z beoordelen of de huidige conceptteksten aangepast moet worden. Daarna zal de (nieuwe) concepttekst ter vaststelling worden voorgelegd aan de colleges en raden. De raden moeten vervolgens toestemming verlenen aan het college voor het aangaan van de regelingen. Als alle colleges van de deelnemende gemeenten de gr GGD Groningen en de Centrumregeling jeugdregio Groningen hebben vastgesteld, kan de regeling na bekend te zijn gemaakt naar verwachting 1 januari 2025 in werking treden.

Beoogd effect De gemeenschappelijke regeling PG&Z (gr GGD Groningen) te wijzigen en het aangaan van een centrumregeling voor het uitvoeren van regionale jeugdtaken.

Argumenten 1.1 Voor de GGD verandert er weinig, de GR PG &Z wordt de gr GGD Groningen. Er is voor gekozen om de vigerende tekst van de gemeenschappelijke regeling PG&Z als basis te nemen voor de regionale publieke gezondheidstaken: de bepalingen over jeugdzorg zijn eruit gehaald en waar nodig zijn de bepalingen aangepast in overeenstemming met de, sinds 2019 1 gewijzigde wetten o.m. Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr), Wet open overheid (Woo) en Gemeentewet. De voorliggende tekst voor de gr GGD Groningen is dus een wijziging van de vigerende gr PG&Z. 1.2 Er zijn een aantal wijzigingen, die we direct meenemen, zodat de regeling weer bij de tijd is. Ten opzichte van de gr PG&Z zijn de belangrijkste wijzigingen in de voorgestelde gr GGD Groningen: • n.a.v. de wijziging van de Wgr: het opnemen van bepalingen over: - besluiten die voorafgaand voor zienswijzen moeten worden voorgelegd aan de raden (artikel 9), - burgerparticipatie (artikel 10), - informatieplicht (artikel 12)2, - een uittredingsbepaling (artikel 37), - een evaluatiebepaling (artikel 39). • Nieuw zijn, een bepaling: - die het mogelijk maakt om te besluiten buiten vergadering (artikel 16), - de mogelijkheid voor het AB om een ambtelijk secretaris aan te wijzen (artikel 21).

• En verder: - is de verbinding tussen het dagelijks bestuur en de portefeuillehouder GHOR van de gr Veiligheidsregio gehandhaafd en iets scherper geformuleerd dan in de huidige tekst (artikel 13 lid 5), - bestaat het dagelijks bestuur uit minimaal 3 en maximaal 5 leden en dient bij de aanwijzing rekening gehouden te worden met de geografische spreiding (artikel 13 lid 1 en 3). 2.1 De centrumregeling jeugdregio Groningen creëert een juridisch fundament voor een sterke en robuuste jeugdregio. Het doel van de opdracht van het algemeen bestuur is een juridische fundament te creëren voor een sterke en robuuste jeugdregio. In casu een samenwerkingsvorm met een bestuursorgaan dat een juridische titel heeft voor het nemen van bestuursrechtelijke besluiten en het plegen van civielrechtelijke rechtshandelingen voor de taken die de Groninger gemeenten regionaal willen en moeten beleggen. Het belang van het aangaan van de, wettelijk verplichte, gemeenschappelijke regeling is het verankeren van de samenwerking tussen de colleges van de deelnemende gemeenten op het gebied van de regionale jeugdzorg.

Met de regeling als fundament kan gezamenlijk gewerkt worden aan het realiseren van de ambities zoals die vastgelegd zijn in de regiovisie Groningen, namelijk het realiseren en in stand houden van een passend en dekkend zorglandschap en het waarborgen van voldoende beschikbaarheid van jeugdzorg. 2.2. De organisatie van de regionale jeugdtaken worden in een aparte regeling ondergebracht. 1 De tekst van de gr PG&Z is in 2019 voor het laatst integraal gewijzigd en actueel gemaakt. 2 Het advies van de griffies aan de presidia van de Groninger gemeenten is hierin verwerkt.

Raadsvoorstel: Voorstel voor het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling PG&Z (gr GGD Groningen) en het aangaan van een centrumregeling voor het uitvoeren van regionale jeugdtaken. pagina 2

In de concept-Centrumregeling zijn de regionale jeugdtaken opgenomen die nu in de vigerende gr PG&Z zijn verankerd (inkoop jeugdhulp, contractbeheer, contractmanagement) en taken die voortvloeien uit het vastgestelde Veranderplan 2022-2024 van de RIGG en taken die nu door de RIGG in samenwerking met de Groninger gemeenten worden uitgevoerd. De taken zijn beschreven en uitgewerkt in artikel 4 in samenhang met artikel 8 van de concept-regeling. De opdracht van het algemeen bestuur voor het ontwerpen van een geheel nieuwe regeling voor de uitvoering van de regionale jeugdtaken was om zo veel mogelijk aan te sluiten bij de huidige situatie. Een centrumregeling is op dit moment de meeste passende rechtsvorm en sluit, meer dan een Openbaar Lichaam, aan bij de huidige situatie. Colleges hebben hiermee meer grip op de uitvoering van de regionale taken vanwege het mandaat en het feit dat er geen aparte entiteit met bestuur gecreëerd hoeft te worden. Zeggenschap en verantwoordelijkheid over de regionale taken blijft bij de colleges en raden van alle deelnemende gemeenten. Daarnaast maakt een centrumregeling de uitvoering minder kwetsbaar (de uitvoerende organisatie is onderdeel van een groter geheel), is er minder bestuurlijke drukte en kunnen taken eenvoudiger gewijzigd worden. Het voorstel is om de gemeente Groningen als centrumgemeente aan te wijzen.

2.3 Er zijn een aantal wijzigingen, die we direct meenemen, zodat de regeling aansluit bij de huidige bestuurlijke wensen. De belangrijkste elementen uit de voorgestelde concept regeling zijn: Er is een Regionaal Bestuurlijk Overleg Jeugd (RBOJ), bestaande uit de portefeuillehouders jeugd van alle deelnemende gemeenten. Hier wordt met name de uitvoering van de regionale jeugdtaken besproken, de uitvoering van de regiovisie jeugdhulp, ontwikkelingen die van invloed zijn op de regio en financiën. Dit overleg is bedoeld voor afstemming sturing en regie. De deelnemende gemeenten verlenen mandaat voor het uitvoeren van deze taken aan de centrumgemeente. Het college van de gemeente Groningen verleent aan de directeur van de RIGG ondermandaat voor de besluiten die opgedragen zijn aan de centrumgemeente. In vergelijking met de huidige situatie verandert de structuur (geen Adviescommissie jeugd meer) en de juridische grondslag voor besluiten: de centrumgemeente neemt formeel de besluiten en niet het dagelijks bestuur. De taken en bevoegdheden zijn ten opzichte van de gr PG&Z beter beschreven en de tekst is geactualiseerd naar de op dit moment geldende regelgeving (zie hierboven). De RIGG is net als nu geen aparte juridische identiteit en wordt een aparte directie binnen de gemeente Groningen.

De eigenstandige positie van de RIGG ten opzichte van de gemeenten is geborgd door de bevoegdheid om ongevraagd het RBOJ te adviseren over bijv. lokale initiatieven die gevolgen kunnen hebben voor het regionale zorglandschap en de daarmee samenhangende inkoop. Verwacht wordt dat met deze concept-regeling de bestuurlijke legitimatie beter is geborgd en dat hiermee een stevig juridisch fundament ontstaat voor een sterke en robuuste jeugdhulpregio. 3.1 De concept-regelingen zijn goed onderbouwd en uitgewerkt. Wij stellen u voor geen zienswijzen over beide concept-regelingen in te dienen en toestemming te verlenen om deze verbintenissen aan te gaan in het geval de andere deelnemende gemeenten ook geen zienswijzen indienen. De conceptteksten zijn opgesteld door verschillende beleidsadviseurs en juristen van gemeenten uit onze regio en ze zijn tenslotte ook door een advocatenkantoor getoetst.

Kanttekeningen 2.1 Het Rijk stuurt steeds sterker op jeugdhulp, maar dat leidt er niet toe, dat het risico voor gemeenten kleiner wordt. Eén van de redenen dat de centrumregeling jeugdregio Groningen moet worden aangepast, is dat het Rijk van ons verlangt dat we meer taken vormgeven op het niveau van de jeugdregio. Met de Hervormingsagenda Jeugd, de Rijksfinanciën voor jeugdhulp en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming geeft het Rijk ons stevige opdrachten, waarbij de verwachting is, dat dit tot een beter beheersbaar jeugdhulpstelsel leidt. Vanuit experts worden hier zeer kritische kanttekeningen bij geplaatst.

Financiën Raadsvoorstel: Voorstel voor het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling PG&Z (gr GGD Groningen) en het aangaan van een centrumregeling voor het uitvoeren van regionale jeugdtaken. pagina 3

De kosten voor de jeugdzorgtaken zijn in de gr tekst in drie categorieën ingedeeld (art. 12). De RIGG stelt een begroting op voor de regionale jeugdzorgkosten en bedrijfsvoeringkosten. Deze begroting wordt ambtelijk en bestuurlijk (RBOJ) besproken en vervolgens opgenomen in de begroting van de Centrumgemeente. Daarnaast neemt iedere gemeente zijn aandeel in deze kosten op in de eigen gemeentelijke begroting. De kosten worden op basis van de door de colleges, m.i.v. 2024 voor onbepaalde tijd vastgestelde, verdeelsleutel in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten.

Uitvoering De portefeuillehouder informeert het dagelijks bestuur PG&Z over uw standpunt.

Communicatie n.v.t.

Bijlagen Bijlage 1 GR-tekst GGD Groningen met toelichting Bijlage 2 Concepttekst en toelichting Centrumregeling jeugdregio

burgemeester en wethouders van Veendam,

burgemeester,

secretaris,

Mr. S.E. Korthuis

A. Castelein

Raadsvoorstel: Voorstel voor het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling PG&Z (gr GGD Groningen) en het aangaan van een centrumregeling voor het uitvoeren van regionale jeugdtaken. pagina 4

Nummer: 2024R0103 De raad der gemeente Veendam gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 27-08-2024

besluit 1. Geen zienswijze in te dienen over de concept-gemeenschappelijke regeling GGD Groningen inclusief de artikelsgewijze toelichting. 2. Geen zienswijzen in te dienen over de concept-Centrumregeling jeugdregio Groningen inclusief de algemene en artikelsgewijze toelichting. 3. Onder het voorbehoud dat geen zienswijzen door de andere deelnemende gemeenten worden ingediend die leiden tot wijziging van de conceptteksten, het college toestemming te verlenen voor het aangaan van de gemeenschappelijke regeling GGD Groningen en de Centrumregeling jeugdregio Groningen.

Besloten in de openbare vergadering van 21-10-2024

De raad voornoemd,

Voorzitter,

Griffier,

Mr. S.E. Korthuis

A.A. Swart

Raadsvoorstel: Voorstel voor het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling PG&Z (gr GGD Groningen) en het aangaan van een centrumregeling voor het uitvoeren van regionale jeugdtaken. pagina 5