06.0 Raadsvoorstel starterleningen

Gemeentebestuur van Veendam Raadsvoorstel - Adviesnota

Nummer: Datum voorstel: Raadsvergadering d.d.: Portefeuillehouder: Team: Onderwerp:

27-01-2026 02-03-2026 Wethouder H.J. Schmaal Omgevingsbeleid & -ontwikkeling Startersleningen

Voorstel 1. Akkoord gaan met het verstrekken van startersleningen, 2. Hiervoor samen werken met het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). 3. Vaststellen van de Verordening Starterslening gemeente Veendam 2026 (incl. bijlage werking van de SVn starterslening). 4. Incidenteel € 500.000,= voor het SVn-fonds beschikbaar stellen ten laste van de Algemene Bestemmingsreserve. Inleiding Starters op de koopwoningmarkt ondervinden steeds meer problemen met het vinden van een woning. Zo ook in de gemeente Veendam. Door de gestegen prijzen van koopwoningen en de financieringsgrenzen van de banken komen starters steeds moeilijker aan een koopwoning. De lange wachtrijen en wachttijden aan huurwoningen maken dat ook daar weinig mogelijkheden zijn. De zgn. startersleningen overbruggen het verschil tussen de koopsom van de woning en het maximaal door de starter te lenen bedrag bij de bank. Hierdoor kunnen starters sneller een woning krijgen. Beoogd effect De woningmarkt in Veendam toegankelijker maken voor jonge huishoudens. Argumenten 1.1 Koopstarters krijgen met een starterslening een steuntje in de rug. Startersleningen zijn bedoeld voor huishoudens die voor het eerst zelf een woning willen kopen om die zelf te gaan bewonen. Een jong huishouden heeft veelal niet veel geld om een woning te kunnen kopen.

Door een starterslening – onder voorwaarden – te verstrekken kunnen zij eerder een woning kopen.

Raadsvoorstel: Startersleningen pagina 1

De voorwaarden zijn:  niet te veel eigen vermogen hebben.  de minimale leeftijd aanvrager is 18 jaar.  de woning moet liggen in de gemeente Veendam  de starter/aanvrager heeft nog niet eerder een koopwoning in de gemeente in bezit gehad en moet in de gemeente woonachtig zijn of, wanneer hij niet in de gemeente Veendam woonachtig is, een economische binding met de gemeente Veendam hebben (dat wil zeggen: aantonen dat de starter minstens 18 uur in de gemeente Veendam werkt gedurende een periode van minimaal 1 jaar). 1.2 De woningmarkt wordt toegankelijker gemaakt voor jonge huishoudens. Door een dergelijke lening hoeven jonge huishoudens niet te vertrekken uit onze gemeente en kunnen zij zelfstandig gaan wonen in een koopwoning. De introductie van een starterslening wordt daarom ook expliciet benoemd in de woonvisie van de gemeente Veendam. 2.1 De SVn is gespecialiseerd in het verstrekken van startersleningen. SVn werkt aan het verbeteren van de kwaliteit van wonen en leven in Nederland. SVn biedt duurzame financieringsoplossingen aan verschillende doelgroepen, waarbij zij o.a. samenwerkt met gemeenten, provincies en woningcorporaties. 3.1 De gemeente conformeert zich aan de SVn-verordening. Wij sluiten ons aan bij de SVn-verordening, waarin wij ook ons eigen beleidsregels in kunnen opnemen.

De verordening is belangrijk omdat die kan voorkomen dat er zaken in de verordening beloofd worden die de SVn niet waar kan maken of welke onjuist kunnen zijn. Bovendien is het van belang om de werkzaamheden van de gemeente en SVn strikt gescheiden te houden. 4.1 We willen voorkomen dat budgetten onnodig worden gebruikt dan wel worden overschreden. Voorgesteld wordt om de maximale fondsbijdrage vanuit Veendam op € 500.000, = te stellen en deze in het fonds bij Svn te storten. Voor de werking van de lening wordt u verwezen naar bijlage: Werking van de SVn starterslening. Kanttekeningen 1. Een starterslening kent ook risico’s Startersleningen kunnen een woningprijs opdrijvend effect creëren. Het onderzoek door het Kadaster “Prijseffecten Startersleningen: onderzoek naar de effecten van het beschikbaar stellen van startersleningen op de woningmarkt” uit 2023, geeft echter aan dat dit niet het geval is. Daarnaast zijn er risico’s die samenhangen met het lenen van geld, waarbij een goede voorlichting moet voorkomen dat er verrassingen ontstaan. 2. Een deel van de werkzaamheden dient binnen onze organisatie te worden uitgevoerd. Hoe deze extra werkzaamheden zich verhouden tot het gewenste kennisniveau is moeilijk in de schatten. De noodzakelijke uren worden geraamd op ca. 2 uur per dossier. Het aantal aanvragen wordt geschat op zo’n 10 per jaar.

Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat deze werkzaamheden kunnen worden opgevangen binnen de ambtelijke bezetting. Financiën De startersleningenleningen worden verstrekt door SVn. De gemeente Veendam stort € 500.000, - in een revolverend fonds bij SVn. Afgeloste leningen of delen hiervan worden door de SVn opnieuw uitgeleend aan nieuwe starters en vloeien daarom niet terug naar de gemeente. Raadsvoorstel: Startersleningen pagina 2

Uitgeleende bedragen worden in onze balans opgenomen als Financieel Vast Actief waarbij over de boekwaarde op 1 januari de omslagrente in rekening wordt gebracht, momenteel 2%. Deze rentelast van maximaal € 10.000, - (op basis van ons huidig omslagrente van 2%) en wordt meegenomen bij de jaarlijkse actualisatie van de begroting. Uitvoering Het verstrekken van de leningen zal worden uitgevoerd door de SVn. Deze lening voldoet aan de staatssteun-regels, omdat ze marktconform wordt aangeboden. De gemeente krijgt de aanvraag binnen en geeft een eerste toewijzing af aan de aanvrager. Daarna kan aanvrager de aanvraag indienen bij het SVn.

Communicatie Na vaststelling van de verordening zal er een communicatieplan worden gemaakt, gericht op de potentiële koopstarters. Het is van belang om te melden in de communicatie dat de lening kan worden verkregen totdat het budget op is. Hiervoor zullen de reguliere gemeentelijke kanalen, sociale media, makelaars en hypotheekadviseurs en -verstrekkers ingezet worden. Het SVn kan hierbij ondersteunen.

Bijlagen 1. Verordening Starterslening gemeente Veendam 2026 2. Werking van de SVn- Starterslening

burgemeester en wethouders van Veendam,

burgemeester,

secretaris,

Annelies Pleyte

Arend Castelein

Raadsvoorstel: Startersleningen pagina 3

Nummer: De raad der gemeente Veendam gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 27-01-2026 besluit 1. 2. 3. 4.

Akkoord gaan met het verstrekken van startersleningen Hiervoor samen te werken met het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). De verordening ‘Verordening Starterslening gemeente Veendam 2026 (incl. bijlage werking van de SVn starterslening) vaststellen. Hiervoor incidenteel € 500.000,= voor het SVn-fonds beschikbaar te stellen ten laste van de Algemene Bestemmingsreserve,

Besloten in de openbare vergadering van 02-03-2026 De raad voornoemd, Voorzitter,

Griffier,

Annelies Pleyte

Ariën Swart

Raadsvoorstel: Startersleningen pagina 4