05-39-01 Beantwoording raadsvragen fracties SP en VUK lekkages Nedmag

gemeente Veendam

Aan de gemeenteraad van Veendam

Zaaknummer: Behandeld door:

P. van Hoorn

E-mail adres:

info(S)Veendam.nl

Tel. nummer:

0598 652222

Datum:

20-7-2021

Bijlagen:

Geen

Verzenddatum:

Betreft:

199025

2 6 AÜ6 2021

Beantwoording raadsvragen fracties SP en VUK

Geachte raad. Op 8 juli 2021 hebben de raadsfracties SP en VUK een aantal vragen gesteld. Deze vragen hebben betrekking op een lekkage d.d. 20 april 2018 in het TR-cluster van Nedmag. Via deze weg geven wij antwoord op deze vragen. Vraag 1. Kent u het artikel van Follow the Money, RTVDrenthe en RTVNoord over Nedmag waaruit blijkt dat zij van de lekkage in 2018 hadden kunnen weten? Antwoord: Ja dit artikel kennen wij. Vraag 2. Deelt u de mening van de mijnbouwdeskundig ingenieur dat Nedmag het had kunnen voorzien? Antwoord: Nee die delen wij niet. De in het winningsplan van Nedmag uit 1995 beschreven geringe lekkages zijn een ander fenomeen dan de oorzaak van de lekkage op 20 april 2020. De oorzaak van deze lekkage is onderzocht. Afgenomen spanning in het zoutdak boven de caverne speelde hierbij een cruciale rol. Deze afname was er nog niet in 1995. Tot de lekkage in 2018 werd een dergelijk incident onmogelijk geacht, zowel door Nedmag als door andere spelers en deskundigen in de wereld van de oplosmijnbouw. Met de kennis van nu, had de lekkage voorspeld kunnen worden. Het winningsplan 2018 is op de meest recente kennis gebaseerd en beschrijft hoe de winning voortgezet kan worden op een manier die veilig is voor mens en milieu. Vraag 3.

Welke conclusies trekt u uit de uitspraak van de mijnbouwdeskundig ingenieur dat het samenvloeien van cavernes tot een bepaald volume, onverantwoord is? Welke voorwaarden worden er aan cavernes gesteld om de veiligheid te garanderen? Antwoord: Wij delen de conclusie van het Staatstoezicht op de Mijnen, welke stelt dat het ontstaan van grote ondergrondse pekelvolumes door het aan elkaar groeien van individuele cavernes niet wenselijk is. Ter voorkoming van scheurvorming in een zoutdak wordt de druk in de caverne gestuurd. Hoe lager het vrije volume in cavernes, hoe lager het risico. De druk in cavernes wordt sindsdien voortdurend gemonitord door Nedmag. In het vaststellingsbesluit voor het nieuwe winningsplan van Nedmag is daarnaast door de minister de verplichting opgenomen tot het publiceren van een openbaar toegankelijk meet- en regelprotocol omtrent de druk in cavernes.

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam telefoon 0598 652222 e-mail info(S)veendam.nl Raadhuisplein 5, 9641AW Veendam

fax

0598 652250 websitewww.veendam.nl

pag. 1 van 3 bank nr. NL64BNGH0285008676

Vraag 4. Hoe staat u in uw meest recente uitspraak om geen zienswijze en/of bezwaar in te dienen? Beantwoording van Minister na kamervragen 30 april 2018 (2018Z08083) 2): "Bij het afgeven van vergunningen moet het risico op verontreiniging van het grondwater ten allen tijde verwaarloosbaar te zijn. Indien dit niet zo is wordt een vergunning niet afgegeven" in verhouding tot uw recente instemmingsbesluit tot 2045? Waaruit blijkt dat het risico op verontreiniging van grondwater verwaarloosbaar is? Antwoord: Wij hebben op basis van de onderliggende technische beoordelingen op het winningsplan besloten niet in beroep te gaan tegen het besluit van de minister van Economische Zaken en Klimaat omtrent het winningsplan Nedmag 2018. Naar aanleiding van de lekkage van 20 april 2018 zijn een grote hoeveelheid onderzoeken uitgevoerd. Uit deze onderzoeken blijkt geen onaanvaardbaar risico op verontreiniging van grondwater. Het SodM heeft aangegeven deze uitkomsten te onderschrijven. Wel vindt er regelmatig monitoring van de ondergrond plaats op verschillende locaties en dieptes. Uit deze monitoring is tot op heden geen verontreiniging als gevolg van de lekkage aangetroffen. Vraag 5.

Hoe staat de risicobeoordeling die Nedmag heeft laten uitvoeren in verhouding tot het negatieve advies van SodM, gemeente Midden Groningen, provincie Groningen en Waterschap Hunze en Aa's voor het winningsplan? Antwoord: Als gevolg van de lekkage van 20 april 2018 heeft Nedmag een groot aantal onderzoeken laten uitvoeren naar de oorzaken, de gevolgen en hoe een dergelijk incident in de toekomst voorkomen kan worden. Het SodM heeft op basis van deze onderzoeken geoordeeld dat de winning onder bepaalde voorwaarden veilig door kan gaan. Deze voorwaarden zijn verankerd in het winningsplan 2018 en het besluit van minister daarop. Vraag 6. Klopt de conclusie dat het voortbestaan van Nedmag prioriteit had bij het verstrekken van de vergunning zodat zij de schades in de toekomst kunnen blijven betalen? Wat gebeurt er als Nedmag failliet gaat met het sluiten van de putten, de waterbeheersmaatregelen die nodig zijn bij bodemdaling en de afhandeling van de schades? Wie is dan verantwoordelijk? Is er een bankgarantie? Zo ja hoeveel? Hoe heeft u dit risico ingedekt? Antwoord: Voor de kosten van het sluiten van putten kan de minister van Economische Zaken en Klimaat een zekerheid laten stellen, hier hebben wij geen zicht op.

Voor de vergoeding van de schade/kosten van het waterschap en de gemeenten Veendam en Midden-Groningen die samenhangen met de door Nedmag veroorzaakte bodemdaling, is er een overeenkomst met Nedmag. Deze heeft een looptijd tot eind 2022 en omvat o.a. afspraken over diverse bankgaranties. Eind 2021 start het overleg voor de verlening hiervan. Daarbij wordt waarschijnlijk ook gesproken over de vorm van een zekerheidsstelling voor het geval Nedmag niet meer zou bestaan. Het alternatief is dat de minister van Economische Zaken en Klimaat ook over deze zekerheidsstelling een besluit neemt. Vraag 7. Herkent u overeenkomsten met de gaswinning in Groningen, zoals het ontkennen van het mijnbouwbedrijf dat schade door hun activiteiten komt? Of de jarenlange strijd die omwonenden moeten voeren om hun schade vergoed te krijgen? Kunt u uw antwoord toelichten? Antwoord: Die overeenkomsten zien wij. Wij herkennen en begrijpen wel het geschade vertrouwen van inwoners ten aanzien van (de gevolgen van) mijnbouwactiviteiten en de beoordeling daarvan als gevolg van het dossier gaswinning. Echter is deze situatie niet vergelijkbaar op technisch niveau. De gaswinning uit het Groningen gasveld gaat gepaard met aardbevingen, die aantoonbaar schade veroorzaken aan gebouwen en infrastructuur.

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info(S)veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 2 van 3 bank nr. NL64BNGH0285008676

Bij diepe bodemdaling is het risico hierop zeer klein, ook bij het bereiken van de maximale bodedaling op basis van het w/inningsplan 2018. Diepe bodemdaling en de risico's op schade aan gebouwen is de afgelopen jaren uitgebreid onderzocht door het TNO en de TU Delft in 2018^ en

20211 Vraag 8. Welk deel van de winsten van Nedmag wordt in een schadefonds gestort om (toekomstig) gedupeerden te compenseren? Doet de staat ook een bijdrage vanuit de opbrengsten in dat fonds? Gaat u er bij de Staat ook op aandringen om haar ook een bijdrage, vanuit de opbrengsten, te laten doen in dit fonds? Zo nee, waarom niet? Antwoord: De afhandeling van schademeldingen wordt met ingang van 1 november 2021 niet langer door Nedmag uitgevoerd, maar door de landelijke Commissie Mijnbouwschade. Over de kosten van de afhandeling van schademeldingen en de vergoeding van eventuele schades zijn reeds afspraken gemaakt tussen de zoutbedrijven en de Commissie Mijnbouwschade. Vraag 9. Bent u bereid zich in te zetten om bij het ministerie het volgende onder de aandacht te brengen; de omkering van bewijslast, of het bewijsvermoeden, toe te passen in gebieden van zoutwinning? En bij gebieden met gestapelde mijnbouw? Wilt u uw antwoord toelichten? Antwoord: De afgelopen jaren hebben wij voortdurend gepleit bij het ministerie voor het toevoegen van een wettelijk bewijsvermoeden voor de afhandeling van schademeldingen in gebieden waar zoutwinning plaats vindt of een combinatie van mijnbouwactiviteiten. Wij vinden niet dat onze inwoners belast moet worden met het aantonen van een oorzakelijk verband wanneer zij geconfronteerd worden met schade.

Met de inwerkingtreding van de landelijke Commissie Mijnbouwschade, welke zich ook voor de mijnbouwbranche zoutwinning in gaat zetten, wordt in het schadeprotocol met een vergelijkbare methodiek gewerkt. Hoewel dit niet wettelijk is vastgelegd, zoals bij de gaswinning wel het geval is, zijn wij van oordeel dat inwoners hierdoor wel worden ontzorgd in de afhandeling van hun schademeldingen.

^https://d2k0ddhflgrkli.cloudfront.net/News/2018/07_Juli/TU%20Delft/Onder2oek%20oorzaken%20bouwkundige%20schade%20Groningen%20-%20TU%20Delft%20CITG<M2018^)l%2011%20juli%202018.pdf ^ hnps://api.schadedoormijnbouw.nl/content/TNO%202021%20R10325B%20%20GSCA%201 MG%20Groningen.pdf

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam telefoon 0598 652222 e-mail info(Sveendam.nl Raadhuisplein 5, 9641AW Veendam fax 0598 652250 website www.veendam.nl

pag. 3 van 3 bank nr. NL64BNGH0285008676