05-17-05 220325 Resolutie Noordtak Betuweroute

Resolutie EUREGIO-Raad EUREGIO-Raadsvergadering op 25 maart 2022 Geen noordelijke aftakking Betuweroute door de Euregio

De EUREGIO-Raad, Constateert - Als gevolg van een aangenomen motie in de Tweede Kamer van het Nederlandse parlement ('Noordtak Betuweroute', 35925 XII, 24) is er bij vele partijen (o.a. lokale gemeenteraden, natuurorganisaties) onrust ontstaan in de Achterhoek en Twente. In de motie wordt de regering opgeroepen de maatschappelijke en economische meerwaarde te onderzoeken van een zogenaamde Noordtak van de Betuweroute. In de overwegingen is opgenomen dat de spoorgoederentafel de ambitie heeft uitgesproken het goederenvervoer over spoor te laten groeien naar 78 miljoen ton in 2040. -

Het goederenvervoer van weg naar spoor zou een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de ambitie om de filedruk op de wegen te verlagen en ambities op het gebied van duurzaamheid te vergroten. Ook wordt aangegeven dat het goederenvervoer over spoor in de Randstad (West Nederland) onder druk staat door dat dit concurreert met het personenvervoer over spoor.

-

Deze zogenaamde "Noordtak" zou een geheel nieuwe goederenspoorlijn door de Achterhoek en Zuid-Oost Twente betekenen. Dit heeft niet alleen grote gevolgen voor de ruimtelijke invulling van de Achterhoek en Twente, maar ook voor het spoorwegennet in de hele Euregio.

Overweegt -

Op dit moment wordt een onderzoek voorbereid op basis van de Ontwikkelagenda Toekomstbeeld OV 2040, over de routering voor goederenspoor naar Noordoost Europa. Aan dit voorbereidingstraject doen onder andere overheden, vervoerders, OV-sector en maatschappelijke organisaties mee. Het gaat om een onderzoek voor een lange termijn oplossing van goederentreinen die naar Noordoost-Europa zouden moeten rijden. Met dit onderzoek krijgt men inzicht in de problematiek, nut en noodzaak en de verschillende belangen. Deze voorbereiding leidt tot een zogenaamde OAO- notitie (Opgave, Afbakening en Omgeving). In deze notitie staan de te onderzoeken onderdelen in de problematiek van het spoorgoederenvervoer, maar dit leidt nog niet tot besluitvorming. In het voorjaar van 2022 zal de OAO worden opgeleverd waarna besluitvorming plaatsvind over hoe verder. Het door de Tweede Kamer gevraagde onderzoek over de Noordtak moet hier op worden afgestemd.

-

Het betrekken van en de dialoog met verschillende partijen in de EUREGIO is én blijft een belangrijke randvoorwaarde om tot een goede afweging te komen. De betrokkenen in het lopende onderzoek zijn geografisch verspreid over Nederland en hebben verschillende belangen: provincies en regio's uit diverse landsdelen, spoorbeheerder en spoorvervoerders (goederen en

personen), havenbedrijven, werkgevers- en brancheorganisaties en (bewoners) belangenorganisaties. Voor specifiek Oost- Nederland geldt dat Overijssel en Gelderland, de regio's Twente en Achterhoek en de (bewoners) belangenorganisaties Regionaal Overleg Noordelijke Aftakking (RONA) en Landelijk Platform Overlast Goederen Treinen (PLOGT) betrokken zijn. Een grotere groep gemeenten is en wordt door de provincies en regio’s geïnformeerd via het bestuurlijk overleg goederen Oost en het bestuurlijk overleg Brabantroute. Er wordt echter onvoldoende rekening gehouden met de grensoverschrijdende implicaties van de Noordtak. Gezien de gevolgen van de Noordtak voor het goederenvervoer én het personenvervoer in het EUREGIO-gebied, is deze goederenlijn niet alleen een Twentse of Achterhoeks aangelegenheid, maar van Euregionaal belang. -

De EUREGIO zet zich in voor een integrale en multimodale aanpak van mobiliteit. De EUREGIO streeft naar een goede bereikbaarheid in haar gehele gebied en naar een leefbaar en milieuvriendelijk stedelijk en landelijk gebied zonder grenzen. Een Noordtak via de Achterhoek en Twente zal waardevolle natuurgebieden doorkruizen en geeft overlast aan omwonenden, terwijl er alternatieven zijn.

-

Met extra 740 m lange wachtsporen in Bad Bentheim heeft men aan Duitse zijde de voorwaarde geschapen dat goederentreinen daar zodanig kunnen worden "gebufferd" dat zij de dienstregeling van het reizigersverkeer niet verstoren op de bestaande route. Bovendien heeft Duitsland met de zeer omvangrijke uitbreiding van de spoorlijn naar Wilhelmshaven (dubbelspoor en elektrificatie) inspanningen gedaan om veel meer vrachtverkeer naar de diepwaterhaven Wilhelmshaven (in tegenstelling tot bijvoorbeeld Hamburg) te krijgen die zelfs geschikt is voor de grootste vracht- en container schepen ter wereld. Deze Noord Duitse zeehaven is in staat circa 60-70 goederentreinen per dag te verwerken en is ook over de Noordzee makkelijk bereikbaar vanuit Rotterdam. Vanuit Wilhelmshaven is de hele regio Noorden Oost-Duitsland / Oost Europa en Scandinavie veel gemakkelijker te bereiken dan via Rotterdam en de Noordtak Betuweroute door onder andere het Euregiogebied.

Spreekt uit -

Gezien de invloed die de Noordtak Betuweroute kan hebben op meerdere speerpunten van de Euregionale samenwerking voelt het Algemeen Bestuur van de EUREGIO zich geroepen zich tegen de aanleg van de Noordtak Betuweroute uit te spreken , nut en noodzaak en vooral het maatschappelijk draagvlak in de betrokken regio moet eerst worden aangetoond.

-

De onrust in de Euregio is groot en dat lijkt te zijn doorgedrongen in Den Haag. De verantwoordelijke Nederlandse staatssecretaris Heijnen benadrukte tijdens een recent bezoek aan Twente en de Achterhoek op 21 februari 2022 dat ze graag mét in plaats van over de betrokken partijen praat. De EUREGIO-raad deelt daarom haar zorgen over de Noordtak, en roept de Nederlandse regering en het parlement op eerst grondig onderzoek naar alternatieve mogelijkheden af te wachten en de Euregio te betrekken in haar afwegingen voordat er verdere stappen richting een Noordtak Betuweroute worden genomen.