05-08 Accountantsverslag Veendam 2024 7-7-2025

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024

Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

Gemeente Veendam

Overige onderwerpen

Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

7 juli 2025

Per saldo persoonlijker Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

1

Aan de raad van de Gemeente Veendam Postbus 20004 9640 PA VEENDAM Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie

Behandeld door: Dirk Kuperus & Gerard Helminck Ons kenmerk: ACV/2024 Datum: 7 juli 2025 Geachte leden van de Raad, Hierbij ontvangt u de controleverklaring bij de jaarrekening 2024 van uw gemeente alsmede een exemplaar van de gewaarmerkte jaarstukken. Onze controleverklaring hebben wij gedateerd op 7 juli 2025. Dit is de datum waarop de jaarstukken in de gemeenteraad zijn behandeld. In deze brief gaan wij in op de strekking van onze controleverklaring, mogelijke geconstateerde afwijkingen, de bestuurlijke afhandeling van de jaarstukken en rapporteren wij, voor zover dit noodzakelijk of vereist is, over onze bevindingen en adviezen. Onze bevindingen en opmerkingen daarbij zijn bedoeld om de gemeenteraad te ondersteunen bij de bestuurlijke afhandeling van de jaarstukken. Wij benadrukken dat verspreiding van de controleverklaring met handtekening en de gewaarmerkte jaarrekening niet is toegestaan. In hoofdstuk 6 leggen wij uit waarom dat belangrijk is en hoe u aan de publicatieverplichtingen kunt voldoen.

Onafhankelijkheid gewaarborgd Met vriendelijke groet, Afsluiting Eshuis Registeraccountants B.V.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie

1. DE HOOFDLIJNEN VAN ONZE CONTROLE ............................................................................. 4 2. RESULTAAT EN WEERSTANDSVERMOGEN ........................................................................... 6 3. KERNPUNTEN VAN DE CONTROLE........................................................................................ 8 4. OVERZICHT VAN NIET-GECORRIGEERDE VERSCHILLEN....................................................... 16 5. OVERIGE ONDERWERPEN .................................................................................................. 18 6. BESTUURLIJKE AFHANDELING EN PUBLICATIE.................................................................... 20 7. ONAFHANKELIJKHEID GEWAARBORGD .............................................................................. 21 8. AFSLUITING ........................................................................................................................ 22 BIJLAGE BIJ ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 GEMEENTE VEENDAM .......................................... 23

Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

3

De hoofdlijnen van onze controle Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle

Onderwerp Strekking van de controleverklaring

Resultaat 2024 en vermogenspositie

Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

Controleverschillen

Overige onderwerpen

Kwaliteit van de interne beheersing

Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd

Rechtmatigheidsverantwoording

Afsluiting Signalen van fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik

Belangrijke schattingen in de jaarrekening

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

Bevindingen Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring inzake de getrouwheid van de jaarrekening. Onderdeel hiervan is ook de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording. Ook verklaren wij dat de specifieke uitkeringen die in de SiSa-bijlage zijn opgenomen getrouw en rechtmatig verantwoord zijn. Over 2024 is een resultaat gerealiseerd van € 4,9 miljoen positief. Het resultaat over boekjaar 2024 is de resultante van een totaalbedrag aan gerealiseerde baten van € 149 miljoen en € 144,1 miljoen aan gerealiseerde lasten met daarnaast een mutatie reserves van € 0,1 miljoen negatief. Dit betekent dat u meer heeft toegevoegd aan de reserves dan onttrokken. Per saldo houdt dit in dat het eigen vermogen ultimo 2024 uitkomt op € 77,8 miljoen (2023: € 72,8 miljoen). Uit uw eigen analyses blijkt dat uw vermogenspositie momenteel voldoende is, maar dat de komende jaren door ‘het ravijnjaar’ uw financiële positie wel onder druk komt te staan. Wij hebben tijdens onze controle enkele bevindingen geconstateerd. Op dit moment kunnen wij nog niet aangeven of deze controleverschillen een goedkeurend oordeel in de weg staan. Wij hebben tijdens de jaarrekeningcontrole geen significante gebreken in de administratieve organisatie of interne beheersing aangetroffen die van invloed zijn op ons oordeel.

Wij constateren dat de gemeente Veendam de kwaliteit op orde heeft, maar dat de organisatie haar interne en externe processen kan optimaliseren om daarmee het volgend beheersingsniveau te kunnen bereiken waaronder het voldoen aan de NiS2. Het college heeft, op basis van een voorgeschreven format, in de jaarrekening verantwoording afgelegd over de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening. Hierbij heeft het college de in de financiële verordening opgenomen, door de raad vastgestelde, verantwoordingsgrens van afgerond € 4,7 miljoen gehanteerd. Het college heeft verklaard rechtmatig te hebben gehandeld. De totale afwijkingen zien toe op het begrotingscriterium (€ 1,6 miljoen) en het voorwaardencriterium (€ 1,5 miljoen). U heeft aangegeven hiermee onder de verantwoordingsgrens te blijven. In 2024 heeft u een frauderisicoanalyse opgesteld. Dat is een goede zaak. U heeft ons bevestigd dat er in de organisatie geen gevallen van fraude bekend zijn. En u heeft bevestigt dat het misbruik en oneigenlijk gebruik, dat geconstateerd is, tot correcties heeft geleid. Deze zijn daarom niet meegenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Wij hebben tijdens de controle tevens geen aanwijzingen verkregen dat er bij u sprake is van fraude dan wel misbruik of oneigenlijk gebruik.

Iedere jaarrekening bevat schattingen, bijvoorbeeld met betrekking tot de waardering van vaste activa, (oninbare) vorderingen, voorzieningen en het afgrenzen van verplichtingen. Binnen de gemeente Veendam hebben de belangrijkste schattingen betrekking op het bepalen van de correcte balanswaarde van de grondexploitaties, de inbaarheid van de vorderingen en op de hoogte van de (onderhouds)voorzieningen. De overige door het college gehanteerde schattingen vinden we redelijk, consistent en passend.

4

Verantwoording specifieke uitkeringen Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Dataveiligheid en IT Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

Verslaggeving en WNT

Uit onze controle blijkt dat de jaarrekening 2024 overeenkomstig de verslaggevingsvoorschriften is opgesteld. Wij hebben daarnaast vastgesteld dat de overige informatie die in de jaarverslaggeving is opgenomen niet inconsistent is met de informatie in de jaarrekening en de door ons verkregen controle-informatie. Ook hebben wij vastgesteld dat is voldaan aan de WNT.

Wijzigingen BADO

Medio april 2025 is de langverwachte aanpassing van het besluit accountantscontrole decentrale overheden van kracht geworden. Dat betekent dat met ingang van het boekjaar 2025 de grens van de zowel de rechtmatigheidsverantwoording als de accountantscontrole veranderen. De maximale grens voor de rechtmatigheidsverantwoording daalt van drie naar twee procent. Ook de berekeningsgrondslag verandert omdat de mutaties in de reserves niet langer meetellen als lasten. Wij adviseren u om na te gaan of deze wijziging moet leiden tot een aanpassing in uw controleverordening. Daarnaast merken wij op dat het niet onwaarschijnlijk is dat gemeenten vaker tot de conclusie komen dat het college niet-rechtmatig heeft gehandeld, met name omdat de ruimte voor onzekerheden is afgenomen. Voor de accountantscontrole 2025 geldt de norm van twee procent ook. Dat lijkt een verruiming ten opzichte van de huidige één procent, maar het nu gehanteerde onderscheid tussen fouten en onzekerheden komt te vervallen. Daardoor is de impact van onzekerheden, bijvoorbeeld in het sociaal domein, groter in relatie tot de materialiteit en dus ook tot het oordeel van de accountant dan tot nu toe het geval is. Dat betekent dat het bepalen van het mogelijke effect van onzekerheden op het beeld van de jaarrekening belangrijk gaat worden. Wij gaan de controle aanpak hier op aanpassen, in overleg met u.

Immers uw aanpak van de interne controles gaat hier ook de gevolgen van ondervinden. In elk geval als het gaat om het aantal waarnemingen. Wij blijven met u in overleg hierover.

Bestuurlijke afhandeling en publicatie

Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

Uw IT-omgeving vraagt steeds meer aandacht en krijgt die ook. De eisen die in de praktijk gesteld worden aan IT en dataveiligheid nemen toe, maar op alle fronten de norm halen is gelet op uw schaalgrootte uitdagend geworden. Mede door nieuwe regelgeving met betrekking tot data- en cyberbeveiliging vraagt dit om een actieve rol van de gemeentelijke organisatie. In overeenstemming met artikel 2:393 van het Burgerlijk Wetboek delen wij u overigens mee dat er naar aanleiding van de controle van de jaarrekening geen zaken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking zijn op te merken.

Overige onderwerpen

Onafhankelijkheid gewaarborgd

Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd met inachtneming van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole die hierover regels bevat. Wij hebben bij de voor u van toepassing zijnde specifieke uitkeringen geen fouten of onzekerheden geconstateerd die de rapporteringstolerantie voor specifieke uitkeringen overschrijden.

5

Resultaat en weerstandsvermogen Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle

2.1 Resultaat 2024 U heeft het boekjaar 2024 afgesloten met een positief resultaat van € 4,9 miljoen. De begroting na wijziging liet een resultaat zien van € 0 miljoen. Het positieve resultaat is als “gerealiseerd resultaat” zichtbaar in de balans. Het resultaat is het verschil tussen het totaal aan baten enerzijds (bij u over 2024 € 149 miljoen) en het totaal aan lasten (van € 144,1 miljoen). Het saldo van baten en lasten komt daarmee uit op € 4,9 miljoen positief. Daarnaast heeft uw raad goedkeuring gegeven aan een aantal mutaties op de reserves. Het saldo van de dotaties en de onttrekkingen komt uit op € 0,1 miljoen. Bij de analyse van uw positieve resultaat over 2024 blijkt dat incidentele factoren een belangrijke rol hebben gespeeld. In uw jaarstukken is in de resultaatanalyse en in de toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening (per programma) te zien hoe het resultaat tot stand is gekomen.

Onafhankelijkheid gewaarborgd

2.2 Vermogenspositie De ontwikkeling van uw vermogenspositie hebben we in onderstaande tabel weergegeven in zowel een solvabiliteitspercentage als in een absoluut bedrag. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is uitgebreid ingegaan op de risico’s die de gemeente signaleert en de daarvoor benodigde weerstandscapaciteit en het beschikbare weerstandsvermogen. Als gemeente streeft u ernaar om de impact van risico’s te minimaliseren door voldoende buffers (weerstandsvermogen) te hebben om de mogelijke impact hiervan op te vangen. Door de gekwantificeerde risico’s af te zetten tegen het aanwezige weerstandsvermogen bepaalt u de weerstandsratio. Uit uw eigen analyse komt een ratio van 1,33 terwijl u een ratio tussen 1 en 1,4 als voldoende aanmerkt. Dit betekent dat het aanwezige weerstandsvermogen kwalificeert als voldoende. Naast het kijken naar risico’s en het weerstandsvermogen zijn er nog meer methoden om de kwaliteit van de financiële positie te bepalen. Dit kan bijvoorbeeld aan de hand van diverse kengetallen waar elke gemeente verplicht is om over te rapporteren, die op dezelfde wijze worden berekend.

Afsluiting

In het onderstaande overzicht vatten we uw vermogenspositie samen, zowel vanuit de balans als vanuit uw exploitatie (in € 1.000):

Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie

Vermogenspositie Algemene reserve Bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat Totaal eigen vermogen Solvabiliteit in %

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

Realisatie 2024

Realisatie 2023

15.001 57.851 4.911 77.764

15.001 53.139 4.643 72.784

63

61

6

De werkelijke effecten van het ‘ravijnjaar’ zijn nog onzeker. In de begroting 2025-2028 houdt u nu rekening met een tekort in 2026 en 2027 van ongeveer € 3 miljoen per jaar. Dit tekort wordt echter in 2028 ingelopen en is een direct gevolg van de landelijke ontwikkelingen alsmede de gewijzigde financieringssystematiek voor gemeenten. Naast het beoordelen van de solvabiliteit wordt de financiële positie tevens bepaald op basis van de zes kengetallen zoals vastgesteld door het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Inhoudsopgave Kengetal

Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd

Netto schuldquote Netto schuldquote (gecorrigeerd) Solvabiliteit Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

Streefwaarde minst risicovol

Streefwaarde neutraal

Streefwaarde meest risicovol

4,3 2,4 61,3 1,1 13,2 102,2

0,9 0,9 62,2 10,0 0,3 102,0

-4,8 -6,5 62,7 -0,4 9,3 112

< 90 < 90 > 50 < 20 >0 < 95

90 – 130 90 – 130 20 – 50 20 – 35 0 95 - 105

> 130 > 130 < 20 > 35 <0 > 105

Op basis van voorgaande tabel blijkt dat het kengetal belastingcapaciteit een streefwaarde “neutraal” heeft. De overige kengetallen hebben een streefwaarde van “minst risicovol” en dat is gelet op de ontwikkelingen op het gebied van gemeentefinanciën goed. Los van de continue beweging in de financiering door het Rijk, zijn belangrijke ontwikkelingen binnen de gemeente Veendam ontwikkelingen binnen het grondbedrijf, inflatie en de kosten van de jeugdzorg. Die kunnen de komende jaren behoorlijke invloed hebben op met name het incidentele financiële beeld. Een bijzondere actualiteit is het positieve nieuws inzake de voorjaarsnota. Voor zover nu bekend gaat het om € 400 miljoen in de algemene uitkering volgens de algemene maatstaven en € 400 miljoen specifiek voor jeugdwet. Deze bedragen zijn structureel. Daarnaast is er voor 2026 en 2027 ongeveer € 450 miljoen per jaar incidenteel. Structureel is er dus ongeveer € 45 per inwoner beschikbaar maar dit is wel afhankelijk van de jeugd component. Wat dit betekent voor uw specifiek situatie, waarbij ook rekening gehouden gaat worden met de effecten van de meicirculaire, dient nog in detail te worden doorgerekend. De recente val van het kabinet draagt overigens niet bij aan het structureel zekerstellen van de dekking voor de gemeentelijke taken.

Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

7

3. Kernpunten van de controle Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

3.1 Rechtmatigheidsverantwoording Sinds het boekjaar 2023 neemt u een rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening. Hiermee wordt door het college verantwoording afgelegd over het naleven van interne en externe wet- en regelgeving met financiële consequenties binnen de gemeente. Wij hebben vastgesteld dat het college in rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening concludeert rechtmatig te hebben gehandeld. Dit betekent dat de door het college geconstateerde rechtmatigheidsbevindingen de verantwoordingsgrens niet hebben overschreden. De verantwoordingsgrens is door de raad vastgesteld op 3% van de totale lasten en komt voor 2024 uit op afgerond € 4,7 miljoen. De drie relevante criteria, waarover in de rechtmatigheidsverantwoording wordt gerapporteerd, zijn als volgt: Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium ziet toe op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De voorwaarden hebben onder andere betrekking op het voldoen aan wet- en regelgeving zoals de Europese aanbestedingsregels en het verstrekken van subsidies. Bij gemeente Veendam is de van toepassing zijnde wet- en regelgeving vastgelegd in het normenkader dat op 16 december 2024 door de raad is vastgesteld. Als de van toepassing zijnde voorwaarden niet zijn nageleefd, kan dit leiden tot een onrechtmatigheid.

Uit uw interne controles blijken onrechtmatigheden ten bedrage van € 1,5 miljoen en die hebben betrekking op het niet voldoen aan de Europese aanbestedingswet. Dit betreft met name inhuur. Wij constateren op basis van ons onderzoek dat er sprake is van aanvullende aanbestedingsfouten. Deze zitten o.a. in de categorieën software en een aantal doorlopende fouten die niet door de gemeente zijn geïdentificeerd en gewogen. Deze aanvullende aanbestedingsfouten zijn aanvullend bovenop de hiervoor genoemde en door u geconstateerde € 1,5 miljoen. Deze aanvullende fouten komen niet boven de getrouwheidsmaterialiteit uit. Daarnaast wordt de verantwoordingsgrens niet overschreden waardoor wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording van het college getrouw is. Begrotingscriterium Het begrotingscriterium ziet toe op het budgetrecht van de raad. Financiële handelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten en de mutaties in de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting (begrotingscriterium). De begroting is hiermee kaderstellend en afwijkingen hiervan zijn in principe onrechtmatig.

Het controleprotocol, dat in 2024 is geactualiseerd en op 16 december 2024 door de raad is vastgesteld, speelt een cruciale rol in de wijze waarop Veendam dient om te gaan met de geautoriseerde begroting en welke afwijkingen als onrechtmatig dienen te worden

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

8

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

aangemerkt. Dit is in uw controleprotocol nog niet het geval, en in het algemeen zijn deze spelregels opgenomen in de financiële verordening. U heeft in uw rechtmatigheidsverantwoording opgenomen dat de overschrijding van lasten en kredieten onrechtmatig zijn. Dit is in lijn met de kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV. Echter zijn de spelregels ten aanzien van het tijdig melden van batenafwijkingen en de lastenonderschrijdingen niet concreet opgenomen in het controleprotocol. Wij hebben begrepen dat deze afwijkingen zoals opgenomen in de jaarrekening 2024 aan de gemeenteraad op 7 juli 2025 worden voorgelegd ter accordering, voordat de jaarrekening wordt vastgesteld. Nadat de gemeenteraad deze afwijkingen heeft goedgekeurd kunnen wij onze controleverklaring bij de jaarrekening 2024 verstrekken. Wij adviseren de gemeente om concrete spelregels voor het tijdig melden van batenafwijkingen en de lastenonderschrijdingen in de financiële verordening op te nemen. Er zijn begrotingsonrechtmatigheden van € 1,6 miljoen geconstateerd die boven de rapporteringsgrens uitkomen. Het gaat om lastenoverschrijdingen die zich voordoen op meerdere programma’s waaronder jeugd, milieu, duurzaamheid en financiën. Overigens staan tegenover een deel van de lastenoverschrijdingen ook direct gerelateerde baten(overschrijdingen).

Gelet op de daling van het materialiteitspercentage voor de rechtmatigheidsverantwoording vanaf boekjaar 2025 adviseren wij u om de monitoring van deze budgetten aan te scherpen en programmamanagers te vragen om hun bijdrage in de tussentijdse informatievoorziening te leveren. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Onder misbruik wordt verstaan: het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen, dan wel met het doel om voor een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan (de ‘geest van de wet’). De beheersmaatregelen die daarbij passen zijn: handhaving, voorlichting, analyse toepassing en actualisering wet- en regelgeving. Ook dit kan tot een onrechtmatigheid leiden. Wij hebben vastgesteld dat u nog niet beschikt over een afzonderlijk beleidsstuk met betrekking tot het voorkomen en detecteren van misbruik en oneigenlijk gebruik.

Zoals u het verwoord in de oplegger bij uw rechtmatigheidsverantwoording zijn de beheersmaatregelen om M&O te voorkomen en/of detecteren met name intern gericht. M&O is met name gericht vanuit extern kwaadwillenden. Gelet op het doorontwikkelen van uw rechtmatigheidsverantwoording adviseren wij u om naast uw frauderisicoanalyse concrete M&O beheersmaatregelen te definiëren en deze periodiek te toetsen. Uit uw interne controles zijn geen resterende onrechtmatigheidsfouten gebleken met het betrekking tot het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. Wij hebben vastgesteld dat u de intern uitgevoerde werkzaamheden met voldoende diepgang heeft uitgevoerd en dat u hierbij de juiste conclusies heeft getrokken.

9

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

3.2 Actualisaties grondexploitaties De balanspost met de belangrijkste schattingselementen in de jaarrekening van de gemeente Veendam betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties). Deze balanspost is op grond van haar balanswaarde van € 13,8 miljoen relevant voor de accountantscontrole, maar ook vanwege de schattingselementen die een rol spelen bij het ramen van de nog te realiseren baten van € 32,2 miljoen en de te realiseren lasten van € 14,3 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen tezamen met de boekwaarde de basis voor de waardering van de exploitaties in de jaarrekening, oftewel het resultaat van de complexen. De gemeente heeft in de jaarrekening 2024 expliciet de balanswaarde inclusief de nog te maken kosten en de nog te realiseren opbrengsten opgenomen. Daaruit blijkt dat de eindwaarde van de complexen ultimo 2024 hoger ligt dan de eindwaarde ultimo 2023. Dit is met name het gevolg van de verbeteringen in de Dallen II. Door de gerealiseerde verkopen is een deel van de projectspecifieke risico’s vrijgevallen. Hier tegenover staat dat het complex Pieter de Hooghkade (voormalige Golfkop) door gestegen kosten in 2024 verlieslatend is geworden. De gemeente heeft, terecht, ter dekking van de eindwaarde een voorziening opgenomen.

Tussentijdse winstneming Wij constateren dat de tussentijdse winstneming op basis van de percentage of completion method niet goed is toegepast doordat rekening is gehouden met afslag op de opbrengsten van 10%, die niet onderbouwd is. Hierdoor is € 0,6 miljoen te weinig winst genomen op meerdere complexen, maar met name op de Dallen II. Wij merken dit als een controleverschil. Belangrijkste aandachtspunten waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hiermee samenhangende kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognotiseerde resultaat, de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten alsmede het voortgangspercentage van de realisatie van het complex. Belangrijkste verantwoordingsrisico in de jaarrekening betreft het onterecht niet opnemen van een voorziening voor een verlieslatend complex. Ontwikkelingen in de grondexploitaties In 2024 zijn geen nieuwe grondexploitaties in exploitatie genomen. Hierdoor is er ultimo 2024 sprake is van negen lopende grondexploitaties. Op basis van onze risicoschatting is het complex aan de Dallen II het belangrijkste complex en deze heeft daarom de nodige aandacht in onze controle gehad.

Wij constateren tevens dat de herzieningen in oktober 2024 plaats hebben gevonden. Hierdoor zijn bepaalde ontwikkelingen niet meegenomen in de herzieningen. In het geval van de te saneren gronden in de Dallen II is dit terecht. Deze aanvullende kosten zullen naar verwachting door één van de afnemers van de kavels worden gedekt. De gemeente is nog bezig om deze onderhandelingen af te ronden en de afspraken in een aparte overeenkomst vast te leggen. De gemeente gaat deze aangelegenheid in de gebeurtenissen na balansdatum toelichten. De kans bestaat dat materiële inhoudelijke en/of financiële wijzigingen noodzakelijk zijn tussen het moment van het vaststellen van de herzieningen en het vaststellen van de jaarrekening door de gemeenteraad. In dat geval dienen aanpassingen wederom aan de raad te worden voorgelegd alvorens de accountant een controleverklaring kan verstrekken. Het gaat immers om het budgetrecht

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

10

van de raad. Gelet op de doorlooptijd van het jaarrekeningproces adviseren wij om de herzieningen in het voorjaar plaats te laten vinden en dan de wijzigingen in de grondexploitaties in een zogeheten meerjaren prognose grondexploitatie aan de raad aan te bieden. Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

Afsluitend Wij hebben kunnen vaststellen dat de waardering van de grondexploitaties in de jaarrekening akkoord is. 3.3 Rapporteren over fraude Door maatschappelijke ontwikkelingen is er in toenemende mate aandacht voor fraudepreventie, maar ook op onderwerpen zoals corruptie, omkoping en (het bewust niet naleven van) wet- en regelgeving. Onder andere door de toenemende aandacht voor deze onderwerpen, wordt van organisaties steeds vaker gevraagd informatie te verstrekken over de visie, het beleid en het toezicht op integer handelen binnen alle teams van uw organisatie. U beschikt over een organisatiebreed gedragen frauderisicoanalyse en -beheersplan. Dat is een goede zaak. Vanuit onze rol als accountant dienen wij ook een inschatting te maken van de frauderisico’s, en gepaste werkzaamheden uit te voeren om te borgen dat er geen fraudes van materieel belang hebben plaatsgevonden. Onderdeel hiervan is het risico dat het management de interne beheersing doorbreekt, wat bij iedere organisatie een risico is. In dit kader beoordelen wij interne processen, zoals (de totstandkoming van) schattingen, ongebruikelijke transacties buiten de normale bedrijfsvoering en onzakelijke transacties met verbonden partijen.

Onze werkzaamheden zien onder andere toe op vaststellen dat prestaties geleverd zijn en de wijze waarop u dit zelf borgt, het naleven van het interne inkoopbeleid en voor u relevante aanbestedingsregels. Bepaalde delen van de opbrengstverantwoording kunnen ook onderdeel zijn hiervan. Indien wij aanwijzingen hebben van fraude communiceren wij dit met het bestuur. Indien fraude plaatsvindt in de top van de organisatie of als er niet voldoende herstelwerkzaamheden worden getroffen, zullen wij dit melden bij de toezichthouder. Tijdens de controle hebben wij een professioneel-kritische houding betracht ten opzichte van frauderisico’s in de jaarrekening. Wij merken op dat onze controle niet primair gericht is op het ontdekken van fraude. Tijdens de uitvoering van onze controles hebben wij geen aanwijzingen verkregen dat er sprake is van materiële fraude.

11

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd

3.4 Continuïteitsbeoordeling In het kader van de jaarrekeningcontrole beoordelen wij ook het vermogen van de organisatie om de activiteiten in de komende twaalf maanden voort te zetten. Elementen die we in deze beoordeling betrekken zijn onder meer de vermogenspositie, de begroting voor het komende boekjaar, de afhankelijkheid van eigen inkomsten, de risico’s die u zelf identificeert en uiteraard ook de risico’s die wij als uw accountant signaleren. Naast ontwikkelingen in de regelgeving voor accountants leiden de hogere inflatie, de energieprijsontwikkeling en de reactie van de decentrale overheden hierop, tot een andere beoordeling van continuïteitsrisico’s. Om die reden vragen wij uw aandacht voor deze beoordeling. Net als ten aanzien van het onderwerp fraude is ook rapportering in de controleverklaring over continuïteit met ingang van 2022 verplicht. Hoewel vanwege de wettelijke waarborgen feitelijke discontinuïteit van uw gemeente als geheel niet aan de orde is, kan onder omstandigheden de financiële positie wel aanleiding zijn tot het schrappen van taken of het afstoten van activa. U hebt in de grondslagen aangegeven dat er geen directe indicaties bestaan om op korte termijn taken of activiteiten te beëindigen en u bent van mening dat de continuïteit gezekerd is. Die conclusie kunnen wij onderschrijven.

3.5 Verantwoording specifieke uitkeringen Ter voorkoming van onnodige verantwoordingsdruk verstrekt het Rijk een groot aantal specifieke geldstromen die via het systeem van Single Information Single Audit (SiSa), moeten worden verantwoord. De verantwoordingsgegevens voor deze regelingen worden opgenomen in de zogeheten SiSa-bijlage bij de jaarrekening. In tegenstelling tot de andere onderdelen van de jaarrekening is de controleverklaring bij de jaarrekening 2024 niet alleen van toepassing op de getrouwheid, maar ook op de rechtmatigheid van de in deze bijlage opgenomen bestedingen. In de SiSa-bijlage zijn vrijwel alleen financiële gegevens opgenomen. De laatste jaren is het aantal SiSa regelingen fors toegenomen, met de bijbehorende verantwoordingsdruk, en wel zodanig dat het kabinet inmiddels voornemens is het aantal specifieke uitkeringen drastisch te verminderen. Het aantal in de jaarrekening 2024 te verantwoorden specifieke uitkeringen van 36 (2023: 29) is in lijn met voorgaand boekjaar waardoor nog altijd sprake is van een stevige verantwoordingsdruk.

Afsluiting De controlevoorschriften voor de SiSa-bijlage zijn opgenomen in de Nota verwachtingen accountantscontrole. Hierin staat onder meer de wijze waarop de controle moet worden ingestoken beschreven en zijn specifieke rapporteringsgrenzen voorgeschreven, te weten per specifieke uitkering: • € 12.500 als de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan € 125.000. • 10% indien de omvangsbasis groter is dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan € 1,0 mln. • € 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan € 1,0 mln. Wij hebben geen fouten of onzekerheden geconstateerd met betrekking tot de SiSa-bijlage 2024 van de gemeente Veendam die deze grenzen overschrijden. In de bijlage bij dit accountantsverslag nemen we de verplichte tabel op. Deze tabel dient aan het ministerie van BZK ter beschikking te worden gesteld.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

12

3.6 Het maken van schattingen

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

3.6.1 Schattingen: voorzieningen Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico’s of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen. Deze voorzieningen zijn naar hun aard gebaseerd op veronderstellingen en schattingen van het college. Het college schat op basis van zijn kennis van de gemeente en haar omgeving in wat het effect van de te voorziene risico’s, verplichtingen en kosten zal zijn in de komende jaren en wat de omvang van de voorziening moet zijn. Wij hebben voor de relevante onderwerpen het schattingsproces beoordeeld en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Daarbij hebben wij specifieke aandacht voor mogelijke beïnvloeding door het management en stelselmatigheid. Uit onze werkzaamheden blijken geen tekortkomingen of aanwijzingen van beïnvloeding. 3.6.2 Schattingen: methoden en backtesting Tijdens onze werkzaamheden hebben wij geen tekortkomingen aangetroffen in de schattingsmethoden en vastgesteld dat de wijze waarop deze tot stand komen niet is gewijzigd ten opzichte van vorig jaar. Wij aanvaarden uw schattingen, maar melden volledigheidshalve ook dat inherent is aan schattingen dat de uiteindelijke uitkomst kan afwijken.

Daarnaast vinden wij het belangrijk dat u in de periode na afloop van het boekjaar de uitkomsten van de gemaakte schattingen evalueert. Dat noemen we backtesting. Op die manier maakt u beter inzichtelijk hoe schattingen in de praktijk zijn uitgepakt. Deze informatie kunt u vervolgens gebruiken om de gehanteerde schattingsmethoden en uitgangspunten voor de komende jaren eventueel aan te passen. 3.7 Sociaal domein 3.7.1 Uitvoering PGB WMO en Jeugdwet door de SVB Er is ten aanzien van de PGB’s nog steeds sprake van “gedwongen winkelnering” voor gemeenten. De uitvoering van de PGB’s geschiedt door de Sociale VerzekeringsBank (SVB). De controle op de uitvoering en de financiële verantwoording aan de gemeenten wordt gedaan door de interne accountant van de SVB. Bij de verantwoordingen over 2024 heeft deze accountantsdienst een verklaring met beperking afgegeven. Hoewel de SVB de administratieve uitvoering van de PGB’s verzorgt, doet zij zelf geen onderzoek naar de prestatielevering. Bestedingen uit hoofde van WMO en Jeugd worden intern door de gemeente gecontroleerd op rechtmatigheid binnen de toewijzing. Dit is onderdeel van het reguliere controleplan. Daarnaast heeft de gemeente gericht cliëntonderzoek gedaan naar de prestatielevering. Daaruit komen geen onzekerheden die uitgaan boven onze rapporteringsgrens.

Omdat de gemeente geen eigen controles heeft uitgevoerd op de PGB’s houdt dit per saldo in dat wij als accountant van de gemeente Veendam niet kunnen uitgaan van de door de SVB gemelde projectie van de “meest waarschijnlijke fout” in de uitvoering

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

13

zoals opgenomen in de projectiebrieven WMO en Jeugd. Hierdoor hebben wij de volledige PGB’s als onzeker gewogen. Het gaat om een bedrag van € 1.081.000.

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

3.7.2 CAK verantwoordelijk voor de inning van de eigen bijdragen In verschillende gevallen zijn de mensen aan wie ondersteuning wordt toegekend een eigen bijdrage verschuldigd. Stichting Centraal Administratie Kantoor AWBZ (CAK) is de instantie die de berekening en inning van de eigen bijdrage verzorgt en deze doorbetaalt aan de gemeente. Net als bij de uitvoering van de PGB’s zijn gemeenten verplicht het CAK in te schakelen en heeft men niet de keuze om het zelf ter hand te nemen. Gemeenten hebben geen inzicht in de berekening van de hoogte van de eigen bijdrage en kunnen daar dus ook geen verantwoordelijkheid voor dragen. Systeemtechnisch betekent dit dat gemeenten alleen verantwoordelijk zijn voor de aanmelding van cliënten bij het CAK. In de Kadernota rechtmatigheid is aangegeven dat de juistheid en de volledigheid van de eigen bijdrage niet vallen onder de verantwoordelijkheid van de gemeente en daarmee ook niet onder de reikwijdte van uw rechtmatigheidsverantwoording. 3.7.3 Jeugdwet en Wmo Voor de uitvoering van de zorg heeft gemeente Veendam zelf, dan wel samen met andere opdrachtgevers, tal van zorgaanbieders gecontracteerd om de feitelijke zorg te leveren. De gemeente verstrekt zorg op basis van door de gemeente zelf vast te stellen indicaties (Wmo), dan wel op basis van doorverwijzingen door daartoe bevoegde professionals (Jeugdwet).

Er is in de loop van het jaar het nodige contact tussen gemeente en zorgaanbieders, en tussen gemeente en cliënten, in belangrijke mate via elektronisch berichtenverkeer. Intern worden controles uitgevoerd om de rechtmatigheid van de bestedingen en verstrekkingen uit hoofde van WMO en Jeugdwet vast te stellen. Als sluitstuk ontvangt de gemeente na afloop van het boekjaar van de zorgleveranciers productieverantwoordingen, waarbij boven een afgesproken grens een controleverklaring van de accountant van de zorgaanbieder vereist is. Er is sprake van jaarlijks terugkerende onzekerheden, zowel binnen de WMO als de Jeugdwet. Voor wat betreft de Jeugdwet zien deze toe op de uitbesteding aan de RIGG en bedragen deze € 281.000 over 2024. De onzekerheid bij de WMO bedraagt € 240.000, en deze is het gevolg van ontbrekende verantwoordingsinformatie. Eventueel resterende bedragen zullen wij meenemen in de foutenevaluatie in hoofdstuk 4. Deze onzekerheden hebben geen impact op het door ons af te geven oordeel. Gelet op de reeds genoemde aanpassing in de materialiteit, zoals opgenomen in het BADO, is het raadzaam te onderzoeken of de eerdergenoemde onzekerheden komend jaar kunnen worden weggenomen. De lagere materialiteit, voor fouten en onzekerheden samen, kan betekenen dat deze sneller wordt overschreden als onzekerheden in de verantwoording van het RIGG blijven bestaan of zelfs toenemen.

Bij het wegnemen van de onzekerheden kunt u denken aan het aantonen van prestatielevering door zorgaanbieders aan de hand van bijvoorbeeld klachtenregistraties en het opnemen van vastleggen van contacten met zorgaanbieders en cliënten. Wij gaan met de organisatie in overleg over de mogelijkheden hiervoor en wat daarvoor moet gebeuren.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

14

Inhoudsopgave

3.7.4 Participatiewet Onze controlewerkzaamheden ten aanzien van de uitvoering van de Participatiewet brengen geen fouten en onzekerheden boven de rapporteringstoleranties naar voren. Noch ten aanzien van de dossiercontroles, noch ten aanzien van de baten, lasten en balansmutaties zijn er zaken geconstateerd die in dit verslag onder uw aandacht moeten worden gebracht. Onze bevindingen sluiten aan op de uitkomsten van de interne controle.

Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

15

Overzicht van niet-gecorrigeerde verschillen Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

De jaarrekeningcontrole voeren wij uit met een bepaalde marge. Deze marge noemen we de materialiteit. De materialiteit is voorgeschreven in het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (Bado) en bevestigd in uw controleprotocol. Daarbij kan rekening worden gehouden met specifieke factoren of risico’s, de zogenaamde “kwalitatieve materialiteit”. Tevens gelden scherpere grenzen voor de naleving van de WNT. Het Bado stelt dat de maximaal te hanteren materialiteit 1% bedraagt van het totaal van de lasten (inclusief toevoegingen aan de reserves). De bij u gehanteerde materialiteit bedraagt neerwaarts afgerond € 1.475.000. Mochten wij niet-gecorrigeerde controleverschillen onderkennen die dit bedrag overschrijden dan kunnen we geen goedkeurende verklaring afgeven. Voor geconstateerde onzekerheden geldt een marge van 3% en dus een bedrag van € 4.425.000. Het bedrag van € 4.425.000 is ook het door uw eigen raad vastgestelde verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording. In het kader van de bestuurlijke afhandeling en het dechargeproces melden wij eventuele geconstateerde afwijkingen die niet meer gecorrigeerd zijn in de jaarrekening. Deze zijn vanaf een lager bedrag dan de materialiteit mogelijk voor u relevant. Wij melden alleen afwijkingen boven een bepaalde grens. Deze bedraagt bij u € 50.000.

Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

16

Niet-gecorrigeerde controleverschillen in euro’s

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

Winstname grondexploitaties te laag als gevolg van het ontbreken van een onderbouwing bij de afslag voor de opbrengsten in de POC. Er is sprake van legesopbrengsten die toezien op 2023 maar in 2024 zijn verantwoord. Er zijn inkoopfacturen in 2025 ontvangen die toezien op leveringen c.q. afname van diensten in 2024. De gemeente heeft geen vordering opgenomen voor de regeling M16. Totaal verschillen getrouwheid

Bedrag

Invloed eigen vermogen ultimo jaar

Invloed resultaat

600.000

600.000

600.000

208.000

-/- 208.000

-/- 208.000

188.000

-/- 188.000

-/- 188.000

90.000

90.000

90.000

1.086.000

294.000

294.000

Onzekerheden RIGG Jeugd (zie paragraaf 3.7.3)

281.000

281.000

281.000

Onzekerheden WMO (zie paragraaf 3.7.3)

240.000

240.000

240.000

Onzekerheden PGB (zie paragraaf 3.7.1)

1.081.000

1.081.000

1.081.000

Totaal onzekerheden getrouwheid

1.602.000

1.602.000

1.602.000

Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd

Wij hebben zoals gemeld in dit verslag aanvullende aanbestedingsfouten gevonden. Deze komen € 0,6 miljoen hoger uit dan het bedrag zoals gerapporteerd in de rechtmatigheidsverantwoording door het college.

Afsluiting

Daarnaast informeren wij u over gecorrigeerde controleverschillen of andersoortige afwijkingen die het gevolg zijn van significante tekortkomingen in de interne beheersing, frauderisico’s met zich meebrengen of naar onze mening onder uw aandacht zouden moeten worden gebracht. Er zijn in het controleproces geen afwijkingen geconstateerd die op grond van het bovenstaande gerapporteerd zouden moeten worden.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

17

Overige onderwerpen Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

5.1 Cybersecurity vraagt steeds meer aandacht, ook van de raad Organisaties zijn in toenemende mate afhankelijk van IT-systemen. Steeds vaker zijn er kleinere en grotere incidenten die aantonen dat veel organisaties kwetsbaar zijn voor cybersecurity-incidenten. De van oorsprong Europese NIS2-richtlijn is bedoeld om organisaties weerbaarder te maken. De implementatie vindt in Nederland plaats door invoering van de Cyberbeveiligingswet. Gemeenten zijn in de cyberbeveiligingswet als essentiële sector aangemerkt. Dit betekent dat voor u het nemen van voldoende beveiligingsmaatregelen een wettelijke verplichting wordt. Deze verplichting heeft niet alleen betrekking op uw eigen organisatie maar werkt ook verder door in de keten. Wij hebben nog onvoldoende terugkoppeling gehad als het gaat op de voortgang van de implementatie van de NIS2 en de inrichting van het toezicht daarop. Zodoende geven wij de gemeente mee ondanks de val van het Kabinet haast te maken met in ieder geval de gap-analyse. Net als bij andere wet- en regelgeving heeft de raad een toezichthoudende rol bij de naleving van de cyberbeveiligingswet, terwijl ook de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) toezicht houdt op de naleving door overheden. Aanwijzingen, aanbevelingen en boetes behoren tot het handhavingsinstrumentarium van de RDI.

In het kort betekent de cyberbeveiligingswet voor u dat, ten opzichte van de huidige regels, de zichtbaarheid en aantoonbaarheid van risicoanalyses, genomen maatregelen, de toetsing van de werking ervan en de rapportering daarover explicieter moet. Ook het invullen van alle verplichte rollen in de IT-governance is daar een onderdeel van. Kortom een planning en controlcyclus op het gebied van cybersecurity. Ook adequate rapporteringsystemen en incidentregistratie horen daarbij. De nieuwe wetgeving heeft overigens ook ketenwerking, dus u zult moeten nagaan of uw verbonden partijen adequaat invulling geven aan de voor hen geldende verplichtingen. Deze vorm van toezicht moet nog worden ingericht. Versterking van het risicomanagement, verdere bewustwording en training zijn belangrijke elementen, net als een open (meld)cultuur als het gaat om incidenten, om de komende periode onder de aandacht te brengen. De raad, als toezichthouder, moet zich afvragen of er voldoende kennis aanwezig is om dat toezicht effectief te kunnen invullen. We zien dat de organisatie hier nog een begin mee moet maken. Tot slot vragen wij ook aandacht voor crisismanagement en crisiscommunicatie om dat in de praktijk veel (imago)schade juist ontstaat door de wijze waarop cyberincidenten aangepakt worden.

5.2 Automatiseringsomgeving In overeenstemming met artikel 2:393 van het Burgerlijk Wetboek delen wij u mee dat er naar aanleiding van de controle van de jaarrekening geen zaken betreffende de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking zijn op te merken.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

18

Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts díe onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Hiervoor is een specifiek daarop gericht onderzoek noodzakelijk. Gelet op de beperkte mate van geautomatiseerde beheersmaatregelen in uw organisatie is een dergelijk onderzoek niet noodzakelijk voor de uitvoering van onze werkzaamheden. Uit onze controle zijn geen bijzonderheden gebleken waarop wij u via deze rapportage willen attenderen. 5.3 Verantwoordelijkheden in het controleproces In de controleverklaring wijzen wij op de verdeling van de verantwoordelijkheden van de gemeente Veendam en de accountant in het controleproces. Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opmaken van de jaarstukken in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten. Het is, en dat beschrijven we ook in de controleverklaring, onze verantwoordelijkheid om de controle van deze jaarrekening uit te voeren met inachtneming van Nederlands recht, waaronder het besluit accountantscontrole decentrale overheden en uw eigen controleprotocol. Het voldoen aan gedragsnormen, waar onafhankelijkheid zoals in de vorige paragraaf een onderdeel van is, hoort daarbij.

Onze controle plannen wij zodanig dat we een redelijke mate van zekerheid bereiken dat de jaarrekening geen materiele onjuistheden bevat als gevolg van fouten of fraude. Doordat we werken met steekproeven en andere technieken, bestaat de kans dat fouten ondanks het naar behoren uitvoeren van de controle niet ontdekt worden. Het is overigens de primaire verantwoordelijkheid van het college om, onder toezicht van de raad, voldoende maatregelen te nemen om fouten en fraude te voorkomen. Daarbij hoort eveneens dat maatregelen ter opsporing in de organisatie worden getroffen. In onze controle besteden wij om die reden uitgebreid aandacht aan deze maatregelen en voeren wij zelf werkzaamheden uit op posten en stromen die, in zijn algemeenheid of bij u, meer dan gemiddeld risicovol zijn. Dat betreft onder andere schattingsposten, correctieboekingen, memoriaalboekingen en de beoordeling van de zakelijkheid van (mogelijk) ongebruikelijke transacties. Ter afsluiting van het controleproces verstrekt het college aan ons de bevestiging bij de jaarrekening. Hierin geeft het college aan dat zij alle door ons benodigde gegevens hebben verstrekt en dat de jaarrekening naar de laatste inzichten is opgemaakt. Wij hebben, behoudens de in hoofdstuk 4 opgenomen controleverschillen, geen specifieke elementen aan de bevestiging toegevoegd.

Wel hebben wij in de bevestiging bij de jaarrekening aandacht voor continuïteit van de organisatie en de activiteiten. Hoewel de continuïteit bij decentrale overheden door het Rijk gegarandeerd is, kunnen wel degelijk effecten in de jaarrekening ontstaan als gevolg van keuzes in de activiteiten van de gemeente. De toevoeging behelst de bevestiging dat daar bij u op dit moment geen sprake van is.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

19

Bestuurlijke afhandeling en publicatie Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

De bestuurlijke afhandeling van de jaarstukken bestaat uit de volgende stappen: het college van burgemeester en wethouders behandelt in de betreffende vergadering de jaarstukken, met inbegrip van de jaarrekening, en stelt de jaarstukken daarmee vervolgens op. Op dat moment ontstaan formeel de jaarstukken. De gemeenteraad behandelt vervolgens de jaarstukken en stelt deze vast. Er zit enige tijd tussen de verzending van de conceptstukken aan de raad en de vergadering waarin de vaststelling van de jaarstukken plaatsvindt. Mochten in de periode tot de vaststelling van de jaarrekening omstandigheden blijken die aanpassing van de jaarrekening noodzakelijk maken, dan moet een dergelijke aanpassing nog worden gemaakt. Dat geldt ook in geval de jaarrekening om andere redenen gewijzigd wordt alvorens tot vaststelling wordt overgegaan. Wij verzoeken de gemeente in deze gevallen met ons in contact te treden om gezamenlijk de noodzakelijke vervolgstappen te bespreken. Openbaarmaking Bij de jaarstukken hoort de controleverklaring die wij dateren op 7 juli 2025, de datum waarop de jaarstukken in de gemeenteraad worden besproken. Wij hebben één exemplaar van de controleverklaring voorzien van een originele handtekening. Dit exemplaar is ten behoeve van uw eigen archief en mag niet worden gepubliceerd.

Het andere exemplaar van de controleverklaring is voorzien van de naam van onze accountantspraktijk en de naam van de accountant, echter zonder persoonlijke handtekening. Deze mag openbaar gemaakt worden. Het is niet toegestaan de origineel getekende verklaring openbaar te maken.

Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

Deze werkwijze is van belang om misbruik van onze handtekening te voorkomen. Als wij constateren dat toch gebruik gemaakt is van een controleverklaring met onze handtekening zullen wij u verzoeken dit te herstellen, bijvoorbeeld door de jaarstukken van het internet af te halen, dan wel de fysieke verspreiding ongedaan te maken. Vanzelfsprekend treden wij in die situaties met u in overleg over de manier waarop dit moet plaatsvinden. Wij bevestigen u ermee akkoord te gaan dat het afschrift van onze controleverklaring zonder persoonlijke handtekening wordt openbaar gemaakt in de jaarrekening, mits de opgemaakte jaarrekening ongewijzigd blijft. Openbaarmaking van de controleverklaring is slechts toegestaan tezamen met de jaarstukken. Hiervoor gebruikt u een exemplaar zonder ons waarmerk. De gewaarmerkte versie van de jaarrekening is uitsluitend voor uw eigen archief. Als u de jaarstukken en de controleverklaring opneemt op internet, dient u te waarborgen dat de jaarstukken goed zijn afgescheiden van andere informatie op de internetsite. Afscheiding kan bijvoorbeeld plaatsvinden door de jaarstukken in niet-bewerkbare vorm als een afzonderlijk bestand op te nemen of door een waarschuwing op te nemen indien de lezer de jaarstukken verlaat ("u verlaat de beveiligde, door de accountant gecontroleerde jaarrekening").

Dit accountantsverslag brengen wij uit in een versie met en zonder handtekening. De versie zonder handtekening kan in het kader van de bestuurlijke behandeling worden verspreid. De versie met handtekening is alleen bestemd voor uw archief. Verspreiding daarvan is niet toegestaan.

20

7. Onafhankelijkheid gewaarborgd Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle

De beroepsorganisatie van accountants NBA heeft de voorschriften in het kader van de onafhankelijkheid opgenomen in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO). De naleving van de beroepsregels, waaronder de ViO, is in de organisatie van Eshuis Registeraccountants ingebed. Op basis van onze toetsing aan deze verordening concluderen wij dat onze onafhankelijkheid als certificerend accountant bij de gemeente Veendam voldoende is gewaarborgd. Wij hebben het afgelopen jaar geen andere opdrachten voor u uitgevoerd dan de controle van de jaarrekening en de direct daarmee samenhangende werkzaamheden. Wij hebben geen aanvullende opdrachten of andere controlewerkzaamheden uitgevoerd.

Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

21

8. Afsluiting Inhoudsopgave

Wij bedanken de medewerkers van de gemeente Veendam voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid een nadere toelichting te verstrekken.

Hoofdlijnen van onze controle

Hoogachtend, Eshuis Registeraccountants B.V.

Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Bestuurlijke afhandeling en publicatie

Bijlagen: 1. Tabel met bevindingen inzake de specifieke uitkeringen 2. Getekende controleverklaring 3. Ongetekende controleverklaring in enkelvoud 4. Gewaarmerkte jaarrekening in enkelvoud

Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

22

BIJLAGE BIJ ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 GEMEENTE VEENDAM Hierna volgt de door het ministerie van BZK voorgeschreven rapporteringstabel inzake SiSa. Nummer specifieke uitkering conform SiSa-bijlage 2024

Specifieke uitkering

FIN B2 BZK C62 BZK C92 OCW D1 OCW D8 OCW D12 OCW D12A OCW D14 OCW D23 IenW E44B IenW E44B IenW E81 IenW E84 EZ F20

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout / onzekerheid

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021 Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid Regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten 2020-2024 Regionale maatregelen voortijdig schoolverlaten 20202024 Specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Regeling eenmalige specifieke uitkeringen en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) Tijdelijke regeling specifieke uitkering OVambassadeurprojecten 2023 Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023 Impulsaanpak Winkelgebieden tranche 4

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

23

SZW G2

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt Nvt

Nvt Nvt

Nvt Nvt

SZW G13

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2024 Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024 Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024 Onderwijsroute _ deel gemeente 2024

Nvt

Nvt

Nvt

GRO GRO2C

Verkeer en vervoer Groningen

Nvt

Nvt

Nvt

VWS H4

Specifieke uitkering stimulering sport

Nvt

Nvt

Nvt

VWS H12

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

VRO J9

Specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken Regeling specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026 SPUK WBI Tranche 6 Buitenwoel en Veendam-Noord

Nvt

Nvt

Nvt

VRO J105

SPUK Startbouwimpuls

Nvt

Nvt

Nvt

VRO J210B

Flexibele inzet woningbouw

Nvt

Nvt

Nvt

VRO J55

Aanpak energie armoede

Nvt

Nvt

Nvt

VRO J7

Nvt

Nvt

Nvt

VRO J94

Regeling specifieke uitkering ontzorgingsprogramma eigenaren isolatie en ventilatie woningen van de gem in prov groningen en de gemeente Aa en Hunze, Noordenveld en Tynaarlo Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie

Nvt

Nvt

Nvt

VRO J94

Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie 2024

Nvt

Nvt

Nvt

SZW G3 SZW G4 SZW G10 SZW G12

VWS H30

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

24

KGG K28 AenM M16

Accountantsverslag 2024 Gemeente Veendam

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt

Aspect controleverklaring

Oordeel

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening

Goedkeurend

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen

Goedkeurend

25