05-02 brief aan de Raad reactivering spoorverbinding Veendam-Stadskanaal voor regulier personenvervoer

ONTVANGEN

3 NOV 2021

Veendam

Aan de raad van de gemeente Veendam

Uw kenmerk: Zaaknummer: Start zaak: Behandeld door:

de heer E. Jager

E-mail adres:

info@veendam.nl

Tel. nummer:

0598 652222

Datum: Bijlagen: Verzenddatum:

Betreft:

2021-012401 26-10-2021

2-11-2022 1 3-11-2021

reactivering spoorverbinding Veendam-Stadskanaal voor regulier personenvervoer

Geachte raadsleden, Zoals u bekend heeft de provincie Groningen het voornemen de spoorverbinding tussen Veendam en Stadskanaal te reactiveren voor regulier personenvervoer. Daartoe hebben Provinciale Staten medio 2019 een realisatiebesluit genomen. Op basis van dat besluit hebben Gedeputeerde Staten opdracht aan ProRail gegeven voorde verdere planuitwerking hiervoor. Sindsdien heeft ProRail diverse onderzoeken uitgevoerd naar de wijze waarop reactivering van de spoorverbinding kan worden gerealiseerd en welke technische en infrastructurele maatregelen hiervoor nodig zijn. Inmiddels heeft ProRail een aantal varianten uitgewerkt en bijbehorende kostenramingen opgesteld. Deze blijken voor alle varianten hoger uit te vallen in vergelijking tot de kosten zoals deze waren voorzien ten tijde van het provinciaal realisatiebesluit. Daarover en over de verdere stand van zaken en voortgang van dit project informeren Gedeputeerde Staten de Provinciale Staten met bijgevoegde brief. Die brief bieden wij u hierbij ter kennisneming aan. Als gemeente zijn we nauw bij de planuitwerking betrokken. Reactivering van de spoorverbin¬ ding Veendam-Stadskanaal betekent immers ook dat het treinstation van Veendam een forse metamorfose zal ondergaan; van kopstation naar een station aan een doorgaande treinverbin¬ ding.

Een goede en veilige inbedding van het nieuwe station in de stedenbouwkundige- en verkeersstructuur van Veendam is daarbij van groot belang en wordt door ons bij voortduring onder de aandacht van de provincie en ProRail gebracht. Dat geldt ook voor de noodzaak tot realisering van een station in Wildervank. Hoewel dat geen onderdeel is van de huidige scope van dit project, vinden wij een dergelijk station in Wildervank onontbeerlijk en gewenst. Ook gelet op het voornemen nieuw bedrijventerrein te realiseren ten zuiden van de bestaande bedrijventerreinen langs de N33.

Gemeente Veendam Postbus 20004,9640 PA Veendam telefoon 0598 652222 e-mail info@veendam.nl pag. Ivanl Raadhuisplein 5, 9641AW Veendam fax 0598 652250 website www.veendam.nl bank nr. NL64BNGH0285008676

provincie groningen Aan Provinciale Staten

Datum Documentnr. Dossiernummer Behandeld door Telefoonnr. Antwoord op Bijlage Onderwerp

2021-096961 KI 593 E. Smedeman (050)7527822

Stand van zaken Reactivering spoorverbinding VeendamStadskanaal

Geachte dames en heren, Aanleiding Met deze brief informeren wij u over de stand van zaken van het RSP-project Bereikbaarheid Veenkoloniën, Reactivering Spoorverbinding Veendam-Stadskanaal. Eerdere behandeling in PS Deze brief volgt op het eerder door uw Staten genomen realisatiebesluit voor de reactivering van de spoorverbinding Veendam-Stadskanaal (voordracht 2019-020233). Rol en bevoegdheden PS in deze fase U ontvangt deze brief ter informatie. Er wordt van u geen besluit gevraagd. Vervolg Op basis van de voordracht 2019-020233 hebben uw Staten, overeenkomstig de provinciale MIT-systematiek, een realisatiebesluit genomen voor de reactivering van de spoorverbinding Veendam - Stadskanaal ten behoeve van het openbaar vervoer en hiervoor een krediet van € 62,8 miljoen (prijspeil 2018) beschikbaar gesteld. Met het door u genomen realisatiebesluit kon ProRail starten met wat bij hen de verkenning is. Sinds medio 2019 heeft ProRail onderzocht hoe de reactivering kan worden gerealiseerd en welke maatregelen hiervoor nodig zijn. Deze verkenning heeft geresulteerd in een zogenaamd concept Functioneel Systeem Ontwerp (FIS). Hierbij zijn op hoofdlijnen de benodigde maatregelen uitgewerkt en is er een inschatting gemaakt van de onzekerheden en risico's.

Resultaat van de concept investeringsraming behorende bij dit FIS was dat deze hoger blijkt uit te vallen in vergelijking tot de kosten zoals deze waren voorzien ten tijde van het provinciaal realisatiebesluit. Dit wordt met name veroorzaakt door gewijzigde en in vele gevallen strenger geworden eisen aan een spoorbaan. Aanvullende onderzoeken zullen uitgevoerd moeten worden om onzekerheden en risico's te verkleinen alsmede om te bezien of alternatieve oplossingen haalbaar zijn. Het doen van deze extra onderzoeken kost helaas wel meer tijd dan aanvankelijk gepland was. Extern betrokkenen Het project wordt aangestuurd door de stuurgroep Veendam-Stadskanaal, waarin het Rijk, de provincie Groningen, de gemeenten Veendam en Stadskanaal, ProRail, STAR en Arriva zijn vertegenwoordigd. Mat1inikerkhof12 Sint Jansstraat4 Postbus610 Telefoon www.DrovincieQroninQen.nl 9712 JG Groningen 9712 JNGroningen 9700AP Groningen 0503164911 infofSprovinciearoninaen.nl De provincie Groningen werkt volgens normen die zifi vastgetegd in een handvest voor dienstverlening, [^t handvest vindt u op onze website of kunt u opvragen bij de afdeling Bestuur, Juridische Zaken & Communicatie: 050 3164160. BTW: NL0019.32.822.801 / KvK: 01182023 / IBAN: NL84 ABNA0446 0456 91 /BIC: ABNANL2A

Nadere toelichting ProRail heeft in 2019 en 2020 diverse onderzoeken uitgevoerd naar de wijze waarop reactivering van de spoorverbinding kan worden gerealiseerd en welke technische en infrastructurele maatregelen hiervoor nodig zijn. Dit heeft eind 2020 geleid tot een conceptversie van een zogenaamd Functioneel Integraal Systeemontwerp (FIS), waarbinnen verschillende varianten voor de reactivering zijn uitgewerkt. Zo is er door ProRail gekeken naar varianten die het rijden van een stoptrein mogelijk maken alsmede varianten die een sneltrein kunnen faciliteren. Daarnaast is door ProRail gevarieerd met de benodigde infrastructurele maatregelen (overwegen, kunstwerken) en de mate van robuustheid in relatie tot de beoogde te rijden treindienst. Tenslotte is door ProRail ook een bijbehorende investeringsraming in concept opgesteld. Deze blijkt voor alle varianten niet aan te sluiten op het budget zoals deze was voorzien ten tijde van het provinciaal realisatiebesluit. Om meer inzicht te krijgen in het ontstaan van dit verschil zijn in de eerste helft van 2021 meerdere gesprekken gevoerd met ProRail over de concept investeringsraming. De door ProRail opgestelde concept FIS-uitwerking heeft geleid tot relevante, en op onderdelen, nieuwe inzichten.

Echter, de thans beschikbare informatie leidt op dit moment nog niet tot een eenduidig beeld en keuze over de wijze waarop en de mogelijkheden waaronder een robuuste toekomstbestendige spoorverbinding tussen Stadskanaal en Groningen v.v. daadwerkelijk gerealiseerd kan worden binnen de financiële kaders conform de huidig geldende technische en veiligheidseisen. Zo zullen bijvoorbeeld de uitgangspunten ten aanzien van de overwegen, kunstwerken en baanstabiliteit gehard moeten worden teneinde meer zekerheid te krijgen omtrent de haalbaarheid en de risico’s van de reactivering van de spoorverbinding. Fliervoor zijn aanvullende onderzoeken noodzakelijk. Daarbij valt niet uit te sluiten dat keuzes gemaakt kunnen/moeten worden welke maatregelen niet of wellicht in een later stadium uitgevoerd zuilen worden. Verder zal er ook een risicoanalyse uitgevoerd worden om de (nieuwe) risico’s goed in beeld te krijgen of te houden. Op basis van de verkregen informatie en inzichten kunnen de verschillende varianten vervolgens worden beoordeeld. Partijen hebben medio 2021 besloten om de komende periode gezamenlijk te zoeken naar een haalbare variant die past binnen de technisch-inhoudelijke, juridische en financiële kaders van het project en de stappen die hiertoe gezet moeten worden. De verwachting hierbij is dat voor het zomerreces 2022 duidelijk wordt hoe deze haalbare variant eruit zal zien.

Belangrijk onderdeel daarbij is dat gezamenlijk wordt gezocht naar passende, kosteneffectieve oplossingen en optimalisaties van de door ProRail uitgewerkte varianten. De inzet van de gezamenlijke partijen is erop gericht om op basis hiervan een gefundeerde voorkeursbeslissing te nemen over reactivering van de spoorverbinding. Vervolgens wordt dit uitgewerkt in 2022 en 2023 waarna door de gezamenlijke projectpartners een projectbeslissing genomen kan worden. Hierna kan in 2024 de aanbesteding van het werk starten en daarna de daadwerkelijke uitvoering. Parallel hieraan wordt, zoals wij hebben aangegeven in onze brief van 20 mei 2021, KI 4577, documentnummer 2021-048578, het spoorbeveiiigingsysteem ATB-NG op de spoorlijnen in Groningen en Fryslan, op de sporen waar Arriva de dienstregeling op uitvoert, vervangen door ERTMS. Zoals aangegeven in de betreffende brief dienen ook alle treinen van Arriva hiervoor te worden omgebouwd. De invoering van ERTMS op de baanvakken in Groningen heeft ook tot gevolg dat het baanvak Veendam - Stadskanaal voorzien dient te worden van ERTMS. Bij de uitrol van ERTMS in Groningen en Fryslan is op basis van de complexiteit van de verschillende spoorlijnen een uitrol strategie opgesteld waarbij ervoor gekozen is om de minst complexe spoorlijn als eerste te voorzien van ERTMS.

Op basis van de uitrol strategie verwachten wij dat de doorgekoppelde spoorverbinding Delfzijl - Groningen - Veendam - Stadskanaal in 2026 aan de beurt zal zijn voor de uitrol van ERTMS. De exacte planning van de uitrol van ERTMS wordt samen met de partners, l&W, ProRail, Arriva en Fryslan in het komende half jaar nog verder uitgewerkt en gedetailleerd. De uitkomst hiervan heeft ook invloed op de planning van de realisatie en indienstneming van de spoorlijn Veendam - Stadskanaal. We willen namelijk voorkomen dat binnen het project dubbele kosten gemaakt moeten worden. Spoorbeveiliging is een kostbaar onderdeel binnen een spoorproject. En het is ons inziens zonde om voor circa 1 a 1,5 jaar eerst het beveiligingssysteem ATB NG in het spoor aan te brengen om dit vervolgens er kort daarna er weer uit te moeten halen en te vervangen door ERTMS en daarmee dus dubbele kosten te moeten maken. Gelet op de complexiteit van het project en (de verwachte doorlooptijd van) de benodigde infrastructurele maatregelen en de invoering van ERTMS is indienststelling van de treindienst tussen Veendam en Stadskanaal vóór 2026 niet realistisch

Afsluitend Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Groningen:

, voorzitter.

, secretaris.

Bijlagen:

Bijlagen: Nr. Titel 1.

Documentnr.

Soort bijlage