05-02 Bijlage 1 - Bouwstenen Omgevingsvisie Veendam - v1.1 concept

15

GGD Groningen

blad 39 van 53

bouwstenen omgevingsvisie Veendam projectnummer 0491602.100 7 mei 2024 revisie 1.1 Gemeente Veendam

Om de leefbaarheid verder te verbeteren vinden we samenwerking tussen domeinen (zoals sociaal domein, ruimtelijke ordening en veiligheid) belangrijk. Ook zoeken we samenwerking met woningcorporaties zoals Acantus en welzijnsorganisaties. Hierbij kijken we verder dan leefbaarheid en veiligheid, maar denken we ook na over bijvoorbeeld toenemende gezondheidsrisico’s en mobiliteitsproblemen. De veiligheid op straat willen we waarborgen en waar mogelijk verbeteren. In het op te stellen mobiliteitsplan worden daarvoor concrete maatregelen uitgewerkt. Daar waar door het verlies aan draagkracht voorzieningen verdwijnen uit de lintdorpen zetten we in op een goede bereikbaarheid van de voorzieningen in het centrum van Veendam. Veendam is een compacte gemeente waardoor alle voorzieningen voor iedereen goed toegankelijk moeten zijn. Het garanderen van toegankelijkheid van voorzieningen geldt niet alleen voor de inwoners van onze lintdorpen, maar voor iedere inwoner van Veendam. Als gemeente willen we dat iedereen zich thuis voelt. Op basis van het verdrag Handicap van de Verenigde Naties maken we Veendam inclusief voor iedereen. In dit verdrag staat wat Nederland moet doen om de positie van mensen met een beperking te verbeteren.

Denk daarbij aan het zelfstandig reizen met het openbaar vervoer, het verbeteren van de rolstoeltoegankelijkheid en het kunnen deelnemen aan sport, cultuur en onderwijs. Voor iedere inwoner moeten voorzieningen bereikbaar zijn en iedereen moet mee kunnen doen in de samenleving. Een toegankelijk Veendam voor iedereen is daarom ook ons uitgangspunt bij nieuwbouw en herinrichting van gebieden. Relatie met: Wonen, bereikbaarheid, voorzieningen, gezonde omgeving, groen en recreatie, milieu, water en bodem.

blad 40 van 53

bouwstenen omgevingsvisie Veendam projectnummer 0491602.100 7 mei 2024 revisie 1.1 Gemeente Veendam

4

Waarden Introductie Onder de waarden van onze gemeente verstaan we de kwaliteiten van de fysieke leefomgeving. Volledige tekst Een aantal waarden heeft betrekking op de identiteit van Veendam en de ontstaansgeschiedenis. Denk daarbij aan historische bebouwing en de diepen. Maar ook kwaliteiten zoals de groene leefomgeving vinden wij een belangrijke waarde. In de toekomst willen we de waarden van Veendam behouden en versterken. Keuzes en ontwikkelingen die we de komende jaren gaan maken dragen hieraan bij.

4.1

Complete parkstad Introductie We zien Veendam als een ‘complete parkstad’, dit is van grote waarde voor onze gemeente. Onze gemeente kenmerkt zich door het vele groen. Zo wordt Veendam omringd door groen in het buitengebied, maar ook in de woongebieden wordt veel ruimte gegeven aan de groene inrichting. De groene inrichting van Veendam vinden wij waardevol en draagt bij aan de gezonde leefomgeving die wij de inwoners willen bieden. De openheid van Veendam, het iedereen thuis kunnen laten voelen maakt Veendam compleet en inclusief. Volledige tekst De kleinschaligheid van Veendam is waardevol, hierdoor kunnen we een ruime opzet behouden en veel ruimte gebruiken voor de groenblauwe inrichting. Daarnaast draagt de kleinschaligheid bij aan de toegankelijkheid van Veendam. Iedereen is welkom in Veendam en voelt zich er thuis. Het groene karakter van Veendam begint bij de entree en de centrumring. Het groen langs de hoofdverbindingen binnen de bebouwde kom speelt daarbij een nadrukkelijke rol in voor het groene beeld van de gemeente. Wij vinden het van belang dat de groenstructuren van Veendam behouden worden. In het omgevingsplan nemen we de groenstructuren daarom op. Hierdoor wordt niet enkel het woonplezier versterkt, het draagt ook bij aan de verschillende planten en diersoorten in de omgeving, ook wel de biodiversiteit. Daarbij hebben we aandacht voor de locaties van het groen.

Zo houden we in het zuidwesten van Veendam de parkachtige rand in stand, met mogelijk ruimte voor uitbreiding. En in het noordoosten behouden we het meer open groene landschap gerelateerd aan het veenkoloniale landschap. Veendam is voor iedereen, iedereen is welkom en kan hier zijn wie ze willen zijn. We houden rekening met elkaar en bieden iedereen de mogelijkheid om mee te kunnen doen. Onze voorzieningen en het groen dragen bij aan de inclusieve samenleving.

4.2

Ruimtelijke structuur Introductie Onze gemeente heeft een zeer kenmerkende ruimtelijke structuur. Dit maakt de gemeente overzichtelijk en toegankelijk. De ruimtelijke structuur wordt grotendeels bepaald door het Ooster- en Westerdiep. Op deze ruimtelijke structuur die ook is opgenomen in de eerdere structuurvisie bouwen we verder voort in de omgevingsvisie. Volledige tekst De ruimtelijke structuur typeert verschillende gebieden als één samenhangend gebied op basis van overeenkomende kenmerken. De ruimtelijke structuur biedt ons uitgangspunten voor het mogelijk maken van nieuwe ontwikkelingen. We houden daarbij de volgende structuur aan van oost naar west; buitengebied, bedrijven, wonen, recreatie, buitengebied. Buitengebied In het buitengebied zijn verschillende kwaliteiten aanwezig. Afgezien van de linten is er in het buitengebied ruimte voor klein- en grootschalige landbouw (in de figuur wordt dit gebied ook wel aangegeven als blad 41 van 53

bouwstenen omgevingsvisie Veendam projectnummer 0491602.100 7 mei 2024 revisie 1.1 Gemeente Veendam

agrarisch gebied). Aan de oostzijde is er een harde scheiding tussen het buitengebied en stedelijk gebied die wordt gevormd door de N33. Aan de westzijde is de grens van het buitengebied minder hard door het afwisselende beeld van het lint van Wildervank tot de parkachtige, grillige lijnen van bossen, water en sportterreinen. Bedrijven Grenzend aan de N33 bevindt zich het gebied aangewezen voor bedrijvigheid. In dit gebied bevinden zich verschillende typen bedrijven en industrie. We bieden mogelijkheden voor het uitbreiden van de bedrijventerreinen in zuidelijke richting om ruimte te bieden aan grotere bedrijven. Wonen De woongebieden worden onderscheiden in drie wijken: Veendam Noord, Sorghvliet en Buitenwoel, en de lintdorpen Wildervank, Bareveld, Borgercompagnie, Ommelanderwijk, Zuidwending en Wildervanksterdallen. Naast woningen zijn er in de woongebieden verschillende voorzieningen te vinden. Denk bijvoorbeeld aan scholen, kinderdagverblijven, supermarkten, verzorgingstehuizen, apotheken en sportaccommodaties. De aanwezigheid van deze voorzieningen draagt bij aan een prettig woonklimaat. De woongebieden van Veendam kenmerken zich daarnaast door de vele ruimte voor groenkwaliteiten. In de woongebieden zijn de oorspronkelijke linten van het Ooster- en het Westerdiep terug te zien. Langs deze diepen staan veel mooie en oude gebouwen.

Recreatie Het recreatiegebied is ook wel een groene zoom langs het woongebied en vormt een natuurlijke overgang richting het buitengebied. Verschillende voorzieningen zijn aanwezig in dit gebied zoals de golfbaan, het ‘Borgerswold’, een zeilplas en een sportcomplex. Wanneer we het recreatief gebied willen uitbreiden zal dit worden aangesloten op het bestaande recreatiegebied. Linten De kenmerkende linten voor het Veenkoloniën gebied vallen voornamelijk in het buitengebied en deels in het centrum. Voor deze gebieden hanteren we andere waarden. In het centrum van Veendam en in Wildervank kenmerken de linten zich door kleinschalige bebouwing langs de diepen. De linten in het buitengebied karakteriseren zich meer als boerderijlinten met klein- en grootschalige bedrijven. De kenmerken van de linten zijn van belang voor onze gemeente en deze gebieden zien wij daarom als losstaande gebieden waarvan we de waarden behouden en waar mogelijk versterken.

Overzicht ruimtelijke structuur (agrarisch gebied is ook wel het buitengebied)

blad 42 van 53

bouwstenen omgevingsvisie Veendam projectnummer 0491602.100 7 mei 2024 revisie 1.1 Gemeente Veendam

4.3

Erfgoed en Landschap Introductie De geschiedenis van Veendam is terug te vinden in ons erfgoed en het landschap. Het erfgoed en het landschap bieden dan ook kansen voor het ontwikkelen van de gemeente en het versterken van onze eigen identiteit. De landschappelijke structuren, de wateren en ook de cultuurhistorisch waardevolle elementen in Veendam dragen bij aan het ruimtelijke karakter. Volledige tekst De gemeente Veendam maakt onderdeel uit van de Veenkoloniën. De kenmerken van het Veenkoloniaal landschap zoals het open landschap met rechte wegen en kanalen zijn duidelijk terug te vinden in het landschap van Veendam. Het veenkoloniaal landschap is ontstaan door de veenontginning in de 17e, 18e en 19e eeuw. Turf is gedroogde veengrond. Vanaf de late middeleeuwen nam de economische waarde van turf toe. Het werd gebruikt als brandstof voor huishoudens en bijvoorbeeld ovens van steenbakkerijen. Door de turfwinning is het huidige landschap met lange lijnen ontstaan. Dit is terug te zien in de wijkenstructuur van het buitengebied. Deze wijkenstructuur van het veenkoloniale landschap zien wij als cultuurhistorisch waardevol omdat hierin het verhaal van de turfwinning en het ontstaan van de Veenkoloniën ligt. Bij toekomstige plannen en beleid willen we dit waardevolle landschap behouden.

Ook in de rest van Veendam is het veenkoloniaal verleden goed terug te vinden in de rechte vaarten en de bebouwing langs de waterwegen. De langgerekte bouwlinten zijn omsloten door een ruim weids gebied, en worden verbonden door landwegen tussen de verschillende nederzettingen. In het centrum is deze kenmerkende structuur aangewezen als beschermd stadsgezicht. De dorpen zijn ontstaan langs een diep, zoals dit in bijvoorbeeld Wildervank nog te zien is aan het Ooster- en Westerdiep. In Zuidwending, Ommelanderwijk en een groot deel van Borgercompagnie is geen diep meer aanwezig. De lange rechte structuur van de lintdorpen willen we behouden en waar mogelijk versterken door meer aandacht te vestigen op de wateren en de pleziervaart in het gebied. De diverse rijks- en gemeentelijke monumenten die Veendam rijk is bevinden zich voornamelijk langs de diepen en linten.

De historische kenmerken in onze gemeente bieden kansen bij de ontwikkeling van de gemeente en het versterken van de lokale identiteit. We hebben aandacht voor de monumentale gebouwen, maar ook voor de contrasten tussen de openheid van het landschap en de meer besloten lintdorpen. We willen onze geschiedenis behouden, beleven en beschermen voor de huidige en toekomstige generaties. Cultuurhistorische waarden die in de bestemmingsplannen beschermd zijn geven we ook in het omgevingsplan juridische bescherming. Hieronder vallen onder ander onze beschermde gezichten en monumenten. blad 43 van 53

bouwstenen omgevingsvisie Veendam projectnummer 0491602.100 7 mei 2024 revisie 1.1 Gemeente Veendam

Voor het beleven willen we onder andere meer aandacht voor de wateren in Veendam. De kenmerkende diepen in Veendam die vroeger veel benut zijn en Veendam hebben gevormd, zijn nog steeds van belang voor onder andere recreatie en toerisme, natuur, wonen en klimaatadaptatie. Door de mogelijkheden voor vaarrecreatie uit te breiden ontstaan er meer mogelijkheden voor toeristen en inwoners om gebruik te maken van het water. In de gemeente Veendam zijn er gebieden met een (zeer) hoge kans op het aantreffen van archeologische resten. In de Nota Archeologie en Cultuurhistorie staat hoe we omgaan met archeologie. Afhankelijk van de archeologische verwachtingswaarde van een gebied stellen we andere eisen. In het beleid is een overzicht opgenomen van de normen die bepalen of archeologisch onderzoek nodig is, dit hoort bij de Beleidskaart archeologie en cultuurhistorie Veendam (2018). Deze normen zijn vertaald naar het bestemmingsplan en nemen we over in het omgevingsplan. We beschermen daarmee archeologische resten als bron van informatie over het lokale verleden en via het benutten ervan bij de verdere ontwikkeling van de gemeente (bijvoorbeeld op het gebied van toerisme en recreatie). De huidige beleidsnota’s blijven van kracht tot de nota gemeentelijk erfgoedbeleid geactualiseerd is.

4.4

Water Introductie De aanwezigheid van water in onze gemeente is een waarde waar wij nog meer op in willen zetten. We willen de aanwezige waterlopen in stand houden want die hebben een belangrijke hydrologische, ecologische en cultuurhistorische functie. Denk hierbij aan de diepen, plassen en sloten. Het zorgt als het ware voor een rode (of blauwe) draad in veel thema’s die in onze gemeente spelen. Daarnaast heeft de gemeente een aantal watertaken en zorgplichten, deze lichten we hier toe. Volledige tekst We dragen bij aan de gezondheid van onze inwoners door een duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening. De komende jaren moet de gemeente hier rekening mee houden bij vergunningen en calamiteiten. Bij ontwikkelingen in de ondergrond houden wij rekening met de verschillende gebruikers van de ondergrond, zoals energie, riolering en drinkwater. Daarnaast zijn de gemeentelijke watertaken gericht op drie zorgplichten, namelijk voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Hier werken we samen met Waterschap Hunze en Aa's aan. Samen bepalen we het beleid en de uitvoeringsagenda van deze zorgplichten. Dit voeren we uit op een integrale manier samen met ander onderhoud zoals aan wegen en groen. De gemeentelijke zorgplichten hangen samen met de regionale zorgplichten (van het waterschap) voor het zuiveren van afvalwater en die voor het regionaal watersysteem.

We streven naar gezondheid, ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid van ons watersysteem. We scheiden vuilwater van schoonwater en streven ernaar dat er zo min mogelijk contact met afvalwater is. Daarnaast werken we aan een ecologisch gezond en natuurlijk (grond)watersysteem. Daarbij koppelen we de waterkwaliteitsdoelen aan andere gebiedsfuncties, zoals landbouw, natuur en recreatie. We dragen bij aan leefbaarheid door de omgeving aan te passen aan het veranderend klimaat. Wonen aan het water is tevens een kwaliteit van Veendam waar we ook bij nieuwe ontwikkelingen aandacht aan besteden.

blad 44 van 53

bouwstenen omgevingsvisie Veendam projectnummer 0491602.100 7 mei 2024 revisie 1.1 Gemeente Veendam

5

Ambities Introductie In de omgevingsvisie komen de verschillende opgaven en gemaakte keuzes in de integrale ambities voor de komende 20 jaar. Met deze ambities geven we aan waar we als gemeente voor staan en waar we naartoe willen. Volledige tekst Op basis van de gemaakte keuzes tijdens het proces kunnen we drie integrale ambities vormen die richting geven voor de komende jaren. We maken keuzes en geven prioriteit aan de opgaven, waar we mee aan de slag willen, omdat we niet alle opgaven tegelijk én overal op kunnen pakken. • • •

Veendam leeft; Veendam ontwikkelt; Veendam beleeft.

Deze ambities zijn het resultaat van het uitgebreide participatietraject, het interne proces en de keuzes gemaakt door het college van Veendam. Met deze set ambities bouwen we verder aan de fysieke leefomgeving van Veendam.

5.1

Veendam leeft Introductie In Veendam is en blijft het fijn wonen. Er is veel ruimte voor groen, recreatie en we hebben een ruim aanbod aan voorzieningen. Hierin zit de kracht van onze gemeente. Daarom blijven we in de toekomst aandacht behouden voor veranderende wensen en verwachtingen van inwoners. We creëren meer reuring passend bij onze gemeente. Zo blijven we een levendige gemeente zonder in te leveren op de leefbaarheid. Ook de openbare ruimte moet hieraan bijdragen. Onze omgeving nodigt uit om erop uit te gaan en anderen te ontmoeten. Deze ambitie gaat daarom over het versterken en verbeteren van de levendigheid en het behouden en versterken van de fijne en gezonde leefomgeving. Volledige tekst Levendigheid Het is onze ambitie om de levendigheid van Veendam te versterken. Wij hebben als gemeente een ruim aanbod aan voorzieningen zoals scholen, zwembad, sportvoorzieningen, winkels, horeca en meer. Het ruime aanbod aan voorzieningen alleen is geen garantie voor een levendige gemeente. De voorzieningen moeten passen bij de vraag van inwoners. Wij gaan aan de slag om te zorgen dat het voorzieningenaanbod meer aansluit bij de vraag van onze inwoners. Daarin staat onze inwoner centraal en houden we rekening met de wensen en behoeften van verschillende doelgroepen. Ook zetten we meer in op communicatie zodat inwoners weten wat Veendam te bieden heeft.

Zo brengen we het huidige voorzieningenaanbod (waaronder ook evenementen) en nieuwe mogelijkheden beter onder de aandacht. We zetten dus niet enkel in op nieuwe voorzieningen en evenementen, maar ook op het verbeteren van de bekendheid van het bestaande aanbod. Het bieden van voorzieningen die passen bij de wensen van de doelgroepen draagt bij aan een levendiger Veendam. De voorzieningen moeten bovendien bereikbaar en toegankelijk zijn, zowel voor inwoners als voor bezoekers. We zetten daarom in op het verbeteren van de bereikbaarheid van voorzieningen. Daarmee blijft de leefbaarheid in de lintdorpen behouden, ook wanneer voorzieningen hier verdwijnen doordat er te weinig draagvlak voor is. Voor iedere inwoner blijven de voorzieningen goed toegankelijk, ook wanneer deze verder weg gelegen zijn. Niet alleen voorzieningen dragen bij aan de levendigheid in Veendam, reuring draagt hier ook aan bij. De aanwezigheid van inwoners draagt bij aan reuring. Op verschillende locaties in het centrum willen we de reuring terug krijgen door de leegstaande winkelpanden te transformeren naar woningen. Hierdoor komt er meer levendigheid terug in het centrum. Het centrum wordt zo een aantrekkelijker verblijfsgebied, niet alleen voor inwoners maar ook voor bezoekers.

blad 45 van 53

bouwstenen omgevingsvisie Veendam projectnummer 0491602.100 7 mei 2024 revisie 1.1 Gemeente Veendam

Vitaal en gezond Naast een levendig Veendam willen we ook een vitaal en gezond Veendam. Als gemeente kunnen we hieraan bijdragen door de omgeving zo in te richten dat het uitnodigt om te sporten, spelen, bewegen en ontmoeten. Een groene en gezonde omgeving helpt daarbij. Bomen en groen zijn positief voor de beleving, dragen bij aan de een goede luchtkwaliteit en zorgen voor verkoeling tijdens warme dagen. Daarnaast nodigt een groene omgeving uit om buiten te bewegen, sporten en ontmoeten. Hiermee dragen we bij aan de positieve gezondheid van onze inwoners. Gezondheid zien we daarom als een integrale afweging bij alle nieuwe ontwikkelingen maar ook in de bestaande woonomgeving. Zo zorgen we er bijvoorbeeld voor dat bij nieuwe ontwikkelingen voldoende ruimte is voor sporten, spelen en ontmoeten. Hiervoor nemen we regels op in het omgevingsplan. Bestaande voorzieningen behouden we en zorgen ervoor dat deze goed toegankelijk zijn en blijven. Sporten stimuleren we daarnaast door onze sportvoorzieningen te behouden. In Veendam beschikken we over een ruim aanbod aan kwalitatief goede sportvoorzieningen die we onderhouden en verder verbeteren. Dit bevordert de sportparticipatie en daarmee de gezondheid van onze inwoners. In bestaande woongebieden behouden we het groen en water om hittestress en wateroverlast te voorkomen.

Zo blijven de woonwijken bestand tegen verandering van het klimaat. Aan nieuwe ontwikkelingen stellen we voorwaarden zodat ook deze gebieden klimaatrobuust worden ingericht. Bij het ontwikkelen van nieuwe woningen hebben we ook aandacht voor de ouder wordende bevolking. We bouwen meer levensloopbestendige woningen en geven informatie over het (preventief) aanpassen van woningen zodat iedereen oud kan worden in Veendam. Daarnaast zetten we in op het uitvoeren van het verdrag Handicap van de Verenigde Naties. Veendam is en blijft zo toegankelijk en bereikbaar voor iedereen. Wat gaan we doen? • We zetten in op een aantrekkelijk, levendig en toegankelijk centrum. We hebben een [visie voor het centrum] opgesteld en verwerkt in deze omgevingsvisie. Lees onder [Centrum] verder welke ambitie de gemeente heeft voor het centrum en welke doelen er zijn gesteld. • De visie op het centrum werken we verder uit in doelen en maatregelen die we opnemen in een omgevingsprogramma. Eventuele regels en normen die wel willen borgen werken we vervolgens verder uit in het omgevingsplan. • Wij communiceren duidelijk over de bestaande voorzieningen. Iedere inwoner moet op de hoogte zijn van de mogelijkheden die Veendam te bieden heeft. • We hebben aandacht voor de verschillende doelgroepen in Veendam en hun wensen.

De verschillende doelgroepen worden actief betrokken bij vraagstukken met betrekking tot wensen en verwachtingen in het voorzieningenaanbod. • De Woonvisie 2023-2027 gaat in op hoe we de leegstand in het centrum tegengaan. Dit betekent dat we meer woningen in het centrum realiseren. Lees hierover meer in de paragraaf [wonen], of in de [woonvisie]. • We zetten in op de bereikbaarheid van voorzieningen, zowel uit de kern van Veendam als voor inwoners uit de lintdorpen. Dit doen we door meer en betere fietsverbindingen aan te leggen, en in gesprek met de provincie te blijven over verbetering van het openbaar vervoer. Als gemeente werken we aan een mobiliteitsstrategie waarin de bereikbaarheid van de gehele gemeente centraal staat. • In het omgevingsplan nemen we regels op met betrekking tot de gewenste ruimte voor sporten, spelen en ontmoeten in de openbare ruimte. • We zetten ons sportbeleid voort, waarbij toegankelijkheid van sporten voor alle inwoners en kwaliteitsbewaking van sportaccommodaties centraal staan. • In het omgevingsplan nemen we regels op met betrekking tot de hoeveelheid groen en waterstructuren in de woongebieden.

5.2

Veendam ontwikkelt Introductie

blad 46 van 53

bouwstenen omgevingsvisie Veendam projectnummer 0491602.100 7 mei 2024 revisie 1.1 Gemeente Veendam

Veendam is klaar voor de toekomst. We bereiden ons voor op de grote uitdagingen van onze tijd, waaronder de energietransitie en klimaatverandering. Veendam kiest niet voor snelle, maar voor slimme oplossingen. Zo gaan we de komende jaren steeds meer gebruik maken van duurzame energiebronnen en passen we onze omgeving aan, zodat we bestand zijn tegen het steeds extremere weer. Nu en straks biedt Veendam ruimte om aangenaam te wonen en te ondernemen. Er is ruimte voor nieuwe woningen die ingepast worden in het woongebied. Nieuwe bedrijven gericht op de health science worden richting Veendam getrokken door het bedrijventerrein uit te breiden voor bedrijven in deze sector. Door ruimte te bieden voor deze grotere bedrijven zetten we Veendam sterker op de kaart in de regio. Zowel in de kern Veendam maar ook in de lintdorpen bieden we een aantrekkelijk woon-, werk en verblijfsklimaat. Volledige tekst Een plek voor iedereen De komende jaren groeit de vraag naar woningen. Tot 2040 is er vraag naar ongeveer 820 extra woningen. We gaan op zoek naar locaties voor deze nieuwe woningen, waarbij we de voorkeur geven aan inbreiding in de huidige woongebieden en herinrichting van VAB’s (vrijkomende agrarische bebouwing). Bij de inbreiding houden we rekening met water- en klimaatverandering door (ruim)voldoende ruimte te behouden voor groenen waterstructuren in Veendam.

Hiervoor nemen we een groennorm op in het omgevingsplan. We houden daarnaast de ontwikkelingen in onze bevolking nauwkeurig in de gaten en sturen de bouw van woningen bij wanneer dit nodig lijkt. Wanneer verdere uitbreiding van woningbouw benodigd is, zal dit gebeuren op basis van de ruimtelijke structuur van Veendam. We willen dat iedereen in de toekomst een geschikte woonruimte kan vinden in Veendam die aansluit bij de eigen behoefte. Het type woningen wat we de komende jaren ontwikkelen is gericht op de vraag van dat moment met een doorkijk naar de lange termijn. Denk aan appartementen in de huursector, twee-onder-eenkapwoningen en andere woningtypen in de koopsector. Bij deze nieuwe woningen zorgen we dat er voldoende en kwalitatief goed groen in de omgeving is. De bestaande woningen houden we op ten minste het huidige kwaliteitsniveau. We behouden en versterken de bestaande kwaliteiten van de woonomgeving, zoals het groen en water in de wijken en de voorzieningen in de buurt. We activeren en stimuleren initiatieven om woningen te verduurzamen en/of levensloopbestendig te maken. Ondernemend Veendam Ondernemen, dat kunnen wij goed! Veendam is een ondernemende gemeente met veel kansen. We maken op de bedrijventerreinen, langs de westzijde van de N33, voldoende ruimte voor bedrijven om zich ook in de toekomst te kunnen vestigen en zich te kunnen blijven ontwikkelen.

We ontwikkelen daarom extra bedrijventerrein om ruimte te bieden aan grotere bedrijven. De bedoeling hierbij is om in ieder geval één (en mogelijk meer) bedrijven in de sector health science aan te trekken. De uitbreiding vindt plaats richting het zuiden, aansluitend op de bestaande bedrijventerreinen. Deze locatie is goed bereikbaar ten opzichte van de N33 en het spoor. Zeker met het oog op de plannen voor de spoorlijn Veendam-Stadskanaal. De ruimte voor uitbreiding van de bedrijventerreinen richting het zuiden sluit aan op de huidige ruimtelijke structuur van Veendam. Het beperken van milieuhinder op de omgeving is een belangrijke randvoorwaarde voor de uitbreiding. Deze milieuhinder beperken we door uitbreiding enkel toe te staan wanneer dit binnen de wettelijke gestelde normen past. Daarnaast stellen we als randvoorwaarde dat bij het uitbreiden van het bedrijventerrein voldoende ruimte voor groen- en/of waterstructuren beschikbaar is. Hiermee bieden we een aangenaam verblijfsklimaat en wordt de kans op hittestress of wateroverlast verkleind. Deze randvoorwaarde krijgt een verdere vertaling in het omgevingsplan. In overleg met de gemeente Midden-Groningen, Oldambt en de provincie Groningen werken we aan het Ruimtelijk-economisch perspectief A7/N33-regio.

De uitbreiding van de bedrijventerreinen in Veendam in zuidelijke richting draagt bij aan de economisch ontwikkeling van de regio. Daarbij zetten we niet alleen in op de economische ontwikkeling, maar besteden we ook aandacht aan de ruimtelijke kwaliteiten zoals de natuur, het erfgoed, water en het open landschap.

blad 47 van 53

bouwstenen omgevingsvisie Veendam projectnummer 0491602.100 7 mei 2024 revisie 1.1 Gemeente Veendam

Op de bestaande bedrijventerreinen houden we de kwaliteit op peil. We zien daarbij kansen voor het verfraaien van de entree van Veendam vanaf de N33. Door het bieden van aantrekkelijke bedrijfsruimte blijft Veendam ook in de toekomst aantrekkelijk voor bedrijven om zich hier te vestigen. Ondernemend Veendam is niks zonder haar midden- en kleinbedrijven (MKB) en daarom hebben we speciale aandacht hiervoor. Met name in de lintdorpen zien we kansen voor MKB door ruimte te bieden voor functieveranderingen. Door de schaalvergroting in de landbouw bevinden zich hier steeds meer vrijkomende agrarische bebouwing (leegstaande of leegkomende boerderijen en schuren, ook wel VAB’s genoemd). Door mogelijkheden te bieden voor het veranderen van de functie naar bijvoorbeeld zorg of recreatie zien we kansen. Bijvoorbeeld kleinschalige woon-zorg combinaties of bed & breakfasts. Een voorwaarde daarbij is dat de functie past binnen de ruimte en het landschap. Bovendien willen we cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en elementen behouden. Toekomstbestendig Veendam We maken Veendam klaar voor de toekomst door het verduurzamen van onze omgeving. Samen met de energieregio Groningen gaan we aan de slag met deze opgave. We willen Veendam verduurzamen en gebruik maken van duurzame energie. In de zonnevisie volgt de beleidsmatige uitwerking voor de invulling van zonneenergie in Veendam.

Omdat we ons landschap zeer waardevol vinden, stellen we hierin voorwaarden voor de mogelijkheid om deze zonneparken te ontwikkelen. Ons landelijke karakter behouden we daarbij. Naast elektriciteit is veel energie nodig voor het verwarmen van onze woningen en gebouwen. In de toekomst verwarmen we onze woningen niet langer met aardgas. We zetten daarom in op nieuwe vormen van warmte. In de Warmtevisie werken we uit hoe we onze woningen van het gas kunnen halen. Samen met de sociale verhuurders hebben we afspraken gemaakt zodat hun woningvoorraad in 2050 CO 2-neutraal en (aard)gasloos is. We pakken als gemeente een stimulerende en faciliterende rol bij initiatieven vanuit inwoners om hun eigen woning te verduurzamen. We informeren onze inwoners over duurzame mogelijkheden en bieden inwoners de ruimte om eigen initiatief te nemen. Voor duurzame energieopwekking bij cultuurhistorische gebouwen stellen we specifieke regels op. Daarnaast geven we ook bedrijven de ruimte om verduurzamingsmaatregelen te nemen voor hun eigen bedrijf en op eigen terrein. Zeker initiatieven rondom zonnepanelen op daken moedigen wij aan. Andere maatregelen zijn alleen mogelijk indien deze minimaal effect hebben op de omgeving, milieu en het landschap. Tot slot willen we duurzame mobiliteit stimuleren.

Er zijn steeds meer duurzame mogelijkheden zoals elektrische auto’s en deelfietsen, waar we in Veendam ook ruimte voor willen bieden. Om de overstap naar elektrisch vervoer voor de inwoners toegankelijker te maken gaan we meer mogelijkheden bieden voor laadpalen en bieden we snellaadmogelijkheden aan op strategische plekken (bijvoorbeeld bij tankstations). Hierin volgen we het beleid van de Provincie Groningen. Daarnaast wordt een mobiliteitsplan opgesteld waarin verdere uitwerking plaatsvindt van het beleid op het gebied van mobiliteit en bereikbaarheid. Wat gaan we doen? • Tot 2030 bouwen we minimaal 800 woningen in Veendam. Hiermee spelen we in op de verwachte veranderingen in de samenstelling van de bevolking. De woningbouw gebeurt met name op basis van inbreiding in bestaande woonwijken. De kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwopgave is opgenomen in de Woonvisie 2023-2027. • We nemen een groennorm op in het omgevingsplan om voldoende ruimte voor klimaatadaptatie en groen te behouden. • We zetten in op uitbreiding van de bedrijventerreinen met ongeveer 40 hectare om ruimte te bieden aan grotere bedrijven, onder andere in de sector health science. We stellen hiervoor een gebiedsvisie op waarin we ook aandacht besteden aan het op peil houden van de kwaliteit van de bestaande bedrijventerreinen.

• We bieden mogelijkheden voor functieveranderingen van leegstaande of leegkomende agrarische bebouwing in het omgevingsplan. Hiermee bieden we kansen voor bijvoorbeeld kleinschalige woonzorg combinaties en recreatie, passend bij de vraag. • In de zonnevisie nemen we op of en onder welke voorwaarden we ruimte bieden voor zonneparken.

blad 48 van 53

bouwstenen omgevingsvisie Veendam projectnummer 0491602.100 7 mei 2024 revisie 1.1 Gemeente Veendam

•

• • •

5.3

We pakken als gemeente een informerende, stimulerende en faciliterende rol bij initiatieven vanuit inwoners om hun eigen woning te verduurzamen. Door bijvoorbeeld subsidiemogelijkheden beter onder de aandacht te brengen. Onze woningen gaan van het gas af. Hoe we dit precies kunnen doen werken we uit in de Warmtevisie. We stellen een mobiliteitsplan op waarin het beleid op het gebied van bereikbaarheid wordt uitgewerkt. In 2021 en 2022 wordt een Regionale Klimaatadaptatiestrategie opgesteld waarin de opgaven met betrekking tot klimaatadaptatie worden verduidelijkt. Vervolgens wordt een Regionaal Uitvoeringsprogramma 2022-2027 uitgewerkt. Wij volgen deze regionale aanpak.

Veendam beleeft Introductie Veendam heeft als gemeente veel te bieden en er is genoeg te beleven. Niet alleen Veendammers maar ook vanuit de regio komt men naar Veendam om te recreëren en te verblijven. Als gemeente hebben we veel moois te bieden en hier willen we gebruik van maken. Deze ambitie richt zich daarom op het stimuleren van recreatie in Veendam. Volledige tekst Genieten in het groen Binnen de ruimtelijke structuur van Veendam zien we wijde gebieden van groen en water waar recreatie plaatsvindt. Daar bovenop zien we kansen om de recreatiegebieden verder uit te breiden. In de recreatiegebieden is nu vooral ruimte voor dagrecreatie zoals sportactiviteiten, wandelmogelijkheden en evenementen. Dit vullen we in de toekomst aan met verblijfsrecreatie. Denk bijvoorbeeld aan een vakantiepark met bungalows of een camping. Hiermee bieden we de mogelijkheid aan bezoekers om langer in onze gemeente te genieten, en kunnen ook andere ondernemers en voorzieningen profiteren. We zien ook kansen in het stimuleren van de recreatie op het water, zoals varen, suppen en kanoën. We zijn trots op onze waardevolle waterstructuur met alle diepen, plassen en sloten. Deze mogen daarom meer benut worden. Vanuit verschillende windrichtingen is Veendam over het water te bereiken. Daarnaast zien we kansen voor het uitbreiden van de zeilplas.

Door ruimte te bieden voor de verschillende typen vaarrecreatie zien wij Veendam als recreatieve trekpleister voor de regio. Waarbij bezoekers uit de wijde omgeving graag naar Veendam komen om te verblijven en te recreëren. Bruisend centrum Het centrum is het bruisend hart van Veendam. Hier ontmoeten we elkaar, hier moet het levendig zijn. We gaan het centrum weer aantrekkelijk maken en de levendigheid terugbrengen. Dit doen we door het centrum compacter te maken. We gaan leegstand tegen door woningen in leegstaande panden te realiseren. En we maken pleinen toegankelijk en groener. Dit maakt het centrum een aantrekkelijke locatie om te recreëren. In het centrum willen we daarnaast ruimte bieden voor het organiseren van activiteiten en/of evenementen. Dit zorgt voor een centrum dat in beweging is. Evenementen In Veendam hebben we ruimte voor evenementen in onder andere Borgerswold. Deze evenementen willen we blijven stimuleren. Zowel in Borgerswold als in het centrum van Veendam. Hierin variëren we in type evenementen, die aansluiten bij de wensen van de verschillende doelgroepen. Naast dat dit een ontmoetingsmoment is voor inwoners van Veendam, trekken evenementen bezoekers. Hiermee plaatsen we ons steeds meer op de kaart als recreatief gebied. Daarnaast stimuleren we onze inwoners om ook in de buurt kleinschalige activiteiten te blijven organiseren samen met de buurt.

Bodem in balans In het bodemdalingsgebied doen we onderzoek naar een alternatieve invulling van het gebied. We betrekken bewoners en andere betrokkenen bij de zoektocht naar een (mogelijk recreatieve) invulling.

blad 49 van 53

bouwstenen omgevingsvisie Veendam projectnummer 0491602.100 7 mei 2024 revisie 1.1 Gemeente Veendam

Wat gaan we doen? • We zien kansen om de recreatiegebieden uit te breiden aansluitend op de bestaande ruimtelijke structuur van Veendam. Hoe we hier invulling aan gaan geven werken we komende tijd verder uit in de recreatievisie. • In de recreatie- en centrumvisie werken we verder uit hoe we omgaan met evenementen in Veendam. • We stimuleren vaarrecreatie richting Veendam door de wateren aantrekkelijker en toegankelijker te maken voor pleziervaart. • Er wordt een gebiedsvisie opgesteld voor het bodemdalingsgebied. Hiermee brengen we in beeld wat mogelijke (recreatieve) invullingen zijn voor dit gebied. Bij deze processen worden inwoners nauw betrokken om zo goed mogelijk aan te sluiten op de wensen.

blad 50 van 53

bouwstenen omgevingsvisie Veendam projectnummer 0491602.100 7 mei 2024 revisie 1.1 Gemeente Veendam

Bijlagen

blad 51 van 53

bouwstenen omgevingsvisie Veendam projectnummer 0491602.100 7 mei 2024 revisie 1.1 Gemeente Veendam

Bijlage I: Afbeelding openingspagina website

blad 52 van 53

bouwstenen omgevingsvisie Veendam projectnummer 0491602.100 7 mei 2024 revisie 1.1 Gemeente Veendam

blad 53 van 53

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1500 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens Zutphenseweg 31D 7418 AH Deventer Postbus 321 7400 AH Deventer

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs. De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct een melding te maken bij security@antegroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.

www.anteagroup.nl