05-01 Raadsvoorstel Pilot Verbetering Beheer in Onderhoud Openbare Ruimte 2025-2027

Gemeentebestuur van Veendam Raadsvoorstel - Adviesnota

Nummer: Datum voorstel: Raadsvergadering d.d.: Portefeuillehouder: Team: Onderwerp:

2025R0003 13-02-2025 31-03-2025 Wethouder B. Wierenga Beheer en Realisatie Pilot Verbetering Beheer in Onderhoud Openbare Ruimte 2025-2027

Voorstel 1. Akkoord te gaan met het uitvoeringsplan 2025-2027 voor extra inspanningen op het gebied van beheer en onderhoud van de openbare ruimte en infrastructuur voor de onkruidbestrijding op verhardingen en het schoonhouden van de watergangen, invasieve exoten. 2. Voor de periode 2025 tot en met 2027 de budgetten in relatie tot Pilot onkruidbestrijding (OKB) op verhardingen incidenteel te verhogen met € 300.000,- per jaar, 3. Voor de periode 2025 tot en met 2027 de budgetten in relatie tot Pilot onderhoud (waaronder bestrijding invasieve exoten in) watergangen incidenteel te verhogen met € 100.000,- per jaar, 4. Bovenstaande ten laste van de hiervoor geoormerkte middelen in de Algemene bestemmingsreserve (ABR) te brengen, 5. Diverse kredieten beschikbaar te stellen tot een totaalbedrag van € 262.400,- in relatie tot de pilot OKB en de hieruit voortvloeiende kapitaallasten ad € 49.637,- te dekken binnen de beschikbaar gestelde middelen, 6. Deze kredieten af te schrijven in 6 jaar. 7. Eventueel resterende middelen beschikbaar te houden gedurende de looptijd van de pilot en te betrekken bij de afronding van de pilot.

Inleiding: In 2022 heeft u het Groen- en WaterBeleidsPlan vastgesteld, om gericht: de kwaliteit, de functie en het doel van het groen en het water in onze buitenruimte te behouden. De reguliere onderhoudsbudgetten waren destijds voldoende om het Groen- en WaterBeleidsPlan 2021 structureel uit te voeren, echter wel met een gemiddelde lagere beeldkwaliteit. In juni 2024 heeft u vragen gesteld welke extra middelen er nodig zijn om het beheer en onderhoud van de openbare ruimte een kwaliteitsimpuls te geven. De deeltaken “onkruidbestrijding” en de “bestrijding van de invasieve exoten” behoeven een impuls. Door middel van een amendement heeft uw Raad op 8 juli jl. voor de jaren 2025, 2026 en 2027 €1.200.000,- geoormerkt toegevoegd aan de Algemene Bestemmingsreserve voor een Pilot Verbetering Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte, waarin extra inspanningen worden verricht op het gebied van beheer en onderhoud van de openbare ruimte en infrastructuur, en dan met name voor de onkruidbestrijding op verhardingen en het schoonhouden van de watergangen.

Raadsvoorstel: Pilot Verbetering Beheer in Onderhoud Openbare Ruimte 2025-2027 pagina 1

Op 2 december 2024 bent u geinformeerd over hoe wij de doelstellingen willen realiseren op het gebied van onkruidbestrijding op verhardingen en het bestrijden van invasieve exoten in onze watergangen. Hiervoor is een uitvoeringsplan opgesteld voor de komende drie jaren, waarin wordt aangegeven hoe en met welke middelen de doelstellingen kunnen worden bereikt.

Beoogd effect: Het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte en inherent hieraan ook de woon- en leefomgeving.

Argumenten: 1.1 In het uitvoeringsplan wordt weergegeven welke maatregelen worden genomen in relatie tot de Pilot De onkruidbestrijding op de verharding vindt voortaan plaats door middel van heet water in plaats van branden. Verder wordt de overstap gemaakt van uitvoering op basis van een beeldkwaliteit naar een uitvoering op basis van frequentie. Hierdoor wordt enerzijds de onkruidgroei op verharding beter beheerst en anderzijds worden onze inwoners beter geïnformeerd (over het tijdstip, waarop de werkzaamheden worden uitgevoerd). Afhankelijk van de weersomstandigheden neemt 1 uitvoeringsronde in Veendam en de lintbebouwing 6 tot 8 weken in beslag. De eerste maanden van de pilot zijn “leer-”maanden. In het najaar 2025 worden de opgedane ervaringen geëvalueerd. We verwachten – mits de ploegensamenstelling hetzelfde blijft – dat de beeldkwaliteit en de informatievoorziening naar onze inwoners toeneemt naarmate de nieuwe werkwijze ingeburgerd raakt. Het onderhoud van watergangen (door een externe partij) blijft plaats vinden naar aanleiding van periodieke schouwrondes. We schonen niet alle watergangen elk jaar. Uitgangspunt bij het inplannen van de werkzaamheden is, dat watergangen (en directe omgeving) waarin exoten worden waargenomen, worden geschoond (wettelijke verplichting). Dat geldt ook voor de watergangen waarin de doorstroming wordt belemmerd.

Daarnaast worden (binnen de beschikbare financiële middelen) watergangen geschoond, waarvan de belevingswaarde (volume watervegetatie) is aangetast en/of waarvan meldingen binnenkomen. We verwachten derhalve dat de belevingswaarde in de komende jaren toeneemt en het aantal meldingen afneemt. 6.1 Dit vanwege de looptijd van de pilot In de nota activabeleid zijn de afschrijvingstermijnen van de machines vastgesteld op 8 jaar. Aangezien er sprake is van een pilot van in principe 3 jaar wordt voorgesteld om in 6 jaar af te schrijven. Bij niet continueren van de pilot is de resterende boekwaarde van de machines na 3 jaar nog € 131.200,- (50% van de aanschafwaarde). Verwacht wordt dat de handelswaarde toereikend is om dit te dekken. 7.1 Dit als achtervang ingeval de handelswaarde van de machines lager uitvalt dan € 131.200,-

Kanttekeningen: 1.1. Loopbaanontwikkeling wordt beoogd. Wij zetten erop in om personeel te betrekken vanuit de kaartenbak, daarna de afspraakbanen en het SW bedrijf. In hoeverre deze drie opties – gelet op de arbeidsmarkt – haalbaar zijn, is onzeker.

1.2 De budgetten worden incidenteel verhoogd Raadsvoorstel: Pilot Verbetering Beheer in Onderhoud Openbare Ruimte 2025-2027 pagina 2

De extra inspanningen zoals verwoord in het uitvoeringsplan zijn gedekt tot 2028. In hoeverre er voldoende structurele middelen zijn om extra activiteiten te blijven doen is op dit moment onzeker. 1.3 Aanverwant beleid is in ontwikkeling Met het oog op biodiversiteit en klimaatveranderingen wordt momenteel gewerkt aan een notitie over ‘natuurvriendelijke oevers’ en ‘ecologisch maaien’. Beide items hebben een raakvlak met zowel onkruidbestrijding op verharding als het bestrijden van invasieve exoten in en nabij onze watergangen. Naar verwachting wordt deze notitie in de tweede helft van 2025 aangeboden aan het College en de Raad.

Financiën: Het structureel beschikbare budget voor onkruidbestrijding bedraagt € 77.000,-. De geraamde meerkosten vanwege de pilot bestaan uit personele kosten rond de € 230.000,- en overige kosten rond de € 70.000,- (waarvan rond de € 50.000,= bestaat uit kapitaallasten). Voor de uitvoering van de werkzaamheden worden onderstaande machines aangeschaft: Machines Borstelmachine (Bv Lm trac) met borstel Heat weed + Holder (met borstel) Handwave I

Aanschafprijs € 93.500,€ 151.000,€ 17.900,Totaal € 262.400,-

Kapitaallasten € 17.687,€ 28.564,€ 3.386,€ 49.637,-

Voorgesteld wordt om deze machines in 6 jaren (i.p.v. 8 jaar) af te schrijven. De restant boekwaarde na 3 jaar bedraagt € 131.200,-. Verwacht wordt dat de handelswaarde toereikend is om dit bedrag te dekken. Ten aanzien van het personele component in de onkruidbestrijding is uitgegaan van de inzet van extra ingehuurd personeel gedurende de pilotperiode (3 jaar en maximale inhuurkosten). Voorgesteld wordt om het budget 3 jaar lang te verhogen met € 300.000,-. Het structureel beschikbare budget voor onderhoud watergangen bedraagt € 185.000,-. De bestrijding van exoten (wettelijk verplicht) vergt een aanzienlijk deel van de budget. Het resterende deel van het jaarbudget wordt ingezet om doorstroming van de watergangen (waterhuishouding) in stand te houden en het volume watervegetatie (belevingswaarde) te beperken. Voorgesteld wordt om het budget 3 jaar lang te verhogen met € 100.000,-. Dit komt de frequentie van werkzaamheden wegens doorstroming (waterhuishouding) en volume water watervegetatie ten goede. De totale meerkosten van deze pilots (€ 900.000,- en € 300.000,-) worden ten laste gebracht van de hiervoor geoormerkte middelen binnen de Algemene Bestemmingsreserve. Voorgesteld wordt om eventueel resterende middelen beschikbaar te houden gedurende de looptijd en dit te betrekken bij de afronding van de pilot.

Uitvoering: De nieuwe manier van werken qua onkruidbestrijding wordt uitgevoerd binnen onze eigen organisatie. In oktober/november (na het groeiseizoen) vindt een evaluatie ervan plaats.

Communicatie:

Raadsvoorstel: Pilot Verbetering Beheer in Onderhoud Openbare Ruimte 2025-2027 pagina 3

De nieuwe manier van werken qua onkruidbestrijding zal via de social media worden uitgedragen. Ook zal het onderhoud van de watergangen op de gebruikelijke wijze worden gecommuniceerd. Tevens is de insteek om meer inhoudelijke informatie via de website te verstrekken, waarin wij aangeven waarom wij bepaalde werkzaamheden op een bepaalde wijze doen.

Bijlagen: Uitvoeringsplan 2025-2027

burgemeester en wethouders van Veendam,

burgemeester,

secretaris,

Annelies Pleyte

Arend Castelein

Raadsvoorstel: Pilot Verbetering Beheer in Onderhoud Openbare Ruimte 2025-2027 pagina 4

Nummer: 2025R0003 De raad der gemeente Veendam gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 13-02-2025

besluit 1. Akkoord te gaan met het uitvoeringsplan 2025-2027 voor extra inspanningen op het gebied van beheer en onderhoud van de openbare ruimte en infrastructuur voor de onkruidbestrijding op verhardingen en het schoonhouden van de watergangen, invasieve exoten. 2. Voor de periode 2025 tot en met 2027 de budgetten in relatie tot Pilot onkruidbestrijding (OKB) op verhardingen incidenteel te verhogen met € 300.000,- per jaar, 3. Voor de periode 2025 tot en met 2027 de budgetten in relatie tot Pilot onderhoud (waaronder bestrijding invasieve exoten in) watergangen incidenteel te verhogen met € 100.000,- per jaar, 4. Bovenstaande ten laste van de hiervoor geoormerkte middelen in de Algemene bestemmingsreserve (ABR) te brengen, 5. Diverse kredieten beschikbaar te stellen tot een totaalbedrag van € 262.400,- in relatie tot de pilot OKB en de hieruit voortvloeiende kapitaallasten ad € 49.637,- te dekken binnen de beschikbaar gestelde middelen, 6. Deze kredieten af te schrijven in 6 jaar. 7. Eventueel resterende middelen beschikbaar te houden gedurende de looptijd van de pilot en te betrekken bij de afronding van de pilot.

Besloten in de openbare vergadering van 31-03-2025

De raad voornoemd,

Voorzitter,

Griffier,

Annelies Pleyte

Ariën Swart

Raadsvoorstel: Pilot Verbetering Beheer in Onderhoud Openbare Ruimte 2025-2027 pagina 5