03 01 02 Bijlage 1 Sociale Agenda brief raden en Staten 13 januari 2026

13 januari 2026

Geachte leden van de raad/Staten, Inleiding Voor de zomer bent u geïnformeerd over de stand van zaken van de maatregelen van de sociale agenda Nij Begun en het regionale convenant waarmee uitvoering in 2025 en 2026 mogelijk wordt gemaakt. Met deze brief informeert de kwartiermaker de gemeenteraden en Provinciale Staten in de regio over de manier waarop de uitwerking van de sociale agenda vordert en hoe deze de komende periode verder vorm krijgt. Uitwerking sociale agenda De sociale agenda bevat maatregelen op een viertal thema’s: kansen voor kinderen, armoede en participatie, (mentale) gezondheid en leefbaarheid. In 2025 is gewerkt aan het van wal brengen van de 16 maatregelen. Dit gebeurt in samenspraak met maatschappelijke organisaties, inwoners, scholen, huisartsen, gemeenten, provincie en rijk. Sinds september zijn 11 maatregelen gestart. Zo zijn bijna alle scholen die voldoen aan de criteria van het jeugdeducatiefonds, daar inmiddels bij aangesloten, zijn er extra groepen gestart voor jongeren die uitgevallen waren op school om alsnog hun MBO-startkwalificatie te halen, is het aantal deelnemende gemeenten aan het programma Kansen voor Kinderen uitgebreid, en wordt Welzijn op Recept in de regio opgeschaald. In december is door de stuurgroep besloten dat ook maatregelen op het gebied van leefbaarheid van start kunnen. Hieronder vallen de volgende onderdelen: 1.

Inwonersbudget Nij Begun. Deze subsidie van maximaal 10 duizend euro zal zo toegankelijk mogelijk zijn voor iedereen die mooie initiatieven wil nemen in de regio en vervangt het huidige Loket Leefbaarheid van het Nationaal Programma Groningen. Het Samenwerkingsverband Noord-Nederland gaat de regeling uitvoeren voor Groningen en Noord-Drenthe in opdracht van de Provincie Groningen. De webpagina is naar verwachting voor de zomer in de lucht, waarna direct aanvragen kunnen worden ingediend. Als de regeling wordt opengesteld zullen we daarover actief communiceren, zodat mensen weten waar ze terecht kunnen om voor hun initiatieven steun te vragen. 2. Ontmoetingsplekken. De middelen voor de maatregel ontmoetingsplekken worden toebedeeld op basis van inwonertal en gemeentelijk oppervlak, om recht te doen aan de noodzaak om ook in landelijke gebieden voldoende investeringen te kunnen doen. Daarnaast is op voordracht van jongerenorganisaties afgesproken dat minimaal 10 procent van het budget aan locaties wordt besteed waar ook jongeren samenkomen. 3. Opbouwwerk/jongerenwerk/buurtsportcoaches/cultuurcoaches worden ingezet in de wijken en buurten waar dat het meest nodig is. Daarvoor wordt naast inwonertal gekeken naar de sociaaleconomische status van een gemeente. Op basis daarvan is een verdeling over de regio gemaakt.

Gemeenten gaan in gesprek met lokale partijen zoals woningcorporaties, welzijns- en cultuurorganisaties om te kijken in welke wijken en buurten de inzet het meest nodig is.

4. Dorps- en wijkondersteuning. Er is afgesproken het budget te verdelen naar rato van aantal inwoners met een vaste voet van 200 duizend euro per gemeente, zodat de dorps- en wijkondersteuning overal voldoende body heeft. Voor de vormgeving van bovengenoemde maatregelen is een intensief traject doorlopen met inwonersinitiatieven, maatschappelijke organisaties, jongerenorganisaties, welzijnsinstellingen en gemeenten. Met hen zijn de maatregelen uitgewerkt. Gemeenten krijgen hiervoor middelen overgemaakt. Afgesproken is dat gemeenten in samenspraak met de lokale inwoners en maatschappelijke partijen afspraken maken over de inzet van de maatregelen uit de sociale agenda. Waarna besluitvorming plaatsvindt in het college van B&W. Voor de verdeling van de middelen uit de sociale agenda is aangesloten bij de doelen die zijn gesteld in de sociale agenda. Andere besluiten stuurgroep De stuurgroep heeft besloten dat in samenwerking met het Jeugdeducatiefonds kinderen van 100 groepen 2 in 2026 gescreend worden op taalachterstanden. Als er sprake blijkt van taalkundige of logopedische achterstanden worden kinderen geholpen deze in te lopen. Dit wordt vergoed door de zorgverzekering dus zonder extra kosten. Zo worden de kansen voor deze kinderen vergroot. RTVNoord en RTVDrenthe werken samen op drie terreinen aan het behalen van de doelen van de sociale agenda.

Zo maken zij Groningse en Drentse content voor het gebruik op scholen, stimuleren zij gezonder leven en leveren ze een bijdrage aan de leefbaarheid in onze regio. Er wordt geïnvesteerd in de mentale gezondheid in het voortgezet onderwijs en MBO. Onderwijsinstellingen hebben hiervoor samen een plan opgesteld en gaan aan het werk om de weerbaarheid van jongeren te vergroten. Het programma Kansrijke Start wordt breder in de regio ingezet. Daarmee investeren we gericht in de eerste levensfase, juist omdat daar de basis wordt gelegd voor gezondheid en welzijn later in het leven. Het lopende NPG-programma wordt gecofinancierd, zodat (aanstaande) ouders in kwetsbare situaties het toekomstige ouderschap goed kunnen voorbereiden. Governance Een langjarige agenda vergt een structurele bestuurlijke en democratische inbedding, ook in relatie tot de andere maatregelen van Nij Begun. Momenteel wordt onderzocht hoe dit het beste georganiseerd kan worden. Hierbij wordt nadrukkelijk de samenhang met de economische agenda gezocht. Het bereiken van de doelen van de beide agenda’s en het effectief invoeren van de maatregelen staan daarbij centraal. De verwachting is dat de lange termijn governance vanaf 2027 kan staan. Zodra hierover meer duidelijkheid is, zult u worden geïnformeerd.

Opdracht Kwartiermaker Sociale Agenda 2026 De kwartiermaker en zijn team zorgen in 2026 voor verdere implementatie, borging en verankering van de Sociale Agenda van Nij Begun. Henk Nijboer is bereid zijn rol als kwartiermaker in 2026 voort te zetten. In overleg met brede maatschappelijke allianties worden de maatregelen uit de sociale agenda verder gebracht en gestart. Tevens wordt input geleverd voor de monitoring van de resultaten en de Staat van Groningen die jaarlijks verschijnt.

Onder de opdracht van de kwartiermaker valt ook dat in 2026 verder wordt gewerkt aan de voorbereiding van de lange termijn governance, waarin inwoners en maatschappelijke organisaties wezenlijke invloed kunnen uitoefenen en de democratische inbedding geborgd is. Vervolg Raden en Staten worden tweemaal per jaar geïnformeerd over de voortgang van de sociale agenda en separaat over de uitkomsten van het onderzoek naar de governance vanaf 2027. Elke keer als een maatregel uit de sociale agenda gereed is voor uitvoering, zal daarover publiekelijk en via de website nijbegun.nl gecommuniceerd. Het tweede bericht dat hierover deze week wordt verstuurd, treft u bijgaand bij. Met vriendelijke groet, Henk Nijboer, kwartiermaker Sociale Agenda Nij Begun

Bijlagen: - Persbericht