Voortgang Meerjaren Groenprogramma 2025
Tekst van het document
Meerjaren Groenprogramma Voortgangsrapportage 2025 Ruimte voor groen Utrecht.nl/ groenbeleid 2 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Colofon Uitgave groen@utrecht.nl In opdracht van Afdeling Openbare Ruimte Klimaat en Groen Internet www.utrecht.nl/groenbeleid Rapportage Meerjaren Groenprogramma - Voortgangsrapportage 2025 Informatie Jeannette den Ouden / Hester Blijleven Grafische realisatie OntwerpStudio Ruimte Versiedatum 19 februari 2026 3 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Inhoudsopgave Inleiding 4 Terugblik 2025 4 Groen in 2025 6 Hoofdlijnen van het groenbeleid 6 Programma Groene Schaalsprong 6 Beleidsdoorwerking 7 Schaalniveau Vergroenen straten 10 Schaalniveau Groene - Blauwe verbindingen 16 Schaalniveau nieuwe parkgebieden 18 Schaalniveau Groene scheggen die stad en landschap verbinden 19 Recreatie en groen om de stad 2025 21 4 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Inleiding Met deze voortgangsrapportage informeren wij u over de uitvoering en resultaten van het groenbeleid in 2025. Het afgelopen jaar is zichtbaar en merkbaar geïnvesteerd in een groener, gezonder en klimaatbestendiger leefomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers van onze gemeente.
Terugblik 2025 Een groene en klimaatbestendige stad voor mensen en dieren, waarin de openbare ruimte uitnodigt tot ontmoeten, sporten, spelen en bewegen, is essentieel voor een gezond en leefbaar Utrecht. Tegelijkertijd laten recente onderzoeken van onder andere de Rekenkamer en Natuur & Milieu zien dat vergroening in een verdichtende stad niet vanzelfsprekend is. Het college herkent dit beeld en ziet hierin een beves- tiging van de gekozen koers: gericht investeren waar groen het hardst nodig is, met extra aandacht voor groenarme wijken, gebieden met hittestress en buurten met een lagere sociaal-economische positie. In 2025 is daarom verder ingezet op het versnellen van de vergroening van de stad, in nauwe samenwerking met bewoners, bedrijven en andere partners. Om de balans tussen stedelijke verdichting en groene ruimte te verbeteren, heeft het college werk gemaakt van meer groen in buurten, extra parken, nieuwe groene verbindingen, het versterken van de stedelijke hoofdgroenstructuur richting het buitengebied en het uitbreiden van groen rondom de stad. Waar mogelijk is ‘werk met werk’ gemaakt, waardoor lopende gemeentelijke werkzaamheden direct hebben bijgedragen aan structurele vergroening. Deze aanpak leverde concrete en zichtbare resultaten op.
In onder meer Kanalen- eiland, Rivierenwijk en Overvecht is extra groen gerealiseerd via straatvergroening en wijkgerichte projecten. In Overvecht zijn projecten uitgevoerd vanuit het Groene Lint, waarbij vergroening is gekoppeld aan verbeteringen in de openbare ruimte én aan het versterken van sociale cohesie, door samen met bewoners te werken aan groene, prettige en verbindende plekken in de wijk. Binnen het stedelijk netwerk zijn zeven faunapassages aangelegd en is gewerkt aan versterking van groenblauwe verbindingen. Ook in parken en grotere gebiedsontwikkelingen is voortgang geboekt, zoals bij Oeverpark Rondje Stadseiland, Lunettenpark en Park Transwijk, en in de voorbereiding van Natuurgebied Zuilen, waarvoor de raad inmiddels het start- document heeft vastgesteld. Ook hebben we in 2025 ruim € 350.000 financieel bijgedragen aan interne organisatieonderdelen en het realiseren van extra groen in de stad. Een aantal voorbeelden zijn: Jutfaseweg, Maarschalkerweerd Noord (Mytylschool): groene inrichting Krommerijnpark rondom Mytylschool, Archimedeslaan (project mobiliteit), doorontwikkeling Nedereindse Park, Sportboulevard Zuid, Lunettenpark en Amsterdamsestraatweg. 5 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Ook bewonersinitiatieven leveren een zichtbare bijdrage aan de vergroening van de stad.
Via Buurtnatuur030, geveltuinen, vergroende schoolpleinen en het adopteren en vergroten van boomspiegels dragen Utrechters actief bij aan een groeiend en kwalitatief sterker bomenbestand, een samenhangende groene structuur en een leefomgeving die biodivers, gezond en toegankelijk is voor iedereen. Deze beweging sluit naadloos aan bij de inzet van het college om bewoners een betekenisvolle rol te geven in de vormgeving van hun leefomgeving. Het college erkent dat vergroening in een compacte stad soms spanning oplevert, bijvoorbeeld tussen parkeren, woningbouw en groen. Deze afwegingen blijven onvermijdelijk. Juist daarom werken we aan het eerder en steviger meenemen we vergroening eerder in het planproces, via ‘instrumenten als “Groen, tenzij’, een aangescherpt Handboek Openbare Ruimte (HOR) en de verkenning naar groennormeringen. Ook vernieuwen we het Utrechts Planproces Openbare Ruimte (UPOR), waardoor projecten in de openbare ruimte duidelijker en consistenter worden voorbereid en groene keuzes eerder op tafel komen. Voor gebiedsontwikkelingen gebeurt dit al via het Utrechts Planproces Gebiedsontwikkeling (UPG). Samen zorgen deze processen voor één heldere werkwijze waarin groen structureel wordt meegewogen, wat de uitvoeringskracht van het college verder vergroot.
De resultaten van 2025 (cijfers volgen nog) laten zien dat deze aanpak stap voor stap effect heeft: speelplekken en ommetjes nodigen weer uit tot bewegen en ontmoeten, de biodiversiteit neemt toe en de stad wordt aantoonbaar groener, gezonder en leefbaarder. Zo groeit Utrecht toe naar een stad waarin iedereen kan genieten van groen – nu en in de toekomst. ► Biodiversiteit - Utrecht telt 150 bijensoorten 6 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Hoofdlijnen van het groenbeleid In 2025 werkten we verder langs de volgende beleidslijnen: ● Versterken en uitbreiden van de stedelijke groene structuur ● Vergroten van de biodiversiteit in stedelijk en landelijk gebied ● Versterken van klimaatadaptatie via vergroening en natuurlijke oplossingen ● Stimuleren van bewonersparticipatie en vergroening door inwoners ● Duurzamer en efficiënter beheer van de openbare ruimte Programma Groene Schaalsprong In 2025 werkten we verder aan de uitvoering van de veranderaanpak Groene Schaal- sprong die gericht is op een versnelling van de uitvoering van vergroening van de stad. De inzet bij deze veranderaanpak is het vergroten van zowel de hoeveelheid als de kwaliteit van groen, en het beter borgen van vergroening in stedelijke ontwikkeling.
Daarbij is gekozen voor een gerichte aanpak in groenarme wijken, gebieden met hittestress en buurten waar vergroening het meeste bijdraagt aan leefbaarheid en gezondheid. De veranderaanpak Groene Schaalsprong draagt bij aan de bredere groenambities uit de Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU), waaronder het streven naar voldoende groen op buurtniveau, en versterkt de stedelijke hoofdgroenstructuur en groene verbindingen. De veranderaanpak Groene Schaalsprong beoogd vergroening structureel te verbinden aan bestaande opgaven en werkzaamheden in de organisatie. Nu al zijn de groenadviseurs betrokken bij planvorming voor gebiedsontwikkeling, herinrichting en onderhoud, maar dit verdient versterking. Zowel van hun positie als hun instru- mentarium. Daaraan werkt de veranderaanpak. Daarnaast zijn in het groene domein zelfstandige, groene projecten uitgevoerd in buurten waar weinig andere ruimtelijke ontwikkelingen plaatsvinden. Samenwerking met bewoners en maatschappelijke partners speelde hierbij een belangrijke rol. ► Gezond Stedelijk Leven: ontspanning in de verdichtende stad Groen in 2025 7 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 De veranderaanpak Groene Schaalsprong richt zich met sterk op proces en sturing, wat ook aanbevolen is door de Rekenkamer.
Het Plan van aanpak Rekenkamerrapport Groen is dan ook volop in uitvoering, in samenhang met de veranderaanpak Groene Schaalsprong. De raadsbrief Groene Schaalsprong verstuurden we in september 2025, waarin ook is gerapporteerd over de uitvoering van het Rekenkamerrapport. Beleidsdoelen zijn vertaald in een doelenkader, waarmee intern beter gestuurd kan worden. Er is een begin gemaakt met een toekomstbestendige opzet van monitoring, waarbij ook Onderzoek en Advies is betrokken. Tegelijkertijd is gewerkt aan het verkennen van aanvullende en meer structurele financieringsmogelijkheden. Deze combinatie van activiteiten, samenwerking en betere borging, vormt de basis voor verdere voortgang van de veranderaanpak Groene Schaalsprong in de komende jaren. Beleidsdoorwerking Regulier werk en beleidsdoorwerking Ons reguliere werk bestaat uit twee hoofdonderdelen: beleidsontwikkeling en programmeren binnen het Meerjaren Groenprogramma (MGP). Beleid We formuleren en actualiseren het gemeentelijk groenbeleid en leveren stadsbrede advisering bij verkenningen, visies, initiatieven en ruimtelijke ontwikkelingen. Vanuit vastgesteld beleid brengen we groene ambities tijdig en integraal in projecten in de openbare ruimte, waarbij we adviseren over groen, recreatie, sporten, spelen, bewegen en een gezonde leefomgeving voor mens en dier.
We werken nauw samen met gebiedsteams en andere beleidsvelden om deze doelen te vertalen naar concrete plannen en uitvoering. Door toenemende ruimtelijke schaarste, financiële druk en de groeiende complexiteit van integrale opgaven stond de haalbaarheid van projecten in 2025 regelmatig onder druk. Dit onderstreept het belang van het zorgvuldig toepassen en stevig verankeren van bestaand beleid binnen andere opgaven en organisatieonderdelen. Tot ons reguliere werk behoren ook het beantwoorden van raadsvragen en college-initiatieven, afstemming met interne en externe partners en het monitoren van de effecten van beleid en uitvoering, onder andere via het Duur- zaamheidsverslag 2025. Programmeren (MGP) Daarnaast vormt het programmeren van groenprojecten binnen het Meerjaren Groenprogramma (MGP) een substantieel deel van onze jaarlijkse inzet. In 2025 hebben we het afwegingskader voor programmering geactualiseerd, zodat het beter aansluit bij de gemeentelijke doelen en bij andere opgaven in de openbare ruimte. 8 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Dit maakt het mogelijk om gerichter te sturen, beter te prioriteren en vaker ‘werk met werk’ te maken. Ook is de programmering beter gaan aansluiten op lage SES- gebieden, waar vergroening het grootste effect heeft op leefbaarheid, gezondheid en klimaatadaptatie.
Deze gerichte inzet versterkt de doelmatigheid van het programma en vergroot de impact van onze middelen en capaciteit. Lobby, regio en strategische samenwerking Naast beleidsdoorwerking en programmering maakt ook lobby en strategische samenwerking integraal deel uit van onze reguliere taken. We onderhouden actieve netwerken op regionaal, nationaal en stedelijk niveau om de Utrechtse groen- en klimaatambities stevig te positioneren en mee te laten lopen in relevante beleid- sontwikkelingen. Via bestuurlijke overleggen, samenwerkingsverbanden en koepel- organisaties zoals de G6 en VNG brengen we onze belangen onder de aandacht, beïnvloeden we beleidskaders en verkennen we kansen voor aanvullende middelen, gebiedsgerichte samenwerking en kennisdeling. Door deze continue afstemming met regiopartners zorgen we dat Utrechtse opgaven worden meegenomen in regionale programma’s en dat we tijdig kunnen aansluiten bij kansen op het gebied van vergroening, klimaatadaptatie en integrale gebieds- ontwikkeling. Soortenmanagementplan (SMP) In 2025 concentreerde het werk zich op het ondersteunen van de bestaande gebruikers van het SMP: de woningcorporaties, VGU, en een pilot-groep van 28 VVE’s.
Daarnaast boekten we grote vooruitgang met de herontwikkeling van de ‘natuurwaardenkaart’ voor het SMP en het in beeld krijgen van de onderzoek behoefte voor de ‘update’ van de ecologische informatie richting de toekomstige beheerfase van de SMP-aanpak. Ook werd de projectvoorbereiding gedaan voor Fase 2 van het implementatieproject. Fase 2 startte januari 2026, waarin processen, automatisering, taken en verantwoordelijkheden verder worden ingeregeld en voorbereid voor besluitvorming over de beheerfase. Lobby en samenwerking Rijk en Regio Wij nemen actief deel aan het G6-overleg ‘GroenBlauw’. Samen met Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Eindhoven en Groningen zorgen we voor een continue input voor beleidszaken die spelen op Rijksniveau. Zoals de Natuurherstelverordening, het Programma Groen In en Om de Stad (GIOS) en ander beleid dat zich richt op vergroening en klimaatadaptatie. Wethouder Voortman neemt deel aan verschillende bestuurlijke overleggen, binnen en buiten VNG-verband, zoals de Klankbordgroep Natuurherstelverordening. 9 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Ook internationaal draagt Utrecht bij aan kennisdeling en samenwerking met andere steden. Met het tekenen van het Berlin Urban Nature Pact verenigen we ons steviger met andere koploper steden wereldwijd op het gebied van vergroening en behoud van biodiversiteit.
Ook oefenen we met een sterkere (inter-)nationale positie meer invloed uit op de invulling van de EU natuurherstelverordening door het Rijk en Europese Commissie. De doelen van het Berlijn Pact zijn in lijn met de ambities van de VN ‘Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework’ en tonen de actiebereidheid van steden voor het realiseren van hun stadsnatuur ambities. Wethouder Groen Linda Voortman maakte in oktober 2025 nader kennis met de groeiende groep wereldsteden in het Pact en heeft daar de Utrechtse ambities voor stedelijke natuur benadrukt. BuurtNatuur030 BuurtNatuur030 is een digitale verzamelplek en ontmoetingsplaats voor groene doeners en iedereen die het groen in Utrecht een warm hart toedraagt. De community telt inmiddels 900 leden, die samen meer dan 600 activiteiten hebben georganiseerd. ► Succesvol Bomen Nu 10 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Schaalniveau Vergroenen straten Vergroening Overvecht Er gingen in 2025 een vijftal projecten in de voorbereiding, waarvan twee locaties in de uitvoeringsfase zitten, speeltuin Gagelsteede en de ‘binnentuin’ aan de 3S-dreven. ● Speeltuin Gagelsteede werd afgerond en is 11 inheemse bomen rijker geworden, is er 560 m2 aan verharding omgezet naar groen en is er een deel van de verharding en 800 m2 speelzand omgevormd naar gras met een speelheuvel.
Daarbij is er dan een groot deel van de speeltoestellen vervangen. Zie de enthousiaste reactie van stichting DOCk. ● De voetbalkooi van de 3S-dreven is voor de kerst 2025 voorzien van kunstgras. ► Links: oude situatie Gagelsteede ► Rechts: het omvormen in uitvoering, Gagelsteede ► Links: de huidige speeltuin zonder bomen met zitplek ► Rechts: brede verharde onderhoudspaden, S-dreven Vergroening Rivierenwijk, Noordwest en West De wijken Noordwest, West en Rivierenwijk hebben een tekort aan groen. Samen met bewoners werken we aan meer groen en prettigere straten, gebaseerd op ideeën en wensen uit de buurt. Afgelopen jaar zijn in de Rivierenwijk meerdere straten vergroend via de aanpak Buurtpuzzel: een samenwerking met bewoners waarbij we sneller en slimmer werken. Dit leverde naast tientallen nieuwe bomen, ook nog eens extra fietsparkeerplekken en meer ruimte voor ontmoeting op. 11 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 De projecten zorgen niet alleen voor een groenere leefomgeving, maar versterken ook de sociale samenhang. Tijdens Burendag vierden bewoners samen het resultaat, en initiatieven als geveltuinen, regentonnen en zelfbeheer brengen mensen actief bij elkaar. Bewoners krijgen zo meer zeggenschap over hun straat, met positieve effecten op biodiversiteit en betrokkenheid.
Daarnaast werken we aan een kansenkaart voor groene wandelroutes en breiden we tijdelijke groene elementen uit, zoals zitplekken en fietsvlonders. Deze maken zicht- baar wat vergroening kan betekenen voor de openbare ruimte en nodigen uit tot gesprek over de toekomst van de straat. Zo blijven we samen met bewoners bouwen aan gezonde, aantrekkelijke en levendige wijken. ► Fase 1, van links naar rechts: Alblasstraat Hoekje Mijdrechtstraat Nieuwravenstraat Bomen Samen met Meer Bomen Nu en Utrecht Natuurlijk organiseerden we weer verschil- lende oogst- en uitdeeldagen van zaailingen, waarbij er ongeveer 9.000 zijn uitgedeeld aan bewoners. Zaailingen zijn opkomende boompjes die we oogsten en tijdelijk opslaan in bomenhubs, omdat ze anders niet volwassen kunnen worden omdat ze bijvoorbeeld worden afgemaaid of doodgaan vanwege lichtgebrek. Hiervoor zijn drie bomenhubs ingericht op locaties van Utrecht Natuurlijk. Daarbovenop zijn afgelopen winter voor het eerst op verschillende plekken in de openbare ruimte zaailingen geplant: 800 in Park Bloeyendael, 400 bij een initiatief van bewoners met een zelfbeheercontract bij de Oud Wulvenlaan en 3.200 in een pilot op initiatief van de gemeente bij de Gageldijk. In 2024 stonden tijdens het Bomenbal een half jaar lang ruim 60 bomen in bakken op het Jaarbeursplein.
Een initiatief van de Green Business Club Utrecht Centraal in samenwerking met de gemeente Utrecht, lokale ondernemers en organisaties. Dit jaar kregen een aantal van de bomen een plek in de volle grond in het Ringpark en Defensiepark. Ook tekenden we een intentieverklaring met Trees for All en ontwikkelen we op dit moment een pilotproject om Utrecht verder te vergroenen. 12 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Zes Utrechtse schoolpleinen kregen deze winter een groene metamorfose en zijn daarna beter bestand tegen hitte en regen en op een natuurlijkere manier bespeelbaar door extra bomen en struiken. Deze plantten we samen met de leerlingen. Dit is een initiatief van de gemeente Utrecht waarbij Utrecht Natuurlijk lessen voor kinderen verzorgt en Meer Bomen Nu zaailingen levert als extra vergroening. ► Vergroening Ringpark ► Vergroenen schoolplein Zonnewerelt 13 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Vergroenen locatie Baden Powellweg Een mooi voorbeeld van hoe we samen met bewoners aan een groener, koeler en biodiverser Utrecht werken is de vergroening langs het Lunettenpad, op de groenstrook tussen de Laan van Soestbergen en de voetbalkooi Tolsteeg. In dit gebied zijn 28 nieuwe bomen geplant en is er 784 m² nieuw (voedsel)struweel bijgekomen.
Bewoners konden meedenken over de plannen en hebben zo samen met de gemeente invulling gegeven aan een prettige, groene leefomgeving. Deze vergroening draagt bij aan een toekomstbestendige stad met meer koele plekken, wat steeds belangrijker wordt nu zomers warmer worden. Bovendien biedt het nieuwe groen extra voedsel en schuilplekken voor dieren zoals egels, vogels en insecten. De vernieuwde paden maken het gebied toegankelijk en aantrekkelijk voor bewoners om van de natuur te genieten. ► Kinderen plantten boompjes naast basisschool de Schakel ► Vergroening langs het Lunettenpad 14 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Omzetten parkeerplekken naar groen De gemeentelijke webpagina In uw straat iets doen met fiets of groen ging live in 2023. Sinds 2024 zijn er 13 aanvragen voor straattuinen ingediend bij het team voor de Straattuin. Enkele locaties bleken uiteindelijk ongeschikt vanwege technische of draagvlak gerelateerde redenen. Het realiseren van meer straattuinen blijkt lastig, omdat binnen een wijk meerdere wensen en belangen samenkomen: naast meer groen is er ook behoefte aan fietsparkeren, fietstrommels en laadpalen, terwijl het momenteel ontbreekt aan voldoende overzicht en samenhang om deze voor- zieningen evenwichtig over de wijk te verdelen.
Vier van deze aanvragen hebben wel doorgang gevonden en zijn in het najaar van 2025 uitgevoerd. ► Links: straattuin Bankastraat ► Rechts: straattuin Paramaribostraat Stadsnatuur Groene Web We starten diverse projecten om knelpunten in de stedelijke groenstructuur op te heffen en kansen voor natuur in de stad te vergroten. Deze kleinschalige projecten richten zich op behoud en verbetering van de biodiversiteit en worden vaak uitgevoerd in samenwerking met bewoners. Hierdoor ontstaat een netwerk (Groene Web) van groene locaties en verbindingen, waardoor planten en dieren in de stad hun leefgebied kunnen verbinden en vergroten. Daarnaast is een belangrijk onderdeel van het Groene Web de monitoring van soorten, om zo bij te houden hoe het met de biodiversiteit en de ecologie gaat. In 2025 trok de website van de visdeurbel weer een miljoenenpubliek in binnen- en buitenland. Over heel de wereld vertelden we in nieuwsitems over de visdeurbel en John Oliver maakte er zelfs een item van in zijn Late Night show. Daardoor maakten weer veel mensen kennis met vismigratie en de wonderlijke onderwaterwereld van Nederland. 15 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Luistervink werd uitgebreid met drie locaties in Utrecht. En ook anders steden doen inmiddels mee met Luistervink.
Zoals Rotterdam en Amsterdam, waar luistervinken hangen in Artis, bij het Rijksmuseum, in het Amsterdamse Bos en op de Stad- houderskade. Luistervink brengt op een ludieke manier mensen in aanraking met stadsnatuur. Ook organiseerden we voor de tweede keer het NK vogelgeluiden imiteren, samen met Vroege Vogels en Utrecht Natuurlijk. Daarnaast hebben we vier faunapassages aangelegd onder wegen op en rond Amelisweerd voor kwetsbare soorten als de das, ringslang en kleine marterachtigen. En we legden natuurvriendelijke overs aan in een volkstuincomplex waar regelmatig egels verdronken. Er is een werfkelder aan de Kromme Nieuwe Gracht speciaal ingericht als (winter) verblijfplaats voor vleermuizen. Zeker voor de watervleermuis. Want, we zijn in de Nieuwe Gracht, Oude Gracht en Singel bezig met verbetering van de biodiversiteit in en rond het water. We verwachten dat er daardoor meer vleermuizen naar de grachten komen. Samen met Utrecht Natuurlijk hebben we het levende kunstobject, de wilgendome aan de Elektronweg, geopend. Tegelijkertijd zijn we een campagne begonnen voor meer wilgenkunst die we gaan maken en waar we ook bewoners toe oproepen. Dit doen we omdat wilgen barsten van het leven. Rond deze boom leven maar liefst 728 insecten- soorten. Meer dan bij welke andere boom ook.
Juist in het vroege voorjaar, wanneer er nog weinig bloeit, leveren wilgen bloemen vol nectar en stuifmeel voor bijen en andere insecten. ► Rechts: visdeurbel ► Links: opening wilgendome 16 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Schaalniveau Groene - Blauwe verbindingen Sinds 2016 werken we aan de realisatie van Oeverpark Rondje Stadseiland; een samenhangend en herkenbaar park van 45 hectare en 12 kilometer lang op de oevers van het Amsterdam-Rijnkanaal en het Merwedekanaal. Het toevoegen van groene openbare ruimte is, gezien de grote verdichting op en rondom het stadseiland in Utrecht Zuidwest, juist hier noodzakelijk. Het park biedt volop mogelijkheden om te bewegen, ontspannen en elkaar ontmoeten in de natuur. In de 2025 zijn opnieuw stappen gezet op weg naar volledige realisatie rond 2035. Er is verder gewerkt aan de realisatie conform het Uitvoeringsprogramma Oeverpark Rondje Stadseiland 2024-2026. De planvorming is verder gebracht in verschillende deelgebieden, en de uitvoering komt dichterbij, met name aan de kant van het Merwedekanaal. In de deelgebieden 2 (Welgelegen), 4 (Nieuw Defensie) en 5 (Merwede) zijn ontwerpen gereed en wacht de feitelijke realisatie op het van start gaan van het herinrichtingsproject Welgelegen en gebiedsontwikkelingen Nieuwe Defensie en Merwede, waaraan ze gekoppeld zijn de komende twee jaar.
Meer richting de Zuidpunt van Oeverpark Rondje Stadseiland, deelgebied 6, 7 en 8 is het oeverpark meegenomen in de uitgangspunten van ruimtelijke plannen (zoals het omgevingsplan deelgebied 6/ Merwedekanaalzone). Een kort voor de zomer bereikte mijlpaal is de vaststelling van het voorlopig ontwerp voor deelgebied 11/ Parkzone Den Hommel en het organiseren van voldoende middelen voor de aanleg van de fiets- en voet- gangersbrug over de Leidsche Rijn. Het afgelopen jaar hebben we de Verkeersstudie Welgelegen (deelgebied 2) afgerond. Uit de studie blijkt dat het qua verkeersintensiteiten mogelijk is om de onderdoorgang van de Sowetobrug autovrij te maken en Welgelegen te verdichten met 1.000 woningen. Op basis hiervan kan in afstemming met bewoners en andere stakeholders verder worden gesprokken over vervolgstappen. Een ander onderzoek, dat is opgeleverd in 2025, is het onderzoek dat we hebben laten uitvoeren naar het versterken van de biodiversiteit van Oeverpark Rondje Stadseiland, op basis van een raadsmotie. Belangrijk onderdeel van deze studie is het ontwerp van natuur- vriendelijke oevers aan de kant van het Merwedekanaal. ► Impressie Rondje stadseiland 17 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Naast een ontwerp, is er ook zicht ontstaan op dekking van de kosten voor de aanleg van de natuurvriendelijke oevers.
Als onderdeel van het principeakkoord over de overdracht van het Merwedekanaal naar gemeente en waterschap HDSR, zijn ook afspraken gemaakt over de noodzakelijke maatregelen om de Kaderrichtlijn Water (KRW) doelen in het Utrechtse deel van het Merwedekanaal te halen. Afgesproken is dat Rijk, gemeente en waterschap, ieder een derde van de kosten voor de aanleg van de natuurvriendelijke oevers voor hun rekening nemen. Het project Parkzone Den Hommel (fase 2 Johan Wagenaarkade) is onderdeel van dit Oeverpark Rondje Stadseiland. Stapsgewijs wordt een aantrekkelijke recreatieve, ecologische en groene parkzone gemaakt. De parkzone draagt bij aan een gezond en klimaatbestendig Utrecht. Op 9 juli 2025 is het Voorlopig Ontwerp van Parkzone Den Hommel met het samen- werkingsverslag vastgesteld door het college van B&W. We informeerden u eerder over dat de brughoofden op de zuidoever van de Leidsche Rijn op privaat eigendom bij de voormalige sluiswachterswoning komen te liggen. De onderhandeling over de grondruil heeft langer geduurd dan verwacht, maar we zijn nu dichtbij overeenstemming met de eigenaar. Voor de fiets-/voetbrug over de Leidsche Rijn is op basis van een variantenstudie gekozen voor een vaste (uitneembare) brug.
► Parkzone Den Hommel vernieuwd 18 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Demkapark Na de aankoop van een perceel grond deden we een verkenning voor de invulling van de Demkapunt en uit een bodemonderzoek bleek dat de met asbest en nikkel verontreinigde grond eerst gesaneerd moet worden voordat we verder kunnen. Bij het huidige gebruik van de locatie ‘overig openbaar groen’ zijn geen risico’s voor mens en milieu en is er geen noodzaak om op korte termijn te saneren. Door deze hogere kosten en het beperkte budget is besloten om toch niet nu al van de Demkapunt een klein park te maken, maar te wachten op Rijkswaterstaat en daarna verder te gaan met de invulling van de gehele Demkabocht, inclusief de Demkapunt. We leggen deze afspraken wel vast in een samenwerkingsovereenkomst met Rijks- waterstaat en tot aan de verwachte uitvoering tussen 2029 en 2031 ligt het project stil. De omwonenden zijn hierover geïnformeerd. Schaalniveau nieuwe parkgebieden Moreelse park (waaronder Tuinen van Moreelse ) De Tuinen van Moreelse is de projectnaam voor het gebied tussen Hoog Catharijne, het spoor, en de Catharijnesingel. Het verbindt het stationsgebied met de historische binnenstad. Samen met bewoners, bedrijven en organisaties werken we aan een prettigere woon- en werkomgeving met meer groen, en levendigheid.
Hiervoor is een ontwikkelkader opgesteld in 2021. Er wordt ook gewerkt aan een nieuw ontwerp voor het Moreelse Park, langs de Catharijnesingel. In 2025 heeft hiervoor overleg plaatsgevonden. We willen meer verblijfskwaliteit en ruimte voor biodiversiteit en klimaatadaptatie creëren. ► Laan van Puntenburg voor (links) en na (rechts) vernieuwing ► Laan van Puntenburg na vernieuwing 19 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Singelpark Noord De ambitie is om uiteindelijk het singelpark Catharijnesingel helemaal rond te laten lopen. De kern van dit plan is een inrichtingsontwerp voor de stukken van de noordelijke singel/wandelroute van de Catharijnesingel. De verschillende delen van het Singelpark Noord worden in lopende projecten gekoppeld en voor bepaalde delen wordt nog naar dekking gezocht. Deze visie past goed bij de groenambities en daarom wordt er vanuit het Meerjaren Groen Programma (per deelgebied) geadviseerd en kunnen financiële bijdragen worden gedaan. ► Toekomstbeeld Singelpark Noord Schaalniveau Groene scheggen die stad en landschap verbinden Natuurgebied Zuilen Natuurgebied Zuilen gaat zorgen voor meer natuur en openbaar groen in de stad, zodat Utrecht een fijne en gezonde plek blijft voor het groeiend aantal inwoners.
De gemeenteraad stemde op 2 oktober met een ruime meerderheid in met het IPvE/ FO waarin het in 2024 vastgestelde startdocument is uitgewerkt in maatregelen en een eerste ontwerp voor het gebied Nu de plannen zijn goedgekeurd, werken we deze verder uit tot een Voorlopig en Definitief Ontwerp (VO/ DO). In 2025 hebben we het contract met de pachter vernieuwd en is deels omgezet naar een beheerovereenkomst. 20 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Lunettenpark (scheggen) Binnen het project Lunettenpark hebben we verder gewerkt aan diverse deelprojecten. De Damsluisbrug is in gebruik genomen en de aardenwal is aangelegd. Het ontwerp van de herinrichting van de Koningsweg is vastgesteld door het college. Ook is er gestart met het aanleggen van het wandelpad en natuurvriendelijke oever langs de Oud Wulvenbroekwetering, startend vanaf de Koningsweg. Voor het in 2024 aangekochte perceel aan de Rijndijk zijn we eind 2025 begonnen met de saneringswerkzaamheden en zullen we in 2026 de herinrichting van dit natuur- gebied afronden. In het voorland van Lunet II en op de locatie van het toekomstige Krekelpad zijn beplanting en takkenrillen aangelegd, om meer structuur en dekking te bieden aan kleine marterachtigen en andere grondgebonden zoogdieren.
► Plannen Zuilen akkoord ► Vogelvlucht brug 21 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 Recreatie en groen om de stad 2025 Het groen om de stad is het vijfde schaalniveau dat invulling geeft aan de Ruimtelijke Strategie Utrecht; bereikbare recreatie. Recreatieschap Stichtse Groen Landen (SGL) en Staatsbosbeheer (SBB) stelden een gezamenlijke Toekomstvisie op voor de ontwikkeling van recreatiegebieden tot 2040, onder andere gebaseerd op gebiedspaspoorten voor zes gebiedsclusters. De transitie van beheer, onderhoud en ontwikkeling van de 23 SGL gebieden naar SBB is dit jaar afgerond. De P&C cyclus is op orde en beheer en onderhoudsplanningen van de gebieden zijn vastgelegd in Terreinbeheer modellen. Door extra inzet van deelnemers en SBB zijn de samen- werking en belangrijke werkprocessen in 2025 verder verbeterd. Voor het Groen Groeit mee (GGM) voorbeeldgebied Kromme Rijn Linie Landschap (KRLL) is in mei 2025 het ontwikkelperspectief met uitvoeringsagenda opgeleverd en vastgesteld. En als vervolg hierop is op 9 december de Maatwerkovereenkomst uitvoeringsprogramma KRLL inclusief grondstrategie en verschillende project- opdrachten door het college vastgesteld.
Bij een aantal van deze projecten gingen we al van start met de voorbereidingen, zoals Visie Laagraven, inrichting recreatie en natuur Heemstede Noord en het project Fortenpark - Nieuw Wulven. ► Ontwikkelperspectief Op 4 december 2025 is de 95% versie van het Ontwikkelperspectief voor het GGM voorbeeldgebied Hollandsche IJssel bestuurlijk goedgekeurd voor afronding. In dit perspectief werken we aan een integrale en brede samenwerking, gericht op waterbeheer, energie, mobiliteit, recreatie en natuur. Van belang hierbij is de juiste aansluiting te maken tussen de projecten en voornemens uit het perspectief met de ontwikkelingen van Rijnenburg en Nedereindse park. 22 - Meerjaren Groenprogramma: Ruimte voor Groen - Voortgangsrapportage 2025 De gebiedssamenwerking Noorderpark die in de zomer van 2024 is gestart, is in november 2025 geformaliseerd met een samenwerkingsovereenkomst. De project- organisatie is hierna van start gegaan met eerste verkenningen van onderwerpen, agenda en samenwerkingsmogelijkheden. Doel is om in 2026 naast een ontwikkel- perspectief ook een eerste projectenagenda rond te hebben inclusief financierings- mogelijkheden. Van specifiek belang voor Utrecht hierbij is ook te werken aan verbetering van aantrekkelijkheid, toegankelijkheid en bereikbaarheid van Blauwkapel, Noorderpark – Ruigenhoek – Gagelbos en Maarsseveense plassen.
► Samenwerkings- overeenkomst Noorderpark ► Links: inrichtingsplan panorama vanaf het water ► Rechts: luchtfoto Nedereindse Plas Ook in 2025 is een subsidie voor de Transitie Landelijk Gebied toegekend aan Utrecht voor procesmanagement in voorbeeldgebieden. Daarnaast is i.s.m. programma Groen Groeit Mee 1 miljoen euro subsidie uit de Tender GGM toegekend voor de realisatie van de plannen voor Natuurgebied Zuilen. Het toekomstbeeld voor het Nedereindse Park is ontwikkeld en vastgesteld door recreatieschap SGL en de gemeente Utrecht. Zo worden recreatie, natuurbeheer, sport en ruimtelijke ontwikkeling tot 2040 verder vormgegeven. Eind 2025 heeft het Bestuurlijk Overleg Nedereindse Plas en het bestuur van SGL het Inrichtingsplan voor het Nedereindse Park vastgesteld. Hierbij zijn ook afspraken gemaakt over het overhevelen van het budget voor doorontwikkeling van de Provincie Utrecht naar de gemeente Utrecht. Eerder stemde het BO NEP (Nedereindse Park) al in met het ontwerp voor inpassing van het zonne-eiland op de Oostplas in het park. Inmiddels is ook hier de omgevings- vergunning voor verleend. Bezoekadres: Stadsplateau 1, 3533 JE Utrecht Postadres: Postbus 8406, 3503 RK Utrecht Telefoon: 030 - 286 00 00