Voorontwerp windturbinelocaties Energielandschap Rijnenburg en Reijerscop.pdf

ENERGIELANDSCHAP

VOORONTWERP WINDTURBINELOCATIES

RIJNENBURG EN REIJERSCOP

Het College van de gemeente Utrecht heeft in december 2021 het NRD vrijgeven. Sindsdien is hard gewerkt aan de milieueffectrapportage (MER). Het voorkeursalternatief (VKA) heeft Rijne energie cs in drie participatiebijeenkomsten in mei 2022 gedeeld met de omwonenden. Wij zijn nu klaar om een vergunningsaanvraag te doen. Om risico's van vertraging door de komst van de Omgevingswet uit te sluiten vragen wij het College om ook het bestemmingsplan dit jaar in ontwerp gereed te maken. Rijne energie cs is absoluut geen voorstander om via een juridische weg extra windturbines af te dwingen. Dit leidt tot veel vertraging en mogelijk zelfs afstel. De gemeente Utrecht heeft een ambitie en Rijne energie cs wil veel duurzame coöperatieve energie realiseren bij voorkeur zo snel mogelijk: klimaatverandering wacht niet op ons. We hopen dat het College ons steunt in deze ambitie. 30 JUNI 2022

1

INITIATIEFVOORSTEL RIJNE ENERGIE CS

Energielandschap Rijnenburg & Reijerscop Na het vaststellen van het uitnodigingskader door de Utrechtse gemeenteraad is veel werk verzet. Rijne Energie cs heeft een voorstel ingediend en is geselecteerd als partij om zonnevelden en windturbines te ontwikkelen in het energielandschap.

Afbeelding 1: Windturbineposities

Het initiatiefvoorstel is verder uitgewerkt. Participatiebijeenkomsten, crowdfunding, uitgebreide onderzoeken en intensief overleg hebben geleid tot de mijlpaal die we in dit document aan u voorleggen: het voorontwerp van de windturbineposities in Rijnenburg & Reijerscop. In december van 2021 heeft het College van Utrecht de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) vrijgegeven voor zienswijzen als startmoment voor het maken van een Milieu Effect Rapportage (MER). Daarna is een viertal opstellingsalternatieven onderzocht met bijzondere aandacht voor landschap, woningen in de omgeving, ecologie en energie. Er zijn meerdere locaties onderzocht, ook locaties waar het consortium geen afspraken heeft met grondeigenaren. Dit is vooral gedaan om de impact van verschillende locaties in beeld te krijgen en goed te kunnen vergelijken. Naar aanleiding van het MER onderzoek heeft Rijne Energie cs een uitvoerbaar voorkeursalternatief gekozen waarvan we het voorontwerp voor de windturbinelocaties in dit document aan u voorleggen.

ENERGIELANDSCHAP RIJNENBURG EN REIJERSCOP

3

Afbeelding 2: Windturbine posities voorgenomen Voorkeurs Alternatief

4

2

VOORKEURSALTERNATIEF WINDTURBINES

Klimaatverandering wacht niet op de uitvoering van de energietransitie. De urgentie neemt toe om tot uitvoerbare plannen te komen. Al geruime tijd wordt er door ons gewerkt aan de voorbereiding van het energielandschap. In de participatiemomenten die ook dit jaar hebben plaatsgevonden, merken we dat omwonenden toe zijn aan duidelijkheid. Ook de vele vrijwilligersuren bij de energiecoöperatie en de professionele bijdragen uit het consortium zouden naar ons idee nu moeten kunnen leiden tot concretisering van het plan. Wij stellen voor om dat in stappen te doen en te starten met de huidige vier windturbinelocaties.

Eerst wind Het realiseren van windturbines duurt lang (onderzoeken, procedures, SDE++ aanvragen, organiseren van netaansluiting, aanbesteding en bouw), een proces van nog enkele jaren. Hoe eerder we met het planologische traject starten, hoe sneller we tot realisatie kunnen overgaan. We stellen voor om de ontwikkeling van zonne-energie en het realiseren van landschappelijk, ecologische en recreatieve kwaliteiten in een volgende stap verder uit te werken. Deze onderdelen kennen een kortere planologische procedure en meer overzichtelijke uitvoeringstermijnen. Daarmee is het naar ons inzicht goed mogelijk om zon en wind uiteindelijk op een zelfde moment tot uitvoering te brengen. Dit document doet een voorstel voor de windturbinelocaties en schetst de planning van de andere onderdelen van het energielandschap.

Planvoorbereiding

Realisatie

Besluit Windturbines Grootschalig zon Ecologie, landschap en recreatie

2022

2023

2024

2025

2026

Vier windturbinelocaties De locaties van de windturbines zijn geselecteerd op basis van een goede onderlinge samenhang (in een rechte lijn met in het midden een knik) en zoveel mogelijk rekening houdend met bestaande woningen in het noorden en oosten en de mogelijk op termijn te realiseren woningen in het zuiden. Uiteraard zijn daarbij grondcontracten het uitgangspunt om de windturbines ook echt te kunnen realiseren. Omdat het vermogen van windmolens in de afgelopen jaren flink is toegenomen, kunnen we met 4 windturbines (van 6MW elk) evenveel energie opwekken als initieel met 8 windmolens van 3MW.

ENERGIELANDSCHAP RIJNENBURG EN REIJERSCOP

5

Afbeelding 3: Gering ruimtebeslag windturbines met nog veel ontwerpruimte voor zonnevelden, landschapsontwikkeling, ecologie en recreatie

Afbeelding 4: Mogelijke uitbreiding op termijn van windturbineopstelling binnen de principes van het Voorkeursalternatief

6

Afdwingen leidt tot vertraging Het verkrijgen of op een bepaalde manier afdwingbaar maken van nieuwe of andere windturbinelocaties is naar onze verwachting een route die tot heel veel vertraging zal leiden. Wij zien twee belangrijke redenen om dat niet te doen: • Het juridisch afdwingen van de plaatsing van windturbines heeft in Nederland nog nooit plaatsgevonden en leidt zonder twijfel tot een jarenlange juridische strijd met niet op voorhand te voorspellen resultaat. • Bij onze plannen betrekken we zo veel mogelijk bewoners en grondeigenaren. We staan voor een samenwerking waarbij we in goed overleg met grondeigenaren tot afspraken willen komen. Wij denken dat deze werkwijze tot een maatschappelijk meer geaccepteerde energietranisitie leidt. Nu planologische besluitvorming starten De gekozen windturbinelocaties bieden flexibiliteit voor de voorbereiding, uitwerking en uitvoering van andere plannen. In ieder geval zonnevelden en landschappelijke kwaliteiten. Maar ook op wat langere termijn zullen de windturbines de ontsluiting van een woongebied en een grotere woningbouwontwikkeling in het zuiden niet in de weg staan. Rijne Energie cs wil nu de planologische besluitvorming starten voor vier windmolens met de optie om in een latere fase procedures te starten voor extra windmolens en zonnevelden als er geïnteresseerde grondeigenaren zijn.

Wij verwachten dat als er planologische medewerking wordt verleend voor vier

windturbineposities er bij andere grondeigenaren meer interesse is voor het inzetten van grond voor zonnevelden en mogelijk ook 1 of 2 extra windturbines.

Cruciale planning Zoals het er nu naar uitziet, treedt de Omgevingswet op 1 januari 2023 in werking. Met name juristen (ambtelijk en Eerste Kamer) maken zich zorgen of we op dat moment een werkend systeem hebben om procedures voor planologische besluitvorming te kunnen starten. Het is de verwachting dat de eerste omgevingsplannen te maken krijgen met kinderziektes en in het slechtste geval (verloren) rechtszaken. Projecten met grote maatschappelijke dynamiek (lees: windenergie) zullen dan onder een vergrootglas komen te liggen wat het risico op vertraging nog veel groter maakt. Het is daarom voor Rijne Energie cs van groot belang dat we een omgevingsvergunning aanvraag doen en een bestemmingsplan maken onder het huidige Wro-regime. Om dit te realiseren, moet er medio juli een aanvraag voor een omgevingsvergunning worden ingediend. De gemeente heeft dan nog voldoende tijd om deze dit jaar te beoordelen en een ontwerpbestemmingsplan te behandelen in het College.

ENERGIELANDSCHAP RIJNENBURG EN REIJERSCOP

7

Afbeelding 5: Windturbine posities VKA geprojecteerd in ontwerpstudie Klein Rijnenburg

8

Zonnevelden in de tweede fase De huidige kavels die wij als consortium kunnen benutten, zijn smal, de invulling per perceel met zonnepanelen beperkt en niet kosteneffectief. De aanblik van de verspreide zonnvelden is (als we deze zouden realiseren) bijzonder willekeurig. We verwachten dat op termijn meer mogelijkheden voor het realiseren van zonnevelden zullen komen, zeker gegeven het feit dat er nu sprake is van een permanent energielandschap. Een vastgesteld bestemmingsplan voor windturbines en een afgegeven vergunning zullen naar verwachting voor andere grondeigenaren een stimulans zijn om ook percelen voor zon beschikbaar te stellen. Daarom willen we de zonnevelden in een later stadium verder ontwikkelen Samenhang met woningbouwscenario Klein Rijnenburg In het coalitieakkoord van de gemeente Utrecht is opgenomen dat er op z’n vroegst in 2035 kan worden begonnen met woningbouw conform scenario Klein Rijnenburg (ontwerpstudie Rijnenburg 17 februari 2022) en dat het energielandschap permanent wordt. De windmolenlocaties die wij nu voorstellen, zijn verenigbaar met woningbouw conform Klein Rijnenburg als een geluidbelasting conform de advieswaarde van de WHO en de advieslijn van de GGD (45 dB Lden) wordt geaccepteerd (zie afbeelding 5).

We zijn ons ervan bewust dat u op basis van scenario Klein Rijnenburg mogelijk de voorkeur heeft om de huidige windturbineposities iets naar het noorden te verplaatsen. Hiervoor beschreven we al het grote risico op vertraging of mislukken van een optimalisatie. Toch doen wij nu een laatste uiterste poging (na vele eerdere pogingen) om voor 1 september medewerking te krijgen van de benodigde grondeigenaren voor optimalere windturbineposities. Het maken van een integraal ontwerp voor woningbouw en het energielandschap, zoals door de woningbouwpartijen als voorwaarde wordt voorgesteld, is ons inziens geen realistisch alternatief. In 2018 zaten we gezamenlijk proactief aan tafel om een integraal ontwerp te maken. Sinds die tijd is de bereidheid bij de woningbouw partijen steeds verder afgenomen en geeft het consortium van woningbouwpartijen aan geen windturbines mogelijk te willen maken op hun percelen.

Indienen ontwerp We vinden het belangrijk om spoedig met dit ontwerp voor de windturbinelocaties verder te gaan. Voor het realiseren van de windturbines hebben we de bouwroutes (zie hoofstuk 3) verkend en is het civiele ontwerp (voor zover dat in dit stadium kan) gemaakt voor de realisatiefase. We maken in een volgend stadium graag inzichtelijk welke voorstellen voor zonnevelden en landschappelijke kwaliteiten we willen realiseren. In de parallel op te stellen anterieure overeenkomst tussen de gemeente Utrecht en Rijne Energie c.s. willen we daar bindende afspraken over maken.

ENERGIELANDSCHAP RIJNENBURG EN REIJERSCOP

9

Afbeelding 6: Verkenning van bouwwegen voor de aanlegfase

10

3

CIVIELTECHNISCHE VOORBEREIDING

Voor het opstellen van het eerste civiele ontwerp en lay-out van het windpark wordt samengewerkt met Nebest, een ervaren ingenieurs- en adviesbureau. In deze fase wordt een Voorlopig Ontwerp (VO) opgesteld. Dit ontwerp wordt opgesteld op basis van de door ons meegegeven uitgangspunten, zoals: locatie van de windturbines, beschikbaarheid percelen en de uitgangspunten van het uitnodigingskader. Op basis hiervan heeft Nebest een ontwerp opgesteld waarin de beoogde locaties van de opstelplaatsen van de kraan, de ruimte die nodig is voor de giek en de ruimte die nodig is voor opslag zijn ingetekend. Ook de tijdelijke bouwwegen en permanente toegangswegen zijn aangegeven. In een volgende tekening zullen ook de indicatieve kabeltracés en beoogde locatie van het inkoopstation worden weergegeven.

Windturbine locaties De windturbinelocaties zijn bepaald op basis van het VKA en staan in het VO in principe vast. De verdere ontwerpprincipes zijn dus hoofdzakelijk gebaseerd op basis van de coördinaten van de windturbines, beschikbaarheid van percelen en voorkeuren ten aanzien van doorkruising van percelen en watergangen. Tijdelijke bouwwegen en permanente toegangswegen In afbeelding 6 zijn verschillende alternatieven voor de tijdelijke en permanente wegen ingetekend. Ten aanzien van het bepalen van een voorkeurstracé hebben de volgende uitgangspunten een rol gespeeld: • Zo min mogelijk kilometers nieuw aan te leggen wegen i.v.m.

• • •

CO2 en kosten Zo min mogelijk grondeigenaren betrekken die niet met Rijne Energie c.s. (willen) samenwerken Verkavelingspatroon volgen; zo min mogelijk watergangen en kavelgrenzen doorkruisen Minimale bochtstralen voor groot transport en zo min mogelijk keerlussen

Dit heeft geresulteerd in een voorkeurstracé welke is weergegeven in afbeelding 7. We maken zoveel mogelijk gebruik van bestaande wegen zoals de Reijerscop en Heijcopperkade al dan niet met versterking van de wegen waar nodig. We gaan op twee locaties direct vanaf de A12 het projectgebied in, namelijk bij het knooppunt Oudenrijn en bij afslag De Meern. De tijdelijke bouwwegen worden tevens zoveel mogelijk gebruikt als permanente toegangswegen.

Opstelplaatsen kraan en ruimte voor de giek De opstelplaatsen van de kraan zullen een ruimtebeslag kennen van circa 60 bij 40 meter. Ze worden in alle gevallen op dezelfde percelen gesitueerd als de turbinelocaties, en dusdanig zodat de benodigde ruimte voor het opbouwen van de giek ook op dezelfde percelen kan plaatsvinden. Ter indicatie is de tekening ook de ruimte ingetekend voor de tijdelijke opslag van de bladen. Overigens zetten we in op een just-in-time bouwproces, waarbij componenten direct bij levering worden geplaatst.

ENERGIELANDSCHAP RIJNENBURG EN REIJERSCOP

11

Afbeelding 7: Ontwerp bouwwegen, beheerwegen en leidingtracés

12

Locatie inkoopstation en kabels De uiteindelijke locatie van het inkoopstation kan nog wijzigen; er zijn hiervoor meerdere alternatieven welke de komende periode onderzocht zullen worden op haalbaarheid. Op dit moment wordt het inkoopstation gesitueerd op het terrein van Stedin (dit is door Stedin voorgesteld als mogelijkheid). In nevenstaande tekening is het station indicatief weergegeven. Hiernaast zijn de indicatieve kabeltracés ingetekend (blauwe stippellijn). Hierbij zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Kabeltracés volgen zoveel mogelijk de permanente toegangswegen en openbare wegen • Beoogde locatie van het inkoopstation op het perceel van Stedin

Afbeelding 8: Uitwerkig windturbineposities 1 t/m 4 en inkoopstation

ENERGIELANDSCHAP RIJNENBURG EN REIJERSCOP

13

Afbeelding 9: Windturbineposities binnen het landschappelijk raamwerk

14

4

TOT SLOT

Door middel van dit voorontwerp wil Rijne Energie c.s. de locaties voor windturbines indienen bij het college van B&W. Dit is van belang voor de verdere uitwerking van het VKA in een bestemmingsplan en het indienen van een vergunningsaanvraag. We staan op een cruciaal punt: het Voorkeurs Alternatief is klaar om de stap naar een bestemmingsplan te zetten. Wij zouden nu graag doorpakken, u ook?

ENERGIELANDSCHAP RIJNENBURG EN REIJERSCOP

15

DATUM: 30 JUNI 2022 PROJECT: ENERGIELANDSCHAP RIJNENBURG EN REIJERSCOP voorontwerp windturbinelocaties 16