Voorjaarsnota 2022 en Eerste Bestuursrapportage 2022 (juni 2022).docx

Op basis van de huidige prognose voor Jeugd verwachten we dat dit binnen de begroting kan worden opgevangen.

3.4 Maatregelen Corona Nog altijd zijn de gevolgen van de uitbraak van het coronavirus merkbaar in de stad. De ontwikkelingen zijn grillig. Dat vraagt van ons flexibiliteit, maar ook om koersvastheid: na het opvangen van directe effecten van de crisis werken we aan perspectief en herstel. We richten ons op interventies met toekomstperspectief voor de groepen die het hardst worden getroffen door de crisis, op investeringen in de oplossingen voor morgen die bijdragen aan de weg uit de crisis en op het overeind houden en herstel van cruciale voorzieningen. In de Programmabegroting 2021 zijn daarom vier maatregelenpakketten vastgesteld, gericht op noodsteun voor essentiële voorzieningen, bestaanszekerheid en werk voor Utrechters en extra toekomstbestendige investeringen in de grote transities (zorg, werk, wonen, groen, mobiliteit, energie). De pakketten bestaan uit een aantal samenhangende maatregelen en worden bekostigd uit de bestemmingsreserve maatregelen corona. De afgesproken werkwijze rond de pakketten geeft de nodige flexibiliteit in de uitvoering, terwijl de gemeenteraad de vinger aan de pols houdt en uiteindelijk besluit over de onttrekking aan de bestemmingsreserve. In dit hoofdstuk geven wij per pakket de stand van zaken, inhoudelijk en financieel. De uitvoering blijft binnen de beschikbare ruimte in de bestemmingsreserve.

Bij de Tweede Bestuursrapportage 2021 is de reserve aangevuld met een bedrag van 2,051 miljoen euro, in verband met het risico van een toenemend beroep op de bijstand door ondernemers als gevolg van de beëindiging van de Tozo-regeling in het najaar van 2021. Om deze instroom te voorkomen is binnen het pakket werken, opleiden en begeleiden (pakket 3) de maatregel dienstverlening ondernemers geïntensiveerd. Met de uitwerking van motie 2022/M25 wordt deze dienstverlening nog uitgebreid. Gezien de ontwikkeling van het bijstandsbestand en het geheel aan extra dienstverlening kan het budget van 2,051 miljoen euro vrijvallen uit de bestemmingsreserve.

3.4.1 Pakket 1 Essentiële voorzieningen Doel van het pakket Voor een groot deel van de voorzieningen zoals sport, welzijn, cultuur, erfgoed en evenementen geldt dat ze in de 1,5 meterfase van dit jaar deels of zelfs niet konden functioneren. Daarnaast kon er niet of slechts voor een zeer beperkt deel gebruik gemaakt worden van Rijksmiddelen. Veel van deze voorzieningen zijn essentieel voor de sociale samenhang en de leefbaarheid van wijken en buurten. Het is dus belangrijk om ze zoveel mogelijk te behouden, nu en ná de crisis. Vanwege de voorziening én vanwege de werkgelegenheid, inclusief vrijwillige inzet, die ze bieden.

52

Ontwikkelingen in context van het pakket Uit (landelijk) onderzoek en inwonerspeilingen zien we dat de coronacrisis op veel mensen een nadelig effect heeft gehad. Met name mensen in een kwetsbare positie en jongeren hebben geleden onder de lockdown en het wegvallen van activiteiten en ontmoeting. Hierdoor is de eenzaamheid toegenomen, en het ervaren gevoel van welzijn en de gezondheid zijn afgenomen. Nu de beperkende maatregelen zijn afgebouwd kunnen de meeste instellingen die wij ondersteunen vanaf maart weer aan de slag en hun deuren openzetten. De deelnemers aan de welzijns- en sportactiviteiten zijn deels weggevallen, en een deel van de – met name oudere – vrijwilligers heeft opgezegd. Het is dus van belang dat de organisaties weer op kracht komen en met voldoende slagkracht de activiteiten kunnen opstarten. In de culturele sector blijkt dat met name de instellingen door de noodsteun en de mogelijkheden binnen het herstel en innovatiepakket overeind zijn gehouden. Dit onderschrijft het belang van het in 2022 door laten lopen van de maatregelen in het herstel en innovatiepakket. Die richten zich specifiek op groep makers en zzp’ers, ook ná de coronacrisis. Stand van zaken op het pakket De versoepelingen zijn in het eerste deel van 2022 steeds verder uit gefaseerd. De focus is hierdoor verschoven van noodsteun naar sterker en duurzaam uit de crisis komen.

In de Raadsbrief van 7 december 2021 is de Raad geïnformeerd dat de ontvangen Rijksmiddelen ook in 2022 beschikbaar zijn gehouden voor ondersteuning van essentiële voorzieningen. Daarbij hebben wij het afwegingskader voor de inzet van deze middelen aangescherpt op twee onderdelen:  Focus de ondersteuning aan essentiële voorzieningen cultuur, sport en welzijn op sterker uit de crisis komen.  Kleine verbreding van de reikwijdte, zodat in beperkte mate ook andere essentiële voorzieningen zonder winstoogmerk met wie we in 2022 geen subsidierelatie hebben gebruik kunnen maken van de steunregeling. De (zelf beheerde) buurthuizen en verzelfstandigde speeltuinen zijn weer gestart met het ontvangen van mensen om samen activiteiten te ondernemen. De noodsteun die zij voor 2020 en 2021 hebben ontvangen heeft hen door de grootste financiële crisis heen geholpen. Bij veel zelf beheerde welzijnsvoorzieningen waren in het najaar 2021 de financiële reserves tot een minimum geslonken. Conform de raadsbrief van 7 december 2021 is de focus verschoven van noodsteun naar sterker en duurzaam uit de crisis komen. Naast noodsteun aan culturele en erfgoedinstellingen zijn er, zoals gezegd, meerdere regelingen en opdrachten voor makers, zzp’ers, en evenementen in 2022 voortgezet, om op die manier het herstel en de innovatie van de sector verder aan te jagen.

De ontwikkelsubsidie specifiek voor makers en zzp’ers is in de eerste drie maanden van dit jaar 26 keer aangevraagd. Het bereikte resultaat tot nu toe ligt in de lijn van de verwachting. We zien dat organisaties met een winstoogmerk, die een maatschappelijke meerwaarde hebben voor de stad, het moeilijk hebben en soms dreigen om te vallen. Denk aan galerieën, evenementen, culturele- en nachtinstellingen. Voor deze organisaties kan er nog steeds subsidie voor culturele programmering worden aangevraagd. Voor culturele evenementen en activiteiten die voorheen geen subsidie ontvingen, liepen in 2022 de subsidies ‘coronamaatregelen culturele evenementen’ en ‘coronamaatregelen culturele activiteiten op evenementen’ nog door in het eerste halfjaar. Met deze steun wordt een deel van de kosten die een organisator extra moet maken als gevolg van de coronamaatregelen bekostigd. Doel hiervan is de culturele infrastructuur bij evenementen in stand te houden.

53

Sport & welzijn

Stand van zaken per 1 april 2022

Bereik/ resultaat

 

Vijf organisaties 50 sportaanbieders



Cultuur & erfgoed

 

Noodsteun sportaanbieders Sportclubs duurzaam uit de crisis Noodsteun & duurzaam uit de crisis buurthuizen, speeltuinen en scouting Noodsteun culturele en erfgoedinstellingen Herstel & innovatie voor culturele en erfgoedinstellingen, organisatoren en zzp’ers (verlengde regelingen vanuit 2021)

Dertien organisaties en gederfde huurinkomsten buurthuizen Veertien organisaties noodsteun 31 organisaties, makers en zzp’ers Vier evenementen

Voor 2022 is t/m maart een vijfde van de middelen voor sport, welzijn en cultuur ingezet. Voor een klein deel nog ter ondersteuning van instellingen met liquiditeitsproblemen. Voor het grootste deel ook voor de inzet op herstel, om duurzaam uit de crisis te komen. Voor sport en welzijn is t/m maart 2022 een klein deel ingezet. We zijn in nauw contact met de bewonersstichtingen over de lopende exploitatierekening van de zelf beheerde voorzieningen in 2022. De verwachting is dat een enkel initiatief nog aanvullende steun nodig heeft en dit opgevangen kan worden met de resterende middelen. Voor de cultuur en erfgoedinstellingen, de makers en zzp’ers is gezamenlijk 1,3 miljoen euro toegekend. We zetten hiermee de aanvullende Rijksmiddelen voor jeugd, sport, cultuur en dergelijke gericht in, passend bij de doelstelling van de middelen. Op deze wijze kunnen ook andere organisaties met of zonder winstoogmerk en activiteiten voor specifieke (kwetsbare) groepen binnen deze branches worden ondersteund. Voor een gedetailleerde stand van zaken op het gebied van cultuur en sport verwijzen we naar de raadsbrieven Actualisatie Utrechts Herstel & Innovatie pakket Cultuur, Erfgoed, Sport & Welzijn en Utrechtse sportverenigingen in corona-tijd en Aanpassingen Steunpakket Utrechtse sportvoorzieningen.

We volgen de financiële situatie onder culturele instellingen in de stad met het oog op de verwachtingen voor de rest van 2022. De verwachting is dat de behoefte aan noodsteun voor 2022 niet groot zal zijn vanwege het vervallen van de beperkende coronamaatregelen eind maart. Dat betekent niet dat de organisaties uit de storm zijn. De regelingen voor herstel en innovatie zullen ook in de rest van 2022 nodig zijn om aandacht te blijven hebben voor het herstel van programmering en ontwikkeling van organisaties en zzp’ers. In totaal betrof de steun vanuit het Rijk in 2021 7,5 miljoen euro en vanuit de gemeentelijke middelen 0,3 miljoen euro. Van dit totale budget van 7,8 miljoen euro is 3,4 miljoen euro in 2021 gerealiseerd. Er zijn geen gemeentelijke middelen meegenomen naar 2022. Het resterende bedrag van de Rijksmiddelen uit 2021 van 4,4 miljoen euro is aangevuld met een volgende bijdrage vanuit de Decembercirculaire van 1 miljoen euro. Met het opheffen van de coronamaatregelen verwachten wij een onderbesteding van 0,25 miljoen euro op de subsidies voor culturele evenementen en activiteiten. Wij onderzoeken hoe deze middelen op passende wijze kunnen worden ingezet binnen het pakket en zullen u daarover informeren. Het gereserveerde bedrag van 5,4 miljoen euro voor zowel noodsteun als herstel en innovatie is in ieder geval voldoende voor 2022.

Deze inschatting is onder voorbehoud van veranderende omstandigheden en behoefte in de samenleving en/of de sector. Op dit moment verwachten we daarom geen aanspraak te doen op het bedrag van 2,5 miljoen euro, dat nog voor pakket 1 in de bestemmingsreserve maatregelen corona zit. x € 1.000 Begroot bedrag 2022 Realisatie per 1/4 Prognose voor heel 2022 Sport Welzijn

520

16

520

50

0

50

Cultuur & erfgoed

5.431

1.300

5.431

Totaal

6.651

1.316

6.651

54

Beschouwing op effectiviteit van het pakket De middelen uit het maatregelenpakket Essentiële voorzieningen dragen bij aan het ‘in stand houden’ van de voorzieningen/instellingen voor sport, welzijn, cultuur, erfgoed en evenementen. Zonder deze inzet zouden de veertien culturele en erfgoedinstellingen en tien zelf beheerde buurtcentra die een noodsteun-subsidie hebben ontvangen het mogelijk niet hebben overleefd. De instellingen uit deze sectoren redden het niet met alleen economische steunmaatregelen van het Rijk, die vaak niet toegankelijk is voor degene die op vrijwillige basis draaien. De organisaties en makers die een subsidie voor herstel hebben aangevraagd kunnen met deze middelen sneller en gerichter aan de slag om hun weggevallen leden/deelnemers en zzp’ers weer binnen te halen en het activiteitenaanbod weer op te starten. We verwachten in de tweede helft van dit jaar zeker nog een flink aantal instellingen te kunnen ondersteunen met zo’n herstel-subsidie, zeker nu de economische steunmaatregelen van het Rijk aflopen per 1 juli 2022.

3.4.2 Pakket 2 Versterken bestaanszekerheid Doel van het pakket De crisis heeft gevolgen voor de bestaanszekerheid en kansengelijkheid van veel Utrechters. Daarom bevat dit pakket een aantal maatregelen gericht op het bieden van een kansrijke start, het inhalen van vertraging in de Jeugdgezondheidszorg, het opvangen van uitgestelde zorgvragen en extra en nieuwe vragen op het gebied van schulden, zorg en veiligheid. Dit naast de maatregelen uit de andere pakketten en de reguliere programma’s die ook bijdragen aan bestaanszekerheid en kansengelijkheid. De maatregelen zijn gericht op innovatie en transformatie (versneld vernieuwen) en het opvangen van effecten (beroep op steun en zorg). Ontwikkelingen in context van het pakket Met de meeste Utrechters gaat het goed, maar impact van de coronamaatregelen is groot voor sommige inwoners. Ook nu de meeste maatregelen zijn opgeheven is de impact ervan nog aanwezig en de verwachting is dat deze ook de komende periode nog zichtbaar en voelbaar zal zijn. Veel partijen in de stad, waaronder de zorgpartijen, ervaren momenteel veel druk op de personele bezetting door verzuim en quarantaine. Na twee jaar online vergaderen en de recente overgang naar hybride vergaderen is het voor professionals soms lastig elkaar te vinden in de samenwerking.

Verlies van gevoel van verbinding, en elkaar in coronatijd zijn kwijtgeraakt, doordat er geen ruimte was voor het informele. Belangrijk om te blijven inzetten op de samenwerking tussen professionals uit de zorg en de sociale basis, dat doen we onder andere via Versneld vernieuwen. De mentale gezondheid en veerkracht blijft een belangrijk aandachtspunt in de stad. Vooral jongeren/ jongvolwassenen hebben het zwaar. Veel van de ontwikkelingen die in de vorige bestuursrapportage gemeld zijn, zetten door. Naar aanleiding van de situatie in de Oekraïne zijn er veel zorgen over armoede en hoe mensen die het al moeilijk hebben onder de situatie kunnen gaan lijden. Inflatie en de gestegen energieprijs waren al factoren die tot onrust leidden onder groepen bewoners die het financieel (zeer) krap hebben. In tegenstelling tot eerdere verwachtingen is er over de breedte geen toename van schuldenproblematiek of zelfs betalingsachterstanden als gevolg van Corona. Uit CBS data is zelfs gebleken dat de problematische schulden in Utrecht zijn afgenomen. Wel signaleert het CBS landelijk een toename van het aantal ZZP’ers en kleine ondernemers met problematische schulden. Met de beëindiging van de steunmaatregelen en de coulance van debiteuren wordt verwacht dat meer kleine zelfstandigen in de problemen gaan komen. Het BKR meldt dat jongeren vaker betalingsachterstanden hebben.

De toegenomen hulpvragen van jongeren en de ervaringen uit enquêtes onder Tozo-aanvragers onderschrijven dit beeld ook voor Utrecht. Het Nibud meldt op basis van een peiling dat de meeste Nederlanders meer spaargeld hebben dan voor Corona, maar 18% heeft juist minder. Die groep heeft een groter risico op problematische schulden. Meer dan verwacht is er toename van problemen op het gebied van openbare orde en een verhoogd risico op veiligheidsproblematiek, waaronder ondermijning. Dit zette zich voort in 2021. De toename van ondermijnende (drugs)criminaliteit bedreigt de veiligheid in onze stad en de sociale samenhang in kwetsbare wijken. Dit wordt bovendien versterkt door de effecten van corona (economische recessie, stapeling maatschappelijke problematiek en een verhoogd risico dat leegstaand vastgoed in de verkeerde handen komt), waar bovenop onzekerheid leeft over de gevolgen van de situatie in Oekraïne. De opmars

55

van ondermijning gaat gepaard met geweld (afrekeningen, wapengebruik) en hierdoor ontstaan gevaarlijke situaties in de wijken. De coronacrisis heeft ook een katalyserende werking gehad op het al sluimerend maatschappelijk ongenoegen. Ontevredenheid in de samenleving uit zich online en ook via demonstraties buiten op straat. Het aantal demonstraties in Utrecht is de afgelopen jaren fors toegenomen (bijna +200% in drie jaar, van 150 naar 445). Daarnaast neemt het aantal zorgwekkende signalen op het gebied van polarisatie en radicalisering toe. Ook zijn er zorgen over de toename van de aanhang van complottheorieën en rondom de toepassing van antidemocratische middelen bij protesten tegen overheidsbeleid of het oproepen daartoe. We zien binnen activistische groeperingen een radicale onderstroom waaruit extremistische gedragingen kunnen voortkomen. Bij de Voorjaarsnota 2021 is besloten om extra in te zetten op voorkomen toename overlast en (ondermijnende) criminaliteit. De coronacrisis heeft enkele pijnlijke kwetsbaarheden bloot gelegd. De verschillen in de stad worden groter, de bestaande scheidslijnen in de stad worden dieper. Niet iedereen kan voldoende profiteren van de welvaart in de stad, tegelijkertijd is er ook veerkracht in de stad zichtbaar.

Door de Oekraïne crisis verwachten we dat de verschillen tussen Utrechters nog groter worden, de noodzaak om extra te investeren is daardoor nog groter. Stand van zaken op het pakket Omschrijving Stand van zaken Versneld vernieuwen

56

Met incidentele inzet gaan we met Versneld vernieuwen de directe negatieve sociale gevolgen van de corona maatregelen tegen en willen we een structureel effect bereiken op de beweging naar voren. Er is in 2021 4,2 miljoen euro ingezet via de subsidieregeling versneld vernieuwen op het versnellen en versterken van de beweging naar voren. Deze activiteiten zijn gestart in de loop van 2021 en de meeste daarvan lopen door in 2022. De Raad is via een Raadsbrief eerste tranche en Raadsbrief tweede tranche geïnformeerd over de inzet van deze subsidie. Hiermee worden onder andere activiteiten gefinancierd gericht op het tegengaan van eenzaamheid en het versterken van de mentale veerkracht van inwoners, het ondersteunen van gezinnen door vrijwilligers (maatjes), sporten en bewegen, activering, verbeteren van digitale vaardigheden en ondersteuning bij geldvragen en formulieren. Veel van de toegekende activiteiten worden uitgevoerd in samenwerking tussen de aanvrager en partners uit de sociale basis, de basiszorg en/of de aanvullende zorg. In de Raadsbrief begin december 2021 is gerapporteerd over de voortgang van versneld vernieuwen. Daarin is ook de richting aangegeven voor de inzet in 2022. Op basis van de evaluatie van 2021 is besloten om in 2022 de inzet meer focus te geven op basis van de volgende vijf thema’s: 1. Eenzaamheid

Bereik / resultaat Eind maart 2022 ontvangen wij de tussenrapportages van de organisaties die in 2021 subsidie hebben ontvangen uit de eerste tranche. Met behulp van het leertraject van het Verweij Jonker Instituut geven partijen bij deze tussenrapportage inzicht in wie zij bereiken en wat hun inzet voor deze inwoners en het tegengaan van de negatieve effecten van de coronamaatregelen heeft betekend. Verweij Jonker levert in het voorjaar een rapportage met een analyse van deze tussenrapportages. Hierin staan de tot dan toe opgedane inzichten en leerpunten met betrekking tot de opbrengsten van alle activiteiten gezamenlijk, namelijk: in hoeverre dragen de activiteiten overall bij aan de beoogde doelen en ambitie van Versneld Vernieuwen? De Raad wordt hierover nader geïnformeerd in Q2. Over het bereik en de resultaten van de gesubsidieerde activiteiten uit de tweede tranche van 2021 en over de inzet die start in 2022 kunnen wij bij de tweede bestuursrapportage meer informatie geven.

Omschrijving

Stand van zaken Thuis in de wijk voor inwoners met GGZ-problematiek en/of een licht verstandelijke beperking 3. Perspectief voor jongeren/mentale gezondheid 4. Het jonge kind 5. Transformatie jeugd: Omdenken en anders inzetten. Voor inzet op deze thema’s die gezamenlijk met de partners wordt ingevuld is 6,4 miljoen euro beschikbaar. Daarnaast wordt in 2022 1 miljoen euro ingezet op het verkorten van wachtlijsten bij individuele begeleiding, tegelijkertijd met inzet op versnelde transformatie voor de langere termijn. Voor de doorloop van de in 2021 gestarte activiteiten wordt 3 miljoen euro ingezet. Kansrijke start Dit onderdeel bestaat uit: 1. Kansrijke start in de eerste 1000 dagen vanaf de conceptie. 2. Het ontwerpproces kansrijke start van het jonge kind (0-6 jaar) door een laagdrempelige voorziening. 1. De aanpak van kansrijke start voor kinderen in de eerste 1.000 dagen loopt goed. Professionals in de wijk weten elkaar steeds beter te vinden en daardoor kunnen ze eerder, betere zorg en ondersteuning bieden voor (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie. We ondersteunen ouders extra met interventies zoals Kortdurende Video Hometraining (k-VHT), Ouders inc., het eerste 1.000 dagen project van Al Amal Voorzorg 2 en de collectieve aanpak met ouders voor een kansrijke start. Deze interventies zijn nog niet structureel gefinancierd. 2.

In februari organiseerden we een bijeenkomst over kansrijke start om terug te blikken en vooruit te kijken, op basis daarvan herijken we de speerpunten en kijken wat er aanvullend nodig is. De aangekondigde interventies zijn in 2021 in gang gezet. De Coronasanering is per 1 juni gestart. Eind 2021 was de periode van een eerste gesprek tot start schuldregeling teruggebracht van elf naar gemiddeld zes maanden. We streven ernaar om dit nog verder

Bereik / resultaat

2.

Maatregel 2: Kansrijke start jonge kind

Schulden voorkomen en versneld oplossen

Vernieuwen De lessen uit beide wijken koppelen wij zoveel mogelijk aan bestaande ontwikkelingen en initiatieven. Daarnaast overstijgen sommige lessen bestaande aanpakken. De uitkomsten van de beide praktijktesten koppelen wij terug aan de gemeenteraad en gaan hierover graag in gesprek.

Uit de Derde voortgangsrapportage Actieagenda Utrechters schuldenvrij blijkt dat de ingezette koers tot positieve resultaten leidt. De gemiddelde schuldenlast is fors verminderd, veel meer huishoudens worden bereikt met de

57

Omschrijving

voorkomen toename overlast en (ondermijnende) criminaliteit

58

Stand van zaken

Bereik / resultaat

omlaag te brengen. Daarnaast zijn in de tweede helft van vorig jaar 143 saneringskredieten van Utrechtse huishoudens gedeeltelijk kwijtgescholden, waardoor zij tot twaalf maanden eerder schuldenvrij zijn geworden en weer mee kunnen doen in de samenleving. We zetten meer ervaringsdeskundige praktisch ondersteuners in die inwoners helpen om na het driegesprek sneller door te stromen naar een schuldregeling. Een kwartiermaker borgt intussen de rol van vrijwilligers in schuldhulpverleningstrajecten. Het aantal schulddienstverleners bij WenI is uitgebreid en is ingezet om uitkeringsgerechtigden met schulden te benaderen, meer ondersteuning aan jongeren en hun werkgevers te bieden, gedupeerden van de toeslagenaffaire te ondersteunen, de coronasanering te implementeren en de bijbehorende intensievere ondersteuning en ontzorging te bieden, omdat de verwachte groei van aanmeldingen schuldhulpverlening nog is uitgebleven. De capaciteit van Stadsgeldbeheer is ook uitgebreid, zodat de wachttijd verder beperkt wordt. De schuldhulpverlening voor ondernemers wordt op basis van geleverde trajecten gefactureerd. Deze trajecten nemen nog niet substantieel toe. Utrechters die een uitkering aanvragen krijgen nu een Rondkomengesprek aangeboden. In 2021 kregen ruim 500 inwoners een Rondkomengesprek. Per 1 maart bieden we gesprek ook aan aan inwoners die bijzondere bijstand aanvragen.

Het Voorkom Erger Potje wordt stapsgewijs uitgerold over de hele stad. In 2022 moet in elke wijk een potje beschikbaar zijn. Voor een volledig en actueel beeld van de voortgang van de actieagenda, zie: Derde voortgangsrapportage Actieagenda Utrechters schuldenvrij Sinds maart 2020 is de gemeentelijke en regionale crisisorganisatie actief. Dit heeft ook in 2021 significante inzet gevergd, onder meer in het (regionaal) adviseren van de voorzitter van de veiligheidsregio en de burgemeester over openbare orde en handhavingskwesties in relatie tot de coronapandemie. Daarnaast extra

vroegsignalering en met de coronasanering helpen we Utrechters sneller uit de schulden. Bij Stadsgeldbeheer was sprake van een toename van het aantal hulpvragers, dit in tegenstelling tot overige inwoners. Ook landelijk wordt (nog) geen toename gezien van de schuldenproblematiek.

Met de interventies gericht op het voorkomen van overlast en (ondermijnende) criminaliteit zetten we in op het voorkomen van een reëel risico voor de veiligheid en leefbaarheid in de stad. Uitspraken over de effectiviteit zijn niet goed hard te maken.

Omschrijving

Stand van zaken

Bereik / resultaat

juridische advisering via het speciaal ingerichte ‘Juridische Loket’, dat tevens regionaal werkt. We hebben in het kader van Corona in de openbare ruimte meer gebruik gemaakt van communicatiemiddelen zoals bebording en tekstkarren in de parken en bij diverse demonstraties.

In de integrale aanpak van overlastsituaties, zoals bij het Lucasbolwerk en Utrecht Centraal Station, wordt naast handhaving en toezicht ook ingezet op zorg- en hulptrajecten (verslaafden, dak- en thuislozen, uitgeprocedeerde asielzoekers/ongedocumenteerden) via onder meer persoonsgerichte aanpak. Zo zijn in maart 2022 bij het Lucasbolwerk ongeveer 40 personen bekend bij overlastsituaties, van wie tien personen in een persoonsgerichte aanpak zijn betrokken.

Via persoonsgerichte aanpak (PGA) wordt extra ingezet bij met name jeugd, jongvolwassenen en personen met een hoog risico om het hoofd te bieden aan de toegenomen stapeling van psychische, sociale en economische problemen bij deze kwetsbare groepen; een reëel risico voor de veiligheid en leefbaarheid in de stad. Ook op het gebied van persoonsgerichte aanpak radicalisering is extra ingezet. Er zijn hiervoor tijdelijk meer PGA-experts geworven, ook omdat het door Corona lastiger was om mensen te bereiken. Om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan, is de informatiepositie van de gemeente verstevigd. Met wijkberichten en lesbrieven na acties tegen criminelen en een ‘SMS-bombardement’, is verder ingezet op bewustwording en meldingsbereidheid van criminele activiteiten en jeugdproblematiek in de wijk. Om de weerbaarheid bij jongeren te vergroten is extra geld aangewend voor voorlichting en hulp, zoals de afgeronde pilot onderwijsprogramma Kapot Sterk (bouwen aan weerbaarheid tegen de invloed van drugscriminaliteit). Bepaalde activiteiten konden nog geen doorgang vinden vanwege geldende coronamaatregelen, zoals trainingen aan ouders/opvoeders om probleemjongeren in criminaliteit te herkennen en te helpen.

De Taskforce Corona ziet de toename van de openbare orde problematiek in relatie tot corona effecten (met name bij ondermijning en voor polarisatie en radicalisering kwetsbare personen) als een verhoogd risico waar offensieve maatregelen voor nodig zijn. In de voorjaarsnota zijn extra steunmaatregelen opgenomen voor uitbreiding capaciteit Bibob onderzoekers en expertise hoog risicopersonen

In de afgelopen twee jaar was er een toename van het antiinstitutiesentiment. We zagen ook een verbreding van de dreiging van gewelddadig jihadisme naar linksen rechtsextremisme. In 2021 zijn 45 casussen radicalisering besproken in het casusoverleg radicalisering ten opzichte van 40 het jaar daarvoor. Ook zijn in 2021 80 signalen van radicalisering onderzocht. De extra casusregisseur radicalisering komt bovenop de twee casusregisseurs radicalisering, zorgt voor een betere verdeling van de al bestaande en nieuwe casuïstiek en biedt ruimte voor specialisatie op de verschillende vormen van extremisme. Hierdoor is de effectiviteit en efficiëntie van de aanpak verbeterd en minder kwetsbaar geworden. Met de uitbreiding van de capaciteit van Bibob onderzoekers hebben we meer inzet gepleegd op het voorkomen van het faciliteren van strafbare feiten door ons als overheid. We hebben hierbij meer aandacht gehad voor aanvragen voor horecavergunningen, specifiek in het kader van overnames bij horecagelegenheden. We zien daarbij in het eerste kwartaal van dit jaar een lichte stijging ten opzichte van dezelfde periode vorige. Daarnaast zien we ook een toename als het gaat om

59

Omschrijving

Stand van zaken

Bereik / resultaat

(polarisatie/ radicalisering). De tijdelijke FTE zijn in juni (middelen beschikbaar gesteld) geworven en worden nu ingezet.

vastgoedtransacties waar extra aandacht voor nodig is.

Begroot bedrag 2022 10.400

x € 1.000 Prognose voor heel 2022 10.400

Kansrijke start jonge kind

1.000

509

Schulden voorkomen en versneld oplossen

2.110

2.110

650

650

14.160

13.669

Omschrijving Versneld vernieuwen

Voorkomen toename overlast en (ondermijnende criminaliteit Totaal

Beschouwing op effectiviteit van het pakket De effectiviteit van de maatregelen is niet eenvoudig te meten en hard te maken, vanwege de uitzonderlijke situatie en het gebrek aan vergelijkingsmateriaal of omdat interventies zijn gericht op het voorkomen van een reëel risico voor de veiligheid en leefbaarheid van de stad. We zien echter wel in de diverse onderdelen van dit pakket dat meer informatie beschikbaar komt over de impact van de inzet en de leerpunten. Van een groot aantal onderdelen loopt de uitvoering en besteding in 2022 door. Ten aanzien van versneld vernieuwen ontvangen wij eind maart 2022 de tussenrapportages van de organisaties die in 2021 subsidie hebben ontvangen uit de eerste tranche. Met behulp van het leertraject van het Verweij Jonker Instituut geven partijen bij deze tussenrapportage inzicht in wie zij bereiken en wat hun inzet voor deze inwoners en het tegengaan van de negatieve effecten van de coronamaatregelen heeft betekend. Verweij Jonker levert in het voorjaar een rapportage met een analyse van deze tussenrapportages. Hierin staan de tot dan toe opgedane inzichten en leerpunten met betrekking tot de opbrengsten van alle activiteiten gezamenlijk, namelijk: in hoeverre dragen de activiteiten overall bij aan de beoogde doelen en ambitie van Versneld Vernieuwen? De Raad wordt hierover nader geïnformeerd in Q2.

Over het bereik en de resultaten van de gesubsidieerde activiteiten uit de tweede tranche van 2021 en over de inzet die start in 2022 kunnen wij bij de tweede bestuursrapportage meer informatie geven. Ook worden kansen benut om transformaties te versnellen en te vernieuwen, bijvoorbeeld met de inzet van de Krijtclub. De komende maanden meten we de effectiviteit, kwaliteit en impact van de twee praktijktesten. Daarnaast verzamelt de Krijtclub ook de lessen over de manier van samenwerken in een ontwerpproces. Een deel van de activiteiten in dit pakket is gericht op het voorkomen van schulden. We zien dat de gemiddelde schuldenlast bij start schuldregeling fors is gedaald, wat er op duidt dat we er eerder bij zijn. Daarnaast lukt het om veel vaker een hulpaanbod doen in het kader van vroegsignalering, maar we kunnen op dit moment niet beoordelen of dat ook leidt tot minder schuldenproblematiek op de lange termijn. We hebben de maatregelen voorgelegd aan de Focusgroep van de actieagenda, bestaande uit partners in de stad, ervaringsdeskundigen, gemeentelijke beleidsadviseurs, een werkgever, een wetenschappen en een deurwaarder. Zij zijn enthousiast over de gekozen aanpak om het coronaleed te verzachten voor Utrechters.

Met name genoemd zijn de intensivering van de vroegsignalering, de uitbreiding van het aantal praktisch ondersteuners, de Coronasanering en de extra aandacht voor ondernemers. De Armoedecoalitie is enthousiast over de Utrechtse schuldenaanpak maar waarschuwt voor het aflopen van de extra incidentele middelen per 2023. Deze coalitie pleit voor voortzetting.

60

Met de interventies gericht op het voorkomen van overlast en (ondermijnende) criminaliteit zetten we in op het voorkomen van een reëel risico voor de veiligheid en leefbaarheid in de stad. Uitspraken over de effectiviteit zijn niet goed hard te maken. In de integrale aanpak van overlastsituaties, zoals bij het Lucasbolwerk en Utrecht Centraal Station, wordt naast handhaving en toezicht ook ingezet op zorg- en hulptrajecten (verslaafden, dak- en thuislozen, uitgeprocedeerde asielzoekers/ongedocumenteerden) via onder meer persoonsgerichte aanpak. Zo zijn in maart 2022 bij het Lucasbolwerk ongeveer 40 personen bekend bij overlastsituaties, van wie tien personen in een persoonsgerichte aanpak zijn betrokken. In de afgelopen twee jaar was er een toename van het anti-institutiesentiment. We zagen ook een verbreding van de dreiging van gewelddadig jihadisme naar links- en rechtsextremisme. In 2021 zijn 45 casussen radicalisering besproken in het casusoverleg radicalisering ten opzichte van 40 het jaar daarvoor. Ook zijn in 2021 80 signalen van radicalisering onderzocht. De extra casusregisseur radicalisering komt bovenop de twee casusregisseurs radicalisering, zorgt voor een betere verdeling van de al bestaande en nieuwe casuïstiek en biedt ruimte voor specialisatie op de verschillende vormen van extremisme.

Hierdoor is de effectiviteit en efficiëntie van de aanpak verbeterd en minder kwetsbaar geworden. Met de uitbreiding van de capaciteit van Bibob onderzoekers hebben we meer inzet gepleegd op het voorkomen van het faciliteren van strafbare feiten door ons als overheid. We hebben hierbij meer aandacht gehad voor aanvragen voor horecavergunningen, specifiek in het kader van overnames bij horecagelegenheden. We zien daarbij in het eerste kwartaal van dit jaar een lichte stijging ten opzichte van dezelfde periode vorige. Daarnaast zien we ook een toename als het gaat om vastgoedtransacties waar extra aandacht voor nodig is.

3.4.3 Pakket 3 Werken, Opleiden en Begeleiden Doel van het pakket Met dit pakket helpen we werkzoekenden snel weer aan het werk en willen we de negatieve economische effecten van de pandemie zoveel mogelijk dempen. We begeleiden mensen in de overstap en omscholing naar een toekomstbestendige baan in de bouw, ICT, zorg of het onderwijs. We ondersteunen (kwetsbare) jongeren bij het vinden van stages en leerwerkplekken. Ook investeren we in vitale winkelgebieden en in Utrechts innovatief MKB dat voor werkgelegenheid zorgt. Het maatregelenpakket bestaat uit een samenhangende mix van bewezen effectieve instrumenten die we opschalen, nieuwe en geïntensiveerde samenwerkingen en veelbelovende pilotprojecten. Ontwikkelingen in context van het pakket De coronamaatregelen zijn op het moment van dit schrijven nagenoeg geheel verdwenen. De samenleving is weer open. De ondernemers kunnen weer ondernemen. Toch zijn de effecten nog voelbaar bij de getroffen bedrijven. Zo blijkt uit de kleinbedrijfindex dat in het vierde kwartaal van vorig jaar (nadat de eerste drie kwartalen ook al niet rooskleurig waren):  18% van de ondernemers van een kleinbedrijf betaalt zichzelf uit onder bijstandsniveau  Bijna 40% zit onder minimum inkomen INretail schat dat de gemiddelde schuld 0,115 miljoen euro bedraagt voor schoenenwinkels en 0,091 miljoen euro voor kledingwinkels.

Zelfstandigen zijn historisch hard geraakt tijdens de coronacrisis. Ook daling in de gewerkte uren is fors groter dan tijdens financiële crisis 2008 - 2013. De instroom in de werkloosheid en bijstand is gelukkig laag gebleven. In de belangrijke toekomstbestendige sectoren - ICT, zorg, onderwijs en bouw & energietransitie was en is er een krapte op de arbeidsmarkt. Het aantal faillissementen was begin 2022 nog historisch laag. Dit kwam mede door de extra steunmaatregelen. Deze zijn per 1 april 2022 gestopt. Vanaf diezelfde datum moeten ondernemers hun belastingschulden moeten weer terugbetalen, want dan stoppen de Rijksregelingen en het bijzonder uitstel van de belastingdienst. Dit terwijl de toekomst door de oorlog in de Oekraïne onzeker is. Prijzen stijgen snel, vooral die van energie en brandstof. Het consumentenvertrouwen is op het laagste niveau in 20 jaar.

61

Stand van zaken op het pakket Omschrijving Stand van zaken

Bereik / resultaat

Regionale Ontwikkelmaat schappij Utrecht

De investering in de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (ROM) ligt op schema. Met de regionale ROM-aandeelhouders is een inspanning verricht om de investering op te doen tellen tot 16 miljoen euro om gebruik te kunnen maken van de maximale cofinanciering (16 miljoen euro) van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Het fondskapitaal kan vanaf 2022 ingezet worden door de ROM om te investeren in regionale ondernemingen die passen binnen de kaders. De ROM investeert tussen 0,250 miljoen euro en 2,5 miljoen euro per bedrijf. Gemiddeld zal dat uitkomen op ongeveer 1-1,5 miljoen euro per bedrijf, is de verwachting. Dan kunnen dus 20-30 bedrijven geholpen worden. Aangezien het fonds revolveert, komen deze gelden weer terug en kunnen dan opnieuw 20-30 bedrijven geholpen worden. Daarmee blijft het aanbod van toekomstbestendige banen op peil.

Proactief herontwikkelen en verbeteren werklocaties

Op 24 februari 2022 is de raad geïnformeerd over de intentieovereenkomst tussen de gemeente Utrecht en de OMU. Hiermee kan de komende vier jaar worden geïnvesteerd in het verbeteren van werklocaties en intensiveren van de werkgelegenheid.

De eerste herontwikkelingsprojecten zijn gereed om in te investeren. Verwachting is dat de werkgelegenheid op deze plekken uiteindelijk verdubbelt. Net als de proactief herontwikkeling van werklocaties zijn de effecten hiervan vaak indirect en pas na een paar jaar zichtbaar.

Herhuisvesten bedrijven

Er is één FTE extra capaciteit ingezet voor herontwikkeling van werklocaties en het aantrekken van bedrijven hiervoor.

Versterken vitale hoofdstructuur retail

Er is 0,4 miljoen euro geïnvesteerd in het programma Morgen Mooier Maken, om de oplopende leegstand in de binnenstad tegen te gaan. Daarnaast is voor 0,6 miljoen euro een subsidieregeling opgesteld om enerzijds retail die niet op een goede plek zitten te helpen te verhuizen naar de hoofdstructuur retail en anderzijds om de structuur van winkelcentra te versterken.

Na het openstellen van de subsidieregeling voor versterken van de vijf specifieke winkelgebieden, is er inmiddels aan drie winkelgebieden subsidie verstrekt. Van de andere gebieden wordt nog een aanvraag verwacht. Daarnaast is gebleken dat door ondernemers gewenste acties in de open ruimte niet via subsidies kunnen worden bekostigd. Hiervoor wordt bekeken of dit op een andere manier van inzet van middelen wel kan worden gedaan.

Aanpak leegstand binnenstad

In 2021 is de gemeente Utrecht in samenwerking met externe partners uit vastgoed en ondernemers gestart met de aanpak om leegstand in de binnenstad tegen te gaan. Deze aanpak is geformaliseerd in een samenwerkingsplan Morgen Mooier Maken (MMM). Kern van het plan is om winkelstraten met structurele leegstand actief met nieuw programma te voorzien en aantrekkelijk en vitaal te houden voor bezoekers en nieuwe ondernemers. Een transformatie van een aantal winkelstraten naar straten met winkels en nieuwe functies en voorzieningen.

Resultaten: 20 initiatieven en activiteiten zijn in de focusstraten gerealiseerd; leegstand afgenomen van 40 naar 25 panden; meerder nieuwe ondernemers waaronder drie met financiële ondersteuning vanuit de gemeente Utrecht.

62

Voor 2022 zijn er plannen voor aanpak transformatie naar wonen boven winkels voor ongeveer 80 eenheden. De subsidieregeling is begin 2022 aangepast zodat deze beter aansluit op behoefte mogelijke initiatiefnemers in de stad.

Omschrijving

Stand van zaken

Bereik / resultaat

Versterken toekomstbeste ndig werken via marktgroepen

Via de nieuw opgezette subsidieregeling “Stimuleren initiatieven toekomstbestendige werkgelegenheid” ondersteunden we marktpartijen en intermediairs om inwoners die willen en kunnen om te scholen naar werk in de ICT, onderwijs, gezondheid of bouw, techniek & energietransitie.

Zo hebben we de volgende projecten ondersteund:  De Utrecht Tech Community  Tech Grounds  Het ICT Career Centre Utrecht (ICCU)  Beroepentuin  Voucherregeling "De techniek samen de crisis door" We hebben partners in de zorg geholpen met het oprichten van het Regionaal Talent en Transferpunt (RTTP). Ook in 2022 worden deze initiatieven voortgezet en (eventueel) versterkt. Daarnaast bestaat er mogelijkheid voor nieuwe initiatieven.

Voucherregelin gen voor omscholing

De voucherregeling is in september 2021 open gesteld. De belangstelling was aanvankelijk groot.

Het gebruik van de voucherregeling blijft nog achter. Er wordt een campagne gestart om het bereik te vergroten. Het streven is een volledige benutting van de regeling.

Stimuleringsre geling stageen leerwerkplekken

Om de oplopende stagetekorten in het mbo aan te pakken is gewerkt aan een actieplan stagetekorten samen met Mbo-instellingen, werkgevers en SBB. Met dit actieplan is een online platform stagekansutrecht.nl gelanceerd en is de subsidieregeling voor begeleiding van Mbo stagiairs opengesteld.

Op dit moment zijn in totaal 158 extra stageplekken (onder voorbehoud van de werving die in sommige gevallen nog loopt) gerealiseerd): 20 in de evenementensector, 65 in de zorgsector, 72 in de bouw/techniek/maaksector en 1 in de gastvrijheidssector. De aanpak en subsidieregeling wordt in 2022 gecontinueerd.

Aanpak kwetsbare jongeren

Het bedrag wordt grotendeels ingezet voor de uitvoering van het benaderen, in beeld brengen en begeleiden van jongeren. Voor deze taken zijn vierenhalf extra RMC-medewerkers aangesteld. Een klein deel wordt gebruikt voor verantwoording en projectleiding.

Met de focus aanpak worden jongeren op het moment van uitstroom begeleid, verbonden aan de juiste partijen rondom een jongere en gemonitord. In 2021 zijn er 162 jongeren gesproken in het kader van deze uitstroom. Sinds 2022 is deze aanpak ook uitgebreid naar de verschillende mboinstellingen.

Ondernemer Centraal

De aanpak Ondernemer Centraal is in september 2021 opgestart – allereerst om de instroom vanuit de TOZO in de Bijzondere bijstand te voorkomen, daarna om alle getroffen ondernemer met maatwerk te helpen. In 2021 zijn 2.299 ondernemers persoonlijk gesproken waarvan 1.758 adviezen zijn gegeven voor vervolgdienst-verlening. 528 Utrechters zijn anno nu in traject.

Door versterking van de aanpak Ondernemer Centraal naar aanleiding van de invulling van motie M25/2022 helpen we – naast de bestaande aanpak ondernemers om administratief de zaken op orde te brengen. Met een aanvullend gesprek wordt de ondernemer vervolgens maatwerk geboden met een sluitend advies. Daarbij wordt ook de mogelijkheid geboden om – indien nodig – met schuldeisers te onderhandelen voor (tijdelijke) uitstel van betaling.

Begeleiden

We continueren de digitale zelfservicedienstverlening Hallo Werk aan zelfredzame burgers. We werken dit jaar aan het borgen van deze

Het aantal succesvolle matches groeit evenals het aantal werkgevers dat is aangesloten op dit digitale platform.

63

Omschrijving

Stand van zaken

Bereik / resultaat

dienstverlening in onze reguliere dienstverlening. Uitzendbureaus: Deze maatregel hangt samen met de ontwikkeling van het bijstandsbestand. Deze ontwikkelt zich dermate gunstig dat deze maatregel niet nodig is.

De samenwerking met de uitzendbureaus in de reguliere dienstverlening wordt gecontinueerd. Het huidige contract met de uitzendbureaus loopt tot september 2022. In de nieuwe aanbesteding hebben we aandacht voor toekomstbestendig werk, het maken van een sectorswitch en om- en bijscholen

Formatie voor begeleiding: Deze maatregel hangt samen met de ontwikkeling van het bijstandsbestand. Gezien de gunstige ontwikkeling is er geen extra formatie nodig om de instroom in de bijstand als gevolg van de coronacrisis op te vangen De samenwerking met de uitzendbureaus in de reguliere dienstverlening wordt gecontinueerd. Het huidige contract met de uitzendbureaus loopt tot september 2022. In de nieuwe aanbesteding hebben we aandacht voor toekomstbestendig werk, het maken van een sectorswitch en om- en bijscholen

WERKEN 1. 2. 3. 4. 5.

Investeren in ROM Proactief herontwikkelen en verbeteren van werklocaties Herhuisvesten bedrijven Vitale hoofdstructuur Retail Aanpak leegstand Binnenstad

OPLEIDEN 1A. Versterken toekomstbestendige werken via marktgroepen 1B. Utrecht Leert! 2. Voucherregeling 3. Stimuleringsregeling Stages en Leerwerkplekken 4. Aanpak kwetsbare jongeren BEGELEIDEN 1. 2. 3. 4. 5.

Digitale dienstverlening Uitzendbureaus en sectorswitch Formatie voor begeleiding Programmamanager toeleiden naar werk Dienstverlening ondernemers (exclusief motie 2022/M25)

MOTIE 2022/M13 1.

Kosteloos leidinggevenden bijschrijven op de horecavergunning

TOTAAL

64

Restant 2021

Begroot 2022

x € 1.000 Prognose 2022

10 250

10 320

20 570

42 747 -185

100 130 500

142 692 500

Restant 2021

Begroot 2022

Prognose 2022

65

1.500

1.565

0 464 444 90

0 500 500 300

150 964 944 390

Restant 2021

Begroot 2022

Prognose 2022

181 625 845 -125 829*

100 625 1.203 0 0

175 0 0 155 3.270

Restant 2021

Begroot 2022

Prognose 2022

0

0

250

Restant 2021

Begroot 2022

Prognose 2022

4.282

5.788

9.787

*Dit restant 2021 is inclusief de impuls re-integratie van 1,095 miljoen euro uit de decembercirculaire gemeentefonds 2020. In de resultaatbestemming Jaarstukken 2021 stellen we voor dit te storten in de bestemmingsreserve maatregelen corona. Dit budget maakt onderdeel uit van de dekking van deze maatregel. Het restant 2021 is het nog niet benutte deel van het oorspronkelijk begrote budget voor 2021. Dit zit deels al in de bestemmingsreserve maatregelen corona (het verschil tussen het begrote bedrag 2021 en de in de Tweede Bestuursrapportage 2021 opgenomen prognose). Daarnaast stellen we in de resultaatsbestemming Jaarstukken 2021 voor het restantbudget van de maatregelen terug te storten in deze reserve (het verschil tussen de in de Tweede Bestuursrapportage 2021 opgenomen prognose en de daadwerkelijke realisatie 2021). Het totaal beschikbare budget van 10,070 miljoen euro (restant 2021 plus begroot 2022) is op dit moment hoger dan de prognose van 9,787 miljoen euro. In de Tweede Bestuursrapportage 2021 constateerden we dat de 2,051 miljoen euro voor het aanvullend pakket re-integratie dubbelde met het maatregelenpakket 3. Het budget is daarom gestort in de bestemmingsreserve maatregelen corona. Wel is deze reservering toen nog gekoppeld aan het risico dat gepaard ging met de beëindiging van de Tozo-regeling in het najaar van 2021.

Belangrijkste maatregel om deze instroom te voorkomen is de maatregel dienstverlening ondernemers. Met de uitwerking van motie 2022/M25 wordt deze dienstverlening uitgebreid. Gezien de ontwikkeling van het bijstandsbestand en het geheel aan extra dienstverlening is het budget van 2,051 miljoen euro niet meer nodig. Beschouwing op effectiviteit van het pakket De meeste maatregelen van het maatregelenpakket Werken, Opleiden en Begeleiden zijn vlak voor of net na de zomer 2021 geactiveerd. De laatste maatregel – de samenwerking met de Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht – is in het eerste kwartaal van 2022 geformaliseerd. Door het steeds opnieuw invoeren van steunmaatregelen én de extra vraag naar personeel in de zorg (zoals bij de GGD) is de stijging van de werkloosheid en instroom in de bijstand lager dan verwacht. De omvang van het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering is inmiddels lager dan voor de coronacrisis. Het maatregelenpakket (ondernemers centraal, digitale dienstverlening) heeft hier ook aan bijgedragen. Nu de steunmaatregelen van de overheid zijn afgeschaft, leningen en achterstallige belastingen uiteindelijk wel betaald moeten worden én door de effecten van de oorlog in de Oekraïne, is de verwachtingen dat er een inhaaleffect van faillissementen komt. Met name de oorlog in Oekraïne geeft voor de macro-voorspellingen nog veel onzekerheden.

Net als in het begin van de coronapandemie is er momenteel sprake van fundamentele onzekerheid die van buiten de economie afkomstig is. Volgens de prognoses van het CPB behoort een recessie in 2022 en 2023 tot de mogelijkheden. Met het maatregelenpakket 3 Werken, Opleiden en Begeleiden zijn we klaar om de gevolgen van een dergelijke recessie op te vangen. Gelijktijdig dragen we via de omscholingsregelingen bij aan het oplossen van de krapte op de arbeidsmarkt in de belangrijke toekomstbestendige sectoren ICT, onderwijs, zorg en bouw & energietransitie.

3.4.4 Pakket 4 Investeren met maatschappelijk rendement Doel van het pakket In dit pakket zien we Corona als een kans om de belangrijkste transities te versnellen: energie, klimaat, groen, mobiliteit, economie en wonen. Dat doen we door het stimuleren van de (lokale) economie en (duurzame) werkgelegenheid; een duurzaam herstel dat bijdraagt aan noodzakelijke aanpassingen op gebied van klimaat, energie, groener en gezonder maken van de stad; het versnellen en betaalbaar maken van woningbouwprojecten voor alle doelgroepen en mobiliteitsoplossingen die woningbouw en werkgelegenheid mogelijk maken. In de uitvoering sluiten we aan op bestaande processen en projecten: het Meerjaren Perspectief Ruimte (MPR) met daarbinnen het Meerjaren Groenprogramma (MGP) en Meerjarenprogramma Bereikbaarheid (MPB).

65

Ontwikkelingen in context van het pakket Gezonde leefomgeving Bijna driekwart van de bewoners waardeert het groen in de buurt meer sinds het begin van de coronacrisis (bewonerspanel – juli ‘21). In 2020 en ook in 2021 nam het gebruik van de openbare ruimte en parken toe. Mensen ontmoetten elkaar vaker in de buitenruimte en het wandelen (bij voorkeur in een groene omgeving) is onverminderd populair. Die druk heeft effect op de kwaliteit voor beleving en ontspanning, op de biodiversiteit en de recreatieve en beweegmogelijkheden. Het aantal meldingen over de openbare ruimte is nog altijd hoog. Dit vraagt om blijvende inzet op groen en openbare ruimte. Mobiliteitstransitie Tijdens de coronacrisis werkte het overgrote deel van de mensen die dat konden, thuis. Of we ook teruggaan naar het ‘oude normaal’ is nog zeer de vraag. Vier op de vijf Utrechters is van plan ook in de toekomst vaker thuis te werken dan voorheen (Bewonerspanel – juli ’21). Met de afbouw van coronamaatregelen herstelt het OV-gebruik wel langzaam. Het gebruik van de fiets beweegt weer richting de niveaus van voor corona. Dit herstel kunnen we versterken door te zorgen voor een passende (fiets-)infrastructuur. Duurzame bouwproductie/duurzame groei In 2021 zijn ongeveer 2.900 woningen in aanbouw genomen. Dat is vergelijkbaar met de jaren daarvoor.

We houden de ontwikkeling rond ‘mixed-use’ projecten scherp in de gaten, omdat met name winkelvastgoed op dit moment minder aantrekkelijk is de markt. Hoewel de bevolkingsgroei door corona minder groot is dan voorheen, blijft de druk op de woningmarkt – huur en koop - hoog. Het blijft belangrijk om de woningproductie op peil te houden en voldoende woningbouw mogelijk te maken op korte, middellange en lange termijn. De opgave ‘thuis voor iedereen’ is urgenter geworden door de verdubbeling van de taakstelling van de huisvesting van statushouders en de vluchtelingen uit Oekraïne. Het aantal reguliere mutaties in de sociale voorraad is vorig jaar (waarschijnlijk als gevolg van corona) lager, dat maakt het aantal vrijkomende woningen beperkter Omdat mensen door corona meer thuis zijn, is er meer aandacht voor woningkwaliteit en energiebesparing. We zien op basis van de aanvragen in het eerste kwartaal van 2022 een grote vraag bij particulieren naar verduurzaming van de woning. Stand van zaken op het pakket Gezonde leefomgeving Voor de projecten ‘gezonde leefomgeving’ geldt dat ze allemaal in voorbereiding zijn genomen en de ontwerpen en/of uitvoering opgestart zijn. Een aantal (deel)projecten is inmiddels uitgevoerd zoals in Maarschalkerweerd (Lunettenpark), Rivierenwijk en in Noordwest. In het plantseizoen (voor- en najaar) in 2022 gaan meer deelprojecten in uitvoering.

1e tranche Omschrijving Openbare ruimte Bernadottelaan

Groene lint Overvecht Rotsoord

Maarschalkerweerd Lunettenpark

66

Stand van zaken

Bereik / resultaat

Voorbereiding gestart, werkzaamheden/onderzoeken ondergrond uitvoeren, eerste participatieronde afgerond. Uitvoering deelprojecten is gestart. Fase 2C (Ravenoord) is heringericht en vergroend. De voorbereidingen voor fase 2A Heuveloord en fase 2B Rotsoord zijn gestart. Een deel van de werkzaamheden in het achterland van Lunet I is al uitgevoerd.

Besluitvorming en start aanbesteding in 2022, aanpassen kabels en leidingen in 2022, Uitvoering/aanleg 2023. Uitvoering ontwerp Heuveloord en deel Rotsoord najaar 2022 – midden 2023. In de komende maanden van 2022 wordt het IPvE fase 1 afgerond en zullen aanvullende werkzaamheden in het gebied plaatsvinden.

2e tranche Omschrijving Vergroenen Rivierenwijk en omgeving Vergroening Noordwest

Maarschalkerweerd overige twee parken

Herinrichting Enecoterrein (2022)

Stand van zaken

Bereik / resultaat

Uitvoering deelprojecten is gestart zoals bijvoorbeeld de vergroening van het Maasplein. Uitvoering deelprojecten is gestart zoals bijvoorbeeld de vergroening van het Grootmeesterplein. Voorbereiding is gestart.

Uitvoering loopt door.

We hebben samen met de ondernemers in Werkspoorkwartier gewerkt aan een inrichtingsplan voor het park. Echter de onderhandelingen met Eneco inzake de ingebruikgeving van de gronden stuit op bezwaren. We zijn nog volop in gesprek zowel bestuurlijk als ambtelijk.

Het beschikbaar budget van 1,5 miljoen euro zal in 2022 en 2023 worden besteed aan de het Kromme oeverpark en de Sportcampus. Voor de voorgenomen herinrichting van Maarschalkerweerd Noord worden nu plannen gemaakt. De plankosten 2022 worden ten laste van dit coronapakket gebracht. Het restant wordt ingezet voor de eerste werkzaamheden in de sportcampus (vergroenen, toevoegen van sport- en spelaanleidingen) en “quick wins” in het gebied. Mochten we hier onverhoopt niet uit komen, dan leggen wij een alternatief voorstel voor ter integrale afweging. Hierbij betrekken we andere kansen in het Werkspoorkwartier en elders in de stad.

Mobiliteitstransitie Voor de naar voren gehaalde mobiliteitstrajecten geldt dat de voorbereiding van bijna alle projecten is gestart. Door de druk op de organisatie zien vertraging in de ontwerpfase van de projecten, hierdoor zien we ook de start van de uitvoering in veel gevallen verschuiven naar 2023. Omschrijving

Stand van zaken

Bereik / resultaat (wanneer uitvoering verwacht?)

Jutfaseweg naar 30 kilometer / fietsstraat

Start realisatie begin 2023.

Verkeer Bernadottelaan e.o.

IPvE/FO is vastgesteld, voorlopig ontwerp wordt uitgewerkt. Ontwerp wordt uitgewerkt.

Verkeersveiligheid Donaudreef

IPvE/FO wordt uitgewerkt.

Start realisatie medio 2023.

Verkeersveiligheid Amazonedreef

Start realisatie 2023.

Alternatieve route door Rijnsweerd (Platolaan) Mytylbrug plus aansluitingen

Het voorlopig ontwerp wordt verder uitgewerkt. Voorlopig ontwerp wordt uitgewerkt. IPvE/FO wordt uitgewerkt.

Archimedeslaan

IPvE/FO wordt uitgewerkt.

Start realisatie 2023.

Knip Catharijnesingel

IPvE/FO wordt uitgewerkt.

Start realisatie 2023.

Snelfietsroutes naar Woerden

Voorbereiding afgerond, uitvoering start medio 2022. Definitief ontwerp wordt uitgewerkt, uitvoering start medio 2022. (Gefaseerde) uitvoering is gestart.

Wordt in 2022 opgeleverd.

Snelfietsroutes naar Veenendaal

Fietsstraat Mereveldseweg

Start realisatie 2023.

Start realisatie begin 2023. Start realisatie 2025.

Wordt in 2022 opgeleverd.

Wordt medio 2022 opgeleverd.

67

Omschrijving

Stand van zaken

Bereik / resultaat (wanneer uitvoering verwacht?)

Koningsweg Oost

Moet nog opgestart worden.

Fietsonderdoorgang Lombokplein

Voorlopig Ontwerp is gereed.

Voor het project Koningsweg Oost was onvoldoende capaciteit. We verwachten hier in de loop van dit jaar mee te starten. Start realisatie 2024.

Duurzame bouwproductie/duurzame groei Omschrijving A.

Versnelling/voortgang lopende productie

B.

Toevoegen planvoorraad bouwproductie en voorzieningen

(T)huis voor iedereen

68

Stand van zaken

Bereik / resultaat

Gestart. Het verbeterde werkproces van initiatief tot ingebruikname dat aansluit bij de omgevingswet, zal komend jaar (vooruitlopend op inwerkingtreding omgevingswet) worden geïmplementeerd. Daarnaast zijn ervaringen (pilot) opgedaan met andere manieren van werken door bijvoorbeeld de initiatiefnemer zelf de bouwenveloppe te laten schrijven. Gestart. Om ook de bouwproductie op de middellange en langere termijn in stand te houden, nemen wij als gemeente meer regie met ontwikkelstrategieën, (omgevings)visies en uitwerkingsstudies om te onderzoeken wat de mogelijkheden en kansen van een locatie zijn.

Voorstel verbetering werkproces initiatief tot ingebruikname wordt in 2022 geïmplementeerd.

Programma loopt. (T)huis voor iedereen is gericht op verruimen aanbod en versnelde processen/realisatiekracht voor voldoende huisvesting kwetsbare doelgroepen (De aandachtsgroepen met huisvestingsvoorrang zijn statushouders, uitstromers uit maatschappelijke opvang en beschermd wonen, jongeren in kwetsbare positie, citydeal en urgenten). De mismatch vraag-

Pilot UPP2 wordt in zomer 2022 geëvalueerd.

Onderzoek mogelijkheden. rangeerterrein Cartesiusdriehoek is gestart, vervolg ontwikkelstrategie Maarschalkerweerd, participatie omgevingsprogramma Overvecht, participatie studie voor bos en zon Ockhuizen, visie Werkspoorkwartier vastgesteld, onderzoek uitbreiding sport bij Welgelegen loopt. Over deze verschillende uitwerkingsstudies, visies en onderzoeken is de Raad in individuele brieven geïnformeerd. De taskforce versneld tijdelijk wonen toevoegen heeft besluitvorming over locaties BEFU-terrein en Pagelaan voor tijdelijk wonen. De uitvoering van de realisatie wordt voorbereid. De 2e en 3e tranche van locaties en panden zijn in voorbereiding van besluitvorming. Er is een monitor waarin maandelijks de aantallen gehuisveste aandachtsgroepen worden gerapporteerd en afgezet

Omschrijving

Verduurzaming woningvoorraad

Overvecht Noord aardgasvrij (2022)

Stand van zaken

Bereik / resultaat

aanbod is nog onverminderd groot (recent: vluchtelingen Oekraïne zoeken opvangplek/woonplek). Versnelling wordt gemaakt door de Taskforce versneld tijdelijk wonen toevoegen, aan de hand van viersporen aanpak. Doel is: sneller, meer en in gemengde woonvorm. (T)huis voor ouderen heeft een vastgesteld Actieplan die samen met partners is opgesteld om aan de groeiende behoefte aan passende woonvormen plus benodigde voorzieningen te voldoen en om doorstroming te stimuleren. In 2021 zijn iets minder duurzaamheidsleningen verstrekt dan het jaar ervoor (107 in plaats van 131). We zien dat het in 2022 hard aantrekt met alleen al 47 aanvragen in het eerst kwartaal dit jaar.

tegen de taakstelling en contingentaantallen.

Programma opzet loopt. Er zijn onderzoeken uitgevoerd naar haalbaarheid en betaalbaarheid van een aardgasvrije oplossing van woningen en bedrijven in Overvecht Noord. De uitkomsten worden verwerkt in een Wijkuitvoeringsplan dat eind 2022 aan de raad wordt voorgelegd waarmee de raad de beschikbare financiële middelen kan toewijzen.

De kopgroep (T)huis voor ouderen heeft gezamenlijk in maart 2022 de intentieovereenkomst getekend, dat hoort bij het actieplan. Tevens zijn de eerste pilotprojecten in uitvoering.

Het revolverend fonds duurzaamheidsleningen voor Utrechtse woningeigenaren bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) is in 2021 aangevuld met 2 miljoen euro. Vanuit het coronamaatregelenpakket wordt in 2022 en 2023 de jaarlijkse kosten namelijk de rentekosten van het uitgezette kapitaal en beheerkosten SVN gedekt. Na akkoord vanuit de raad op het Wijkuitvoeringsplan kan in 2023 gestart worden met de uitvoering om de eerste woningen aardgasvrij te maken met inzet van de gemeentelijke financiële middelen en PAW rijksmiddelen.

In 2022 is onderzoek/pilot naar elektrisch koken, en woningen aan de vechtdijk afgerond. Gesprekken met Eneco lopen Onderzoeken naar oplossing Antoniuskwartier en bedrijven zijn naar verwachting eind Q2 2022 afgerond.

69

In het financiële overzicht zijn alleen de projecten opgenomen, waarvoor in de begroting van het pakket nieuw geld beschikbaar is gesteld. Investeringsprojecten die binnen bestaande programma’s naar voren zijn gehaald worden in de betreffende programma-rapportages verantwoord. Dit zijn met name de projecten onder het kopje Mobiliteitstransitie. Voor een aantal projecten geldt, dat het beschikbare bedrag uit de bestemmingsreserve coronamaatregelen aanvullend is op een eerder toegekend budget. In die gevallen wordt eerst het bestaande budget besteed, voordat een beroep wordt gedaan op de reserve.

begroot bedrag 2022

1e tranche Gezonde leefomgeving Openbare ruimte Bernadottelaan Groene lint Overvecht Rotsoord Maarschalkerweerd Lunettenpark Duurzame bouwproductie/duurzame groei Aanjagen productie (T)huis voor iedereen Verduurz. woningvoorraad Overvecht Noord aardgasvrij *

saldo nog onttrekking beschikbaar reserve 2022 (inclusief niet onttrokken in 2021)

x€ 1.000 onttrekking reserve 2023

350 50 1.450 700

350 50 600 700

0 0 850 0

1.500 300 40 3.750

1.500 300 80 3.750

1500 300 40 0

0 0 40 3750

Totaal 1e tranche

5.590

8.180

3.540

4.640

2e tranche Gezonde leefomgeving Vergroenen Rivierenwijk en omgeving. Vergroening Noordwest Maarschalkerweerd overige twee parken Herinrichting Enecoterrein (2022)

600 150 1.350 2.000

600 500 1.350 2.000

600 500 675 0

0 0 675 2000