Verslag openbare vergadering commissie S&R 23 september 2021
Tekst van het document
Verslag openbare ochtendvergadering commissie Stad & Ruimte 5
Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag
23 september 2021 Raadzaal, stadhuis mw. I.B. Koren (Notuleerservice Nederland)
10
De voorzitter, dhr. J. Wijmenga, de wethouder, dhr. K. Diepeveen, de leden, dhr. R. van der Zweth (PvdA), dhr. H. Essabiri (DENK), dhr. G-J. te Hoonte (VVD), dhr. R. van der Graaf (ChristenUnie), dhr. S. Nagtegaal (PVV), dhr. T. Schipper (SP), dhr. M. Koning (D66), mw. E. Oosters (Student&Starter), mw. A. Sasbrink (PvdD), mw. J. Zwinkels (CDA), mw. F. de Koning (GroenLinks), dhr. C. Bos (Stadsbelang Utrecht), de commissiegriffier, dhr. F. de Kok.
15
Afwezigen
Aanwezigen
Er zijn geen afwezigen gemeld.
Verslag openbare vergadering commissie Stad & Ruimte 20
1. Opening en mededelingen ............................................................................................................1 2. Vaststellen agenda en inventarisatie te bespreken agendapunten...............................................1 3. Verslagen ......................................................................................................................................1 4. Merwedekanaalzone .....................................................................................................................2
1. Opening en mededelingen
De voorzitter opent de vergadering om 10.00 uur en heet iedereen van harte welkom. 25
2. Vaststellen agenda en inventarisatie te bespreken agendapunten De voorzitter concludeert dat de agenda is vastgesteld.
3. Verslagen
30
- Het conceptverslag van de openbare commissie Stad en Ruimte van 2 september 2021 - Het conceptverslag van de openbare commissie Stad en Ruimte van 9 september 2021 De voorzitter constateert dat er een aantal wijzigingen voor het verslag van 2 september zijn binnengekomen.
35
De heer Nagtegaal (PVV) merkt op dat hij op pagina 13 in het verslag van 2 september een fout in het verslag heeft geconstateerd. Hij zou gesproken hebben over ‘130-kilometer per uur wegen’, het gaat echter om ’30-kilometer per uur wegen’. Pagina 1 van 50
De voorzitter concludeert dat de verslagen met inachtneming van de wijzigingen zijn vastgesteld.
5
De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat hij op basis van een wijziging informatie heeft opgevraagd. De informatie is alleen naar hem gestuurd. Kan de wethouder toezeggen dat de opgevraagde informatie breed gedeeld zal worden in de commissie? Wethouder Diepeveen antwoordt dat de informatie die de heer Te Hoonte heeft opgevraagd, breed gedeeld zal worden in de commissie. De informatie heeft betrekking op het rapport van Goudappel waar in de raadsbrief van 17 september naar wordt verwezen.
10
4. Merwedekanaalzone
De voorzitter constateert dat de tweede termijn besproken zal worden. De commissie heeft nog een aantal stukken ontvangen zoals de raadsbrief van afgelopen vrijdag. Verder is er gisteren een mail gestuurd door de griffie over de verwachting van de voorzitter van het debat.
15
20
De heer Van der Zweth (PvdA) geeft aan dat hij de heer Işik vervangt. De heer Nagtegaal (PVV) merkt op dat het plan een droom, een wens is maar niet realistisch. Het aantal woningen en de grootte van de wijk zijn gestoeld op het zogenaamde hoogwaardige openbaar vervoer. De investeringen in het openbaar vervoer komen er alleen niet. Wat gaat het college doen als het hoogwaardige openbaar vervoer niet doorgaat? Wordt dan het aantal woningen afgeschaald en wordt de wijk dan meer autovriendelijk gemaakt? De heer Te Hoonte (VVD) vraagt wat de PVV wil met betrekking tot openbaar vervoer.
25
30
35
40
45
50
55
De heer Nagtegaal (PVV) zegt dat de PVV wil dat het openbaar vervoer in Merwede in handen komt van de gemeente. Verder is de PVV tegen alle nieuwe bruggen. De financiële middelen kunnen worden gebruikt om de bestaande bruggen op te waarderen. De heer Te Hoonte (VVD) zegt dat de VVD voor woningbouw is in de Merwedekanaalzone. Dit dient alleen wel op een goede manier te gebeuren. De VVD heeft geconstateerd dat er breed draagvlak is in de raad om het aantal bruggen te verminderen. De brug naar de Waalstraat heeft het meeste draagvlak in de raad, de bruggen in deelgebieden 4 en 5 kunnen op minder draagvlak rekenen en de brug in deelgebied 6 heeft het minste draagvlak. Kan de wethouder een compromis voorstellen door bijvoorbeeld de brug in deelgebied 6 te schrappen en de brug in deelgebied 4 afhankelijk te maken van de ontwikkeling van de Nicolaas Beetstunnel? Wat de VVD betreft verdwijnt ook de zuidelijke brug uit deelgebied 5 definitief uit de plannen. De fractie betreurt het dat de wethouder hieromtrent niet met een compromis is gekomen. Een compromis voor de brug uit deelgebied 5 had kunnen zijn, dat deze afhankelijk gemaakt zou worden van de realisatie van de roeibaan in Rijnenburg en van verkeersmetingen rond de Socratesbrug. Kan de wethouder dit alsnog toezeggen? Als er geen toezeggingen komen, dan zullen er amendementen volgen.
Voorts is er breed draagvlak in de raad voor het behouden van het roeien en andere activiteiten op het water. De VVD wil graag het convenant met de roeiers kunnen lezen, zien en beoordelen en ziet daar ook graag een handtekening van het college onder voordat de besluitvorming wordt ingegaan. De partij ziet in het convenant graag staan dat het einddoel is, een roeibaan in Rijnenburg. Vervolgens vraagt de VVD-fractie of het college rekening wil houden met de serieuze vraag vanuit de raad over woningdichtheden, de woningoppervlakten en de gevolgen hiervan. De wethouder had ook hieromtrent met een compromis kunnen komen door toe te zeggen dat fase twee pas start na eerst opnieuw het gesprek in de buurt en de raad over de wenselijkheid daarvan te voeren. Op dat moment zou ook meer zicht moeten zijn op de ontwikkelingen van de Jaarbeurs en de impact dat die hebben op het mobiliteitssysteem. Daarnaast zijn dan ook de effecten van mobiliteitsmaatregelen in Merwede zelf bekend en is bekend of het gelukt is om iets van mobiliteitshub in Papendorp te realiseren. De raad kan dan nog keuzes maken. Is de wethouder bereid om een dergelijke toezegging alsnog te doen? Mevrouw Sasbrink (PvdD) heeft een vraag over de fasering. De PvdD denkt dat eerst fase een geëvalueerd moet worden en dat de gemeente zich niet afhankelijk moet maken van fase twee.
Wat is het gevolg als fase twee niet wordt gedaan? Pagina 2 van 50
5
10
15
20
25
30
35
De heer Te Hoonte (VVD) antwoordt dat de wethouder eerder heeft aangegeven dat in financieel opzicht de gevolgen voor de gemeente heel beperkt zijn als fase twee niet doorgaat en dat het risico hieromtrent is afgedekt. Hij vervolgt zijn bijdrage. Zou het niet handiger zijn om nu een omgevingsvisie vast te stellen voor alleen deelgebied 4 en 5 fase een? Voor deelgebied 6 kan er dan ook een aparte omgevingsvisie komen als helder is wat daar wordt gewild. Deze kan dan gecombineerd worden met de A12-zone. Graag een toezegging. Dan het parkeren. Hier is een extra notitie over gekomen. De VVD-fractie wil geen betaald parkeren in Kanaleneiland. Zou het niet beter zijn om ook met een compromis te komen voor de nieuwe parkeerring? Deze kan dan verkleind worden. De fractie geeft aan de aannames rondom het betaald parkeren niet te vertrouwen. De adviseur komt uit op 1648 parkeerplekken voor 4250 woningen en dit is dan inclusief de P+R en inclusief het parkeren voor de voorzieningen. Dit komt niet overeen met een parkeernorm van 0,3, dit komt overeen met een parkeernorm van 0,1. De fractie vraagt of het echt realistisch is om 1648 parkeerplekken te maken voor 4250 woningen en ongeveer 100.000m2 aan maatschappelijke en commerciële voorzieningen. De fractie vindt van niet. Verder geeft de VVD aan niet tevreden te zijn over de beantwoording met betrekking tot Mobach en de WKO-vraag.
Er zal hiervoor respectievelijk een motie en een amendement volgen. Tot slot constateert de VVD dat het college in een tunnel zit zonder goed ontvangst. Het college hoort wat de oppositie zegt maar kiest er bewust voor om daar niets mee te doen. Mevrouw De Koning (GroenLinks) zegt dat GroenLinks enthousiast is over het plan waardoor er veel woningen bij komen in de stad. De partij had alleen veel zorgen over de oppervlakte van de betaalbare koop. Het leek erop dat er ruimte was om de woningen heel klein te maken. In de brief van afgelopen vrijdag staat, dat er een bodem wordt gelegd zodat de oppervlakte niet kleiner kan worden dan 45m2. GroenLinks is blij dat dit is gelukt en is hier tevreden over. Mevrouw Zwinkels (CDA) zegt verbaasd te zijn over het feit dat GroenLinks tevreden is met deze grens. Een woning van 45 m2 is klein en er dient voorkomen te worden dat er straks alleen dit formaat studio’s komen. Mevrouw De Koning (GroenLinks) denkt dat een appartement van 45m2 voor een alleenstaande prima is. Dit blijkt ook uit het actieplan midden huur. Zij verwacht alleen wel dat het gemiddelde aantal vierkante meter per woning hoger zal liggen. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt hoe GroenLinks hier tevreden mee kan zijn.
Is het niet verstandig om ook een gemiddeld aantal vierkante meter voor een woning vast te leggen? Mevrouw De Koning (GroenLinks) verwijst voor haar antwoord deels naar de geheime stukken. Verder is het uiteraard belangrijk dat afspraken worden verankerd.
40
45
50
55
60
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of er ook twee personen zouden moeten kunnen wonen op 45m2. Mevrouw De Koning (GroenLinks) zegt dat de 45m2 een bodem is en dat de intentie is om groter en variaties te bouwen. Dit blijkt ook uit de rest van de stukken. De heer Nagtegaal (PVV) begrijpt niet dat GroenLinks blij is met 45m2. Mevrouw De Koning (GroenLinks) denkt dat een enorme stap vooruit wordt gedaan in de wooncrisis die erop dit moment is. Zij merkt op dat niet alle woningen 45m2 worden en dat het goed is dat er woningen voor alleenstaanden komen. De heer Te Hoonte (VVD) zegt dat het goed is dat er een ondergrens wordt gelegd. Hij wijst erop dat nu wordt afgesproken dat een woning van 45m2 tot 344.500 euro mag kosten. Dit betekent 7655 euro per vierkante bruto vloeroppervlak en dit is een absoluut record in Utrecht. Daarbij kwam de wethouder binnen een week terug van de ontwikkelaars met de mededeling dat een en ander was gelukt. Wordt de commissie dan niet een beetje in de maling genomen? Mevrouw De Koning (GroenLinks) denkt dat het belangrijk is om een ondergrens vast te stellen zodat de woningen in een veranderde situatie niet nog kleiner kunnen worden. Pagina 3 van 50
De heer Te Hoonte (VVD) merkt op dat als dezelfde vierkante meterprijs voor een woning van 100m2 wordt gehanteerd, dat die woning dan minimaal 765.000 euro kost. GroenLinks vindt dit dus goed beleid. 5
10
15
20
Mevrouw De Koning (GroenLinks) herhaalt dat een ondergrens in de markt wordt gelegd. De heer Te Hoonte (VVD) vindt dat GroenLinks een betaalbare woning verwart met een betaalbare vierkante meter. Dit zijn geen betaalbare vierkante meters. Is dit plan niet gewoon te intensief waardoor de woningen te klein worden? Mevrouw De Koning (GroenLinks) herhaalt dat er ook grotere woningen in het plan zitten. De heer Van der Zweth (PvdA) schrikt van het vertrouwen dat GroenLinks heeft in datgene wat de marktpartijen zeggen te gaan realiseren. Is het niet juist in de Merwedekanaalzone dat geleerd is dat hierop niet vertrouwd kan worden? En moeten er niet ook afspraken gemaakt worden over de grotere woningen? Mevrouw De Koning (GroenLinks) merkt op dat er woningnood is en dat er lang is onderhandeld over het plan. Zij roept op de woningen te gaan bouwen. De heer Schipper (SP) ondersteunt de oproep van de heer Van der Zweth. Er mag gekeken worden of er nog meer in zit. Vindt GroenLinks dat dit het ultieme resultaat is dat behaald kan worden?
25
Mevrouw De Koning (GroenLinks) denkt dat al veel bereikt is en dat er niet meer in zit. Zij vraagt de wethouder of nog verder kan worden gegaan.
30
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) constateert dat er nu een gemiddelde vierkante meterprijs is van 22 euro voor huur. Voor de vrije sector ligt de gemiddelde prijs rond de 18, 19 euro per vierkante meter. Hij constateert dat GroenLinks ervoor pleit om betaalbare koop duurder te maken dan de vrije sector.
35
Mevrouw De Koning (GroenLinks) merkt op dat erin dit plan 25% aan woningen komt voor de midden categorie. 15% wordt midden huur. Dit zijn woningen van gemiddeld 60 m2 voor een huurprijs onder de 1000 euro. GroenLinks is hier blij mee. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) begrijpt dat GroenLinks blij is met betaalbare huurwoningen van 22 euro per vierkante meter.
40
45
50
55
60
Mevrouw De Koning (GroenLinks) merkt op dat het in deze woningmarkt heel lastig is om een woning van gemiddeld 60 m2 onder de 1000 euro te vinden. Zij vervolgt haar bijdrage met de inkomenseisen voor midden huur. De inkomenseisen worden verlaagd van 48 maal de maandhuur als jaarinkomen naar 42 maal. Dit is winst maar het streven van GroenLinks is, 36 maal de maandhuur als jaarinkomen. Graag de toezegging dat bij de evaluatie van het actieplan Midden huur goed gekeken wordt naar een haalbare en goede norm en dat als die er komt, dat die dan van toepassing wordt verklaard in Merwede. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt of 42 maal de maandhuur van 1000 euro uitkomt op een midden huurinkomen volgens GroenLinks. Mevrouw De Koning (GroenLinks) antwoordt dat GroenLinks pleit voor het omlaag brengen van de inkomenseisen. De heer Te Hoonte (VVD) vraagt of de wethouder van GroenLinks terug moet gaan om er 36 maal van te maken. Mevrouw De Koning (GroenLinks) antwoordt dat GroenLinks blij is met de verlaging naar 42 maal de maandhuur en dat de fractie daar nu mee instemt. Er dient alleen gekeken te worden of nog verder omlaag kan worden gegaan. Pagina 4 van 50
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) zegt blij te zijn met het gerealiseerde resultaat. Het is alleen niet het definitieve ideale eindbeeld dat GroenLinks nastreeft. Stadsbelang Utrecht steunt initiatieven uit de raad zoals van de PvdA om het plan echt goed te maken. 5
10
15
20
Mevrouw De Koning (GroenLinks) vindt het jammer dat het breder perspectief uit het oog wordt verloren. Er komt een wijk met 10.000 woningen waarvan 55% betaalbaar wordt. De heer Te Hoonte (VVD) vindt dat als GroenLinks het grotere plaatje in de gaten wil houden, dat die partij het college dient aan te spreken op hoe omgegaan wordt met opdrachten van de raad. Mevrouw De Koning (GroenLinks) zegt bereid te zijn om samen te kijken of bijvoorbeeld voor de bruggen in deelgebied 6 een amendement opgesteld kan worden. Zij vervolgt haar bijdrage. Het opbouwen van een gemeenschap dient centraal te staan. Hier zou een plan over komen maar het lijkt de GroenLinks-fractie belangrijk om een en ander in een motie te verankeren. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt wat de inhoud wordt van de motie. Mevrouw De Koning (GroenLinks) wil met de motie vastleggen dat het bouwen van een gemeenschap belangrijk is en dat daaromtrent een verantwoordelijkheid ligt bij de eigenaren in het gebied. Het is de bedoeling om de uitgesproken ambitie vast te leggen. Mevrouw Zwinkels (CDA) denkt dat het bouwen van een gemeenschap van mensen zelf moet komen. Er dient wel ruimte geboden te worden voor ontmoeting.
25
30
35
Mevrouw De Koning (GroenLinks) voelt mee met hetgeen mevrouw Zwinkels zegt. GroenLinks wil alleen dat eigenaren gestimuleerd worden om bij te dragen. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat in dit gebied een grote omloopsnelheid zal zijn. Dit is niet bevorderlijk voor de gemeenschapszin. Mevrouw De Koning (GroenLinks) merkt op dat er verschillende soorten woningen komen. Zij denkt niet dat Merwede een buurt wordt waarin veel passanten terechtkomen. Dan de lagere parkeertarieven. De parkeertarieven voor gehandicapten met een laag inkomen moeten omlaag. In de brief van afgelopen vrijdag staat dat het college hiervoor plannen wil uitwerken. Wat GroenLinks betreft wordt nu, bij het aannemen van dit plan, al vastgelegd dat de parkeertarieven voor gehandicapten met een laag inkomen worden verlaagd. De heer Schipper (SP) vraagt wat voor GroenLinks een acceptabel lager tarief is.
40
Mevrouw De Koning (GroenLinks) antwoordt nu geen tarief te willen noemen.
45
Mevrouw Zwinkels (CDA) denkt dat mensen die afhankelijk zijn van de auto en in een sociale huurwoning wonen, dat die hun auto in het gebied kwijt moeten kunnen tegen een tarief dat vergelijkbaar is met tarieven op andere plekken in de stad. Misschien moet hier toch een soort vergunningsstelsel worden ingevoerd. Mevrouw De Koning (GroenLinks) denkt ook dat erin het gebied een betaalbare parkeerplek moet zijn voor gehandicapten met een laag inkomen.
50
55
60
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of GroenLinks ook vindt dat verder gekeken moet worden dan alleen naar mensen met een handicap. Mensen met een bepaald beroep kunnen ook afhankelijk zijn van hun auto. Mevrouw De Koning (GroenLinks) denkt dat bekeken kan worden of naar gedifferentieerde parkeertarieven kan worden gegaan. De heer Te Hoonte (VVD) stelt voor dat mensen die aangewezen zijn op parkeren in een van de parkeergarages in de Merwedekanaalzone, daar nooit meer voor betalen dan iemand moet betalen voor een abonnement in een van de P+R’s. Pagina 5 van 50
Mevrouw De Koning (GroenLinks) zegt dat dit een nieuw voorstel is en dat zij daar even over na gaat denken. 5
De heer Te Hoonte (VVD) merkt op dat er ook bezoekers zijn, die niet de overbrugging van de P+R naar Merwedekanaalzone per bus of tram makkelijk kunnen maken.
10
Mevrouw De Koning (GroenLinks) merkt op dat de tarieven die nu worden gevraagd, een compensatie zijn voor de kosten die worden gemaakt. Deze kosten sluiten aan bij wat nu ook voor parkeergarages wordt gevraagd. Wie het kan betalen, kan een bijdrage leveren. Voor mensen met een laag inkomen dient gedifferentieerd te worden. Zij vervolgt haar bijdrage met de bruggen in deelgebied 6. GroenLinks heeft eerder aangegeven nog niet overtuigd te zijn van de noodzaak van al de bruggen. De fractie zal komen met een amendement of een amendement van een ander steunen.
15
De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of de brug in deelgebied 6 niet gewoon geschrapt moet worden.
20
Mevrouw De Koning (GroenLinks) denkt dat daar nu nog geen besluit over genomen moet worden. Zij stelt voor uit de omgevingsvisie weg te halen dat nu al een besluit genomen wordt over de bruggen uit deelgebied 6. Er kan aangeven worden waar nader onderzoek naar gedaan moet worden. De bruggen uit deelgebieden 4 en 5 kunnen wat GroenLinks betreft op deze manier in het voorstel blijven staan.
25
30
35
40
45
50
55
60
De heer Schipper (SP) zegt dat de SP-fractie aansluit bij hetgeen de VVD heeft gezegd over de bruggen. Verder ziet de fractie het voorstel van GroenLinks tegemoet. Over parkeren is veel gezegd. Merwede dient een woonwijk voor iedereen te worden maar hoe kan het dan dat 200 euro per maand wordt gevraagd voor een parkeerplek in een garage? Dit is niet te begrijpen. Wat ook niet te begrijpen is, is dat dit eerst in een geheime notitie stond en nu in een openbare brief. Graag reactie van de wethouder. De SP wil de afspraken over de vierkante metergrens en de parkeertarieven uit het geheime deel halen omdat deze zaken inmiddels niet meer geheim zijn. Dan de afspraken met de roeiers. Als de brug uit deelgebied 6 weg wordt gehaald, dan wordt daar al een heel eind aan tegemoet gekomen maar de fractie wil graag weten welke kant het nu precies opgaat. De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat de PvdA grote bezwaren heeft bij hoe het plan eruitziet en bij hoe het voortraject eruit heeft gezien. De partij heeft er ook moeite mee dat er vrijwel geen ruimte wordt gegeven in de beantwoording en de brief. De plannen gaan uit van 10.000 woningen. Dit zijn er teveel maar het college houdt onverkort vast aan deze ambitie. Dit zal dan ook de leefbaarheid in de wijk en omliggende wijken onder druk zetten.
De fractie roept het college op om te stoppen met het zoeken naar een plek voor 3500 extra woningen. Mevrouw Zwinkels (CDA) zegt dat het CDA net als de PvdA vindt, dat het aantal woningen moet worden verlaagd. Het CDA heeft hierbij voorgesteld een aantal woningen te verschuiven naar deelgebied 6. Hoe kijkt de PvdA hiernaar? De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat het de PvdA gaat om de uiteindelijke totale verdichting. De PvdA houdt vast aan 6000/6500 woningen. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of de PvdA ook nader onderzoek zou willen doen naar het laten landen van woningen in deelgebied 6. De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat de PvdA openstaat voor goede suggesties. De partij vindt alleen wel dat er teveel woningen komen. Hij vervolgt zijn bijdrage. Het college houdt ook vast aan de vele bruggen. Deze zijn alleen niet nodig en zetten de leefbaarheid onder druk in de wijken eromheen. De fractie houdt vast aan een brug en daarnaast dienen de bruggen die er al zijn, te worden versterkt. Er zullen voorstellen volgen. De brug uit deelgebied 6 dient in ieder geval uit het plan te worden gehaald. Verder heeft de PvdA een groot punt gemaakt van de betaalbaarheid van de woningen. De partij vraagt aan de wethouder wat er is geleerd en wat erin de toekomst anders gedaan gaat worden. Afsluitend een paar kleine punten. Over de vierkante metergrens is al genoeg gezegd.
Verder is het fijn dat er een lagere inkomenseis is gekomen voor Pagina 6 van 50
middel dure woningen, al is er nog steeds een flinke inkomenseis. Voorts gaat de fractie kijken of iets gedaan kan worden met Koopgarant. Tot slot de exploitatieduur. Kunnen de studentenwoningen gerealiseerd worden zonder einddatum? 5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
Mevrouw Zwinkels (CDA) zegt dat de CDA-fractie blij is met de moeite die wordt gestoken in de beeldkwaliteit van het plan, de samenhang van het gebied en de buurtgerichtheid. Daarnaast zijn er ook punten die de partij graag anders ziet. Allereerst ziet de fractie graag meer sport- en speelvoorzieningen voor jongeren in het gebied. Hier zal een voorstel voor volgen. Met betrekking tot de bruggen kan de fractie aansluiten bij voorstellen die gaan komen over deelgebied 6. Daarnaast wil het CDA ook specifiek kijken naar de Heycopbrug. De partij is er niet van overtuigd dat deze noodzakelijk is. Er komt een voorstel om deze brug uit het plan te halen. Het hiermee bespaarde bedrag dient gestoken te worden in betaalbaar wonen in het middensegment. Ten aanzien van de oppervlakten zal ook een voorstel komen voor gemiddelde aantallen vierkante meters. Dan het instructiebad. Dit wordt bij voorkeur gerealiseerd. In de brief staat alleen dat het geen gemeenschappelijk zwembad gaat worden. Het CDA zou dat graag wel willen. Hier komt dan ook een voorstel voor. Vervolgens de vergroening van Rivierenwijk. Er wordt telkens gezegd dat die technisch bezien niet kan. Wat kunnen de inwoners van Rivierenwijk verwachten? Tot slot is de fractie benieuwd naar het voorstel met betrekking tot Mobach.
De heer Nagtegaal (PVV) zegt dat de PVV-fractie overweegt een amendement in te dienen voor het uit het plan halen van de brug bij de Waalstraat. Zou het CDA hier voor of tegen stemmen? Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat erin de eerste termijn is uitgesproken dat het begrijpelijk is dat er een brug moet komen en dan is de brug bij de Waalstraat juist de meest kansrijke. Zij weet dus niet of het CDA het voorstel van de PVV zal steunen. Zij vervolgt haar bijdrage met het onderwerp windklimaat. Bij hoogbouw bestaat het risico op een onprettig windklimaat. De fractie heeft een discrepantie ontdekt tussen het stedenbouwkundig plan en de omgevingsvisie. Het CDA wil dat eraan de omgevingsvisie wordt vastgehouden waarin staat dat er geen plek gecreëerd moet worden waarbij de normen worden overschreden. Ten aanzien van de roeiers merkt het CDA op, dat er goede afspraken moeten zijn voordat een raadsbesluit wordt genomen. Met betrekking tot ouderenhuisvesting heeft de fractie eerder gevraagd of mogelijk samengewerkt kan worden met Habion. Zij is toen verwezen naar een geheime bijlage maar deze heeft zij niet kunnen vinden. Kan de wethouder aangeven waar die gevonden kan worden? Mevrouw Oosters (Student&Starter) zegt dat de fractie al veel verbeteringen ziet ten opzichte van de eerste plannen. Complimenten hiervoor. Er is echter nog veel om te verbeteren.
Het college gaat aan de slag met de participatie van toekomstige gebruikers voor het mobiliteitsbedrijf. Kan daarbij gekeken worden naar voorbeelden zoals het Jaarbeurspleingebouw of jongerenpotje voor corona? De heer Te Hoonte (VVD) vraagt welke aanpassingen volgens Student&Starter gedaan zijn sinds de eerste termijn. Mevrouw Oosters (Student&Starter) noemt de participatie van toekomstige gebruikers bij het mobiliteitsbedrijf; het loket voor tijdelijke (culturele) voorzieningen; het convenant met de roeiers; de roeivriendelijke bruggen; het gesprek met Vidius en ontwikkelaars over studentenhuisvesting; de minimale vierkante metereis voor betaalbare koop; de lagere inkomenseis voor midden huur; de lagere tarieven voor parkeergarages voor mindervalide bewoners; en sociale huur. De heer Te Hoonte (VVD) constateert dat dit toezeggingen zijn waarbij de wethouder heeft gezegd met mensen te gaan praten. De enige concrete aanpassing gaat over de ondergrens. Mevrouw Oosters (Student&Starter) zegt van mening te verschillen en dat zij op toezeggingen die nog minder hard zijn, zal terugkomen. Zij vervolgt haar bijdrage. Met betrekking tot de inkomenseis merkt Student&Starter op, dat 42 maal de maandhuur nog steeds te hoog is. De partij gaat liever naar 36 maal de maandhuur. Verder is de partij benieuwd naar de concrete invulling voor het loket voor de tijdelijke voorzieningen.
Zoekt het college de culturele makers en het nachtoverleg op om hierover mee te denken? Vervolgens blijft de hoeveelheid bruggen een heikel punt. Beide bruggen uit deelgebied 6 dienen te worden geschrapt en hetzelfde geldt voor de brug in deelgebied 4. De partij is benieuwd naar de voorstellen en vindt de suggestie van Pagina 7 van 50
5
mevrouw Zwinkels interessant. Voorts dient er een redelijk alternatief te worden geboden voor de verenigingen, de roeiers en waterscouts. De fractie vindt het fijn dat er gesprekken worden gevoerd met de roeiers en zij hoopt dat er volgende week een mooi convenant ligt. Tot slot het onderwerp studentenhuisvesting. Onzelfstandige studentenwoningen zijn nu door een verkeerde prikkel in het beleid, geen sociale huurwoningen. Deze kunnen daardoor niet worden gerealiseerd. Student&Starter wil dat de eenheden onzelfstandig worden of een onzelfstandig karakter krijgen. Daarnaast is de combinatie van de tijdelijke contracten met de leeftijdsgrens ingewikkeld. Kan er meer flexibiliteit worden betracht?
10
De heer Nagtegaal (PVV) vraagt of Student&Starter het ermee is dat starters eigenlijk geen ruimte krijgen in de Merwedekanaalzone.
15
20
Mevrouw Oosters (Student&Starter) merkt op dat er juist voor een- en tweepersoonshuishoudens een enorm tekort is aan woningen. In de Merwedekanaalzone wordt hieraan tegemoetgekomen. De heer Nagtegaal (PVV) vraagt of het voor Student&Starter een voorwaarde is, dat er ook grotere woningen komen voor grotere huishoudens. Mevrouw Oosters (Student&Starter) denkt dat de samenleving verandert en dat er een andere vraag ontstaat naar openbare en gemeenschappelijke ruimte en voorzieningen. Mevrouw Zwinkels (CDA) zegt benieuwd te zijn naar wat gedaan gaat worden voor de starter.
25
30
35
40
45
50
Mevrouw Oosters (Student&Starter) zegt dat zij heeft voorgesteld de inkomenseis naar beneden te brengen. Hier kunnen de starters mee tegemoet worden gekomen. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) dankt de wethouder voor de beantwoording in de eerste termijn en de brief van vorige week. Met betrekking tot de bruggen in deelgebied 6 merkt de ChristenUnie op, dat het besluit hierover genomen dient te worden bij de uitwerking van het programma. De partij begrijpt de verwarring die leeft bij een deel van de commissie en omwonenden en gebruikers van het water. De bruggen in het kaartje en de omgevingsvisie worden net zo hard genoemd als de brug in deelgebied 5 en dit is gek. Welke mogelijkheden ziet de wethouder om de omgevingsvisie hierop aan te passen zodat er een duidelijk onderscheid komt? De fractie overweegt een amendement. Dan de maatschappelijke sturing op het mobiliteitsconcept. De wethouder heeft in de eerste termijn aangeven, dat hij de maatschappelijke sturing op het concept een gebruikersvraag vindt. De ChristenUnie ziet het juist als taak van de overheid. Is de wethouder bereid om de doelen te verankeren in de taakstelling van het mobiliteitsbedrijf? Zo niet, dan overweegt de fractie een motie. Het mobiliteitsbedrijf zou straks ook toe kunnen zien op het gehandicapten parkeren.
De ChristenUnie vindt het goed om te zien dat voor bewoners van sociale huurwoningen en het middensegment een lager tarief gaat worden onderzocht. De fractie is benieuwd naar de voorstellen van GroenLinks. Verder is het alleen nog niet helder hoe een en ander straks geregeld is voor bezoekers met een gehandicaptenparkeerkaart. Kan de wethouder hierop ingaan? De heer Koning (D66) zegt dat D66 voor een groot deel kan aansluiten bij de bijdrage van Student&Starter ten aanzien van zaken die ten positieve worden gekeerd. Verder is D66 in de eerste termijn ingegaan op het onderwerp bouwhinder. Kan goed gekeken worden naar de afspraken die hierover gemaakt kunnen worden met marktpartijen? Vervolgens gaat de fractie in op tijdelijk gebruik in het gebied. Initiatiefnemers ontvangen hiervoor een contract voor een jaar. D66 verbaast zich daarover omdat vanuit Vastgoed er al langere tijd op aangedrongen wordt initiatieven voor een wat langere tijd een vergunning te geven. Hierdoor kunnen betere investeringen worden gedaan en kan voor een langjarige programmering worden gezorgd. Kan er een langer contract worden opgesteld en kan dit tot precedent worden gemaakt?
55
De heer Te Hoonte (VVD) denkt meer aan flexibele huisvesting als tijdelijke invulling.
60
De heer Koning (D66) denkt dat een goede combinatie gecreëerd kan worden. Vervolgens de brug uit deelgebied 6. Hier zou onderzoek naar gedaan kunnen worden. Vervolgens blijft Mobach een heikel punt. Het is een belangrijke fabriek en een cultureel icoon. Graag een reflectie van de wethouder. Ten aanzien van de roeiers merkt de fractie op, benieuwd te zijn naar het convenant. Pagina 8 van 50
Tot slot de afvalinzamelingskosten. Deze zijn in Merwede buitenproportioneel hoog. Is het mogelijk om de meerkosten te laten landen in het gebied zelf? 5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt in hoeverre hierbij sprake is van rechtsgelijkheid. De inwoners van de ene wijk gaan dan meer betalen dan inwoners uit een andere wijk. De heer Te Hoonte (VVD) merkt op dat in een nieuw gebied prima ondergrondse containers kunnen worden ingepast. Deze dienen alleen als ontwerprichtlijn meegegeven te worden. Er is dan ook geen rechtsongelijkheid. De heer Koning (D66) zegt hier in de eerste termijn weinig steun voor te hebben ervaren. Daarnaast zou er vanuit stedenbouwkundig oogpunt ook niet gekozen moeten worden voor de containers. D66 kiest voor een oplossing in financiële zin. Mevrouw Sasbrink (PvdD) constateert dat D66 voorstelt te gaan differentiëren in afvaltarieven per wijk. Is het dan niet ook een goed idee om te gaan differentiëren ten aanzien van hoeveel afval een huishouden produceert? De heer Koning (D66) antwoordt dat op zich geen gek idee te vinden. Zoals het college het nu voorstelt, gaan de kosten drukken op de lasten voor alle Utrechters. D66 wil hier een alternatief voor. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) zegt dat Stadsbelang Utrecht 6000 woningen in het plangebied wil, conform de MER, zonder hoge investeringen en hoogwaardig openbaar vervoer en voorzieningen en met meer groen en leefruimte voor bewoners. Daarnaast dient er een blijvende betaalbare koopwoningenvoorraad te zijn door middel van erfpacht en prijsbeperking.
Verder dient er geen gemeentelijk parkeerbedrijf te komen met parkeertarieven van 200 euro per maand, geen gemeentelijk warmtebedrijf, geen hotels en dienen er zo min mogelijk bruggen te komen. Er dient terug te worden gegaan naar de tekentafel en er dient ingezet te worden op versnelde ontwikkeling van Rijnenburg als woongebied voor 22.000 tot 25.000 inwoners. Mevrouw Sasbrink (PvdD) zegt dat de PvdD niet tegen woningbouw is op deze plek maar vindt dat die wel beperkt moet worden tot 6500 woningen. De fractie wijst erop dat amendement 5 uit 2018 afgestoft dient te worden. Daarnaast kan het energieneutraal bouwen of een bepaalde groennorm de grens aangeven van wat kan. Vervolgens gaat zij in op de bruggen. In de brief heeft het college eigenlijk vooral proberen aan te geven waarom daarover nu al een principebesluit vastgelegd dient te worden. Wat de PvdD betreft wordt er juist een aantal bruggen geschrapt uit het raadsvoorstel. De bruggen in deelgebied 6 zijn voor de omgevingsvisie niet nodig en dienen te worden geschrapt. Voor deelgebied 4 zou de Heycopbrug komen op 250m van de Balijebrug op een plek waarbij de gevolgen voor de veiligheid op het water in twijfel worden getrokken. Hoe de inpassing ook zal zijn, deze zal altijd ten koste gaan van de groene ruimte op de oevers en de rustige omgeving van het Heycopplantsoen.
Het aangekondigde amendement van het CDA om deze brug te schrappen, kan rekenen op steun van de PvdD. Voor deelgebied 5 staan ook twee bruggen gepland. De fractie heeft alleen nog steeds geen onderzoek gezien waaruit de noodzakelijkheid van deze bruggen blijkt. Wat de PvdD betreft komen ook deze bruggen er niet. Er is overigens een brief gekomen van de mogelijk toekomstige buren van deze bruggen, de woonbootbewoners. Hierin hebben zij aangegeven wat het voor hen betekent als de bruggen er komen. Kan de wethouder toezeggen de woonbootbewoners tegemoet te komen als de bruggen er toch komen? De heer Te Hoonte (VVD) vraagt of de PvdD gaat komen met een voorstel voor honderd procent energieneutraliteit.
55
Mevrouw Sasbrink (PvdD) antwoordt dat dit gekoppeld kan worden aan het omlaag brengen van het maximaal aantal woningen.
60
De heer Essabiri (DENK) merkt op dat het college een autoluwe zone beoogt voor de Merwedekanaalzone. Kan de wethouder aangeven wat voor gevolgen een autoluwe zone in de Merwedekanaalzone heeft voor de omliggende wijken denkend aan parkeerdruk en betaald parkeren? En kan de wethouder aangeven of bewoners hier wel goed over zijn geïnformeerd en of Pagina 9 van 50
5
10
zij voldoende betrokken zijn bij het proces? Er wordt ook gekeken naar alternatieven voor privé autogebruik. Over welke alternatieven gaat het? Gaat het om deelauto’s of openbaar vervoer en hoe weet de wethouder dat deze alternatieven zullen werken? In het raadsvoorstel gaat het kort over elektrische auto’s. Het is niet duidelijk of er gekozen wordt voor een autoluwe zone of dat het college elektrische auto’s wil stimuleren. Indien voor beide wordt gekozen, begrijpt de fractie niet goed hoe dit hand-in-hand kan gaan. Graag een toelichting. DENK ziet liever dat het gebruik van elektrische auto’s wordt gestimuleerd in plaats van dat er een autoluwe zone komt. In het raadsvoorstel wordt ook gesproken over betaald parkeren in omliggende buurten. DENK is van mening dat omliggende buurten de dupe worden van een eventuele autoluwe zone in de Merwedekanaalzone. DENK is tegen betaald parkeren in omliggende buurten. Hoe groot acht de wethouder de kans dat betaald parkeren in de omliggende buurten zal worden ingevoerd en als dit er komt, op welke termijn?
15
De voorzitter wijst erop dat dit de tweede termijn is en vraagt DENK te focussen op datgene wat de partij in het plan gewijzigd wil zien.
20
De heer Essabiri (DENK) gaat verder met het onderwerp sociale huur. In het raadsvoorstel staat dat 30% sociale huur wordt beoogd terwijl in de woonvisie 35% wordt beoogd. Hoe wil de wethouder dit oplossen en in welke verhoudingen voor starters, ouderen en gezinnen wordt de sociale huur verdeeld? Er wordt weliswaar een ondergrens aangegeven maar er kan niet vanuit worden gegaan dat er veel woningen boven deze ondergrens gebouwd zullen worden. Tot slot lijken sportvelden door de verdichting geen optie meer. Kan de wethouder aangeven hoe wordt omgegaan met bewoners die graag willen voetballen of hockeyen?
25
De heer Te Hoonte (VVD) vraagt waar DENK de sportvelden wil realiseren. Kan DENK met een concreet voorstel komen? De heer Essabiri (DENK) denkt aan De Zwaluw of Rivierenwijk.
30
De heer Te Hoonte (VVD) zegt dat de VVD een voorstel zal steunen. De voorzitter schorst de vergadering voor een kwartier.
35
40
45
50
55
60
De voorzitter heropent de vergadering. Wethouder Diepeveen merkt op dat naar aanleiding van de eerste termijn tien punten zijn benoemd waar het college op terug zou komen. In de brief van afgelopen vrijdag is het college hierop teruggekomen. Belangrijke vragen waren die in verband met de ondergrens voor betaalbare koop en de inkomenseis. De wethouder had naar aanleiding van de eerste termijn geconstateerd dat er weinig was gezegd over betaald parkeren in de omgeving. Het is goed dat hier vandaag aanvullende vragen over zijn gesteld. Vervolgens merkt hij ten aanzien van het totale woningbouwprogramma op, dat nooit eerder in de geschiedenis van de stad zo precies is vastgelegd wat het programma behelst qua vierkante meters, prijzen, onder- en bovengrenzen enzovoort. Er is ook nooit eerder in de geschiedenis van de stad zo een omvangrijk woningbouwprogramma met zoveel betaalbare woningen in een keer aan de raad voorgelegd. De wethouder wijst erop dat het thema wonen en de wooncrisis bij iedereen vooraan in het hoofd zit. Mede onder invloed hiervan, is de druk van de commissie met betrekking tot het vastleggen van een ondergrens voor betaalbare koop helpend geweest. De ondergrens regelen was echter niet snel geregeld. Er waren drie weken voor uitgetrokken om dit regelen en het is uiteindelijk in twee weken gelukt.
Ten aanzien van de inkomenseisen merkt de wethouder op, dat in de woonvisie staat, dat een verhuurder nooit meer dan 48 maal de maandhuur mag vragen als eis voor het jaarinkomen. Er wordt dan ongeveer uitgekomen op een woonquote van ongeveer een kwart. In individuele projecten kan hiervan afgeweken worden naar beneden toe. De nadere afspraak van 42 maal de maandhuur past dus in de woonvisie omdat dit een afwijking naar beneden toe is. Tegelijkertijd zijn er met beleggers gesprekken gevoerd. Dit betreft een soort versnelling van de evaluatie van het actieplan Midden huur. De beleggers gaven aan dat 42 maal de maandhuur kan maar dat opgepast moet worden met verder naar beneden gaan. Het gesprek hieromtrent zal gevoerd gaan worden in het kader van de evaluatie. Hier zal dus op teruggekomen worden. De wethouder geeft wel mee dat als naar 36 maal de maandhuur wordt gegaan, dat op een woonquote van 35% wordt uitgekomen. Dit verhoudt zich dan op een bijzondere manier tot wat Pagina 10 van 50
5
10
15
hypotheekverstrekkers vragen bij kopers van koopwoningen. Daarnaast zorgt 36 maal de maandhuur bij een huurprijs van 1000 euro per maand voor een jaarinkomen van 36.000 euro en dit is een jaarinkomen waarbij ook aanspraak kan worden gemaakt op een sociale huurwoning. Enige overlap is op zich niet erg maar de wethouder wijst erop dat er ook een groep is die echt is aangewezen op midden huur en geen alternatief heeft. Mevrouw De Koning (GroenLinks) denkt dat het debat hierover gevoerd moet worden bij het actieplan Midden huur. Verder is GroenLinks vanwege wachtlijsten voor de sociale huur, voor het zo toegankelijk mogelijk maken van de midden huur. Wethouder Diepeveen geeft aan dat nog uitvoerig over een en ander met elkaar gesproken zal worden en dat de evaluatie van het actieplan Midden huur in oktober komt. Er zal ook besproken worden of naar aanleiding van conclusies uit de evaluatie, een eventuele nieuwe lijn kan worden toegepast in Merwede. Mocht het actieplan toch weer andere dingen bevatten, dan zal daarover in gesprek worden gegaan met de marktpartijen. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of het de inzet van de wethouder is, om te streven naar 36 maal de maandhuur.
20
25
Wethouder Diepeveen zegt dat hij vooral wil, dat er een goede evaluatie komt. Hij wijst erop dat is afgesproken, dat eerst de evaluatie komt, dat daarna daarover wordt gesproken en dat dan conclusies worden getrokken. De wethouder vervolgt zijn beantwoording. Ten aanzien van het woningbouwprogramma heeft de PvdA opgemerkt dat het goed is om te kijken naar mogelijkheden voor Koopgarant. Hij is het hiermee eens. In het actieplan Betaalbare Koop zitten dit soort gedachten en debat hierover zal worden gevoerd. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt welke mogelijkheden de wethouder ziet om de betaalbare koop en Koopgarant in dit plan een plek te geven.
30
Wethouder Diepeveen antwoordt dat dit niet in fase een kan maar mogelijk wel in fase twee. De voorzitter schorst de vergadering om 13.05 uur.
Pagina 11 van 50
Verslag openbare vergadering Commissie Stad & Ruimte 5
Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag
10
De voorzitter, voorzitters de heer Wijmenga en mevrouw Sturkenboom, de wethouders, de heer Diepeveen en de heer Verschuure en de leden, de heer E. van der Marel (VVD), mevrouw C. van Dun (D66), mevrouw L. Snippe (PvdD), de heer P. Zwanenberg (GroenLinks), de heer G. te Hoonte (VVD), de heer M. Koning (D66), mevrouw A. Sasbrink (PvdD), de heer R. van der Zweth (PvdA), mevrouw E. Oosters (Student&Starter), mevrouw J. Zwinkels (CDA), mevrouw F. de Koning (GroenLinks), de T. heer Schipper (SP), de heer R. van der Graaf (ChristenUnie), de heer S. Nagtegaal (PVV), de heer H. Essabiri (Denk), en de heer F. de Kok (Commissiegriffier). Tevens aanwezig zijn ambtelijke vertegenwoordigers van gemeentelijke afdelingen.
15
20
23 september 2021 Stadhuisbrug 1, Utrecht Remko Schotsman (Notuleerservice Nederland)
Aanwezigen
Verslag openbare vergadering Commissie Stad & Ruimte
4. Merwedekanaalzone ...................................................................................................................12 Raadsvoorstel Stedenbouwkundig Programma van Eisen Nieuw Buurland (Staatsliedenbuurt) ...25 Lijst van toezeggingen ....................................................................................................................35
25
4. Merwedekanaalzone De voorzitter, de heer Wijmenga, heropent de vergadering om 14.00 uur. De voorzitter licht toe dat de vergadering bezig was met de beantwoording van de wethouder in de tweede termijn.
30
De heer Te Hoonte (VVD) stelt dat de wethouder voor de pauze zei dat de vertragingen komen door allerlei andere dingen dan wat het college zelf heeft bedacht. Spreker roept echter in herinnering dat toen dit college begon er een Omgevingsvisie lag die gestart had kunnen worden. Dit college heeft daar een groter plan van proberen te maken, wat heeft geresulteerd in een kleiner plan. Het geeft volgens spreker dan ook geen pas om te doen dat elke keer als de raad iets vraagt er vertraging ontstaat.
35
40
Wethouder Diepeveen geeft aan dat het niet zijn bedoeling is om dat te zeggen. In dit debat wordt juist geprobeerd om elkaar te vinden. Dat is ook geprobeerd met de brief van vorige week vrijdag en dat zal ook de houding van de wethouder tijdens de rest van dit debat zijn. De wethouder wil de heer Te Hoonte ook wel een spiegel voorhouden. Zijn partij maakte deel uit van het vorige college en heeft ingestemd met de Omgevingsvisie deel 1 en daarin stond de opdracht om te komen tot verdere uitwerking en om te kijken wat de kaders en randvoorwaarden zijn voor Pagina 12 van 50
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
verdere doorgroei. Dat is precies wat het college de afgelopen jaren heeft gedaan. Dat was geen gemakkelijke weg en is geworden tot wat het geworden is. De raad heeft het college terecht veel achter de broek aan gezeten en de wethouder snapt dat de raad het college verantwoordelijk houdt voor de lange duur van de planvorming. Er lag echter wel een opdracht van de raad uit 2018 die later is aangescherpt door het coalitieakkoord. Studentenwoningen De PvdA vroeg naar de 20 jaar-termijn en of dat niet permanent kan. De wethouder licht toe dat deze termijn ook voor de sociale huur geldt en is conform de Woonvisie. Daar is van bekend dat er met corporaties vaak heel andere afspraken gemaakt worden. De prestatieafspraken hebben een andere teneur en zijn een ander sturingsinstrument. Het is dus zoals Utrecht gewend is om dit te doen en het past binnen de Woonvisie en de door de raad vastgestelde kaders. Student&Starter raakte het punt aan van de onzelfstandige woningen en de ongewenste prikkel die daar van uit gaat vanwege het sociale programma waarvoor zelfstandige woningen wel meetellen en onzelfstandige juist weer niet. De wethouder meent dat dit een teer punt is waar echt iets aan gedaan moet worden. Het lijkt de wethouder iets voor de nieuwe coalitieperiode om daar goede afspraken over te maken.
Mevrouw Oosters gaf aan dat je bij de zelfstandige woningen de gemeenschappelijke ruimtes mist. Deze zijn voor de sociale contacten en het tegengaan van eenzaamheid belangrijk en deze ruimtes zitten in dit concept en de wethouder meent dat het daarmee het beste van twee werelden is. De heer Schipper gaf aan dat de wethouder verwees naar een geheime notitie. Tijdens het geheime deel is drie weken geleden met elkaar een en ander gewisseld, onder andere over de notitie en op basis daarvan is een openbaar debat gevoerd. Juist in dat debat is de ondergrens van de betaalbare koop aan de orde geweest. De wethouder meent dan ook dat die ondergrens duidelijk is en dat dit goed in elkaar zit. Er is door vele sprekers gevraagd hoe het zit met de fasering en de aantallen, en of daar nog andere keuzes in gemaakt kunnen worden. Lang geleden is begonnen met de RSU 2030. Vervolgens was er de Omgevingsvisie deel 1 en een agenda. In de agenda stond dat het college verder zou gaan uitwerken en zou kijken wat de kaders en de randvoorwaarden zijn voor een verdere verdichting en het verder opvoeren van het aantal woningen. Dit staat allemaal in de Omgevingsvisie deel 2 want daar staat de uitwerking van de ruimtelijke agenda. Dit betreft de deelgebieden 4, 5 en 6. Dit heeft een reden. De heer Te Hoonte vroeg waarom er niet alleen een Omgevingsvisie voor deelgebied 5 wordt gemaakt.
Echter, Omgevingsvisie deel 1 was ook voor alle drie deelgebieden en het is dan logisch dat Omgevingsvisie deel 2 dat ook is. De samenhang tussen de gebieden is bekend en is van belang voor de omgevingsagenda, mobiliteitseffecten, groen en dergelijke. In het SP wordt nader ingezoomd op deelgebied 5. In dat deelgebied zit een fasering, 4.250 woningen in fase 1 en 1.750 woningen in fase 2. Het SP maakt deze 6.000 woningen mogelijk en de fasering heeft te maken met hoe het in de praktijk werkt. De vraag is of het werkt zoals het bedoeld is met betrekking tot omgevingseffecten op het niveau van de Rivierenwijk, de Dichterswijk en Transwijk. Het geldt ook, breder, voor Zuidwest, zoals de mobiliteitseffecten voor de aansluiting op de A12 en bijvoorbeeld Europalaan zuid en ook belangrijk de effecten in het gebied zelf. Een van de vragen is bijvoorbeeld of het systeem met de deelauto’s, het Maas-systeem werkt zoals wordt verwacht. Er is dus monitoring op drie schaalniveaus, het gebeid zelf, het gebied eromheen, de direct omliggende buurten waar een buurtagenda voor is en effecten op het grotere schaalniveau van heel Zuidwest.
Monitoring is heel belangrijk en in de laatste brief wordt verwijzend naar het rapport van Goudappel Coffeng, wordt gezegd dat het college er vertrouwen in heeft dat het kan maar dat voorzichtigheidshalve wel wordt gemonitord en dat er een later moment van besluitvorming is. Dit moment zit in het bestemmingsplan. Het bestemmingsplan zal ruimtelijk juridisch fase 1 mogelijk maken, de 4.250 woningen en het hele voorzieningenpakket. Dat pakket zal niet volledig in fase 1 worden gerealiseerd maar het biedt dan wel voldoende flexibiliteit om te kunnen schakelen. Voor fase 2 komt een apart bestemmingsplan. Dat bestemmingsplan zal voor een groot deel zijn gebaseerd op wat in de monitoring zichtbaar wordt. De wethouder meent dat de raad op deze manier op haar Pagina 13 van 50
5
wenken wordt bediend omdat vele spreker hebben gevraagd of wel duidelijk is of het werkt, of er nog een scenario is om op terug te vallen en of er nog op een later moment een besluit genomen kan worden. De wethouder meent dat dat het geval is omdat ter uitwerking van het SP er een bestemmingsplan komt voor de eerste fase en niet voor het totaal. Pas later komt het bestemmingsplan voor fase 2. Mevrouw Zwinkels (CDA) stelt dat het bestemmingsplan publiekrechtelijk is. De gemeente is echter ook een soort samenwerkingspartner en vraagt hoe de fasering privaatrechtelijk is geregeld.
10
15
20
25
30
35
Wethouder Diepeveen licht toe dat in de samenwerkingsovereenkomst duidelijk staat verwoord dat de precieze afspraken die zijn gemaakt met marktpartijen met name over fase 1 gaan. Tegelijkertijd zit er iets in van een eerste recht van koop voor fase 2 waar de gemeente als het ware zijn grondpositie naar toe verschuift. Er zijn mitsen en maren, er zitten clausules in, en waarborgen in verband met allerlei ingewikkelde juridische risico's. Het is echter wel wat het is, voor fase 1 zijn er afspraken gemaakt over wie wat waar bouwt en voor fase 2 zijn die afspraken van een globaler karakter. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt hoe voorkomen wordt, als later het bestemmingsplan voor fase 2 wordt vastgesteld, dat de raad dan niets meer kan aanpassen. Wethouder Diepeveen geeft aan dat het besluit over het SP een politiek besluit is. Het bestemmingsplan heeft juridisch de kracht van wet waar de raad als het ware wetgever is en dat heeft juridisch gezien dus een hogere status. Dan is er ook nog de SOK. Wat je privaatrechtelijk afspreekt en waar je je handtekening onder zet is wel iets dat telt. In die verhouding moet het gezien worden en om die reden is de procedure wensen en bedenkingen gedaan en daarom is het ook zo zorgvuldig opgebouwd. Dit geldt ook voor het Mobiliteitsbedrijf en het WKO-bedrijf.
Er wordt niet over een nacht ijs gegaan en de partijen weten van elkaar waar de handtekeningen voor zetten. Daarom ook het addendum en het addendum op het addendum, de ondergrens voor de betaalbare koop en de maandeneis voor de middenhuur. Zo wordt het opgebouwd en zo ligt er straks wat vast in de vorm van het bestemmingsplan voor fase 1 en in het kader van de SOK. Het SP is ook belangrijk maar de wethouder meent dat het wel in deze rangorde gezien moet worden. De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat het bij Leidsche Rijn ook voorkwam dat iets soms naar de raad kwam en soms niet. Soms is het een uitwerkingsplan en soms is het een stedenbouwkundig plan en lopen college- een raadsbevoegdheid oor elkaar. Spreker wil expliciet hebben dat de raad voordat het bestemmingsplan voor de tweede fase ter inzage wordt gelegd, een keer heeft gesproken over alle evaluaties en hoe het gaat en dat er de ruimte is om bij te sturen, wat vastgelegd kan worden in het bestemmingsplan fase 2. Spreker vraagt of dat correct is.
40
45
50
Wethouder Diepeveen geeft aan dat dit nog niet helemaal is uitgetekend, of uitgelijnd hoe dat moet. Inhoudelijk ligt het echter zeer voor de hand omdat de monitoring met de raad gedeeld wordt. Er worst sowieso in het kader van de peilstok en de MPR halfjaarlijks gerapporteerd over hoe het in de praktijk gaat. Er komt in de volgende periode dus een moment de knoop gaat worden doorgehakt op basis van al die gegevens en er wordt doorgeschakeld naar fase 2 en wordt het bestemmingsplan in procedure gebracht. Uiteraard zal dat niet gedaan worden voordat er iets bij de raad is gebracht over de conclusie die het college heeft getrokken, en dan kan de raad daar over spreken. Het feitelijke besluit is het bestemmingsplan op een later moment. De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat dit bijna klinkt als een toezegging maar als het woord toezegging er expliciet aan wordt toegevoegd dat blijft dit meestal in de analen ook beter vastgelegd en vraagt of dit een toezegging is dat erover gesproken wordt en dat de raad volledig invloed kan hebben binnen de kaders over fase 2. Pagina 14 van 50
5
10
15
20
25
30
Wethouder Diepeveen antwoordt dat dat het geval is met inbegrip van wat hij net tegen mevrouw Zwinkels zei, dat een bestemmingsplan voor fase 1 dan vastligt en de SOK vastligt. Verder zal het college bij de raad terugkomen en zal er een moment zijn voor het in procedure brengen van een ontwerp bestemmingsplan fase 2, net zo goed als dat nu wordt gedaan. Welke vorm dat zal krijgen is nog niet uitgelijnd, echter de wethouder kan de materiele toezegging doen. De heer Van der Zweth sprak over het actieve grondbeleid en de wethouder meent dat hier in de eerste termijn ook al uitgebreid over is gesproken. De wethouder stelt dat dat dit plan er ligt en dat de SOK er ligt de vrucht is van actief grondbeleid in het verleden. Dat tekent dit plan en het geeft de gemeente op allerlei manieren positie, zowel publiek- als privaatrechtelijk. Daarnaast is de gemeente haar grondbeleid aan het opbouwen, hier zijn bij de Voorjaarsnota stappen in gezet kunnen worden door extra middelen vrij te maken voor anticiperende wervingen. De wethouder meent dat de gemeente hiermee goed op weg is. Mevrouw Sasbrink had, een beetje uitgedaagd door de heer Te Hoonte een pregnant idee over het 100% energieneutraal maar dat voegt zich eigenlijk in het bredere verhaal van wat de wethouder sommige andere sprekers heeft horen zeggen, minder woningen maar dan wel grotere woningen. Zoiets kent allerlei componenten.
Grotere woningen zijn over het algemeen duurder en de wethouder heeft van een belangrijk meerderheid ook de roep om betaalbaarheid gehoord. Daarnaast kan het ook andere mobiliteitseffecten hebben. Er wordt gemikt op een autovrije ruimte en hoog fiets- en OV-gebruik. Daarmee wordt het een heel stedelijke wijk en dat is anders dan veel andere wijken in de stad. Daarnaast wordt er iets toegevoegd wat Utrecht nog niet heeft en wat veel andere steden ook nog niet hebben. Dat betekent dat Utrechtse hier in de voorhoede loopt met een wijk die wezenlijk anders is. De grote claim voor de toekomst en voor duurzaamheid daarbij is dat er heel ruimtesparend wordt gewerkt. Er wordt groene ruimte om de stad heen gespaard op een manier waarop deze wijk aanzienlijk groener en ecologischer gemaakt wordt dan dat de wijk op dit moment is en de afgelopen decennia is geweest. Er komt een ecologisch lint, de diagonaal en er komt parkruimte. Uit de hittestresskaartjes blijkt dat de Merwedekanaalzone naast het Beurskwartier en Lage Weide eruit springt. Dit gaat wezenlijk anders worden en er worden dus op heel veel manieren klimaatwinst geboekt. Dat is echter wel in een brede afweging. Als daar één ding wordt uitgelicht, zoals 100% energieneutraal, dan zal op andere punten als bijvoorbeeld mobiliteit, ruimte sparen of mogelijk ook groen, minder gescoord worden dan dat dit plan doet.
Dit is een heel interessant debat waar de komende jaren in de politiek en de stedenbouw nog veel over gesproken zal worden en de wethouder weet niet of hier nu al te veel over gesproken moet worden. De wethouder meent dat het goed is om de afwegingen die in het plan zijn gemaakt in volle omvang te bezien.
35 De heer Te Hoonte (VVD) stelt dat het ook andersom is. Omdat hier de 100% energieneutraal niet gehaald wordt, moeten er voor 25% energie zonnepanelen of windmolens elders neergezet worden. Spreker meent dat dat ook schade aan het landschap oplevert en dat het ook in de Merwedekanaalzone opgelost had kunnen worden. 40 Wethouder Diepeveen stelt dat het een belangrijke keus is wat je denkt dat landschappelijk beter inpasbaar is. De keus is of je denkt dat de combinatie van landschap, recreatie, en groene uitloopruimte beter te combineren is met duurzame energieopwekking of met woningbouw. Daar kun je een boom over opzetten maar dat wil de wethouder hier nu niet doen. 45
50
Mevrouw Sasbrink (PvdD) stelt dat de wethouder dit als alles of niets neerzet. De heer Te Hoonte gaf al aan dat 25% van de energie elders opgewekt moet worden en spreker vraagt of de wethouder het met haar eens is dat Utrecht die ruimte ook nodig is om als stad energieneutraal te worden. Heel veel van de mooie doelen kunnen ook behaald worden als het plan beperkt blijft tot 6.500 woningen. Wethouder Diepeveen stelt dat het dan een heel ander plan zou worden en dat je dat dan zou moeten gaan uitrekenen. De wethouder ziet daar op voorhand wel spanning in. Er is woningnood Pagina 15 van 50
5
10
15
20
25
30
in de stad en de gemeente wil mensen betaalbaar huisvesten en iets toevoegen aan de stad wat er nog niet is. Er ligt een accent op hoogstedelijk wonen en een gemengde wijk en veel voor 1- of 2-persoons huishoudens. Dat moet je afzetten tegen een andere typologie en dan kom je op andere grootheden uit en andere uitkomsten. Het is nog niet uitgerekend maar de wethouder meent dat dit niet de eenvoud heeft die mevrouw Sasbrink suggereert. Bruggen De wethouder geeft aan dit onderwerp te willen afpellen omdat de bruggen van verschillende orde zijn, te beginnen bij de bruggen ter hoogte van deelgebied 5, de Waalstraat en de Zijldiepstraat. Hiervan wordt, door onderzoek ondersteund, dat zij randvoorwaardelijk zijn voor dit SP en de hele tweepolige opbouw van de ontwikkeling. Er zijn twee bouwkernen in de eerste fase, twee basisscholen, twee langzaam verkeersverbindingen en twee voorzieningencentra en in die zin zijn twee bruggen randvoorwaardelijk. De heer Nagtegaal heeft gezegd dat er straks bruggen weggeamendeerd gaan worden en dat dan alleen de Waalstraat over blijft die dan heel druk wordt. Daarmee geeft de heer Nagtegaal eigenlijk aan dat er extra bruggen nodig zijn. Het college kiest bewust voor een spreidingsmodel, vandaar de randvoorwaardelijkheid.
De heer Te Hoonte (VVD) stelt dat er een motie van de raad ligt die voorschrijft dat er een plan ontworpen moet worden met één brug en dat het college nu terugkomt met een plan met twee centra omdat er twee bruggen zijn. Spreker meent dat dat niet kan en dat het de taak is van de wethouder om te komen met een plan met één brug wat dan misschien ook tot één centrum leidt. Wethouder Diepeveen stelt dat er sprake is van een bebouwingsgebied wat tussen de balijebrug en de Socratesbrug ongeveer een kilometer lang is. Dat geeft al aan dat je het niet redt met het maken van één centrum. Het college heeft uitgevoerd wat er in de motie staat en heeft gekeken of het met één brug kan. De conclusie is dat dat niet kan en dat heeft te maken met de drukte. De wethouder stelt dat spreiding hier het toverwoord is. Spreiding is belangrijk in verband met goede routes en bescherming van de kwetsbare verkeersdeelnemers die gebaat zijn bij een fietsvoetbrug in plaats van een fietsbrug langs een autoweg. Zolang er nog fossiele auto’s zijn heeft iedereen daar belang bij omdat het gezonder is om over een aparte fiets-wandelbrug te fietsen dan langs het jachtende autoverkeer. Er zijn dus ook kwalitatieve argumenten om dit te willen en het is randvoorwaardelijk voor deze ontwikkeling. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of de situatie anders zou zijn als er een plan was gekomen met één centrum.
35 De heer Te Hoonte (VVD) stelt dat een andere wethouder uit dit college net een plan naar de raad heeft gestuurd om een fietspad langs de Hoge Weidebrug te leggen, waar je veel langer parallel fietst aan veel verkeer dan bij de Balijebrug. 40
45
50
Wethouder Diepeveen antwoordt richting de VVD dat het niet altijd haalbaar is. Daarnaast is er bij de Hoge Weidebrug ook aanzienlijk meer lucht. De wethouder meent dat dat uit het oogpunt van de luchtkwaliteit ook anders meet. Met één centrum ware het niet anders geweest. De wethouder heeft bedoeld aan te geven dat deze ontwikkeling logisch in elkaar is gezet. Wat betreft de aantallen zou het met één centrum niet anders uitpakken. De mobiliteitsberekeningen en het mobiliteitspakket aan maatregelen wat voorligt en wat randvoorwaardelijk is voor de ontwikkeling zijn afgestemd op de totale ontwikkeling en daarmee de totale aantallen. De wethouder licht toe dat de Heijcopbrug van een andere orde is. Het gaat vooral om een wijkwijkverbinding en is sterker dan de Waalstraat- en de Zijldiepbrug een alternatief voor kwetsbare doelgroepen. In de brief van 17 sept is aangegeven dat het college hier wat meer tijd voor wil nemen. Dat heeft te maken met het gegeven dat met de bewoners van de Dichterswijk goed in gesprek is. Er is met hen een buurtagenda opgesteld. Er speelt heel veel in de Dichterswijk, zoals het Ringparkinitiatief. Er wordt ook gesteld dat, gezien de voorgeschiedenis waarbij aanvankelijk Pagina 16 van 50