Vaststellingsrapport Chw bestemmingsplan Nieuw Buurland, Staatsliedenbuurt.docx

Gemeentelijke reactie

Het Willem van Abcoudeplein is gemeentelijk geen beeldbepalende plek. Er geldt een open welstandsniveau en er staan geen beeldbepalende gebouwen aan. Het bouwblok met een bouwhoogte van vijf bouwlagen is één bouwlaag hoger dan de gangbare bouwhoogten in de Staatsliedenbuurt (drie tot vier bouwlagen) en hiermee geen hoogbouw. Bovendien is de stedenbouwkundige eis opgenomen dat de bovenste vijfde bouwlaag terug ligt, zodat de ruimtelijke impact in het straatbeeld ervan beperkt is. Met een hoogte die ruim lager is dan 30 meter en niet hoger dan twee keer de basishoogte van de omgeving is het betreffende gebouw dan ook geen hoogbouw zoals omschreven in de hoogbouwvisie. Het is een gebouw dat goed aansluit op de hoogtes en rooilijnen in de omgeving. De architectuur is nog onderwerp van verdere uitwerking. Dat zal in het kader van de omgevingsvergunning beoordeeld worden door de welstandscommissie. 4. Woonbehoefte in de wijk Indieners vinden dat bij de invulling van het woningaanbod niet is gekeken en geluisterd naar de behoeften van de buurt. En vinden het weinig verantwoord om het bestemmingsplan vast te stellen zonder goed te hebben ingevuld hoe de sociale component er uit moet zien. Indieners stellen hierbij diverse vragen.

Wie heeft het huidige woningbestand samengesteld? Is er onderzoek gedaan naar de woonbehoefte in de wijk? Zo nee, waarom niet? Waarom is er bijvoorbeeld geen ouderenvoorziening, een sociale-huurvariant van het Knarrenhof? Dan kunnen mensen doorschuiven naar zo’n woning in de eigen buurt en een gezinswoning vrij maken. Is er een voorrangsregeling voor mensen uit de buurt die naar een nieuwe sociale huurwoning zouden willen voorzien? Heeft de wijk behoefte aan, een draagvlak en -kracht voor kwetsbare groepen? Wat is de norm voor speciale doelgroepen in de buurt? De Van der Hoevenkliniek en de Amerpoort staan ook al in de wijk. Kan de beoogde kwetsbare groep er nog bij? Hoe? Wat wordt er van de buurt verwacht? Bijzondere doelgroepen zouden extra voorzieningen moeten krijgen en begeleiding. Daarover staat niks in het plan.

Gemeentelijke reactie

De nieuwe woningen worden niet exclusief voor de bewoners van de wijk gebouwd. De woningen worden voor Utrechters, ook nieuwe Utrechters, gebouwd. Het woningbouwprogramma is dan ook bepaald, door Woonin (voorheen: Mitros) en de gemeente op basis van de behoefte die we in de hele stad zien. Dat maakt dat in ieder geval het bestaande aantal sociale huurwoningen teruggebouwd wordt en dat een groot aandeel in het middeldure huursegment gerealiseerd wordt. De woningen worden geschikt voor een brede doelgroep, ook voor ouderen. Daarom is ook niet voor gekozen om een deel van de woningen specifiek aan ouderen toe te wijzen en/of een zogenoemd knarrenhof te realiseren. De toewijzing van de woningen zal door Woonin worden gedaan. Binnen de bestaande regelingen is er geen mogelijkheid om bewoners uit een bepaalde buurt voorrang te geven. Vanwege de aanwezige behoefte in de stad worden, ongeveer 45 sociale huurwoningen gerealiseerd ten behoeve van het huisvesten van bijzondere doelgroepen. Dit zijn groepen die, al dan niet met

21/27

Ontwikkelorganisatie Ruimte Omgevingsrecht

professionele begeleiding en eventuele, speciale voorzieningen binnen de woningen, goed in de bestaande wijk kunnen wonen. Dit is minder dan de 30% van de nieuwbouw aan sociale huurwoningen, waar we stedelijk afspraken met de corporaties over hebben gemaakt. De keuze om dit op maximaal 45 woningen te zetten is door de gemeenteraad gemaakt op basis van het participatietraject over het Stedenbouwkundig Programma van Eisen. Van de buurt wordt daarvoor niets extra’s verwacht. 5. Leefbaarheidskwaliteitstoets Indieners maken bezwaar tegen het ontbreken van een leefbaarheidskwaliteitstoets. In de landelijk NOVI-speerpunten staat het bevorderen van een goede leefkwaliteit op nummer 2. Al in de fase van het SPvE hebben indieners gevraagd om een leefbaarheidstoets alvorens de plannen voor Nieuw Buurland door te laten gaan. Want de buurt heeft volgens indieners al heel wat ondergaan. Er moesten 2.000 woningen in Lauwerecht en de Staatsliedenbuurt bij komen, waarvan 800 rond de Talmalaan. Er zijn alleen al 500 woningen binnen een afstand van 200 meter van Buurland gerealiseerd, bij het voormalig belastingkantoor. Ook zijn er ruim 150 woningen aan de Willem Dreeslaan en verdere inbreiding in Lauwerecht-plangebied (o.a. van Portaal). In een wijk die belast is qua geluid en luchtkwaliteit, en die in 2017 nog werd bestempeld als onder gemiddeld groen.

Hierbij stellen indieners nog een aantal vragen. Waar komen voorzieningen als een huisartsenpost, apotheek, kinderdagverblijf, dagbesteding/opvang voor ouderen e.a., plek voor cultuur, extra winkels waaronder een buurtwinkel? Het buurtcentrum ligt naast het plangebied, en dat is optimaal. Het buurtcentrum moet op korte termijn gemoderniseerd, verduurzaamd en vergroot worden. Indieners stellen voor dit eerst te doen en daarbij de invulling niet alleen laten afhangen van Nieuw Buurland, er is meer nodig in de buurten.

Gemeentelijke reactie

Een leefbaarheidstoets wordt door de gemeente geëist bij de aanvraag van een vergunning voor woningsplitsing. Hieruit moet blijken dat er geen onevenredige aantasting van het woon- en leefklimaat plaatsvindt. In dit bestemmingsplan wordt veel dieper op deze aspecten ingegaan en worden de kaders geschetst waaronder deze ontwikkeling mag plaatsvinden zodat er geen onevenredige aantasting van het woon- en leefklimaat plaatsvindt. Het heet alleen anders. In de toelichting bij het bestemmingsplan wordt de ontwikkeling aan de relevante (milieu-) aspecten getoetst. Dergelijke toetsen hebben ook bij de genoemde ontwikkelingen plaats gevonden. Voor Nieuw Buurland is de conclusie dat er sprake zal zijn van een goed woon- en leefklimaat. Oftewel: het wordt prettig wonen in en om de nieuwe woningen. In de Ruimtelijke Strategie Utrecht wordt de vraag van indieners beantwoord over waar voorzieningen komen. De Utrechtse barcode is de optelsom van alle (programma)elementen die de stad vormen op stedelijk niveau: groen, wonen, werken, maatschappelijke voorzieningen, sport, energie, water en infrastructuur. Deze elementen staan in een directe afhankelijkheid van elkaar. Meer van het één, betekent vaak ook meer van het ander. Bij inbreiden vangt de gemeente de groei op binnen de bestaande stad, op plekken waar nog ontwikkelmogelijkheden zijn.

Vanuit de barcode beredeneerd betekent het dat de groei voor een deel opgevangen kan worden met bestaande voorzieningen (indien en voor zover er overcapaciteit is) en dat voor een deel voorzieningen moeten worden toegevoegd. Het verschilt per locatie en per functie hoeveel toevoeging gewenst en mogelijk is. Per saldo neemt met dit bestemmingsplan het aantal woningen met 135 toe. Die toename is zo klein dat daarvoor geen nieuwe maatschappelijke, commerciële en culturele voorzieningen nodig zijn. De nieuwe bewoners kunnen gebruik maken van de bestaande voorzieningen. In de omgeving van de locatie is een breed aanbod aan voorzieningen binnen ‘handbereik’, zoals in het naastgelegen buurtcentrum. Voor extra winkels is nog ruimte in de omgeving. We verwachten overigens niet dat 135 extra woningen de al jarenlang gaande krimp van het aantal buurtwinkels zal stoppen.

22

Datum Rapport

februari 2023 Vaststellingsrapport

6. Groen Het absoluut aantal m2 groen mag dan toenemen met dit plan, het aan m2 groen per woning vermindert door de groei aan inwoners, verdichting en een verdubbeling van het aantal inwoners in de afgelopen 10 jaar in Staatsliedenbuurt en Lauwerecht. Indieners vinden dat het aantal woningen niet in de buurt past omdat het gelijktijdig streven van Utrecht is om 75 m2 gebruiksgroen per woning (RSU 2040) te realiseren. Dit kan zo niet volgens indieners.

Gemeentelijke reactie

Er is momenteel in de Gemeente Utrecht circa 75m² groen per woning beschikbaar. In de RSU2040 staat over openbaar groen het volgende uitgangspunt (pagina 79): - 75 m² openbaar groen per huishouden in de stad plus 40 m² groen om de stad (zie voor

nadere definiëring van doelstelling en indicator de gemeentelijke begroting 2021: utrecht.begroting-2021.nl). Dat is de huidige situatie; de gemeente wil dat bij de verdere ontwikkeling van de stad – berekend op stedelijk niveau - als uitgangspunt behouden.

Hierin staat niet dat er bij nieuwbouwontwikkelingen 75m² gebruiksgroen per woning moet worden gerealiseerd. Op stedelijk niveau wordt er gestreefd naar behoud van deze 75m² gebruiksgroen per woning. Door bijvoorbeeld vergroening en ontharding van de openbare ruimte, kan het gebruiksgroen per woning toenemen. Op stedelijk niveau wordt dit gemonitord. De nieuwbouw van woningen koppelen wij dan ook niet direct aan het streven dat per woning 75 m² gebruiksgroen beschikbaar is of gerealiseerd zou moeten worden. Die oppervlaktemaat moet bezien worden als een streven voor de stad als totaal. Daarom kunnen beide zaken wel tegelijk worden gerealiseerd: en meer woningen bouwen op de projectlocatie en zorgen voor voldoende groen in en om de stad. 7. Verkeer en parkeren Indieners vragen waarom voor dit plan een hogere parkeernorm is gesteld dan bijvoorbeeld de Gerbrandystraat. Indieners maken bezwaar tegen de afwijkende, hogere parkeernorm. Utrecht wil automobiliteit terugdringen, dat gaat zo niet. Indieners zien liever een combinatie van een lagere parkeernorm met toepassing van deelmobiliteit zoals fietsen, scooters, auto’s e.a. Indieners willen dat dit gebeid een autoluwe zone wordt waar kinderen veilig buiten kunnen spelen, ouderen en speciale doelgroepen vrij kunnen bewegen. Het deels sluiten van de Nolenslaan voor verkeer is dan passend.

Gemeentelijke reactie

In Utrecht moeten alle (bouw)plannen voldoen aan het parkeerbeleid. Hierin zijn normen vastgelegd voor verschillende doelgroepen. Hierbij wordt aangesloten bij de parkeernormen die golden toen het plan in ontwikkeling was. In paragraaf 4.3.2 van de plantoelichting wordt dit nader toegelicht. Zo is de norm voor studentenhuisvesting lager dan die voor gezinswoningen, vanwege het lagere autobezit voor de studenten. Voor Nieuw Buurland hanteren we parkeernormen passend bij de beoogde doelgroep. Voor het project aan de Gerbrandystraat kon dus een lagere norm worden gehanteerd omdat dat plan ook studentenhuisvesting omvat. Dat is in het plan voor Nieuw Buurland niet aan de orde. In het plan voor Nieuw Buurland is de ruimte voor de auto al geminimaliseerd. Ook wordt ingezet op deelmobiliteit. Een autoluwe inrichting is niet goed realiseerbaar. Dit komt door de bestaande verkeersafwikkeling in de wijk, de gewenste inpassing van de nieuwbouw binnen de wijk en afwezigheid van een voorziening om auto’s aan de rand van het woongebied te parkeren. De afsluiting van de Nolenslaan hebben we onderzocht, maar kent meer nadelen dan voordelen. In de Nolenslaan zelf kan het meer groen opleveren. Dat voordeel wordt echter grotendeels teniet gedaan omdat in de aansluitende straten meer parkeerruimte gemaakt moet worden en heeft daarnaast verkeerskundige nadelen. 8.

Geluid De gemeente heeft een presentatie gehouden bij de NSG-themabijeenkomst 2019 over de gezondheidseffecten van geluidsbelasting. Op die bijeenkomst in 2019 werd duidelijk gesteld dat de standaard geluidsnorm die gehanteerd worden, al niet eens toereikend zijn. Utrecht wil zich

23/27

Ontwikkelorganisatie Ruimte Omgevingsrecht

committeren aan de WHO-normen, die lager zijn. Dat vinden indieners terecht want geluidsoverlast zorgt voor ziekte. Utrecht doet ook mee aan het pilotproject Slimme en gezonde stad van het Rijk. Het Rijk beoogt met Slimme en gezonde stad de negatieve gevolgen van verder gaande verstedelijking in de hand te houden en zelfs te keren. Die gevolgen zijn: intensiever gebruik van de ruimte, en bijgevolg- een toenemende druk op luchtkwaliteit, de kwaliteit van de geluidsomgeving en de mobiliteit. Indieners maken bezwaar tegen het gebruiken van de hogere waarden voor geluid voor dit plan. Utrecht moet de Rijksopdracht om zorg te dragen voor een goede leefbaarheidskwaliteit serieus nemen en (zeker kwetsbare) mensen niet onnodig blootstellen aan hogere geluidsnormen dan toegestaan. Met een besluit hogere waarden maakt Utrecht zich volgens indieners ongeloofwaardig.

Gemeentelijke reactie

Wij delen de mening van de indiener dat geluidsoverlast niet goed is voor de gezondheid en ook dat gecombineerde maatregelen gewenst zijn om overlast te voorkomen. Maatregelen moeten alleen ook haalbaar zijn. Voor het project zijn maatregelen aan de bronnen, de Talmalaan/Kardinaal de Jongweg en de spoorlijn of tussen de bron en de ontvanger (bijvoorbeeld geluidschermen) niet (goed) mogelijk. Het vaststellen van hogere waarden is dan nog de enige mogelijkheid om (een deel van) de geplande woningen te kunnen bouwen. Dat is aanvaardbaar omdat het om vervanging van bestaande woningen gaat en omdat de te bouwen woningen een geluidluwe gevel krijgen, buitenruimte aan deze stille(re) zijde en een akoestisch goede indeling. Een hogere waarde betekent ook dat, conform het Bouwbesluit, hogere eisen gelden voor de mate waarin de gevels van de nieuwe woningen het geluid tegenhouden. Verder heeft men, in tegenstelling tot de huidige woningen, aan minimaal één gedeelte of zijde van de woning een geluidsbelasting die niet hoger is dan de advieswaarde van de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie).

24

Datum Rapport

februari 2023 Vaststellingsrapport

9. Eisen aan het bouwplan en de uitvoering Indieners geven aan dat het bestemmingsplan niet vastgesteld moet worden voordat de stikstofbelasting tijdens de bouw is onderzocht en zonder eisen te stellen aan het daaropvolgende bouwplan. Naast de eisen uit de barcode koesteren zijn dit bijvoorbeeld: - alle huizen moeten energieneutraal zijn; - het project moet klimaatbestendig worden; - alle huizen moeten voorzien zijn van een eigen buitenruimte/balkon of op zijn minst een french window, dit is ook belangrijk voor de cohesie; - respecteer de huidige bebouwing: o de flat aan de Troelstralaan kom met zijn overhang onaanvaardbaar dicht bij de bestaande mitrosflat met verlies van privacy, zicht en licht o de voorziene bebouwing botst op veel plekken qua karakter met de directe omgeving o de blokvorm is ontoegankelijk, een u-vorm zorgt voor meer natuurlijk licht en oogt vriendelijker dan een gesloten blok; - keuze bouwmateriaal, zorg voor hergebruik van cement en maak mogelijk om met hout te bouwen; - meer hoogwaardige openbare ruimte is een eis, hier hoort ook goed onderhoud bij.

Sluiting van een deel van Nolenslaan is een kans om hier een park te maken; - groennorm, benedenwoningen met tuintjes die bewoners zelf kunnen beheren; - natuurvriendelijke inrichting van het groen; - verbied het gebruik van tegels in binnenterreinen, - plaatsen en tuinen; - geef voorrang aan mensen die de tuin ook echt als tuin willen; - voordeur aan tuinzijde zorgt voor extra sociale cohesie; - houd bij afwateringsplan rekening met de mogelijkheid regenwater te winnen, plaats standaard regentonnen bij gebouwen e.a. en verschillende waterpunten voor de dieren; - zorg voor natuurinclusief bouwen, o.a. ingebouwde vleermuiskasten, gierzwaluwen en andere broedgelegenheden; - beplanting die ook in de winter schuilplekken biedt, aansluitend groen met struikgewas en groengebieden die met elkaar in verbinding zijn o.a. voor de vele egels uit dit gebied; - kies voor voedselbossen, goed voor mens en dier; - zorg voor pergola’s, bessenhaag; - zorg dat het verzamelen van afval zoveel mogelijk inpandig is zodat er geen zwerfafval ontstaat rondom afval units.

Gemeentelijke reactie

Op het punt van stikstofbelasting is bij punt 1 gereageerd, op de barcode bij punt 2. Na vaststelling van het bestemmingsplan zullen de bouwplannen voor de nieuwe woningen verder uitgewerkt worden, evenals het ontwerp voor de openbare ruimte. Hiervoor hebben Woonin en de gemeente Utrecht een breed scala aan eisen en wensen ten aanzien van duurzaamheid, klimaatadaptatie, architectonische uitwerking, biodiversiteit, aansluiting van de woningen op openbaar gebied, afvalinzameling en de hemelwaterafvoer. Deze staan in het vastgestelde Stedenbouwkunidig Programma van Eisen. Dit staat in de toelichting bij het bestemmingsplan beschreven. De ambities sluiten grotendeels aan bij de ambities die doorklinken in de voorbeelden die indieners aandragen. Tegelijk zijn er ook ambities die te hoog zijn, hoger zijn dan het Bouwbesluit aangegeven, die niet via het bestemmingsplan geregeld worden of niet van toepassing zijn op het project. In de volgende fases van het project zullen de gestelde ambities verder hun beslag krijgen. 10. Proces en participatie Indieners geven aan dat de geschiedenis zich blijft herhalen. In 2012 is de gemeente op de vingers getikt wegens slecht verlopen participatie rond Masterplan Talmalaan. Dat moest over. Utrecht en Mitros moet en zullen hier 285 woningen realiseren en doen dat via een juridisch aanvechtbare route die de bewoners buitenspel zet.

Mogen omwonenden alleen meedenken voor de bühne? Het proces verloopt sinds vele jaren rommelig en is niet transparant. De ene door Mitros samengestelde klankbordgroep wijzigt de plannen van de andere. Als overige betrokken

25/27

Ontwikkelorganisatie Ruimte Omgevingsrecht

buurtbewoner op de hoogte blijven is moeizaam. Indiener noemt hierbij als voorbeeld dat tijdens de meest recente informatiebijeenkomst de complete stukken pas 4 uur van tevoren op de website van Mitros stonden. De informatie op de website van de gemeente was ook moeilijk vindbaar. Op de informatiebijeenkomst zelf kon de projectleider van Mitros niet aanwezig zijn. Indieners vinden het storend dat de gemeente enerzijds samen stad wil maken en het anderzijds zo moeilijk maakt voor burgers om daadwerkelijk iets in te brengen. Op de informatiebijeenkomst (18 oktober, terwijl het plan ter visie ging op 30 september) lag de instructie voor het indienen van een zienswijze klaar. Indieners vragen zich af waar je de informatie vindt. Indieners merken op om in elk stuk een leeswijzer met hyperlinks naar de relevante stukken op te nemen. Indieners hebben vragen of wat de kaders zijn, waar kun je bij een zienswijze iets over zeggen, wie bepaalt of iets wat ingebracht meegenomen wordt? Wat is er uit de informatiebijeenkomsten wel en niet meegenomen? Ook bleek de optie zienswijze indienen via DigiD een maand na de tervisielegging niet te hebben gewerkt en hebben indieners veel moeite moeten doen om te achterhalen hoe er op rechtsgeldige wijze meerdere mensen en partijen een zienswijze mede konden ondertekenen. De conclusie van indieners is dat de participatie een dikke onvoldoende verdient.

Gemeentelijke reactie

Het communicatie- en participatieproces om te komen tot het Stedenbouwkundig programma van Eisen (SPvE) voor Nieuw Buurland is bij de behandeling in de gemeenteraad en de aanloop daartoe uitgebreid aan de orde geweest. De gemeenteraad heeft het SPvE in december 2021 vastgesteld. Dat ‘de ene klankbordgroep’ de plannen van een andere klankbordgroep zou hebben gewijzigd is toen niet geconcludeerd. Tijdens het gehele traject is er één klankbordgroep geweest, waarvoor een brede uitnodiging is gestuurd. De klankbordgroep is geëvalueerd. Toen waren er ook positieve reacties. Het bestemmingsplan voor Nieuw Buurland is de juridisch-planologische vertaling en uitwerking van het vastgestelde SPvE. Op 18 oktober 2022 heeft de gemeente een inloopavond georganiseerd over het bestemmingsplan. Toen lag het ontwerpbestemmingsplan ter inzage. Dit doen we tijdens de periode dat de stukken ter inzage liggen en bewust niet meteen aan het begin van de termijn. Mensen kunnen dan eerst kennisnemen van de stukken en op de avond gericht vragen stellen. Het ontwerpbestemmingsplan lag tot 10 november 2022 terinzage. Woonin had kort daarvoor haar webpagina nog niet aangevuld met verslagen van de meest recente klankbordgroepvergaderingen. Op verzoek heeft zij dat wel meteen aangepast. Voor de gemeentelijke bestemmingsplanprocedure waren die verslagen overigens niet relevant.

Op de gemeentelijke webpagina www.utrecht.nl/nieuwbuurland (die al sinds de start van het project in de lucht is) stond wanneer het bestemmingsplan ter inzage lag, een link naar de stukken van het bestemmingsplan en een beschrijving over hoe te reageren. Ook in het wijkbericht dat is verspreid stond een verwijzing naar de webpagina (www.utrecht.nl/bestemmingsplanreageren) over hoe een zienswijze kon worden ingediend. Hier stond ook dat een reactie na afspraak ook mondeling gegeven kan worden. Op de inloopavond is duidelijk uitgelegd dat als men formeel op het bestemmingsplan wilde reageren hiervoor een zienswijze moest worden ingediend. In deze nota wordt aangegeven wat de gemeentelijke reactie is op een zienswijze en wat er mee gebeurt. Het college van burgemeester en wethouders beslist wat er aan de gemeenteraad wordt voorgesteld en uiteindelijk stelt de gemeenteraad het bestemmingsplan vast. Tegelijk bepaalt de gemeenteraad dan zijn reacties op de verschillende zienswijzen. Zienswijzen die met DigiD werden ingediend, ontvingen wij op verschillende momenten tijdens de zienswijzentermijn. De eerste zienswijze werd in de eerste week van de terinzagelegging via DigiD ingediend. De mogelijkheid om via DigiD zienswijzen in te dienen is

26

Datum Rapport

februari 2023 Vaststellingsrapport

3structureel beschikbaar geweest. Via DigiD kan dit echter alleen op persoonlijke titel een zienswijze worden ingediend. Groepen van bewoners (informele verenigingen), bedrijven en andere niet-natuurlijkere rechtspersonen kunnen via DigiD geen zienswijze indienen. Indiener heeft de gemeente op zondag 30 oktober 2022 gevraagd of het mogelijk was om via een online petitie meerdere mensen hun zienswijze te laten ondertekenen. Hierop is de indieners op 31 oktober 2022 verteld dat dit helaas niet mogelijk was, omdat alleen op officiële manieren een zienswijze kan worden ingediend. Ook moesten de mede-indieners dan een machtiging afgeven om namens hen de zienswijze in te dienen. In overleg met de gemachtigde, is toen gezocht naar een zo eenvoudige mogelijk manier om de zienswijze, samen met alle machtigingen, in te kunnen dienen.

Conclusie

De zienswijze geeft geen aanleiding om het bestemmingsplan aan te passen.

Zienswijze 22 De inhoud van deze zienswijze is gelijk aan de inhoud van zienswijze 6.

Gemeentelijke reactie

Voor de reactie op deze zienswijze verwijzen wij naar de beantwoording van zienswijze 6.

27/27