Uitvoeringsprogramma wonen 2024
Tekst van het document
2023 t/m Q3
2023
2024
2025
350
3.095
900
2.500
3.000
3.500 bezoekers
350
700
700
700
700
(vorig uitvoeringsplan)
Naam instrument Energiebox(-plus) Onderdeel strategie energie besparen Stadsbrede aanpak Omschrijving instrument Energiebesparing voor kwetsbare huishoudens/ energiearmoede d.m.v. energie bespaar advies, kleine energiebesparende maatregelen en hulp bij installatie.
24
Beoogde werking/ intensivering Inzet van de energieboxen inclusief coaching gesprek werkt goed, blijkt uit evaluatie. Hiermee kan direct energie bespaard worden. De inzet van dit instrument is enorm gestegen en doorontwikkeld (door de energiecrisis en energiearmoede). Ook in 2022 en 2023 zijn de energieboxen inclusief coachings gesprek ingezet. Tevens zijn Energiebox-plus pakketten aangeboden in het kader van energiearmoede. Dit zijn op maat pakketten voor de betreffende bewoner en woning. En er is hulp bij het aanbrengen van de maatregelen aangeboden. Verder is er gestart met een huis-aan-huis aanpak en in juni /juli zijn er tevens pilots gedaan met groepscoaching. Relatie met andere instrumenten De energie(plus)boxen incl. coaching geven informatie over energiebesparing in lijn met de andere informatiekanalen. Ook wordt verwezen naar de instrumenten die de gemeente biedt. Behaald en verwacht resultaat 2021
2022
2023 t/m Q3
2023
2024
2025
1.910
2.691
2.456
3.056
PM
PM
+ extra producten
915
1.672
1.800
PM
PM
+ hulp bij aanbrengen
164
653
700
PM
PM
659
1.900
PM
PM
1.586
2.800
PM
PM
2.000
1.500
1.000 1.000 (vorig plan)
200
200
(vorig plan)
Energiebox en coaching
Energiebox en coaching light Huis aan huis aanpak Energiebox
260 2.300
Plus box
Naam instrument Referentiewoningen Onderdeel strategie energie besparen Stadsbrede aanpak en op termijn mogelijk ook bij buurtgerichte aanpak. Ook bij specifieke situaties, zoals bij buurtinitiatieven, is deze in te zetten. Omschrijving instrument Er is een database van ruim 300 referentiewoningen (voorbeeldwoningen) gemaakt voor woningeigenaren (grondgebonden en VvE). Op jouwhuisslimmer.nl kan een woningeigenaar zijn referentiewoning downloaden. De informatie van de referentiewoning geeft de eigenaar heel concreet handelingsperspectief hoe aan de slag te gaan met het energiezuiniger maken van de woning voorafgaand aan en in aansluiting op de overstap naar aardgasvrij. Beoogde werking/ intensivering De referentiewoning geeft woningeigenaren concreet handelingsperspectief voor de weg naar aardgasvrij. Relatie met andere instrumenten
25
De referentiewoning haakt aan op de informatie die via andere kanalen gegeven wordt. Tevens speelt deze in op de overstap naar aardgasvrij conform de Transitievisie Warmte (TvW). Energieambassadeurs en energieadviseurs maken hier o.a. gebruik van. Behaald en verwacht resultaat N.v.t. (zie bezoekers JHS)
Naam instrument Warmtefoto’s (eenmalig) Onderdeel strategie energie besparen Stadsbrede aanpak Omschrijving instrument Het betreft een warmtefoto van de voorgevel van een particuliere woning (grondgebonden en kleine VvE’s (gesplitste woningen)) en een rapport met een duiding daarvan en een kort (indicatief) advies. De foto en het rapport dienen als trigger om woningeigenaren bewust te maken waar kansen liggen, met als doel om vervolgens maatregelen te treffen en/of aanvullend energieadvies in te winnen. Beoogde werking/ intensivering De interesse in de warmtefoto’s is groot. We hebben over de periode 2021-2023 bewoners met woningen met een hoog besparingspotentieel (slecht label) in alle 10 de wijken uitgenodigd om zich gratis in te schrijven voor zo’n warmtefoto. Nu de actie is afgelopen hebben we twee warmtecamera’s aan Energie-U beschikbaar gesteld om voor Utrechtse bewoners zo gewenst warmtefoto’s te maken. Relatie met andere instrumenten De actie werd o.a. gekoppeld aan jouwhuisslimmer.nl en de collectieve inkoopactie. Inschrijving voor de foto vond plaats op Jouwhuisslimmer.nl. Behaald en verwacht resultaat 2021
2022
2023 t/m Q3 2023
2.000
2.000 1.400
2.000
2.000
2024
2025
1.400
nvt
nvt
PM
PM
PM (vorig uitvoeringsplan)
Naam instrument Energieambassadeurs Onderdeel strategie energie besparen Stadsbrede aanpak en (op termijn mogelijk) ook bij buurtgerichte aanpak. Ook bij specifieke situaties, zoals bij buurtinitiatieven, is deze in te zetten. Omschrijving instrument
26
De gemeente werkt samen met Energie-U voor de inzet van energieambassadeurs. Zij helpen woningeigenaren met de verduurzaming van hun woning. Dat gebeurt door bijeenkomsten, webinars, workshops en andere informatieactiviteiten. Waar nodig kunnen ze zelfs op huisbezoek. Beoogde werking/ intensivering In Utrecht zijn zo’n 30 actieve ambassadeurs, met daaromheen een schil van 40 tot 70 oproepbare ambassadeurs. Het aantal contacten met bewoners loopt terug. De insteek is om de inzet van energieambassadeurs de komende jaren uit te breiden en te optimaliseren. Medio 2024 loopt de overeenkomst met Energie-U af, er zal derhalve begin 2024 een aanbesteding starten voor de inzet van energieambassadeurs in de komende jaren. Relatie met andere instrumenten De energieambassadeurs verwijzen naar de instrumenten van Energie-U, maar ook naar die van de gemeente. Tevens krijgt Energie-U vanuit de kanalen van jouwhuisslimmer een podium. Behaald en verwacht resultaat 2021
2022
2023 t/m Q3
2023 2024 2025
1200
1.500
617
1.000 PM
1.200
1.500
PM contacten
2.000 2.000 2.000 (vorig uitvoeringsplan)
Advies Naam instrument Energieadvies aan huis, incl. trajectbegeleiding (individueel) Onderdeel strategie energie besparen Stadsbrede aanpak Omschrijving instrument Een woningeigenaar kan via de gemeente een energieadvies aan huis, zo gewenst aangevuld met trajectbegeleiding, aanvragen. Voor grondgebonden woningen, maar ook voor kleine VvE’s (gesplitste woning) biedt de gemeente hier subsidie voor. Grotere VvE’s kunnen voor een subsidiabel energieadvies terecht bij het Rijk en ook de gemeente experimenteert hiermee d.m.v. diverse pilots, zoals een pilot met de organisatie DVvE (Duurzame VvE, een consortium van partijen). Het gemeentelijk energieadvies aan huis kan ook gecombineerd worden met een energielabel. Ook voor monumenten zetten we het energieadvies aan huis in, ter vervanging van het dure DUMO-advies. En we zijn voornemens ook kleine particuliere verhuurders dit advies aan te bieden. Beoogde werking/ intensivering De gemeente heeft een vaste ‘pool’ van energieadviseurs op basis van prijs-kwaliteit geselecteerd. Als de bewoner, op basis van het advies, een of meerdere energiemaatregelen treft, wordt het advies voor een groot deel gesubsidieerd Relatie met andere instrumenten We bieden het advies los aan, maar koppelen het waar mogelijk ook aan natuurlijke momenten, zoals aan de verkoop (via makelaars) en voorafgaand aan collectieve inkoopacties.
Behaald en verwacht resultaat
27
2021 2022 2023 t/m Q3 2023
2024 2025
574
1.000 1.000 gegeven adviezen, incl. Trajectbeg. en VvE’s
833
696
850
(anders weergegeven in vorig uitvoeringsplan)
Acties Naam instrument Samen Verduurzamen (trajectbegeleiding collectief grondgebonden) Onderdeel strategie energie besparen Stadsbrede aanpak en bij specifieke situaties (buurtinitiatieven). (Op termijn) ook in te zetten bij de buurtgerichte aanpak. Omschrijving instrument De gemeente stimuleert via Samen Verduurzamen collectieve acties. Het betreft, anders dan bij de collectieve inkoopacties, meer maatwerkacties voor bewonersgroepen en buurtinitiatieven. Dergelijke collectieven kunnen van de subsidieregeling Samen Verduurzamen gebruik maken voor ondersteuning om samen aan de slag te gaan en in specifieke situaties een vergoeding voor kleine energiemaatregelen of isolatiemaatregelen krijgen. Tegelijkertijd benaderen we als gemeente ook zelf, proactief bewonersgroepen die voor een logisch moment staan om te verduurzamen. Denk bijv. aan buurtjes die met hun dak aan de gang moeten en in dat kader voor een natuurlijk moment staan. Of aan woningeigenaren die onderdeel vormen van gespikkeld bezit en waar de corporatie met verduurzaming van de omliggende woningen aan de slag gaat. Proactief koppelen we deze bewoners aan een trajectbegeleider die ze verder helpt te verduurzamen. Beoogde werking/ intensivering Via de subsidieregeling en de proactieve route bieden we sinds het najaar extra isolatiesubsidie, op basis van de SpUk/NIP regeling van het rijk.
Daardoor verwachten we een stijging qua energiemaatregelen dmv Samen Verduurzamen. Tevens schalen we op met gespikkeld bezit en met het zoeken van bewoners die op een natuurlijk moment aan de slag gaan. Kortom een stijgende lijn qua aantallen wordt verwacht. Relatie met andere instrumenten Naast het individuele energieadvies aan huis en individuele trajectbegeleiding is dit instrument de collectieve variant. Behaald en verwacht resultaat 2021
2022
2023 t/m Q3
2023
2024
2025
160
79
235
300
500
1000
aantal deelnemers
(anders weergegeven in vorig uitvoeringsplan) Elk collectief traject heeft z’n eigen fase in de klantreis: van informatie/advies t/m uitvoering
28
Naam instrument Activeren diverse (clusters van) VvE’s (trajectbegeleiding collectief, VvE’s) Onderdeel strategie energie besparen Stadsbrede en buurtgerichte aanpak Omschrijving instrument Het betreft het begeleiden van diverse VvE’s (o.a. kleine VvE’s in specifieke buurtjes, kwetsbare VvE’s en grote VvE’s), waarbij ook externe middelen (NIP, USET, EFRO, VHVF) worden ingezet. Beoogde werking/ intensivering Op basis van de lessen die we uit deze acties leren, schalen we de acties verder op. Relatie met andere instrumenten De instrumenten op het gebied van informeren, adviseren en financiering voor VvE’s worden bij deze acties ook ingezet. Behaald en verwacht resultaat Cijfers volgen bij volgende update, het betreft o.a.: -
Begeleiding van 10 tot 35 grote VvE's, dmv inzet van de organisatie DVvE Activeren kleine VvE's in Ondiep, Zuilen-noord en Watervogelbuurt Activeren van meer dan 125 VvE's kwetsbare VvE's, waaronder 24 in Overvecht
Naam instrument Collectieve inkoop acties Onderdeel strategie energie besparen Stadsbrede aanpak en bij buurtgerichte aanpak Omschrijving instrument Het betreft het uitnodigen van woningeigenaren om, samen met vele anderen, energiemaatregelen te treffen. Na zo’n uitnodiging volgt een webinar met uitleg. Voor de woningeigenaren die meedoen worden de energiemaatregelen collectief ingekocht. Zij worden ook begeleid in de uitvoering. Beoogde werking/ intensivering In 2021 zijn we een inkoopactie gestart met een pilot. In 2022 en 2023 hebben we stadsbreed meerdere acties uitgevoerd: voor- en najaarsacties, gratis spouwmuuracties voor de doelgroep energiearmoede en acties met isolatievouchers voor eigenaar-bewoners met een lage WOZ en slecht geïsoleerde woning. We richten ons bij de acties zo veel mogelijk op woningen met een hoog besparingspotentieel. Tevens bieden we maatregelen doelgroep-gerelateerd aan. Bijvoorbeeld geen hybride warmtepompen in geval van stadsverwarming en blok 1 wijken (die als eerste van het aardgas afgaan). In 2024 breiden we onze acties uit met pilots voor kleine VvE’s, monumenten en mogelijk ook particuliere verhuur.
29
We werken tot op heden voor de acties samen met de organisaties Duurzaam Bouwloket en Winst uit je Woning. In het najaar van 2023 start een aanbesteding om de organisatie te selecteren die ons de komende jaren met de acties gaat faciliteren. Relatie met andere instrumenten Bij dit instrument wordt gebruik gemaakt van onze informatie-instrumenten: jouwhuisslimmer.nl, bijeenkomsten, etc. Behaald en verwacht resultaat 2021
2022
Pilot isolatie 218 Voorjaarsactie isolatie, pv 409 Najaarsactie isolatie, pv en wp 828 Gratis isolatie energiearmoede 264 Voorjaarsactie isolatie, pv en wp Najaarsactie NIP-vouchers Najaarsactie isolatie, PV en wp Gratis isolatie energiearmoede Pilot particuliere verhuur Pilot kleine VvE’s Pilot monumenten Najaarsactie isolatie, pv en wp Totaal 218 1.501 218
1.000
2023
2024
2025 energiemaatregelen
PM PM PM PM PM PM PM PM 2.000 2.000
2.000
1.500
2.000 (vorig uitvoeringsplan)
2.000
Naam instrument Meldpunt voor huurders van particuliere verhuurders ivm enkel glas Onderdeel strategie energie besparen Stadsbrede aanpak en bij buurtgerichte aanpak Omschrijving instrument Bij veel particuliere verhuur woningen zit nog enkel glas. We benaderen daarom vanaf begin 2024 huurders proactief en bieden de helpende hand om zo gewenst isolerend glas bij hun verhuurder (juridisch) af te dwingen, mits de huurder bereid is daar meer huur voor te betalen. Huurders kunnen zich bij de bestaande loketten ‘klacht doorgeven’ en ‘hulp bij problemen met huur’ vanaf januari ook hiervoor melden. We organiseren dit i.s.m. het Utrechtse Huurteam en JMA (bekend van de energieboxen en energieadviezen). Beoogde werking/ intensivering We starten in januari 2024 met een pilot voor 25 trajecten. Op basis van evaluatie rollen we dit instrument dat breder uit. Relatie met andere instrumenten
30
In onze informatieve kanalen, waaronder op Jouwhuisslimmer.nl zullen we hier aandacht aan besteden. Behaald en verwacht resultaat 2021
2022
2023
2024
2025
-
-
-
25
PM
trajecten met huurders die zich melden
-
-
-
10
PM
juridische trajecten
Naam instrument Koelkast (witgoed-) regeling Onderdeel strategie energie besparen Stadsbrede aanpak Omschrijving instrument In februari van dit jaar is de gemeente Utrecht gestart met een witgoedregeling voor Utrechtse huishoudens met een U-pas. Het doel van de witgoedregeling is zoveel mogelijk huishoudens te voorzien van een energiezuinige koelkast. Beoogde werking/ intensivering Er start een vervolgactie eind van dit jaar/begin volgend jaar. Relatie met andere instrumenten Het betreft een van de instrumenten die we inzetten om de energiearmoede te bestrijden Behaald en verwacht resultaat 2021
2022
-
-
2023 t/m Q3 2023
2024
2025
983
PM
PM
PM
Financiering Naam instrument Gemeentelijke duurzaamheidslening Onderdeel strategie energie besparen Stadsbrede aanpak, buurtgerichte aanpak en specifieke situaties Omschrijving instrument De gemeente biedt een laagrentende (1,6% rente) duurzaamheidslening aan voor woningeigenaren. De verstrekking van de duurzaamheidslening loopt via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). Beoogde werking/ intensivering 31
De groeiende populariteit van deze lening heeft ervoor gezorgd dat het fonds al een aantal keren is bijgevuld. We ontwikkelen momenteel ism SVn ook een lening voor kleine VvE’s: Stimuleringslening. Relatie met andere instrumenten Dit financieringsinstrument is aanvullend op de financiële regelingen voor grondgebonden woningen en VvE’s van het Rijk. Het rijk biedt ook leningen aan, daarbij werkt ze samen met het Warmtefonds. Voor grondgebonden eigenaar-bewoners tot een verzamelinkomen van 60.000 euro biedt het Warmtefonds leningen tegen 0% rente aan. Behaald en verwacht resultaat 2021
2022
2023 t/m Q3
2023
2024 2025
100
290
339
400
400
400
verstrekte leningen grondgebonden
-
-
-
PM
PM
verstrekte leningen kleine VvE’s
250
250
250
(vorig uitvoeringsplan)
150
200
Naam instrument Subsidieregeling aanpak versneld energetisch verbeteren sociale huurwoningen gemeente Utrecht Onderdeel strategie energie besparen Stadsbrede aanpak Omschrijving instrument Met deze regeling kunnen woningbouwcorporaties subsidie aanvragen om versneld bij onderhoud of vooruitlopend op renovatie één of meer energiemaatregelen te nemen aan sociale huurwoningen met energielabel E, F en G, woningen met enkelglas of woningen zonder spouwmuurisolatie . Beoogde werking/ intensivering Volgens bij ons bekende gegevens zijn er circa 2900 sociale huurwoningen in Utrecht met een energielabel E, F of G (definitief energielabel). Het aantal is nog hoger als we niet-definitieve energielabels (of vervallen labels) meetellen (circa 9450 huurwoningen). Het is niet bekend hoeveel complexen of woningen enkel glas of geen spouwmuurisolatie hebben. Vaak hebben monumentale woningen enkelglas, als het sociale huurwoningen zijn, komen deze ook in aanmerking voor subsidie uit deze nadere regel. In voorgesprekken met corporaties over deze nadere regel hebben zij aangegeven op dit moment voor circa 500 sociale huurwoningen mogelijkheden te zien voor deze nadere regel. Relatie met andere instrumenten Dit instrument is een verlengstuk van het instrument ‘prestatieafspraken’ met de corporaties en het is een onderdeel van de projecten ter bestrijding van energiearmoede in Utrecht.
Verwacht resultaat (2021) 2022
2023
2024
2025
nvt
204
300
300
nvt
aantal woningen met maatregelen getroffen
Afspraken 32
Naam instrument Prestatieafspraken met corporaties Onderdeel strategie energie besparen Stadsbrede aanpak Omschrijving instrument Jaarlijks maken we met de zeven in Utrecht actieve corporaties prestatieafspraken. Dat gaat over zaken als gemiddelde labelstand (en de ambitie daarop), bijdrage zon op dak, samenwerking met de Transitievisie Warmte, woningen van het kookgas af in Overvecht-Noord, aantal Energieboxen en hoe omgaan met gespikkeld bezit. Beoogde werking/ intensivering De individuele prestatieafspraken hebben een perspectief van 5 jaar maar gezien het jaarlijks terugkerende karakter ervan ligt de nadruk van de afspraken op het eerste jaar. Relatie met andere instrumenten In het verlengde van de prestatieafspraken kunnen de corporaties gebruik maken van een subsidieregeling ter bestrijding van de energiearmoede (zie ‘subsidieregeling corporaties (energiearmoede)) Verwacht resultaat De woningcorporaties hebben hun woningbezit momenteel op gemiddeld op label B of beter. Voor de prestatieafspraken hebben ze zich gecommitteerd aan de landelijke afspraken: geen woningen met EFG-labels meer in 2029, waarmee ze een enorme opwaardering van hun bezit boeken, maar ook een grote bijdrage leveren aan het bestrijden van energiearmoede. De presatieafspraken waarin dat is opgenomen zijn eind oktober jl. ondertekend.
5. Geldstromen In aanvulling op onze programmabegroting hebben we bij Europa, het Rijk en de Provincie subsidies aangevraagd om onze aanpak te intensiveren.
Voor EFRO (Europees) SpUk/NIP (Rijks)
•
Aanpak VvE’s
•
Aanpak grondgebonden koop (isolatievouchers bij collectieve inkoop en samen verduurzamen) Aanpak VvE’s (isolatievouchers en advies)
•
2022
2023
€1.400.000 ontvangen
€513.000 aangevraagd €1.500.000 ontvangen €760.000 aanvullend aangevraagd
En verder
2024 opnieuw een aanvraag in te dienen.
33
SpUk/Energiearmoede (Rijks)
VHVF (Rijks)
Energiearmoede (provinciaal) USET (provinciaal)
• •
Energieboxen/fixers Versnellen isolatie bij corpo’s • Versnellen isolatie bij particuliere verhuur • Aanpak VvE’s (begeleiding en subsidie op maatregelen) Isolatievouchers
€2.600.000
Advies en begeleiding
€180.000
€2.550.000 (2024) €2.200.000 (2025)
€9.000.000 aangevraagd
€450.000
€450.000
De uitvoering van het programma energie besparen gebouwde omgeving wordt bekostigd vanuit de structurele middelen in het programma Duurzaamheid (vanaf 2024: Klimaatvriendelijke Stad), onderdeel uitwerken van de energieambities. De jaarlijkse kosten voor de uitvoeringsplannen energie besparen wonen, deel 2 (€600.000) betreffen zowel personele als externe kosten die worden besteed aan de maatregelen die zijn opgenomen in de uitvoeringsplannen (o.a. bijeenkomsten Jouwhuisslimmer). EFRO, VHVF en USET-middelen Voor de VvE-aanpak maken we gebruik van subsidie vanuit Europa (EFRO: Europees fonds voor regionale ontwikkeling), het rijk (VHVF: Volkshuisvestingsfonds) en de provincie (USET: Uitvoeringsverordening Energietransitie provincie Utrecht). De middelen zijn aangevraagd nog niet toegekend. SpUk/NIP middelen We hebben subsidie aangevraagd en ontvangen op basis van de Specifieke Uitkering (SpUk) Lokale Aanpak Isolatie ’23. Deze regeling komt voort uit het landelijke Nationaal isolatieprogramma (NIP). De SpUk/NIP middelen zetten we in op onderstaande drie fronten, waarbij we isolatiemaatregelen helemaal of deels vergoeden. Daarmee kunnen we woningeigenaren die moeite hebben hun woning te verduurzamen een extra duw in de rug geven om hun slecht geïsoleerde woning beter te isoleren. 1. Vergoeding bij collectieve inkoopactie najaar 2. Vergoeding bij Samen Verduurzamen acties 3.
Vergoeding en advies/begeleiding bij pilots met aanpak mini- en kleine VvE’s In 2024 en 2025 kunnen weer aanvragen voor SpUk-middelen worden gedaan. Afhankelijk van onze ervaringen met bovengenoemde drie actielijnen kunnen we dan verder opschalen. Ook wordt gedacht aan een extra actielijn voor de inzet van de middelen, namelijk isolatiesubsidie voor bepaalde straten/buurtjes waar vervolgens geëxperimenteerd kan worden met het verlagen van de temperatuur van stadsverwarming. Energiearmoede middelen 34
Van de provincie en het rijk hebben we energiearmoede-middelen ontvangen. Deze zetten we in voor de energiearmoede-aanpak.
35