Toelichting accountantsverslag gemeente Utrecht 2024 toelichting

Gemeente Utrecht Toelichting concept accountantsverslag 2024 Adviescommissie 5 juni 2025

Kernpunten Getrouwheid • Op 16 mei 2025 hebben wij een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor het getrouwe beeld van de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording van het college • De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt afgerond € 26,15 miljoen respectievelijk € 78,45 miljoen

Rechtmatigheid • Het college heeft in haar rechtmatigheidsverantwoording geen fouten gerapporteerd groter dan de verantwoordingsgrens • De gehanteerde verantwoordings- en rapportagegrens bedraagt afgerond € 39,2 miljoen respectievelijk € 0,5 miljoen. Vrijwel geen aanbestedingsfouten: dat is een knappe prestatie

Fouten/onzekerheden •

Stelpost in grondexploitatie Beurskwartier van € 5,5 miljoen (= onzekerheid)

•

Vijftal foute verantwoordingen (baten te hoog, lasten te laag) in totaal € 6,5 miljoen (beïnvloeding resultaat € 0,9 miljoen)

Kernpunten Complimenten:

• Goed proces, zeker in het licht van een nieuw financieel pakket. • Prettige, open en pro-actieve samenwerking met de gemeente • Rechtmatigheidsverantwoording: verantwoordingsgrens € 39,2 miljoen Rechtmatigheidsfouten: € 16,3 miljoen - begrotingsrechtmatigheid € 9,5 miljoen (acceptabel € 2,9 miljoen) - aanbestedingsfouten € 6,8 miljoen • Herstructurering Leidsche Rijn en Centrumgebied, vereenvoudiging en stelposten (robuuste posten) onderbouwd en opgelost • Aandacht voor het versterken van de financiële functie • Monitoring en bijsturing taakgerichte uitvoering Jeugd en Wmo versterkt • Verdere verbetering Fraude Risico-analyse en jaarplan concernaudit • Dossiers Sisa-regelingen beter aangeleverd dan voorgaand jaar

Kernpunten Aandachtspunten:

• Resultaat proces versterking van de financiële functie, centrale kaderstelling, sturing en monitoring en warme verzakelijking van de cultuur zijn essentieel voor een toekomstbestendige bedrijfsvoering en moeten in 2025 de eerste resultaten laten zien. • Informatievoorziening van decentraal naar centraal is op onderdelen ontoereikend om centraal te kunnen monitoren en te kunnen sturen. Dit betreft een breed thema en wij hebben dit de afgelopen jaren geconstateerd bij bijvoorbeeld onderbouwingen voor de jaarrekening, verantwoording over specifieke uitkeringen, maar ook risicomanagement en juridische geschillen • Inzicht in investeringen, besluitvorming en aansluiting tussen investeringsagenda en rente- en afschrijvingslasten (ook investeringen in MPR). • Spanningsveld beschikbare capaciteit en ambities (zie bijvoorbeeld de ambities ten aanzien van: grondexploitatie, investeringsagenda, specifieke uitkeringen (€ 322 miljoen). Met andere woorden: stel prioriteiten, parkeer onderwerpen, breng volgorde aan bij de onderwerpen. • Veel afsluitende en nagekomen boekingen (P14: 63 boekingen) en de interne controle op de 74 Sisa-regelingen • Financiële verwerking investeringen Wervengebied: per 31 december 2024: € 2,4 miljoen • ICT: compliance NIS-2 eisen

Niveau investeringen Investeringen materiële vaste activa: Fors toegenomen ten opzichte van voorgaande jaren, stijgende lijn vanaf 2022 Bruto: € 206 miljoen, netto € 126 miljoen. Jaarschijf 2025 volgens begrotting 2025

Toename schuld lager dan begroot

-

Lagere afname reserves dan begroot

-

Hoge vooruitontvangen gelden voor specifieke uitkeringen van het Rijk

Financieel beeld Financieel resultaat: 1) Vanaf 2022 worden de begrote nadelige saldi van lasten en baten ook grotendeels gerealiseerd, In tegenstelling tot de jaren daarvoor. Vanaf 2022 worden de reserves dan ook daadwerkelijk ingezet. De reserves zijn de afgelopen 3 jaar met circa € 207 miljoen afgenomen (waarvan € 145 miljoen robuuste posten) en is de solvabiliteit met 13 procentpunt gedaald naar 25% ten opzichte van vorig jaar. En ter indicatie was de solvabiliteit in 2019, 34%. Volgens uw meerjarenbegroting 2025-2028 nemen de reserves in 2025 en 2026 verder af met respectievelijk € 26 miljoen en € 16 miljoen. Wij adviseren u om het verder interen op de reserves te beperken. 2) Het gepresenteerde resultaat (na stortingen in en onttrekkingen aan reserves) is € 32 miljoen voordelig (begroot € 0). Dit wordt voor € 24 miljoen veroorzaakt door hogere Algemene middelen 3) Met de bijgestelde begroting was het nadelige saldo van baten en lasten € 252 miljoen. Het werkelijk nadelige saldo van lasten en baten is € 135 miljoen (= afname reserves). Dat is € 117 miljoen minder nadelig. De lasten en baten zijn bij vrijwel alle programma’s dicht bij de begrote lasten en baten van de bijgestelde begroting. De grote voordelige afwijkingen betreffen: ontwikkelen en wonen voor iederen € 79 miljoen en Algemene middelen € 34 miljoen.

4) In de nominale begroting was het nadelige saldo van baten en lasten € 50 miljoen. Het werkelijk nadelige saldo van lasten en baten is € 135 miljoen (= afname reserves). Dat is € 85 miljoen nadeliger. Dit betreft: ontwikkelen en wonen voor iedereen € 64 miljoen (= herstructurering Leidsche Rijn, Lombokplein en tussentijdse winstneming)

Financieel beeld

Ontwikkeling BBV kengetallen gemeente Utrecht 2017

Kengetal

Netto Schuldquote

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Begroot

66%

77%

89%

89%

85%

91%

80%

87%

1

Werkelijk

65%

68%

62%

55%

61%

60%

69%

73%

Solvabiliteit

Begroot

32%

27%

25%

24%

24%

30%

32%

25%

Werkelijk

34%

34%

35%

41%

41%

38%

32%

25%

Begroot

- 0,6%

- 0,6%

0,1%

0,4%

1,5%

0,4%

2,1%

1,5%

Werkelijk

-0,5%

-0,5%

-0,7%

1,9%

2,2%

1,3%

- 1,2%

0,65%

Begroot

6,0%

9,9%

5,2%

4,5%

5,3%

6,1%

14,1%

4,5%

Werkelijk

5,5%

5,2%

4,6%

8,3%

13,4%

4,2%

6,3%

5,3%

Begroot

97%

96%

100%

105%

107%

109%

110%

118%

Werkelijk

97%

95%

104%

107%

108%

109%

105%

120%

Risico’s

€ 69,8

€ 69,3

€ 64,5

€ 78,5

€ 75,6

€ 64,7

€ 69,8

€ 86,7

€ 78,0

WeerstandsCapaciteit

€ 68,1

€ 81,0

€ 67,7

€ 60,5

€ 54,8

€ 74,8

€ 71,8

€ 89,3

€ 89,7

1,04

1,17

1,05

0,77

0,72

1,16

1,03

1,03

1,15

2 Structurele exploitatieruimte

3

Grondexploitatie

4 Belastingcapaciteit

5

Norm

82%

22%

1,0%

9,9%

131%

2026 94%

20%

1,1%

6,2%

n.v.t.

2027

2028

96%

105%

20%

- 0,1%

5,5%

n.v.t.

Landelijk gemiddeld

Landelijk gemiddeld 200.000+

Norm Goed

Norm Onvoldoende

39%

54%

< 90%

> 130%

39%

42%

> 50%

< 20%

5%

4%

> 0%

< 0%

3,8%

4,2%

< 20%

> 35%

102%

97%

< 95%

> 105%

19%

- 0,1%

6,9%

n.v.t.

Ontwikkeling reserves

* € 1.000

2023

Begroot 2024 (begroting 2025)

Werkelijk 2024

2025

2026

2027

2028

Algemene reserve

92.797

132.163

168.745

95.182

85.676

86.815

89.209

Bestemmingsreserves

666.576

464.076

455.456

475.047

468.899

477.681

486.908

Totaal eigen vermogen

759.373

596.239

624.201

570.229

554.575

564.496

576.117

Wijziging eigen vermogen

-/- 71.599

-/- 163.134

-/- 135.172

-/- 26.010

-/- 15.654

+ 9.921

+ 11.621

Balanstotaal

2.342.948

2.533.819

2.496.419

2.624.094

2.750.022

2.855.974

2.998.628

Wijziging balanstotaal

+ 167.457

+ 190.871

+ 153.471

+ 90.275

+ 125.928

+ 105.952

+ 142.654

Risicoprofiel

69.800

60.700

78.000

78.000

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Solvabiliteit

32%

24%

25%

22%

20%

20%

19%

Ontwikkeling reserves Algemene reserves: Toegenomen met

€ 25,914 miljoen

Bestemmingsreserves: Afgenomen met

€ 211,117 miljoen

Dit betreft met name: Reserve grondexploitates Reserve vaste active

€ 110,8 miljoen (sheet hierna) € 150,2 miljoen

Reserve vervanging zwembaden Reserve meerjarige investeringen Reserve personeelskosten bezuinigingen Reserve groei in balans Reserve tarieven sportaccommodaties

+ + + + +

€ 11 miljoen € 7,1 miljoen € 5 miljoen € 5 miljoen € 5 miljoen

Ontwikkeling reserves Reserve grondexploitaties: Afname in totaal € 110,8 miljoen Storting grootste posten: Winstneming herstructering Leidsche Rijn Winstneming Leidsche Rijn (nieuw) Winstneming Binnenstedelijk

€ 49,4 miljoen € 18,2 miljoen € 3,7 miljoen

Onttrekking grootste posten: Robuuste posten: Lombokplein: Reservering Hub-XL

:

€ 107,9 miljoen € 31,5 miljoen € 41,9 miljoen