CConstaterende datUtrecht
Koppel je AI →
Document · PDF

TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid_Motivering

Gemeenteraad 19 november 2026, gemeente UtrechtBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststelling TAM omgevingsplan Livingstonelaan 609192.181 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 20 van 22

De bezonningsduur van verschillende gevels mag b ij elkaar worden opgeteld en alle mogelijke bezonningsmomenten over de dag mogen gesommeerd worden.

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 3 In deze notitie wordt voor de bestaande woningen deze lichte TNO-norm als criterium voor het bezonningsonderzoek gebruikt. Belangrijk aandachtspunt bij deze beoordeling is dat de indeling van de verschillende woonblokken niet bekend is. Wij maken een inschatting of de afname effect heeft op de hiervoor genoemde norm, die op woningindeling moet worden beoordeeld. Verschillen in bezonning Voor dit onderzoek is de bezonningssituatie berekend en gevisualiseerd met behulp van het programma Rhino, Grasshopper en Ladybug. Voor de berekeningen zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: - Meetpunten met een onderlinge afstand van maximaal 1 m. - Elke 10 minuten wordt beoordeeld of er zon op de gevel komt. Deze minuten worden bij elkaar opgeteld om de totale bezonningsduur te berekenen. De schaduw die veroorzaakt wordt door een object, hangt af van een aantal factoren: - de gebouwvorm en afmetingen; - de azimut ofwel de horizontale hoek van de zon ten opzichte van het zuiden; - de zonshoogte ofwel de verticale hoek van de zon ten opzichte van het aardoppervlakte; - belemmeringen in de omgeving. Toetsing aan lichte TNO-norm Om het project te toetsen aan de bezonningsnorm hebben we de bezonningsduur op gebouwen in de omgeving als gevolg van de te realiseren nieuwbouw bepaald voor 19 februari.

19 februari is het eerste (gelijk aan laatste) moment van de te beoordelen periode volgens de norm, en ook de meest maatgevende dag van deze periode. Dit laatste blijkt ook uit de resultaten voor maart en juni in bijlage II. In bijlage I is de bezonningsduur voor 19 februari van de bestaande situatie, de nieuwe situatie en de afname in de omgeving als gevolg van de nieuwbouw aan Livingstonelaan 609 weergegeven. Uit de resultaten in bijlage I volgt dat er sprake is van afname op gevels van meerdere woongebouwen in de omgeving als gevolg van het nieuwbouwplan. Voor de meeste van deze gevels die in de bestaande situatie meer dan 2 uur bezonning krijgen, wordt met de realisatie van het nieuwbouwplan nog steeds aan de richtlijn van ten minste twee uur zon voldaan. Echter zijn er een aantal gevels die door de nieuwe bebouwing niet meer aan twee uur zon op 19 februari voldoen. In figuur 3 zijn de relevante woongebouwen met een nummer weergegeven. Het betreft de noordoost-gevels van een aantal woningen aan de Aziëlaan (aangegeven als 1 en 2 in figuur 3), Van Eechoudlaan (aangegeven als 4 in figuur 3) en Marco Pololaan (aangegeven als 3 in figuur 3).

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 4 Figuur 3 Situatietekening met hierop de kritische woongebouwen In figuur 4 en 5 wordt bij deze vier woonblokken de afname tussen de bestaande en nieuwe situatie in kaart gebracht voor de meest maatgevende dag, te weten 19 februari. Figuur 4 Afname bezonningsduur 19 februari Figuur 5 Afname bezonningsduur 19 februari In figuur 6 is met groen te zien welke geveldelen in de nieuwe situatie aan 2 uur bezonningsduur voldoen. Figuur 7 geeft voor dezelfde gevels weer welke geveldelen in de bestaande situatie voldoen. In figuur 8 is in rood weergegeven welke geveldelen door de nieuwe bebouwing niet meer voldoen, terwijl deze in de bestaande situatie wel voldeden. Het gaat over delen van de noordoostgevels van de woonblokken die in figuur 3 met 1, 2, 3 en 4 zijn weergegeven. 1 4 2 3 1 2 3 4 2 4 1 N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 5 Figuur 6 19 februari - nieuwe situatie: gevels die wel aan de minimale bezonningsduur van 2 uur voldoen (groen) en gevels die niet voldoen (grijs) Figuur 7 19 februari - bestaande situatie: gevels die wel aan de minimale bezonningsduur van 2 uur voldoen (groen) en gevels die niet voldoen (grijs) Figuur 8 19 februari - verschil: geveldelen die door de nieuwe bebouwing niet meer voldoen (rood) De geveldelen die aan de bovengenoemde noordoostgevels van deze woningen liggen zijn kritisch.

Om te kunnen beoordelen of en hoeveel woningen er zijn die in de nieuwe situatie niet meer voldoen aan de minimum richtlijn van twee uren volgens de lichte TNO-norm moeten we weten van deze woningen hoe ze in elkaar zitten. In het geval dat de woonkamer alleen aan een van deze gevels ligt is er grote kans dat een aantal woningen in de nieuwe situatie niet meer voldoen aan de minimum richtlijn van twee uren volgens de lichte TNO-norm. Bij de grondgebonden woningen aan de Marco Pololaan en Van Eechoudlaan (aangegeven als 1 en 2 in figuur 3) is de kans groot dat de woonkamer aan de zuidwest (buiten)gevel ligt , waarmee de kans groter is dat deze woningen wel voldoen.

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 6 Voor de woongebouwen aangegeven als 3 en 4 in figuur 3 blijkt op basis van google Streetview dat de begane grond uit bergingen en garages bestaat, zie ook figuur 9. Vanaf de eerste verdieping zijn er woningen aanwezig. Afhankelijk van de plattegronden indeling is er mogelijk een aantal woningen die in de nieuwe situatie niet meer voldoen aan de minimum richtlijn van twee uren volgens de lichte TNO-norm. Voor dit onderzoek is getoetst aan de lichte TNO-norm. Hierbij wordt, zoals aangegeven bij de uitgangspunten, alleen rekening gehouden met de permanente bebouwingen zonder de aanwezige begroeiing. In de praktijk is een groot veld aanwezig tussen de bestaande bebouwing en de woningen met verminderde bezonning. Op dit veld zijn diverse bomen aanwezig , zie ook figuur 10. Naar verwachting wordt door deze bomen meer beschaduwing veroorzaakt dan door de bestaande bebouwing. Dat kan als gevolg hebben dat het verschil in bezonningsduur tussen de bestaande en de nieuwe situatie in de praktijk kleiner is dan hierboven genoemd. We adviseren hier rekening mee te houden bij het beoordelen van de resultaten.

Figuur 9 Noorsoostgevel woongebouw aan de Van Eechoudlaan (aangegeven als 4 in figuur 3) Figuur 10 Begroeiing tussen de nieuwbouw en de kritische woningen, Google Maps In bijlage II is de bezonningsduur van de bestaande situatie, de nieuwe situatie en de afname in de omgeving als gevolg van de nieuwbouw van Livingstonelaan 609 voor nog drie representatieve dagen gedurende het jaar (21 maart, 21 juni en 22 december) weergegeven. In bijlage III geven we figuren weer met slagschaduwen op een aantal tijdstippen per dag voor vier representatieve dagen gedurende het jaar (19 februari, 21 maart, 21 juni en 22 december). Conclusies Uit de resultaten van het bezonningsonderzoek kunnen samenvattend de volgende conclusies worden getrokken: - Het nieuwbouwplan beïnvloedt een aantal gevels van woongebouwen in de omgeving.

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 7 - Delen van de noordoostgevels van vier woongebouwen (figuur 3) aan de Aziëlaan, Marco Pololaan en Van Eechoudlaan voldoen door het nieuwbouwplan niet meer aan de richtlijn van ten minste twee uur zon, volgens de lichte TNO-norm. - Voor alle overige gevels die in de bestaande situatie meer dan 2 uur bezonning hebben, wordt met de realisatie van het nieuwbouwplan nog steeds voldaan aan de richtlijn van ten minste twee uur zon, volgens de lichte TNO-norm. - Na verwachting voldoen een aantal woningen die mogelijk alleen een noordoostgevel hebben in de nieuwe situatie niet meer aan de richtlijn van ten minste 2 uur zon op 19 februari , volgens de lichte TNO-norm, terwijl in de bestaande situatie wel voldaan wordt. - Naar verwachting hebben de aanwezige bomen ook invloed op de bezonningsituatie van deze vier kritische woonblokken. In de praktijk wordt het verschil tussen de bestaande en de nieuwe situatie naar verwachting kleiner als rekening wordt gehouden met deze bomen. LBP|SIGHT E. (Elli) Theodoridou MSc Bijlagen: 3

Kelvinbaan 40, 3439 MT Nieuwegein | Postbus 1475, 3430 BL Nieuwegein | T (030) 231 13 77 | F (030) 234 17 54 E info@lbpsight.nl | www.lbpsight.nl | IBAN: NL62 RABO 036 42 36 558 | KvK 30073990 | BTW NL007076083B01 Bijlage I Bezonningsduur 19 februari Figuur I.1 Bezonningsduur 19 februari bestaande situatie Figuur I.2 Bezonningsduur 19 februari bestaande situatie

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur I.3 Bezonningsduur 19 februari nieuwe situatie Figuur I.4 Bezonningsduur 19 februari nieuwe situatie

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur I.5 Afname bezonningsduur 19 februari Figuur I.6 Afname bezonningsduur 19 februari

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Bijlage II Bezonningsduur 21 maart, 21 juni en 22 december Figuur II.1 Bezonningsduur 21 maart bestaande situatie Figuur II.2 Bezonningsduur 21 maart bestaande situatie

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur II.3 Bezonningsduur 21 maart nieuwe situatie Figuur II.4 Bezonningsduur 21 maart nieuwe situatie

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur II.5 Afname bezonningsduur 21 maart Figuur II.6 Afname bezonningsduur 21 maart

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur II.7 Bezonningsduur 21 juni bestaande situatie Figuur II.8 Bezonningsduur 21 juni bestaande situatie

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur II.9 Bezonningsduur 21 juni nieuwe situatie Figuur II.10 Bezonningsduur 21 juni nieuwe situatie

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur II.11 Afname bezonningsduur 21 juni Figuur II.12 Afname bezonningsduur 21 juni

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur II.13 Bezonningsduur 22 december bestaande situatie Figuur II.14 Bezonningsduur 22 december bestaande situatie

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur II.15 Bezonningsduur 22 december nieuwe situatie Figuur II.16 Bezonningsduur 22 december nieuwe situatie

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur II.17 Afname bezonningsduur 22 december Figuur II.18 Afname bezonningsduur 22 december

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Bijlage III Beschaduwing Figuur III.1 Beschaduwing 19 februari om 09.30 uur (mogelijke verschillen in rood aangegeven) Figuur III.2 Beschaduwing 19 februari om 12.30 uur (mogelijke verschillen in rood aangegeven)

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur III.3 Beschaduwing 19 februari om 16.30 uur (mogelijke verschillen in rood aangegeven) Figuur III.4 Beschaduwing 21 maart om 09.00 uur (mogelijke verschillen in rood aangegeven)

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur III.5 Beschaduwing 21 maart om 13.30 uur (mogelijke verschillen in rood aangegeven) Figuur III.6 Beschaduwing 21 maart om 18.30 uur (mogelijke verschillen in rood aangegeven)

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur III.7 Beschaduwing 21 juni om 07.00 uur (mogelijke verschillen in rood aangegeven) Figuur III.8 Beschaduwing 21 juni om 13.45 uur (mogelijke verschillen in rood aangegeven)

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur III.9 Beschaduwing 21 juni om 20.30 uur (mogelijke verschillen in rood aangegeven) Figuur III.10 Beschaduwing 22 december om 10.30 uur (mogelijke verschillen in rood aangegeven)

N006_02_L230366 | 22 augustus 2025 Figuur III.11 Beschaduwing 22 december om 12.30 uur (mogelijke verschillen in rood aangegeven) Figuur III.12 Beschaduwing 22 december om 14.30 uur (mogelijke verschillen in rood aangegeven)

Utrecht Bijlage 17 Water bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) 661 Notitie Waterbelang Livingstonelaan, Utrecht Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 2/18 VOF Livingstonelaan Dhr. Stadsplateau 14 3512 AZ Utrecht Noordwijk, 8 oktober 2025 Locatie : Livingstonelaan, Utrecht Kenmerk : A7712-07/VMI/not2 Auteur : MSc Email : idds.nl Telefoon : Betreft : Notitie Waterbelang Geachte heer de Vos, Hierbij hebben wij het genoegen u de notitie te presenteren voor de ontwikkeling van studentenwoningen en onderwijsvoorzieningen aan Livingstonelaan te Utrecht. Wij hebben op basis van openbare stukken van het Hoogheemraadschap een inventarisatie gemaakt van omliggende oppervlaktewateren. Daarnaast hebben wij op basis van de door u aangeleverde stukken een vergelijking tussen de huidige en nieuwe situatie om de toename van de verharding te berekenen. Dit is zowel in tabelvorm als in een verbeelding weergegeven. Wij hopen u met deze notitie voldoende te hebben geïnformeerd en behulpzaam te zijn geweest bij uw planontwikkeling. Met vriendelijke groet, IDDS Ruimte & Ontwikkeling projectleider

Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 3/18 Inhoudsopgave Inleiding ........................................................................................................................ 4 Wetgeving ..................................................................................................................... 5 2.1 Beleid ............................................................................................................................. 5 2.1.1. Waterschapsverordening ............................................................................................... 5 2.2 Gemeentelijk beleid ....................................................................................................... 5 2.2.1. Visie Klimaatadaptatie Gemeente Utrecht ..................................................................... 5 2.2.2. Visie Water en riolering .................................................................................................. 6 Inventarisatie ................................................................................................................ 7 3.1 Huidige situatie .............................................................................................................. 7 3.2 Toekomstige situatie ....................................................................................................

11 Conclusie .................................................................................................................... 17 Bijlage ......................................................................................................................... 18 Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 4/18 Inleiding In de huidige situatie ligt aan de Livingstonelaan 609/ Australiºlaan 21 te Utrecht een gebouw met een onderwijs en zorgfunctie (inclusief begeleid wonen). De initiatiefnemer heeft het voornemen om op deze locatie een onderwijscomplex te realiseren met studentenwoningen. Deze ontwikkeling is lijn met de ontwikkeling van de onderwijsboulevard tussen Kanaleneiland- Zuid en de Woonboulevard in de komende jaren. Op de locatie geldt de beheersverordening ‘Dichterswijk, Kanaleneiland, Transwijk’, vastgelegd op 30 november 2017. Een beheersverordening is een planologisch alternatief voor een bestemmingsplan, wanneer er binnen de horizon van de verordening (10 jaar) geen ruimtelijke ontwikkelingen worden voorzien. In lijn daarmee geldt de algemene regel: “3.1 Bestaand gebruik en bestaande bouwwerken: 1. De in het verordeningsgebied gelegen gronden en bestaande bouwwerken worden gebruikt overeenkomstig het bestaande gebruik; 2.

Bestaande bouwwerken mogen worden vervangen door bouwwerken van dezelfde afmetingen.” De beoogde ontwikkeling past niet binnen de beheersverordening. Om de ontwikkeling mogel ijk te maken moet er een planologische procedure doorlopen worden. In verband met de toevoeging van verhardingen en geplande werkzaamheden is een watertoets noodzakelijk. Di t document voorziet daarin. Onderstaande notitie is opgesteld in het kader van het wijzigen van het bestemmingplan De huidige situatie staat verbeeld in de onderstaande figuur. Locatie plangebied

Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 5/18 Wetgeving De watertoets is het rekening houden met de gevolgen voor het beheer van watersystemen. Met ingang van de Omgevingswet vervangt het begrip ’weging van het waterbelang’ de term watertoets. De weging van het waterbelang geldt bij het vaststellen van het omgevingsplan. Dit volgt uit artikel 5.37 van het Bkl. Daarnaast kan de weging van het waterbelang ook nodig zijn bij andere instrumenten, zoals bij een BOPA. De gemeente moet de opvattingen van de waterbeheerder betrekken bij het omgevingsplan. Dit geldt in het algemeen voor alle waterbelangen. Het gaat hierbij om bijvoorbeeld watercompensatie in verband met toenemende verharding of om bebouwing, die niet wenselijk is in verband met waterwinning. 2.1 Beleid 2.1.1. Waterschapsverordening Voorheen stonden alle regels van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden nog in de Keur en het Keurbesluit. Deze is vervangen door ØØn nieuw document: de Waterschapverordening. Daarin staan alle regels over wat men wel of niet mag doen bij water, dijken en gemalen. In de Waterschapsverordening staan ook de taken van het waterschap: het beheren van de watersystemen in de regio, het schoonmaken van afvalwater en het onderhouden van wegen die het waterschap beheert.

In de Waterschapsverordening staan ook regels over wanneer men bijvoorbeeld vergunning moet aanvragen of wanneer men iets moet melden. Ook staan er regels in voor het oppompen van grondwater en het lozen van bepaalde stoffen in oppervlaktewater. Doorwerking op projectlocatie Door Nepocon is een memo ‘Weging van het Waterbelang Livingstone, Utrecht’ opgesteld. Deze memo is als separate bijlage bijgevoegd. 2.2 Gemeentelijk beleid 2.2.1. Visie Klimaatadaptatie Gemeente Utrecht In de visie klimaatadaptatie wordt het beeld geschetst voor 2050. Er wordt hierin ingegaan op het veranderende klimaat, met steeds meer periodes hitte, droogte en extreme buien. De gemeente Utrecht streeft naar gezond stedelijk leven voor iedereen. Daarbij wordt gezorgd voor een gezonde en prettige leefomgeving, waar iedereen zich thuis voelt. Utrecht is door klimaatverandering kwetsbaar voor wateroverlast, droogte, hitte en overstromingen. De kans op een overstroming, door een dijkdoorbraak aan de noordzijde van de Lekdijk, is klein, maar de gevolgen zijn groot. Voor bodemdaling door droogte lijkt Utrecht minder kwetsbaar, maar het gevolg van de droogte in de afgelopen jaren voor bomen en planten is nog onzeker en wordt onderzocht. Voor wateroverlast bij extreme neerslag zijn verschillende locaties kwetsbaar op plekken waar nog geen maatregelen zijn genomen.

Te denken valt aan tunnels, souterrainwoningen en andere plekken. In 2050 wil Utrecht klimaatbestendig zijn en dus bovengenoemde kwetsbaarheden hebben aangepakt. Het hoofddoel is dat Utrecht ontwrichting en schade zoveel mogelijk wil voorkomen. Daarnaast is het doel dat Utrecht een aangename stads blijft om te wonen, werken en Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 6/18 verblijven. De gemeente wil inzetten op de volgende punten: − Vergroenen van de stad: Minder tegels en meer groen in de stad. Het streven is om 100%, (minimaal 90%) van de jaarlijkse neerslag vast te houden op de plek waar het valt en te laten infiltreren in de bodem. Het doel is om de sponswerking van de bodem te vergroten en om verdroging bij te weinig, en overlast bij teveel aan neerslag tegen te gaan. De bodem werkt als een spons die water vasthoudt, dat bij regenval wateroverlast voorkomt. De gemeente zet daarbij ook in op het benutten en behouden van 90% van het regenwater. Dit houdt in: opvangen in de bodem en niet naar het riool. − De openbare ruimte en het hemelwatersysteem zijn zo vormgegeven dat bij buien met een intensiteit tot en met 80 mm in ØØn uur (kans 1x/100 jaar) geen schade optreedt in gebouwen en vitale infrastructuur. − Voldoende schaduw bij fiets- en looproutes: Dit is ten behoeve van hittestress in de stad.

In elke buurt streven we naar minimaal 40% groen in het horizontale vlak, dus het maaiveld en daken, zowel in de openbare ruimte als particuliere terreinen. − Niet iedereen heeft een tuin, dus streven we voor iedereen naar een koele, groene verblijfsplek op korte afstand (200 meter). Door klimaat adaptieve maatregelen te nemen worden meerdere doelen gediend. Groene daken isoleren ook woningen en meer koele groene verblijfsplekken zijn zowel goed voor de gezondheid als voor meer recreatie. Wat allemaal weer bijdraagt aan gezond stedelijk leven voor iedereen. Om deze uitgangpunten te behalen wordt in elk programma rekening gehouden met het thema klimaatadaptatie. Als opgave wordt daarbij gefocust op het bepalen van ambities en doelen en het borgen daarvan. Daarnaast wordt klimaatadaptatie zoveel als mogelijk gecombineerd met andere werkzaamheden in de openbare ruimte om de kosten te beperken. Voorbeelden zijn riool- of mobiliteitswerkzaamheden. 2.2.2. Visie Water en riolering De gemeente heeft vanuit de wet een aantal specifieke zorgplichten en daarmee taken op het gebied van het stedelijk waterbeheer. De Visie Water en Riolering bevat het gemeentelijke beleidskader voor de invulling van deze zorgplichten. Dit beleid is verder uitgewerkt in het programma Water en Riolering, waarin de jaarlijkse voorgenomen activiteiten en de kosten staan beschreven over een periode van 5 jaar.

Daarnaast kent dit beleid veel samenhang met de Visie Klimaatadaptatie omtrent de hemelwaterverwerking, reeds beschreven in paragraaf 2.3.2.2.8. In de Wet Milieubeheer is ingegaan op de voorkeursvolgorde hoe met hemelwater om te gaan. Voorkeursvolgorde hemelwater: 1. Vasthouden en nuttig gebruiken (geen lozing); 2. Infiltratie op de bodem (bovengronds); 3. Infiltratie in de bodem (ondergronds); 4. directe lozing in het oppervlaktewater; 5. Afvoer naar rioolwaterzuivering. De ambitie van de gemeente Utrecht is het gezond houden, robuust maken en toekomstbestendig maken van het water- en rioleringssysteem, voor iedereen. Daarbij wordt Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 7/18 bijgedragen aan de volgende opgaven voor de stad: 1. De basis op orde, door het borgen van een robuust water- en rioleringssysteem. 2. Het realiseren van een toekomstbestendige stad via een klimaatbestendig en circulair water- en rioleringssysteem. 3. Het realiseren van een gezonde leefomgeving, door het realiseren van een gezond water- en rioleringssysteem voor zowel mens, plant als dier. Voor 2022-2026 zijn de belangrijkste activiteiten die voortkomen uit de diverse programma’s: 1. Het vervangen van 41,5 km riolering; 2. Het afkoppelen van 66,5 hectare verhard oppervlak; 3.

Uitgangspunten voor financiºle bijdragen uit het Programma Water en Riolering aan herinrichtingsprojecten in de openbare ruimte die niet voortkomen uit rioolvervangingsprojecten of projecten om wateroverlast op te lossen; 4. De beschikbare budgetten voor de subsidieregeling groene daken en voor de nieuwe subsidieregeling watervriendelijk maatschappelijk vastgoed; 5. De uit te werken en uit te voeren beleidswijzigingen en onderzoeken met als belangrijkste het uitwerken van de nog vast te stellen omgevingsplanregels voor het vasthouden van hemelwater op openbaar terrein en het bepalen van de benodigde maatregelen om de waterkwaliteitsambities te realiseren; 6. Het baggeren van oppervlaktewater dat de gemeente in onderhoud heeft; 7. De verwachte kostenontwikkeling voor de periode 2022-2026. Inventarisatie 3.1 Huidige situatie Algemeen Het plangebied bestaat uit de huidige adressen Livingstonelaan 609 en Australiºlaan 21. Het betreft het perceel dat kadastraal onder de Gemeente Utrecht bekendstaat als perceelnummer 467. Het heeft de kadastrale gemeente code UTT00-R-467. Het plangebied bestaat uit een groot bestaand gebouw en heeft twee adressen heeft (feitelijk bestaat het uit twee gebouwdelen). Op zowel Livingstonelaan 609 en Australiºlaan 21 zijn een aantal stichtingen gevestigd en aan Australiºlaan 21 zijn woonruimtes voor begeleidt wonen (met de subnummers 21.1 t/m 21.20).

In lijn hiermee heeft het gebouw een onderwijs en zorgfunctie (inclusief begeleid wonen). Onderstaand is een weergave van het plangebied weergegeven. Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 8/18 Figuur 1: Huidige situatie aan oostzijde van het plangebied Figuur 2: Huidig situatie aan de zuidzijde van het plangebied

Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 9/18 Figuur 3: Luchtfoto huidige situatie Bodem De maaiveldhoogte ter plaatse van het plangebied is circa NAP 0,2 m (www.ahn.nl). In de ligging en de bodem vinden geen wijzigingen plaats. Figuur 1: Uitstede uit de Algemene Hoogtekaart Nederland Oppervlaktewateren en primaire waterkeringen Uit de Legger oppervlaktewater van het Hoogheemraadschap blijkt dat er zich geen aangewezen oppervlaktewateren in het plangebied bevinden of in de directe nabijheid daarvan. De beoogde ontwikkeling heeft geen effect op de aangewezen aspecten. Er zijn vanuit de legger van het Hoogheemraadschap geen beleidsregels die betrekking hebben op de beoogde ontwikkeling. Er bevinden zich ook geen primaire waterkeringen in de buurt van het planvoornemen.

Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 10/18 Figuur 4: Uitsnede Legger oppervlaktewateren rondom het plangebied - Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Afvalwaterketen en riolering Het projectgebied is in de huidige situatie reeds aangesloten op een gescheiden rioleringsstelsel. Voor ontwikkeling wordt vroegtijdig in het ontwerpproces (VO/DO-fase) een leidingenplan opgesteld, conform de technische eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), Zodat het particuliere systeem voor hemel- en afvalwater goed kan worden afgestemd op het gemeentelijk rioolstelsel. Dit bevordert een doelmatige en robuuste waterhuishouding Waterkwantiteit In de huidige situatie bestaat plangebied voornamelijk uit verhard terrein en bebouwing. Ook zijn er aan de kan Australiºlaan en Livingstonelaan groen stroken aanwezig. Er is geen water aanwezig binnen het plangebied. De huidige indeling van het plangebied is als volgt. Onderstaande figuur geeft een weergave van de indeling van het plangebied. De oppervlakte van de huidige situatie is op basis van een luchtfotokaart bepaald.

Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 11/18 Figuur 1: Aanwezige verharding huidige situatie In de onderstaande tabel is de indeling van het terrein per type van de huidige situatie zichtbaar gemaakt. Hieruit blijkt dat de totale de bebouwing en verharding bestaat uit een oppervlakte van 4.732 m†. In de huidige situatie is er geen sprake van half verharding, zoals tuinen of eventuel e groene parkeerplaatsen. Tabel 1: Huidige terreinindeling Toepassing Oppervlakte Bestaande situatie [m2] Verhard Gebouw 2.270 Terrein verharding 2.479 Half verhard terrein 0 Deeltotaal 4.732 Onverhard Groen 1.333 Water 0 Half onverhard terrein 0 Deeltotaal 1.338 Totaal 6.082 3.2 Toekomstige situatie In de vorige paragraaf is de huidige situatie beschreven. Enkel voor de onderdelen die relevant zijn omdat er daadwerkelijk wijzigingen plaats (kunnen) vinden, wordt er in deze paragraaf aandacht aan besteed. Algemeen Aan de Livingstonelaan 609/Australiºlaan 21 te Utrecht worden studentenwoningen ontwikkel d en onderwijs gerelateerde functie in de tweedaagse plint (begane grond en 1 e verdieping). Het beoogde plan bevat de volgende functies:

Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 12/18 - 438 zelfstandige studentenwoningen - 202 onzelfstandige studentenwoningen - ca. 900 m† BVO algemene ruimten studentenwoningen - 20 zorgeenheden t.b.v. begeleid wonen S&A - ca. 400 m† BVO algemene ruimte t.b.v. zorgeenheden S&A - ca. 1.500 m† BVO onderwijs en/of onderwijs gerelateerde functies - ca. 900 m† BVO gemeenschappelijke fietsenberging - technische ruimte(n) Op de onderstaande afbeelding is een globaal beeld van de gewenste situatie weergegeven. Figuur 5: Gewenste situatie Waterkwantiteit In de gewenste situatie wordt op de begane grond en 1 ste verdieping een onderwijsfunctie gevestigd. In de twee woontorens worden zowel onzelfstandige en zelfstandige woningen gerealiseerd. Onderstaande figuur geeft een weergave van de indeling voor de toekomstige situatie. De oppervlakte van de toekomstige situatie is op basis van de aangeleverde bestemmingsteken ing en input van de opdrachtgever.

Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 13/18 Figuur 6: Indeling van het plangebied in de nieuwe situatie De aan te leggen verharding wordt uitgevoerd in de vorm van waterdoorlatende half verharding op het gehele plangebied. Figuur 1: Indeling van het plangebied in de toekomstige situatie In de onderstaande tabel is de indeling van het terrein per type van de toekomstige situatie zichtbaar gemaakt. Hieruit blijkt dat de totale de bebouwing en verharding bestaat uit een

oppervlakte van 3.607 m†. Daarnaast is in de toekomstige situatie een totale oppervlakte van 2.118 m2 groen aanwezig. In de toekomstige situatie blijft het plangebied aangesloten aan het gescheiden rioleringssysteem. Tabel 2: | Toekomstige terreinindeling Oppervlakte Toepassing | Nieuwe situatie [m2] Gebouw | 3.250 Verhard | Terrein verharding | 0 Half verhard terrein | 357 Deeltotaal | 3.607 Groen | 2.118 Water | 0 Onverhard | Half onverhard | 357 terrein Deeltotaal | 2.475 Totaal | 6.082 Watercompensatie Onderstaand is het verschil in verhard terrein, onverhard terrein, wateroppervlak, bebouwingsoppervlak en half verharding oppervlak samengevat en berekend. De toekomstige situatie is berekend op basis van de aangeleverde bestemmingstekening en input van de opdrachtgever.

Tabel 3: | Verschil in oppervlakten huidige en toekomstige situatie Oppervlakte | Oppervlakte Toepassing | Bestaande situatie | Nieuwe situatie | Saldo [m2] | [m2] Gebouw | 2.270 | 3.250 | 980 Verhard | Terrein verharding | 2.479 | 0 | -2.479 Half verhard terrein | 0 | 357 | 357 Deeltotaal | 4.749 | 3.607 | -1.142 Groen | 1.333 | 2.118 | 785 Water | 0 | 0 | 0 Onverhard | Half onverhard | 0 | 357 | 357 terrein Deeltotaal | 1.333 | 2.475 | 1.142 Totaal | 6.082 | 6.082 Als het verschil in oppervlakten van het verhard terrein bij elkaar wordt opgeteld (verhard, half- verhard, bebouwing) volgt een oppervlakte van 4.749 m† in de huidige situatie en een oppervlakte van 3.607 m† in de toekomstige situatie. Het verhard oppervlak neemt dus af met circa 1.142 m†. Vasthouden regenwater De gemeente Utrecht heeft in de Visie Klimaatadaptatie Utrecht (vastgesteld februari 2023) ambities opgesteld voor water. Om droogte tegen te gaan heeft het infiltreren van hemelwater in de bodem de voorkeur boven lozing op oppervlaktewater. Dit leidt tot de volgende Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 | 14/18 voorkeursvolgorde voor het omgaan met hemelwater: 1. | Vasthouden en nuttig gebruiken; 2. | Bovengronds infiltreren; 3. | Ondergronds infiltreren via een voorziening; 4. | Verwerken in het oppervlaktewater; 5. | Afvoer naar de rioolwaterzuivering.

Als doelstelling streeft de gemeente Utrecht ernaar om minimaal 90% van de jaarlijkse neerslag vast te houden. Dit betekent dat er 15 mm berging gerekend over het totaal verhard oppervlakte in het plangebied gerealiseerd moet worden. Dit kan, volgens de voorkeursvolgorde, middel vasthouden en hergebruik, verlaagd groen of infiltratievoorzieningen. Gelet op de richtlijn van de gemeente Utrecht en HDSR moet er per vierkante meter verhard oppervlakte 15 mm geborgd kunnen worden, geldt de volgende berekening: − | Totale verharde oppervlakte in het plangebied: 3.607 m2. − | Bergingsnorm: 15 mm per m2 verhard oppervlakte (15 mm= 0,015 m3 per m2) − | Omgerekend naar kubieke meter is dat circa 54,105 m3, wat neerkomt op een capaciteit van 54.105 liter. Aangezien het verhard oppervlak met de realisatie van het beoogde plan afneemt is er sprake van een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Rondom het gebouw wordt groen en half/openverharding aangelegd. Daarnaast worden op het dak van het gebouw water bufferende groene daken aangelegd. Tabel 4: | Dakoppervlakte gewenste situatie Water bufferende groene daken BG 1e 2e | 600 m2 3e 4e 5e | 780 m2 6e 7e | 190 m2 8e 9e | 450 m2 10e 11e | 1.225 m2 12e Totaal | 3.245 m2 Totale groene dakoppervlakte in het plangebied is 3.245 m2. Vanuit de opdrachtgever is aangeven dat de groene daken een bergingscapaciteit hebben van 80 mm.

Dit komt neer op (3.245 m2 x 0,08)= 259,6 m3 en omgerekend naar liters komt dit neer op 259.600 liter. Door de groenzone rondom de projectlocatie, aanleg half/openverharding en water bufferende groene daken wordt voldaan aan de minimale eis van 15 mm water op te vangen/infiltreren in het plangebied. Geconcludeerd wordt dat voldaan wordt aan de richtlijnen van de Gemeente Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 | 15/18 Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 16/18 Utrecht en HDSR. Figuur 7: Weergave groene daken en binnen het plangebied

Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 17/18 Conclusie Voor het planvoornemen aan de Livingstonelaan 609/Australiºlaan 21 te Utrecht is onderzocht of er door de wijzigingen op locatie en de mogelijke toevoeging van verharding extra water compenserende maatregelen getroffen dienen te worden en is er getoetst aan het geldende beleid van het Rijk, het Hoogheemraadschap en de gemeente. Gelet op het feit dat het verhard oppervlak in de nieuwe situatie afneemt met 1.142 m 2 is er geen watercompensatie nodig. Verder onderzoek is niet noodzakelijk. Daarnaast wordt voldaan aan de richtlijn van gemeente Utrecht en HDSR om per vierkante meter verhard oppervlakte 15 mm geborgd te kunnen worden. Hieraan wordt voldaan door het realiseren van groene zone, aanleg half/open verharding en aanleg water bufferende groene daken. Vanuit de bovenstaande bevindingen wordt geconcludeerd dat geen vergunningen benodigd zijn voor de realisatie van de studenten woningen en onderwijsfunctie. Het verhard oppervlak neemt af en er zijn geen veranderingen wat betreft wateroppervlakten. Voor de handelingen gelden de zorgplicht of algemene regels. Notitie Waterbelang Livingstonelaan- A7712-07/VMI/not2 18/18 Bijlage - Bijlage 1. Memo_WegingWaterbelang_Livingstonelaan_v0.2 - Bijlage 2. 2023_03_23_handboek_water_in_ruimtelijke_plannen_spreads MEMO Aan | Referentie IDDS | L250121 Van | Datum K.

Postema | 13 augustus 2025 Onderwerp | Bijlagen Weging van het Waterbelang Livingstonelaan, Utrecht Inleiding Deze memo beschrijft de weging van het waterbelang voor de ontwikkeling aan de Australiºlaan/Livingstonelaan, te Utrecht. De ontwikkeling bevindt zich in het beheergebied van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden [HDSR]. De analyse is gebaseerd op het ‘Handboek Water in Ruimtelijke Plannen’ (2023). Dit handboek beschrijft niet alleen de uitgangspunten en richtlijnen van HDSR, maar omvat tevens de klimaatadaptatie opgaven zoals deze door de Regio Utrecht zijn vastgesteld. Hierdoor wordt in de beoordeling rekening gehouden met zowel regionale als gemeentelijke ambities op het gebied van waterbeheer en klimaatbestendigheid. Het doel van dit document is het inzichtelijk maken van relevante water- en klimaatbelangen, de bijbehorende opgaven en de wijze waarop hier binnen het plan rekening mee wordt gehouden. De volgende waterbelangen zijn relevant verklaard voor dit project: • | Klimaatadaptatie: wateroverlast, droogte, hitte, biodiversiteit; • | Waterneutraal bouwen; • | Infiltratie en vasthouden van hemelwater op eigen terrein; De ruimtelijke ontwikkeling De ontwikkeling betreft een herstructureringslocatie. Het perceel is grotendeels verhard en wordt volledig opnieuw ontwikkeld.

Er is geen sprake van nieuw oppervlaktewater, maar infiltratie en buffering van hemelwater vinden plaats op eigen terrein, zonder extra belasting van het stedelijk watersysteem. Er is gØØn sprake van ligging nabij een primaire waterkering of beschermingszone; aanvullende vergunningen vanuit de Keur zijn niet van toepassing. Type ontwikkeling: | Herstructurering Gebiedstype [HDSR] | Veenweidegebied / Stedelijk gebied / Kromme Rijngebied / Utrechtse Heuvelrug Ligging: | Livingstonelaan / Utrecht / 52.064880 5.103327 Ruimtelijke omvang | Bestaand: | 95 / 100 % verharding Nieuwbouw: | 3.465 m2 Zorg, onderwijs en wonen 1 L250121_Memo_WegingWaterbelang_livingstonelaan_v0.2 2 L250121_Memo_WegingWaterbelang_livingstonelaan_v0.2 Waterparagraaf Voor dit ruimtelijke plan is een digitale watertoets uitgevoerd van HDSR. Hierui t blijkt dat de ontwikkeling geen groot waterbelang kent. HDSR concludeert dat op basis van de watertoets het plan voldoet aan het standstilbeginsel. Dit betekent dat het plan geen verslechtering van het watersysteem tot gevolgen heeft . Door de geringe invloed van het plan op het watersysteem, is een verder watertoetsprocess niet benodigd.

Waterthema’s en Klimaatadaptatie Ondanks het beperkte waterbelang is het plan getoetst aan de uitgangspunten voor klimaatadaptief bouwen, zoals opgenomen in het Handboek Water in Ruimtelijke Plannen (HDSR, 2023) en het convenant Klimaatadaptief Bouwen regio Utrecht. De volgende aspecten zijn relevant: 1. Wateroverlast en waterneutraal bouwen Het plan is waterneutraal: toename van verhard oppervlak wordt gecompens eerd met infiltratievoorzieningen. Aangezien het project een herstructurering betreft, geldt een richtlijn van mini maal 45 mm bergingscapaciteit per m† verhard oppervlak. Daarnaast dient het vloerpeil minimaal 20 cm boven het laagst aangrenzende straatpeil te worden aangelegd, conform het beleid van HDSR en de gemeente. De volledige ontwikkeling wordt voorzien van groene daken. Deze daken realiseren de vereiste waterbergingscapaciteit van minimaal 45 mm per m† en zorgen tevens voor vertraagde afvoer van hemelwater, waardoor piek belasting op het watersysteem wordt voorkomen. Door de keuze voor groene daken wordt op doeltreffende wijze invulling gegeven aan het principe van waterneutraal bouwen. Verdere aanvullende voorzieningen zijn niet noodzakelijk. 2. Klimaatadaptief bouwen Het plan sluit aan op de uitgangspunten voor klimaatadaptief bouwen.

D oor het toevoegen van meer groen aan de oost- en zuidzijde van de bebouwing en het toepassen van groene daken wordt hemelwater op locatie vastgehouden en vertraagd afgevoerd, wat bijdraagt aan droogteadaptatie. Het plan omvat acht afzonderlijke dakoppervlakken, waarvan twee worden ingericht als daktuin inclusief bomen en terrassen. Deze daktuinen leveren een verkoelend effect en beperken de opwarming van de directe omgeving. Daarnaast worden twee daken ingerich t als insectentuinen, waarmee wordt bijgedragen aan de stedelijke biodiversiteit, onder andere door het c reºren van leefruimte voor gebouwbewonende soorten. 3. Conclusie Het project voldoet aan de richtlijnen van HDSR, zoals opgenomen in de handreiking water in ruimtelijke plannen. De gekozen maatregelen geven invulling aan een waterneutrale en klimaatadaptieve inri chting. Er zijn geen belemmeringen vanuit het waterbelang voor de verdere ruimtelijke procedure.

Handboek Water in ruimtelijke plannen Inspiratie en adviesdocument bij de Weging van het Waterbelang Concept Concept Concept Concept 2 3 Colofon Handboek Water in Ruimtelijke Plannen Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Redactie: Eefje Vissers (TAUW) Leon Valkenburg (TAUW) Beke Romp (HDSR) Dries Schuwer (HDSR) Arnoud van Spronsen (HDSR) Tom Overgaauw (HDSR) Susanne Vermeulen (HDSR) Vincent van Rheenen (HDSR) Liza van Kapel (HDSR) Vormgeving: Tom Overgaauw (HDSR) Fotografie: Archief HDSR Nanda Sluijsmans Sjon Huijenga Contact: watertoets@hdsr.nl Dit is een uitgave van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR). 8 februari 2023, versie 1.1 Inhoud Voorwoord 2 1. Stapsgewijs samenwerken aan het waterbelang 4 2. Bepalen waterbelang 6 3. Concretiseren waterbelang 10 4. Uitwerken ontwerp en inrichting 21 Factsheets* • Beheer en onderhoud • Waterkwaliteit • Grondwater • Infiltratie- en bergingsvoorzieningen • Waterdoorlatende verhardingen • IBA’s • Sportvelden • Groene en blauwe daken (*de factsheets zijn te vinden in een aparte bijlage.) Voorwoord Voor wie Voor u ligt het nieuwe handboek ‘Water in ruimtelijke plannen’. Met dit handboek geeft Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden u handvatten om invulling te kunnen geven aan het principe ‘water en bodem sturend’. Het klimaat wordt grilliger: het wordt warmer, natter én droger.

Daar zullen we steeds meer rekening mee moeten houden bij ruimtelijke ontwikkelingen. Er zal letterlijk meer ruimte moeten komen voor water(berging). Ook willen we dat de waterkwaliteit verbetert. Dat draagt ook bij aan gezondheid, leefbaarheid en biodiversiteit. Water en bodem zijn sturend bij ruimtelijke ontwikkelingen. Dat is nu ook vastgelegd in rijksbeleid. Dit principe is van toepassing bij zowel bestaande bouw (herstructurering) als bij nieuwbouw (uitleglocaties). In de regio Utrecht is onlangs een convenant duurzaam bouwen opgesteld, dat richtlijnen bevat voor klimaatadaptatie. Deze richtlijnen maken ook onderdeel uit van dit handboek. Uiteraard hebben deze richtlijnen een bepaalde houdbaarheidsdatum. Door de komst van nieuwe klimaatscenario’s kan het zijn dat wij deze richtlijnen over een aantal jaren moeten aanscherpen. Het instrument Weging van het waterbelang is geïntroduceerd in de Omgevingswet. En heeft als doel om samen de thema’s water en klimaat in ruimtelijke plannen integraal af te wegen. Dit is een proces dat u als initiatiefnemer samen met het waterschap doorloopt. Mijn oproep is dan ook om vroegtijdig (telefonisch) contact met de wateradviseurs van het waterschap op te nemen. Het is helaas niet mogelijk en noodzakelijk om ons intensief met ieder (kleinschalig) project te bemoeien. Daarvoor hebben wij dit handboek opgesteld.

U kunt hiermee zelf een eerste stap zetten in het maken van een klimaatbestendig plan. Uiteraard denken wij graag mee in het ontwerpproces. Verder wil ik u erop wijzen dat de participatie van het waterschap niet eindigt met de weging van het waterbelang. Voor veel initiatieven heeft u uiteindelijk ook nog een melding of watervergunning nodig van het waterschap. Ook dient rekening te worden met het beleid van medeoverheden, zoals gemeenten, provincie en Rijkswaterstaat. Mijn oproep is dus om het waterschap (en medeoverheden) vroegtijdig te betrekken bij ruimtelijke plannen. Maak in de verkenningsfase al gebruik van de kennis van het waterschap. Dan komen we tot betere, klimaatbestendige plannen, die uiteindelijk ook winst opleveren in de beheerfase. Kortom, de Stichtse Rijnlanden vervult graag dus een actieve rol. Onze adviseurs denken graag tijdig en actief met u mee. Ik wens u veel succes bij uw de uitwerking van uw ruimtelijk plan. Els Otterman Hoogheemraad Dit handboek is gemaakt als hulpmiddel voor met name de gemeenten, projectontwikkelaars, adviesbureaus, de provincies Utrecht en Zuid- Holland en Rijkswaterstaat. Het bevat richtlijnen en vertaalt het bestaande waterbeleid naar ruimtelijke ontwikkelingen. Alle uitgangspunten, normen en randvoorwaarden zijn afkomstig van, of afgeleid van bestaand beleid en bestaande wetgeving.

Voorbeelden van projecten waarbij dit handboek gebruikt kan worden zijn: zijn de realisatie van zonnevelden, natuurontwikkeling, delfstoffenwinning, het aanleggen van wegen, het transformeren van wijken en buurten, de ontwikkelingen van bedrijventerreinen, in- en uitbreidingslocaties voor woningbouw, recreatiebestemmingen, het uitvoeren van een nieuwe activiteit (in strijd met omgevingsplan) en landbouwinitiatieven. Dit handboek kan geactualiseerd worden op basis van nieuw beleid en voortschrijdende inzichten. foto door Nanda Sluijsmans 1. Digitale Watertoets Met de digitale watertoets voert u een eerste scan uit naar de wateraspecten in uw plangebied. Op basis van beschikbaar kaartmateriaal krijgt u het advies of u geen, beperkt of een groot waterbelang heeft. 2. Handhoek Water in Ruimtelijke Plannen Dit handboek gaat verder dan de digitale watertoets. Het bevat richtlijnen en vertaalt het bestaande waterbeleid naar de gevolgen voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het geeft u handvatten om de wateraspecten goed mee te nemen in uw planvorming. 3. Vergunningchecker Vergunningen komen na ons (formele) water- en klimaatadvies. Door de water- en klimaatbelangen vroegtijdig mee te nemen kan het proces om te komen tot een vergunning gemakkelijker en vaak sneller doorlopen worden.

Met de vergunningenchecker van het waterschap controleert u of u een watervergunning nodig hebt bij het realiseren van een plan, of dat u een melding moet doen of dat alleen de zorgplicht van toepassing is. De vergunningchecker geeft een uitkomst op basis van informatie over bijvoorbeeld ligging en grootte, inhouds- en oppervlaktematen, gebruiksfuncties en dergelijke. Concept Concept Concept Concept 4 5 Handboek water in ruimtelijke plannen 2. Stapsgewijs samenwerken aan het waterbelang Als waterschap zetten wij, vanaf het begin van uw planvorming, in op een actieve samenwerking, samen met gemeenten, provincies, Rijkswaterstaat, projectontwikkelaars en adviesbureaus. We ervaren dat dit betere resultaten geeft dan wanneer wij ons beperken tot de toetsing van uw plan in een later stadium. Dit is ook de insteek van de Omgevingswet. Een actieve en nexibele overheid, die ruimte biedt om de leefomgeving beter te maken. Bovendien kunt u door een slimme inrichting investerings- en onderhoudskosten besparen. Tip: Betrek het waterschap zo vroeg mogelijk Voor al uw ontwikkelingen kunt u rekenen op onze betrokkenheid bij de planvorming. Bij ontwikkelingen waarbij u een waterbelang constateert, zijn we graag vroegtijdig betrokken om met u mee te denken. Ook als u kansen ziet voor water en klimaatadaptatie in uw plannen denken wij graag met u mee.

Dit handboek is een eerste stap in onze samenwerking. We helpen u op weg bij het bepalen van geschikte maatregelen. Drie hulpmiddelen bij uw plan klik op buttons (1,3) voor link website klik op buttons Leeswijzer Hoofdstuk een is de inleiding en geeft weer hoe het handboek past in uw planvorming en welke hulpmiddelen u hierbij kunt gebruiken. In hoofdstuk twee wordt ingegaan op de verschillende gebieden binnen De Stichtse Rijnlanden, de meekoppelkansen en worden de bepalende waterbelangen geïntroduceerd. Hoofdstuk drie gaat in op het concretiseren van de waterbelangen. In dit hoofdstuk vindt u per thema richtlijnen en kansen die u kunt gebruiken bij het concreet maken van uw plan. De beschrijving blijft op hoofdlijnen. Voor verdieping en specifieke maatregelen, zoals groene daken of natuurvriendelijke oevers, zijn factsheets beschikbaar. In hoofdstuk vier leest u hoe u met behulp van het wateradvies de waterbelangen kunt vastleggen in uw plan. 1. foto door Nanda Sluijsmans 3. Vergunningchecker 1. Digitale Watertoets check vergunning factsheets projectlocatie waterbelangen meekoppelkansen 02. bepalen 03. concretiseren 04.

uitwerken omgevingtafel richtlijnen wateradvies Concept Concept Concept Concept 6 7 2.1 Gebieden binnen De Stichtse Rijnlanden In dit handboek onderscheiden we vier unieke gebieden binnen onze regio: het veenweidegebied, het stedelijk middengebied, het Kromme Rijngebied en de Utrechtse Heuvelrug. Elk gebied heeft haar eigen karakteristieken en uitdagingen voor water en klimaat. Niet elk gebied is even geschikt om te bebouwen. Daarom is het belangrijk vooraf inzichtelijk te maken welke bodem- en waterbelangen er spelen, zodat de ruimtelijke inrichting hierop afgestemd kan worden. Bepalen waterbelang klik voor meer informatie Bron: BVR 2. Utrechtse Heuvelrug In de Utrechtse Heuvelrug is herstel van het (grond) watersysteem belangrijk. Voor uw initiatief gelden de volgende kansen en randvoorwaarden: • Afkoppelen van hemelwater en 100% inmltreren; • Versterken van de grond- en drinkwatervoorraad; • Stad als spons: investeren in robuust watersysteem en een gezonde leefbare stad. Een volledig overzicht van kansen en opgaven in het gebied is te lezen in het waterbeheerprogramma. Het waterbeheerprogramma beschrijft onze ambities en inzet voor schoon en gezond water, duurzaamheid en een waterveilig en klimaatbestendig gebied, en hoe we daar samen met u aan willen werken.

In het water-, riolerings- en klimaatadaptatiebeleid van de diverse gemeenten kunt u de door de gemeente vastgelegde kansen, opgaven en normen teruglezen. bekijk ons waterbeheerprogramma bekijk de originele waterpraatkaart i i Veenweidegebied Het veenweidegebied bestaat uit het Oude Rijngebied en de Lopikerwaard en kenmerkt zich door hoge (gereguleerde) waterstanden en bodemdaling. Voor uw initiatief gelden de volgende kansen en randvoorwaarden: • Bodemdalingsbestendig ontwikkelen; • Ruimte voor robuust watersysteem en klimaatbestendig gebied koppelen aan groene opgaven; • Kansen versterken voor waternatuur en biodiversiteit; • Kansen voor nieuwe concepten en combinaties: duurzame energie, nieuwe teelten, waterberging, recreatie en adaptieve woningen; • Terugwinnen grondstoòen, groengas, warmte uit afvalwater (TEA) en warmte uit oppervlaktewater (TEO). Stedelijk gebied In het stedelijk gebied is relatief weinig groen en veel bebouwd gebied met verharding, waarbij veel ontwikkelingen en opgaven samen komen.

Voor uw initiatief gelden de volgende kansen en randvoorwaarden: • Bodemdalingsbestendig ontwikkelen; • Ruimte voor robuust watersysteem en klimaatbestendig gebied koppelen aan groene opgaven; • Kansen versterken voor waternatuur en biodiversiteit; • Stad als spons: investeren in robuust watersysteem en een gezonde leefbare stad; • Terugwinnen grondstoòen, groengas, warmte uit afvalwater (TEA) en warmte uit oppervlaktewater (TEO). i i Kromme Rijngebied Het Kromme Rijngebied kenmerkt zich door de balans tussen peilbeheer en wateraanvoer met betrekking tot de natuur en landbouw. Voor uw initiatief gelden de volgende kansen en randvoorwaarden: • Waterveiligheid: bescherming met dijk, ruimtelijke inrichting en evacuatiemogelijkheid; • Ruimte voor robuust watersysteem en klimaatbestendig gebied koppelen aan groene opgaven; • Levendige boerensloten; • Stad als spons: investeren in robuust watersysteem en een gezonde leefbare stad; • Terugwinnen grondstoòen, groengas, warmte uit afvalwater (TEA) en warmte uit oppervlaktewater (TEO). Concept Concept Concept Concept 8 9 2.2 Bepalen waterbelangen We onderscheiden zes water- en klimaatbelangen. Voor uw plan kunt u bepalen of er sprake is van één of meer van deze waterbelangen. Per belang geven we de thema’s en opgaven aan waarmee u te maken kunt krijgen tijdens de uitwerking van uw plan.

In het volgende hoofdstuk wordt dieper ingegaan op deze belangen. klimaatadaptatie waterveiligheid oppervlaktewater bodem en grondwater waterkwaliteit en ecologie afvalwaterketen en afvalwaterzuivering Meekoppelkansen Initiatieven worden steeds integraler bekeken. Dit betekent dat naast de waterbelangen ook andere kansen kunnen meeliften met uw initiatief. Wij denken aan de volgende koppelkansen: • Cultuurhistorie en watererfgoed; • Landschap: herstellen van oude waterlopen of andere bepalende landschapselementen; • Recreatie; • Natuurontwikkeling; • Werk met werk maken: combineren van onderhoud, verwijderen van overtollige verharding, of het koppelen aan een van onze waterprojecten; • Inrichten van natuurvriendelijke oevers; • Meedenken met omgevingsvisies (zie wateragenda); • Transitieopgaven: koppelen aan de energietransitie en circulaire economie in de planvorming/ uitvoering. Bijvoorbeeld aanleg zonnepanelen in combinatie met groene daken of de benutting van warmte/kou (aquathermie); • Nieuwe inrichting van de openbare ruimte en aanpassen parkeerbeleid. Doorkijk naar de Omgevingswet De intaketafel Veel gemeenten werken met een zogenaamde ‘intaketafel’ voor nieuwe initiatieven. Op de intaketafel worden plannen besproken die nog niet concreet zijn uitgewerkt.

Op de intaketafel willen we samen met de gemeente bespreken wie belanghebbenden zijn, wat de complexiteit van uw initiatief is en lopen we het inhoudelijke en bestuurlijke proces door. Samen met de gemeente bepalen we de rol van het waterschap bij het adviseren vanuit het water- en klimaatbelang bij uw plan. Bij plannen met een beperkt waterbelang zal ons advies zijn om de stappen uit dit handboek goed te volgen. We stellen geen specifiek advies op voor uw plan. Bij plannen met een waterbelang is het waterschap wel gedurende het planvormingsproces betrokken bij uw plan. In het volgende hoofdstuk leest u hoe wij dat doen. Aanvullend aan de intaketafel kan een omgevingstafel georganiseerd worden voor grotere, complexere initiatieven. Aan deze tafel bespreken we met alle betrokkenen uw initiatief en formuleren een integraal advies, waarmee u de vergunningsaanvraag kunt opstellen en indienen. Hiermee wordt voorkomen dat er risico’s voor het waterbelang optreden en worden kansen optimaal benut. Meer informatie over de intaketafel en omgevingstafel vindt u hier. foto door Nanda Sluijsmans klik op het icoon voor meer informatie Klimaatadaptatie 1. Wateroverlast 2. Gevolgbeperking overstroming 3. Hitte 4. Droogte 5. Biodiversiteit en natuurinclusief bouwen 6. Bodemdaling Oppervlaktewater 1. Ruimte voor onderhoud 2.

Aanpassen, dempen of graven van oppervlaktewater Bodem en grondwater 1. Ontwatering en drooglegging 2. Grondwateronttrekking 3. Grondwaterkwaliteit Waterkwaliteit en ecologie 1. Waterkwaliteit oppervlaktewater 2. Hemelwaterafvoer en lozingen 3. Warmte en koude uit water 3. | Concretiseren waterbelang | 3.1 | Klimaatadaptatie In dit hoofdstuk helpen wij u het waterbelang | Door klimaatverandering neemt de kans op weersextremen, zoals wateroverlast, hitte, droogte te concretiseren door aan te geven waarom de | en overstromingen verder toe. Om overlast en schade te voorkomen bouwen we klimaatadaptief. thema’s belangrijk zijn. Ook leest u hoe u hier in | Samen met ruim 40 private- en publieke partijen hebben we | afspraken gemaakt over uw plan rekening mee houdt. Afhankelijk van het | klimaatadaptief bouwen | . Deze afspraken hebben we overgenomen en toegespitst op ons eigen plangebied loopt u maximaal zes waterbelangen | beleid. In de komende paragrafen is per klimaatthema aangegeven wat onze uitgangspunten na. | zijn. Steeds hebben we in een apart kader de oorspronkelijke afspraken klimaatadaptief bouwen weergegeven. Klimaatadaptief bouwen is bij elke ontwikkeling relevant. Dit betekent dat voor alle thema’s moeten worden afgewogen in welke mate ze in de ontwikkeling een rol spelen. 3.1.1 | Wateroverlast | 4. | op andere manier water vasthouden. Buien worden steeds extremer.

Om te voorkomen | Combineer maatregelen zodat deze naast de dat we in de toekomst vaker te maken krijgen | functie om wateroverlast te voorkomen ook met wateroverlast moeten we bij ruimtelijke | bijdragen aan de biodiversiteit en het voorkomen ontwikkelingen aanvullende maatregelen nemen | van hittestress of verdroging. en voldoende ruimte reserveren om water op te | In de factsheet Infiltratievoorzieningen staan vangen en te verwerken. | belangrijke uitgangspunten en rekenvoorbeelden weergegeven. Naast het advies van het Ons advies is om de volgende richtlijnen aan te | waterschap is het gemeentelijk beleid van belang. Bron: Loet van Mol | houden:1 | De strengste eis is leidend. • | De (her)ontwikkeling of (her)inrichting gebeurt waterneutraal; • | Het toevoegen van verharding leidt niet tot | Afspraken klimaatadaptief bouwen extra aanvoer/afvoer van water. | Utrecht • | Hemelwater wordt zoveel mogelijk | Doel: Hevige neerslag leidt niet tot vastgehouden en hergebruikt in het | schade aan gebouwen, infrastructuur plangebied; | en voorzieningen. Vitale functies en • | Het advies is om het vloerpeil minimaal circa | voorzieningen blijven beschikbaar. 20 cm hoger dan het laagste straatpeil te | Prestatie-eisen: ontwerpen. Hierbij is het gemeentelijk beleid | 1.

| In het plangebied treedt bij extreem leidend; | hevige neerslag geen schade op (bij • | Bij herstructurering is ons advies dat minimaal | 70 mm in een uur) aan bebouwing, 45 mm neerslag van de totale verharding | i nfrastructuur en aan vitale wordt gecompenseerd via infiltrerende of | voorzieningen en vitale voorzieningen waterbergende voorzieningen in samenhang | blijven functioneren (bij 90mm in met extra oppervlaktewater (richtlijn minimaal | een uur) (hoofdwegen, drinkwater en 15% van het totale verharde oppervlak; | energie). • | Bij nieuwbouw/uitleg/uitbreiding adviseren | 2. | Op privaat terrein wordt een groot deel wij dat minimaal 70 mm neerslag van de | van de neerslag (50mm, met range totale verharding wordt gecompenseerd via | tussen 40-70mm) van een hevige bui infiltrerende of waterbergende voorzieningen | (1/100 jaar, 70mm in een uur) verwerkt in samenhang met waterberging door extra | (geïnfiltreerd, vastgehouden en/of oppervlaktewater te realiseren (richtlijn | geborgen) in voorzieningen op privaat minimaal 22,5% van de totale verharde | terrein of in daarvoor bestemde (extra) oppervlakte, | op basis van een peilstijging | voorzieningen in het plangebied.

De 30 cm bij compensatie met alleen | voorzieningen voeren de eerste 24 oppervlaktewater); | uur vertraagd (niet extra) af en zijn • | Het waterschap adviseert om tuinen als 60% | in maximaal 60 uur weer beschikbaar verhard oppervlak te beschouwen. | (range 48-60 uur). • | Waterberging kan gerealiseerd worden door | 3. | De (her)ontwikkeling of (her)inrichting infiltratievoorzieningen, waterbergende | gebeurt waterneutraal en leidt niet voorzieningen of door extra oppervlaktewater. | tot extra aanvoer/afvoer van water. Wat betreft de infiltratievoorzieningen | Hemelwater wordt zoveel mogelijk hanteren wij de volgende voorkeursvolgorde: | vastgehouden en hergebruikt in het 1. | vasthouden op daken en nuttig gebruiken; | plangebied 2. | bovengronds infiltreren (bv wadi’s, greppels); | 1deze richtlijnen zijn gebaseerd op de huidige klimaatscenario’s. Mogelijk 3. | ondergronds infiltreren via een voorziening | blijkt uit nieuwe klimaatscenario’s dat aanscherping van deze richtlijnen (bv infiltratieriool); | noodzakelijk is. foto archief HDSR 10 | 11 Concept Concept Concept Concept 12 13 Afspraken klimaatadaptief bouwen Utrecht Doel: de gebouwde omgeving is via gevolgenbeperking voorbereid op overstromingen door dijkdoorbraken.

Prestatie-eisen: • Een risico-afweging van de plaatselijke overstromingskans, evacuatietijd en optredende waterdiepte op maaiveld bepaalt of een of meerdere van de volgende eisen van toepassing zijn of dat het risico wordt geaccepteerd • Schade voorkomen (<0,2 m waterdiepte): bij overstromingen mag er geen schade op treden aan gebouwen en elektrische installaties in de openbare ruimte en blijven hoofdwegen begaanbaar • Schadebeperking (<0,50 m waterdiepte): er dienen maatregelen genomen te worden om schade te beperken in een geval van een overstroming, mits deze doelmatig zijn • Beschermen vitale functies (<2,0 m waterdiepte): bij overstromingen zijn vitale functies beschermd en blijven doorfunctioneren, mits de maatregelen hiervoor doelmatig zijn gezien het regionaal of nationaal belang • Schuilen en evacueren (>0,50 m waterdiepte): Er moeten maatregelen getroòen worden om te evacueren in het geval van een overstroming en als de evacuatietijd te kort is, om veilig te schuilen De provincie Utrecht heeft een handreiking Overstromingsrobuust inrichten opgesteld., waarin onder andere maatregelen staan op gebouwniveau. Afspraken klimaatadaptief bouwen Utrecht Doel: langdurige droogte leidt niet tot structurele schade aan bebouwing, funderingen, wegen, groen, water en vitale en kwetsbare functies.

Prestatie-eisen: • De (grond)waterpeilen in het plangebied en de omgeving en de zoetwaterbeschikbaarheid in de bodem zijn sturend in de functiekeuze, systeemkeuze en inrichting van het plangebied; • De inrichting van het plangebied is infiltratieneutraal bij uitbreidingslocaties en infiltratiepositief bij herontwikkeling of herinrichting (minimaal 50% van de jaarneerslagsom). • Bij het ontwerp en de inrichting wordt ingezet op drinkwaterbesparing, regenwaterbenutting en verbetering van de waterkwaliteit; • Vitale en kwetsbare functies moeten bestand zijn tegen langdurige droogte. Afspraken klimaatadaptief bouwen Utrecht Doel: tijdens hitte biedt de gebouwde omgeving een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. Prestatie-eisen: • Tenminste 40% schaduw in het plangebied op de hoogste zonnestand (21 juni) voor verblijfsplekken en gebieden waar langzaam verkeer zich verplaatst en minimaal 30% op buurtniveau; • Koele, schaduwrijke verblijfsplekken zijn op loopafstand (300 meter) aanwezig en openbaar toegankelijk; • 40% van alle horizontale en verticale oppervlakten wordt warmtewerend of verkoelend ingericht. • De koeling van gebouwen leidt niet tot opwarming van de (verblijfs)ruimte in de directe omgeving • Vitale en kwetsbare functies en groenvoorzieningen in de openbare ruimte moeten bestand zijn tegen de hitte.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://utrecht.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1347baf3-4647-43ad-80c4-a1c12ded7765?agendaItemId=8a01578b-08c9-4e67-9dfe-0edd6d240455