TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid_Motivering
Tekst van het document
Het diepere grondwater binnen deze zone, in het eerste watervoerend pakket, is diffuus licht tot sterk verontreinigd met vluchtige organische chloorkoolwaterstoffen. Bij bouwbemalingen, onttrekken en infiltreren van grondwater kan deze verontreiniging verspreiden. De gemeente wil verdere verspreiding van verontreinigingen door doorboring van de eerste scheidende laag in de dynamische zone voorkomen, om zo het grondwater uit het tweede watervoerende pakket te beschermen. Dit betekent dat er sprake is van een dieptebeperking voor bijvoorbeeld aanleg van bodemenergiesystemen tot de scheidende laag op een diepte van circa 50 m-mv. Bij bouwbemalingen, grondwateronttrekkingen en toepassingen van bodemenergie (Warmte-Koude opslag, WKO) kan aansluiting worden gezocht bij de gebiedsgerichte aanpak. Op basis van de Nota Bodembeheer 2017-2027 is de toepassingseis voor grond kwaliteit "wonen". Ondergrond Geadviseerd wordt om bij de herontwikkeling inzicht te krijgen in zowel bestaande als gewenste ondergrondse ruimteclaims, die nodig zijn om het gewenste bovengrondse gebruik te realiseren. Om de ondergrond duurzaam te gebruiken en beheren moet er een balans zijn tussen bescherming (gezonde, schone, levende en veilige bodem, archeologie) en benutting (eventuele kelders, bodemenergie, groen, waterberging, infrastructuur, afval).
Het kan noodzakelijk zijn om ondergrondse functies te ordenen, clusteren en waar mogelijk te minimaliseren of optimaliseren. En om effecten van ondergronds gebruik mee te nemen in de beschouwing om (toekomstige) conflicten te voorkomen. Zo gaan bijvoorbeeld ondergrondse bouw met waterglas en verticale hemelwaterinfiltratie niet goed samen met de aanwezigheid van open warmte/koude opslagsystemen in de bodem (verstopping). Zetting Het plangebied is op basis van de indicatieve zettingsgevoeligheid gevoelig voor zetting. De huidige bebouwing en ophoging heeft de grond geroerd en gezet, waardoor de kans op daadwerkelijke zetting klein is. Bodemenergie Voor de energietransitie (energiezuinigheid en gasloos) gaat het in het bijzonder om het zoveel mogelijk op eigen perceel toepassen van duurzame energie om in 2030 energieneutraal te zijn. Warmte-Koude opslag (WKO) kan een andere mogelijkheid zijn, als deze systemen met hoge leveringszekerheid en levensduur worden aangelegd. De capaciteit van de ondergrond wordt optimaal ingezet door eerst bovengronds de uitwisseling van koude en warmte (vraag en aanbod) in het gebied toe te passen voordat een beroep op de ondergrond wordt gedaan.
68 bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) Utrecht In de omgeving van het terrein wordt op enkele plaatsen gebruik gemaakt van bodemenergie met open systemen in het 1e watervoerend pakket, tot een diepte van circa 50 m-mv. Conclusie De bodemkwaliteit levert geen beperkingen op voor de functie wonen. De onderzoeksresultaten geven geen aanleiding tot het uitvoeren van aanvullend of nader bodemonderzoek. Na sloop van de opstallen is aanvullend onderzoek nodig om verder te bepalen of het terrein geschikt is voor het toekomstig gebruik en of er saneringsmaatregelen nodig zijn. Er geldt een dieptebeperking voor bouwbemalingen, onttrekkingen, boringen en bodemenergiesystemen (WKO). En er kan aansluiting worden gezocht bij de gebiedsgerichte aanpak van het grondwater volgens het Gebiedsplan (met een bijdrageregeling). Onder deze voorwaarden vormt het aspect bodemkwaliteit geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van deze wijziging van het omgevingsplan. Inzicht en ordening in het bestaande en gewenste ondergrondse ruimteclaims en de onderlinge beïnvloeding daarbij, kan toekomstig conflicterend ruimtegebruik beperken. Het is verstandig om ondergronds ruimtebeslag mee te nemen in de planvorming en ontwerpen.
5.11 Natuurbescherming Op grond van de Omgevingswet moeten initiatiefnemers onderzoek doen naar de effecten van hun activiteiten op beschermde dier- en plantensoorten en beschermde gebieden. Bij het vaststellen van een wijziging van het omgevingsplan moet van tevoren duidelijk zijn dat de regels uit de Omgevingswet en hoofdstuk 11 van het Besluit activiteiten leefomgeving niet in de weg staan aan de uitvoering van het plan. Daarnaast kunnen regels gelden op grond van de omgevingsverordening provincie Utrecht. Beschermde dier- en plantensoorten Voorafgaand aan de vaststelling van een wijziging van het omgevingsplan moet worden onderzocht: of er beschermde soorten voorkomen in het plangebied; of er verbodsbepalingen uit de Omgevingswet over de flora- en fauna-activiteiten, Natura-2000- en/of NNN-gebieden worden overtreden; of er vrijstellingen gelden, mitigerende en/of compenserende maatregelen moeten getroffen, of nader onderzoek nodig is en of er een ontheffing nodig is. Als er een ontheffing nodig is, moet aannemelijk zijn dat deze verleend zal worden. Daarnaast moet er duidelijkheid zijn over eventuele ontheffingsvoorwaarden en het treffen van mitigerende en/of compenserende maatregelen. Utrechtse soortenlijst Naast de beschermde soorten onder de Omgevingswet geldt binnen de gemeente de Utrechtse soortenlijst.
Hierin zijn kwetsbare soorten die voor Utrecht erg belangrijk zijn opgenomen. De Utrechtse Soortenlijst is onderdeel van de Omgevingsvisie. De gemeenteraad heeft besloten dat bij gemeentelijke ruimtelijke plannen de Utrechtse soortenlijst bij het onderzoek en de ontwikkelingen wordt betrokken, zodat de soorten zo goed mogelijk beschermd worden. Bij ruimtelijke plannen van derden beveelt de gemeente nadrukkelijk aan om de Utrechtse soortenlijst mee te nemen in onderzoek en ontwikkelingen. Wanneer de Utrechtse soortenlijst niet wordt meegenomen in het plan of project, dan wordt dit gemotiveerd. Natuurinclusief bouwen Welke maatregelen worden genomen om natuurinclusief te bouwen? Beschermde gebieden Natura 2000-gebieden NNN gebieden Stikstofdepositie In Nederland zijn ongeveer 160 Natura 2000-gebieden aangewezen, gebieden met een Europese beschermingsstatus. Veel van die gebieden zijn (ook) gevoelig voor stikstofdepositie. Een verdere toename van de stikstofdepositie kan leiden tot 'significante effecten' op de beschermde natuurgebieden, wat alleen is toegestaan met een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit. Bij een wijziging van het omgevingsplan moet inzichtelijk worden gemaakt of de beoogde ontwikkeling effecten heeft op de stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden.
Een verdere toename van de stikstofdepositie kan leiden tot 'significante effecten' op de beschermde natuurgebieden (Natura 2000). Als een activiteit leidt tot extra stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden en er niet bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) 69 kan worden uitgesloten dat dit leidt tot significante effecten op deze gebieden, wordt de activiteit aangemerkt als een Natura 2000-activiteit volgens de Omgevingswet en is deze vergunningplichtig. Wanneer met een berekening met AERIUS Calculator wordt aangetoond dat er geen significante stikstofdepositie optreedt wordt de activiteit niet bestempeld als Natura 2000-activiteit en hoeft er geen omgevingsvergunning te worden verleend. Als er wel stikstofdepositie optreedt, maar er wordt aangetoond dat deze toename in stikstofdepositie geen significante gevolgen heeft voor de Natura 2000-gebieden (middels een ecologische voortoets), is de activiteit ook geen Natura 2000-activiteit. In de voortoets mag geen rekening worden gehouden met mitigerende maatregelen zoals intern salderen.
Indien in de voortoets niet kan worden uitgesloten dat er geen significante effecten optreden moet er voor de wijziging van het omgevingsplan een passende beoordeling worden opgesteld en een omgevingsvergunning voor een Natura2000-activiteit worden aangevraagd bij het bevoegd gezag (provincie Utrecht). Het bevoegd gezag mag het omgevingsplan alleen vaststellen als uit de passende beoordeling zekerheid kan worden verkregen dat het plan de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000-gebied niet zal aantasten. Wanneer er een passende beoordeling nodig is, geldt er ook een plan-mer-plicht of plan-mer-beoordelingsplicht (artikel 16.36 Ow). Als het plan een herhaling of voortzetting is van een plan of project waarvoor al eerder een passende beoordeling is gemaakt, hoeft er niet opnieuw een passende beoordeling te worden gemaakt (voor zover deze redelijkerwijs geen nieuwe gegevens of inzichten kan opleveren over de significante gevolgen ervan). Nationaal Natuur Netwerk (v.m. EHS) en Groene Contour In de Omgevingsverordening Provincie Utrecht (artikel 6.1 en verder) zijn regels vastgelegd waar (afwijkingen van) een wijziging van het omgevingsplan aan moeten voldoen. Algemene zorgplicht Ten slotte gelden voor Natura 2000-activiteiten en Flora- en Fauna-activiteiten de specifieke zorgplichten van de artikelen 11.6 en 11.27 uit het Besluit activiteiten leefomgeving.
Degene die een activiteit verricht en weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor het belang van natuurbescherming is verplicht om alle maatregelen te treffen die redelijkerwijs kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen. Als de gevolgen niet kunnen worden voorkomen moet zorg gedragen worden voor het zo veel mogelijk beperken of het ongedaan maken van die gevolgen. Als de gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt moet worden bezien of de activiteit achterwege gelaten kan worden, voor zover dit redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd. Daarom moet iemand die een bepaalde activiteit wil verrichten zich vooraf op de hoogte stellen van de aanwezige flora en fauna, de kwetsbaarheid ervan en de mogelijke gevolgen daarvoor van zijn handelen. Om een juiste invulling te kunnen geven aan de zorgplicht is de Leidraad werken met beschermde flora en fauna van de gemeente Utrecht van toepassing. Voor aanvang van de werkzaamheden moet een ecologisch werkprotocol worden opgesteld door een deskundige. Plangebied In het kader van de voorbereiding van de wijziging omgevingsplan is een natuurtoets uitgevoerd, zie Bijlage 5 Natuurtoets. Voor deze natuurtoets is gebruik gemaakt van zowel bureauonderzoek als een veldbezoek.
Vleermuizen in het plangebied Uit eerder onderzoek in 2022 is gebleken dat in de panden binnen het plangebied twee zomerverblijfplaatsen en twee paarverblijfplaatsen aanwezig zijn van de gewone dwergvleermuis. Op 18 januari 2024 heeft de provincie Utrecht een ontheffing soortenbescherming verleend voor de gewone dwergvleermuis op basis van de Wet natuurbescherming (kenmerk Z-PU-2023-002124). Hoewel deze onder de Wet natuurbescherming is verleend, is deze onherroepelijk en rechtsgeldig, ook nu de Omgevingswet van toepassing is. Door de beoogde sloop van de huidige bebouwing kan niet worden uitgesloten dat als gevolg van de geplande werkzaamheden de verblijfplaatsen worden aangetast en individuen opzettelijk worden verstoord. Dit betekent dat er sprake is van het overtreden van verbodsbepalingen uit de Wet Natuurbescherming (nu Omgevingswet). Een ontheffing is daarom noodzakelijk en deze is als zodanig ook verleend. Naast de gewone dwergvleermuis kunnen ook de ruige dwergvleermuis, de kleine dwergvleermuis, de laatvlieger, de rosse vleermuis, de tweekleurige vleermuis en meervleermuis in het plangebied voorkomen. Tijdens de werkzaamheden kan gebruik worden gemaakt van bouwverlichting. Vleermuizen zijn gevoelig voor lichtverstoring bij hun verblijf en in essentiële delen van hun leefgebied.
Het advies luidt daarom om niet met (bouw)verlichting op de omliggende panden te schijnen om verstoring van verblijven van vleermuizen te voorkomen. Verlichting kan ook in de 70 bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) Utrecht toekomstige situatie voor verstoring zorgen. Dit betekent dat in de toekomstige situatie niet met (extra) verlichting op de omliggende panden geschenen mag worden. Wanneer dit niet mogelijk is, moet nader onderzoek uitwijzen of vleermuisverblijven aanwezig zijn. Utrechtse soortenlijst Binnen het plangebied kunnen vanuit de Utrechtse soortenlijst algemene broedvogels en merel en Tjiftjaf en de egel voorkomen. Voor de genoemde soorten is het plangebied weliswaar geschikt als leef, foerageer- en broedgebied, maar door het naastgelegen wordt dit niet als essentieel gezien. Daarbij worden de groenstroken en bomen rondom het plangebied zoveel mogelijk behouden, waardoor in de toekomstige situatie ook ruimte blijft voor egels en er slechts tijdelijke verstoring optreedt voor de merel en de tjiftjaf. Het is mogelijk dat voor het uitvoeren van de werkzaamheden individuen worden getroffen en per ongeluk worden gedood en/of verstoord.
Om dit zoveel als mogelijk te voorkomen moet er zorg worden gedragen voor het onaantrekkelijk maken van het plangebied voor egels, zoals het het zo kort mogelijk houden van bodembedekkende vegetatie en geen hopen vegetatief te laten liggen waar egels onder kunnen slapen. Voor de merel en de tjiftjaf, evenals andere vogels zonder jaarrond beschermd nest, is het advies om de werkzaamheden buiten het broedseizoen te laten plaatsvinden of voor het broedseizoen te beginnen en continu doorwerken tijdens het broedseizoen zodat de vogels er niet komen te broeden. Indien dit niet mogelijk is zal er door een deskundig ecoloog een broedvogelinventarisatie moeten worden gedaan en bij de aanwezigheid van een broedende vogel zullen de werkzaamheden uitgesteld moeten worden tot het nest verlaten is. Natuurinclusief bouwen Bij het ontwerp wordt gezocht naar mogelijkheden om het groen en de groenstructuur te verbeteren en te versterken. Dat kan o.a door diervriendelijke maatregelen te treffen. Er worden hier kansen gezien voor de gierzwaluw, huismus en vleermuis. Ook wordt aandacht besteed aan het verbeteren van de biodiversiteit, zoals het toepassen van nestkasten voor vogels, verblijfplaatsen voor vleermuizen en het toepassen van klimaatadaptieve maatregelen zoals meer groen, waterdoorlatende verharding en infiltratiegebieden.
In onderstaande tabel is het extra groen opgenomen dat gerealiseerd zal worden bij dit project. Beschermde gebieden Het plangebied zelf maakt geen onderdeel uit van Natura 2000-gebied of Natuurnetwerk Nederland (NNN). De ingreep leidt niet tot een fysieke afname van oppervlakte van aangewezen habitattypen bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) 71 in Natura 2000-gebieden of het NNN. Daarnaast zijn verstorende effecten op habitattypen en -soorten, zoals trillingen, verdroging, verlichting en/of optische verstoring, door de ligging tussen bestaande bebouwing en de ruime afstand tot beschermde gebieden uitgesloten. Gezien de zeer lokale aard van de werkzaamheden en de afstand tot beschermde natuurgebieden zijn significante nadelige gevolgen op beschermde natuurgebieden op voorhand uitgesloten. Daarbij maakt het gebied ook geen deel uit van Militair Terrein met Natuurwaarden, Groene contour, Kleine landschapselementen Utrecht of belangrijk weidevogelgebied. Stikstofdepositie Wettelijk kader In Nederland zijn ongeveer 160 Natura 2000-gebieden aangewezen, gebieden met een Europese beschermingsstatus. Veel van die gebieden zijn gevoelig voor stikstofdepositie.
Een verdere toename van de stikstofdepositie kan leiden tot 'significante effecten' op de beschermde natuurgebieden, wat alleen is toegestaan met een natuurvergunning onder de Omgevingswet (omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit). Alleen als met een voortoets wordt aangetoond dat er op voorhand geen significante gevolgen te verwachten zijn van de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden, is een natuurvergunning niet nodig. In de voortoets wordt een berekening uitgevoerd met AERIUS-Calculator om te kijken of er sprake is van stikstofdepositie van meer dan 0,00 mol/ha/jaar. Intern salderen is geen onderdeel van zo'n voortoets (uitspraak Raad van State 18 december 2024). Het project kan alsnog worden vergund als er geen significante negatieve effecten zijn in Natura 2000-gebieden of als de verslechtering van de stikstofdepositie optreedt op hectares, waarin de Kritische Depositiewaarde niet wordt overschreden. Indien in de voortoets niet kan worden uitgesloten dat er geen significante effecten optreden is vervolgonderzoek nodig in de vorm van een Passende Beoordeling. Dit is een uitgebreid ecologisch onderzoek. Extern/intern salderen, mitigatie of een ADC-toets zijn altijd onderdeel van een Passende Beoordeling.
Relatie tot het plan IDDS heeft in opdracht van initiatiefnemer onderzocht of de herontwikkeling aan de Livingstonelaan bij de aanleg en in de gebruiksfase significante nadelige gevolgen heeft op Natura 2000-gebieden in de omgeving (Bijlage 3 e.v). De herontwikkeling bestaat uit een sloopfase, een aanlegfase en een gebruiksfase. De sloop en bouw vindt plaats in 2027, 2028 en een deel van 2029. Er is een AERIUS-berekening uitgevoerd voor de jaren 2027 t/m 2030. Het dichtstbijzijnde stikstofgevoelige Natura-2000 gebied is de Oostelijke Vechtplassen op ongeveer 8 km afstand van de locatie. Uit de onderzoeken blijkt dat de stikstofdepositie voor de gebruiks- en aanlegfase in alle berekende jaren voldoet aan de grenswaarde van afgerond 0,00 mol/ha/jaar. Op basis van de onderzoeken zijn daarom significant negatieve effecten op Natura 2000-gebieden vanwege het project uit te sluiten. Er geldt voor het project geen verplichting voor een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit. Conclusie Stikstofdepositie vormt geen belemmering voor de uitvoering van dit project.
5.12 Bomen Beleidskader Uit de beschrijving van de bomenparagraaf moet blijken: welke en hoeveel bomen aanwezig zijn in het plangebied; welke bomen gekapt moeten worden; hoe het omliggende terrein, na realiseren van het bouwinitiatief, wordt ingericht; of te kappen bomen zijn te herplanten of niet? Op welke wijze aan de herplantplicht wordt voldaan. Vanaf 21 november 2018 geldt de herplantplicht bij kapvergunningen. Deze beleidsregel is op 1 februari 2025 geactualiseerd met extra voorwaarden voor te herplanten soorten. Als verplanten of behoud van een boom niet mogelijk is, dan geldt bij compensatie de volgende volgorde: 1e keus herplant op locatie, 2e keus herplant dichtbij locatie, 3e keus herplant elders. Als blijkt dat herplant niet mogelijk is, kan in het uiterste geval worden overgegaan tot financiële compensatie waarbij de inkomsten worden geoormerkt voor het aanplanten van bomen en groen elders in de gemeente Utrecht. De herplantplicht is niet van toepassing op gevallen waarin het college of de raad op basis van een ruimtelijk plan een besluit heeft genomen of omgevingsvergunningen waarvan de aanvraag voor 21 november 2018 is ingediend. 72 bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) Utrecht In afdeling 8.1 van het omgevingsplan zijn de regels over het aantasten van bomen of andere houtopstanden opgenomen.
In artikel 8.2 is de verbodsbepaling en vergunningsplicht opgenomen en zijn de regels over de 'herplantplicht' geborgd. Bomenonderzoek Binnen en grenzend aan het plangebied zijn 20 bomen geïnventariseerd en beoordeeld in de Bomen Effect Analyse van EKootree (rapport EK20-25507, d.d. 15 september 2025). De analyse is uitgevoerd conform de Richtlijn BEA van de Bomenstichting en CROW. De bomen zijn ingemeten en beoordeeld op soort, stamdiameter, kroonprojectie, conditie, toekomstverwachting en boomtechnische kwaliteit. Daarnaast zijn de effecten van het bouwplan, de uitvoering en mogelijke mitigerende maatregelen onderzocht. Huidige situatie De bomen maken geen onderdeel uit van de hoofdgroenstructuur, maar hebben wel ecologische waarde, klimaatwaarde en beeldwaarde als groenstructuur van het perceel. De beeldwaarde ligt vooral in de samenhang van de bomenrijen en de twee beeldbepalende valse acacia's aan de voorzijde van het perceel. De kwaliteit van de bomen is wisselend. Bomen 7 en 11 zijn reeds gekapt vanwege schorsbrandziekte. Boom 18 (iep) is dood en moet verwijderd worden om verspreiding van ziekte te voorkomen. Bomen 5 en 14 verkeren in slechte staat (zwamaantasting, teruglopende conditie). De overige bomen verkeren in redelijke tot goede conditie.
Plangebied De bestaande bomen binnen en grenzend aan het plangebied zijn in kaart gebracht met een bomeninventarisatie en een aanvullende Boom Effect Analyse, d.d. 15 september 2025 met kenmerk EK20-25507, zie Bijlage 12 Boomeffectanalyse. In 2021 is een inventarisatie van de aanwezige bomen uitgevoerd. Bij de actualisatie van dat rapport (zoals opgenomen in de bijlage van de motivering) zijn ook de veranderingen ten opzichte van dat rapport meegenomen. De inventarisatie is uitgevoerd volgens de recente richtlijn BEA van de Bomenstichting en CROW. De BEA bevat naast de inventarisatie, adviezen hoe om te gaan met de bomen opdat deze zoveel en zo optimaal mogelijk behouden blijven tijdens en na de sloop- en bouwwerkzaamheden. Kroonprojecties en kwetsbare boomzones De kroonprojectie van een boom geeft de horizontale omvang van de kroon weer en vormt samen met 1,5 meter extra rondom de zogeheten kwetsbare boomzone. In deze zone bevinden zich de meeste fijne wortels die essentieel zijn voor de vitaliteit. Werkzaamheden binnen deze zone, zoals graafwerk, opslag of verharding, kunnen leiden tot wortelschade, bodemverdichting en zuurstoftekort. Uit de BEA blijkt dat de kroondiameters variëren van 4 tot 12 meter. Het geplande bouwvlak blijft grotendeels buiten de kroonprojecties, waardoor bovengronds voldoende ruimte beschikbaar is.
De benodigde werkruimte voor funderingen en steigers valt deels binnen de kwetsbare zones, waardoor boombeschermende maatregelen noodzakelijk zijn. Behoud als uitgangspunt Uit de analyse blijkt dat het bouwplan zodanig kan worden ingericht dat het merendeel van de bomen duurzaam behouden blijft. Binnen het plangebied kunnen 10 bomen zonder ingrepen behouden worden (nr. 1, 3, 4, 6, 9, 10, 12, 13 en 15). Daarnaast blijven 2 bomen op aangrenzende kavels behouden (nr. 16 en 19). bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) 73 Afbeel ding 5.12.1: Bomenkaart: bestaande bomen Niet te behouden bomen Alleen bomen die niet duurzaam te behouden zijn door slechte conditie of directe ligging in het bouwvlak worden verwijderd. Dit betreft 7 bomen en 1 boom die wordt verplant. Bomen 7 en 11 (dood door schorsbrandziekte, reeds gekapt); Boom 18 (dood, nog te kappen); Bomen 5 en 14 (slechte staat, veiligheidsrisico); Bomen 2 en 17 (niet duurzaam te behouden vanwege bouwplan entree (2); te dicht op gevel (17)). Boom 8 (niet te behouden op locatie maar te verplanten naar de locatie van de te kappen boom 14) Alle te kappen bomen zijn van de 2e of 3e orde grootte. Voor de niet te behouden bomen geldt een herplantplicht volgens de Beleidsregel Herplant naar Waarde (2025). Het verlies van deze bomen is onvermijdelijk en zorgvuldig onderbouwd in de BEA.
Voorafgaand aan de sloop- en bouwwerkzaamheden worden deze bomen verwijderd onder toezicht van een boomdeskundige. Voor de niet te behouden bomen geldt een herplantplicht volgens de Beleidsregel Herplant naar Waarde (2025). Afbeelding met tekst: 74 bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) Utrecht Boom beschermende maatregelen Voor alle te behouden bomen gelden tijdens de bouw en inrichting strikte randvoorwaarden: Plaatsing van vaste bouwhekken rond de kwetsbare boomzones; Beperking van werkruimte tot buiten de minimale graafafstand; Geen opslag of zwaar materieel binnen de boomzones; Toepassing van wortelvriendelijke verharding; Snoei uitsluitend door een European Tree Worker; Onafhankelijk toezicht door een boomdeskundig toezichthouder gedurende de uitvoering. Compensatie en versterking Het plan voorziet in de aanplant van 7 nieuwe bomen binnen het plangebied als kwalitatieve compensatie. De aanplant vindt plaats op strategische locaties met een verbeterde groeiplaats en toekomstbestendige boomsoorten, zodat het groene karakter van de locatie wordt behouden en versterkt. Daarnaast wordt in overleg met de gemeente onderzocht hoe de groeiplaatsen van de bestaande bomen kunnen worden verbeterd (bijvoorbeeld door verrijking van de bodem of ophoging met doorwortelbaar substraat), zodat hun levensverwachting wordt verlengd.
Conclusie Het project is zodanig ontworpen dat behoud van bomen centraal staat. Van de 20 geïnventariseerde bomen blijven 10 exemplaren duurzaam behouden binnen het kavel en 2 daarbuiten. 7 bomen van de 2e of 3e orde grootte (2,5,7,11,14,17,18) moeten worden verwijderd (2 dode bomen reeds gekapt) vanwege slechte conditie of ligging binnen het bouwvlak. 1 boom (8) die niet op de locatie kan worden behouden wordt herplant binnen het plangebied. Naast de herplant worden 7 nieuwe bomen van de 2e orde grootte geplant ter compensatie van de bomen van de 2e en 3e orde grootte die worden of zijn gekapt. Door toepassing van uitgebreide boombescherming, kwalitatieve herplant en mogelijke groeiplaatsverbetering wordt voldaan aan de eisen van het Utrechtse bomenbeleid en het standstillbeginsel. bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) 75 5.13 Water en klimaatadaptatie Door de nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen kan het functioneren van het watersysteem worden beïnvloed en onder druk komen te staan. In een waterparagraaf wordt een ruimtelijke motivering gegeven van de huidige en toekomstige waterhuishoudkundige situatie, de 'watertoets'.
Door in een vroeg stadium de weging van het waterbelang mee te nemen in de planontwikkeling en af te stemmen met de waterbeheerder(s) wordt voorkomen dat door een ruimtelijke ontwikkeling de kansen voor de waterhuishouding niet worden benut en de bedreigingen niet worden herkend. Door de bestaande (geo)hydrologische situatie en randvoorwaarden, de geplande ontwikkeling en de ruimtelijke consequenties ten aanzien van de waterhuishouding te analyseren, kan het streven naar een duurzaam en robuust watersysteem tijdig in het ontwerpproces worden geïntegreerd. Met ingang van de Omgevingswet per 1 januari 2024 vervangt het begrip 'weging van het waterbelang' de term watertoets. De waterparagraaf is opgesteld ter verantwoording en afsluiting van de weging van het waterbelang voor de herinrichting van het gebied in de gemeente Utrecht. Kader In het algemeen is het beleid van het Rijk, de provincie Utrecht, de gemeente Utrecht, het waterschap HDSR en het waterschap AGV (Waternet) gericht op een duurzaam en robuust waterbeheer. Bij ruimtelijke ontwikkelingen worden (indien doelmatig) de waterkwaliteitstrits 'gescheiden inzamelen-gescheiden afvoeren-gescheiden verwerken' en de waterkwantiteitstrits 'water vasthouden-bergen-vertraagd afvoeren' gehanteerd.
Dit beleid is per overheidsniveau in de onderstaande beleidsdocumenten verankerd: Europese richtlijn: Kaderrichtlijn Water (KRW); Rijksbeleid: Nationaal Waterplan, Deltaplan Ruimtelijke adaptatie, Delta-aanpak waterkwaliteit, WB21, NBW, Omgevingswet, Richtlijnen Vaarwegen, etc.; Provinciale Omgevingsvisie; Provinciale Omgevingsverordening; Gemeentelijk beleid: de visie Water en Riolering en de visie Klimaatadaptatie ; Waterschapsbeleid HDSR: Waterbeheerprogramma 2022-2027 'Stroomopwaarts, klimaatbestendig en duurzaam', de Waterschapsverordening, Onderhoudsverordening, Profielenlegger en Onderhoudslegger; Waterschapsbeleid AGV: Waterbeheerprogramma 2022-2027, de Waterschapsverordening, Legger voor wateren, Legger voor dijken, Beleidsregels voor de waterschapsverordening, Beleidsregels bronnering en sanering. In deze paragraaf zijn het beleid, de richtlijnen en de eisen uit bovengenoemde beleidsdocumenten verder uitgewerkt en toegepast op het plangebied. De ambitie van de gemeente Utrecht is het gezond houden, robuust maken en toekomstbestendig maken van het water- en rioleringssysteem, voor iedereen. Daarbij wordt bijgedragen aan de volgende opgaven voor de stad: De basis op orde, door het borgen van een robuust water- en rioleringssysteem. Het realiseren van een toekomstbestendige stad via een klimaatbestendig en circulair water- en rioleringssysteem.
Het realiseren van een gezonde leefomgeving en een gezond water- en rioleringssysteem voor zowel mens, plant als dier. Uit de digitale watertoets van HDSR blijkt dat het plan voldoet aan het standstillbeginsel: de ontwikkeling veroorzaakt geen verslechtering van het watersysteem en voldoet aan de beleidsuitgangspunten van het waterschap. Het plan sluit hiermee aan bij het Handboek Water in Ruimtelijke Plannen (2023) en het convenant Klimaatadaptief Bouwen regio Utrecht. Oppervlaktewaterkwaliteit De gemeente streeft in overeenstemming met het beleid van de Europese Kaderrichtlijn Water samen met de waterbeheerder naar een goede ecologische en chemische kwaliteit van het oppervlaktewater. Dit betekent dat de waterkwaliteit veerkrachtig is, ook bij extreem weer en lange termijn klimaateffecten. Dit sluit aan bij de ambitie vastgesteld door de Gemeente Utrecht in regionaal (Winnet) verband (regionaal afvalwaterketen beleid, 2014). Deze zegt dat de waterkwaliteit van bestaand en nieuw te realiseren open water moet voldoen aan het streefbeeld zichtbaar. Afvalwater Het ontstaan van afvalwater wordt zoveel mogelijk voorkomen of beperkt. Als afvalwater toch 76 bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) Utrecht ontstaat, wordt het zo min mogelijk verontreinigd.
Afvalwaterstromen worden daarom gescheiden gehouden, behalve als door het samenvoegen van de stromen de verwerking geen problemen ondervindt. Binnen de bebouwde kom moet huishoudelijk afvalwater op de riolering worden geloosd. Ook bedrijfsafvalwater wordt op deze manier ingezameld, tenzij dit ten koste gaat van het doelmatig functioneren van de riolering of de rioolwaterzuivering. In dat geval moet de eigenaar zelf de behandeling van het afvalwater verzorgen. Buiten de bebouwde kom geldt hetzelfde, tenzij de capaciteit van het openbare vuilwaterriool niet toereikend is of een decentrale zuiveringstechniek een beter resultaat geeft dan de centrale zuivering van het waterschap. Hemelwater Een combinatie van groen, water, slimme kavelinrichting en ontwerp van de toekomstige gebouwen kan ingezet worden om wateroverlast en calamiteiten in de toekomst te voorkomen. Het gebied moet zo ingericht worden dat zelfs bij een zeer extreme regenbui er geen schade optreedt. Het Rijk, waterschap en de gemeente stellen hier de volgende eisen aan. Klimaatdoelen Wet Milieubeheer Om de klimaatdoelen te behalen, is in de Wet Milieubeheer in artikel 10.29a ingegaan op de voorkeursvolgorde hoe met hemelwater om te gaan. In de weging van het waterbelang is dit op het projectgebied toegepast en geconcretiseerd. De voorkeursvolgorde is: 1. Vasthouden en nuttig gebruiken (geen lozing); 2.
Infiltratie op de bodem (bovengronds via het groen); 3. Infiltratie in de bodem (ondergronds); 4. Directe lozing in het oppervlaktewater; 5. Lozing in een hemelwaterstelsel; 6. Wanneer het redelijkerwijs niet mogelijk is om gebruik te maken van bovenstaande lozingsroutes: afvoer naar rioolwaterzuivering. Waterschapsbeleid Bij ruimtelijke ontwikkelingen is de wateropgave en de benodigde watercompensatie afhankelijk van de aard en omvang van de toename aan verhard, afvoerend oppervlak en van de omgang met het hemelwater. Toename van verhard oppervlak moet worden gecompenseerd in de vorm van nieuw aan te leggen oppervlaktewater met een minimaal oppervlak binnen het peilgebied. HDSR : Bij een toename van het verhard oppervlak van minimaal 500 m2 dan geldt de eis: 15% oppervlaktewater in het plangebied ten opzichte van het toegenomen verhard oppervlak of een gelijkwaardige waterbergingsvoorziening. AGV : Bij een toename van het verhard oppervlak van minimaal 1.000 m2 in stedelijk gebied of 5.000 m2 in het buitengebied dan geldt de eis: 10% oppervlaktewater in het plangebied ten opzichte van het toegenomen verhard oppervlak of een gelijkwaardige waterbergingsvoorziening. Bij voorkeur moet 100%, maar minimaal 90% van de jaarlijkse neerslag over het totaal verhard oppervlak opgevangen en geïnfiltreerd worden in de bodem (stap 1 tot en met 3 van de voorkeursvolgorde).
Dat kan bereikt worden met minimaal 15 mm waterberging ten opzichte van het verharde oppervlak binnen het plangebied. Het terrein is zodanig ingericht dat het water de bergingsvoorziening kan bereiken. De waterberging moet na 48 uur weer volledig beschikbaar zijn voor nieuwe buien. In het waterhuishoudingsplan moet worden aangegeven of al het regenwater in het plangebied geborgen kan worden of dat een overloopvoorziening richting oppervlaktewater of hemelwaterstelsel zal worden aangebracht. Vanaf stap 4 van de voorkeursvolgorde moet onderbouwd worden waarom de stappen met meer voorkeur niet haalbaar zijn. Dit zijn namelijk vormen van het afwentelen van de wateropgave op de omgeving. Rechtstreekse afvoer van hemelwater naar oppervlaktewater is vergunning- of meldingsplichtig in het kader van de Omgevingswet. Om vervuiling van afstromend hemelwater en verslechtering van de waterkwaliteit te voorkomen, is het niet toegestaan om uitlogende bouwmaterialen (zoals zink, lood en koper) zonder KOMO-keurmerk toe te passen voor dak, dakgoot en regenpijp als het hemelwater vanaf deze oppervlakken direct afvoert naar het oppervlaktewater. Uitgangspunten in de Visie Water en Riolering Vuil water en schoon regenwater worden zoveel mogelijk gescheiden afgevoerd. Regenwater wordt zoveel mogelijk vastgehouden op de plek waar het valt.
Als het water wordt afgevoerd dan gebeurt dit zichtbaar over het oppervlak. Is dit niet mogelijk bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) 77 dan pas kan het hemelwater ondergronds worden afgevoerd. Bij buien tot 20 mm in een uur kan de ruimte gebruikt worden zoals die bedoeld is. Met andere woorden: geen water op straat. Het gebied moet zo ingericht worden dat zelfs bij een zeer extreme regenbui geen schade optreedt. Hieraan wordt voldaan, als een extreme bui van 80 mm in één uur, verwerkt kan worden zonder dat schade optreedt door instromend regenwater in gebouwen, vitale infrastructuur of nutsvoorzieningen. Ook treden er geen gezond- en veiligheidsrisico's op, zoals bijvoorbeeld door opdrijvende putdeksels of (verdund) afvalwater op straat. Wegen, parkeerplaatsen, pleinen en groenvoorzieningen kunnen bijdragen aan tijdelijke waterberging bij extreme regenval. Aandachtspunten hierbij zijn de profilering van het terrein en hoogteligging. Er moet dus gezorgd worden voor voldoende hoogteverschil tussen vloer- en wegpeilen: Het vloerpeil van de panden dient minimaal 20 cm boven het laagst aangrenzende straatpeil te liggen. Regenwater mag niet langer dan 3 uur na het einde van een bui op straat blijven staan. De huidige situatie mag niet verslechteren.
Grondwater Bij nieuwbouw mag de bestaande geohydrologische situatie niet wijzigen. De grondwaterstanden mogen niet negatief worden beïnvloed (geen grondwaterstandverlaging). Verhoging van de grondwaterstand is wel toegestaan voor zover dit aan de grond gegeven bestemming waar de grondwaterstand wordt verhoogd deze niet wordt belemmerd. Het is de verantwoordelijkheid van de perceeleigenaar dat een hoge of een lage grondwaterstand geen problemen veroorzaakt op het perceel. Uitgangspunt hiervoor zijn de Representatieve Hoge en Lage Grondwaterstand (RHG/RLG). Minimaal 90% van de jaarlijkse neerslag infiltreert in de bodem (zie paragraaf Hemelwater). Het doel is enerzijds het in stand houden van de huidige geohydrologische situatie, anderzijds het voorkomen van verdroging door klimaatverandering. Onttrekking en lozing van grondwater Tijdelijke onttrekking van grondwater tijdens de bouwfase is vergunningplichtig en onder voorwaarden toegestaan, evenals tijdelijke lozing van bemalingswater op het oppervlaktewater. Nader onderzoek naar de kwantiteit en kwaliteit van het grondwater is noodzakelijk om na te gaan of er een lozingsvergunning nodig is om overtollig water te onttrekken en af te voeren. Voor alle onderbemalingen, bronneringen en andere grondwateronttrekkingen moet een vergunning worden aangevraagd via het omgevingsloket.
Als de grondwateronttrekking bij deze criteria onder de grenswaarden blijft, kan volstaan worden met een melding. Een (tijdelijke) lozing van grondwater op de openbare riolering is niet toegestaan, tenzij bij Algemene maatregel van bestuur (lozingsbesluiten) of bij maatwerkvoorschrift als bedoeld in de Wet Milieubeheer anders is bepaald. Werkzaamheden in of aan watergangen, waterkeringen en beschermingszones Voor het dempen en graven, aanleggen van vlonders en steigers, bouwen in en langs water en uitvoeren van HDD boringen onder watergangen, waterkeringen, kunstwerken en peilscheidingen door, is een watervergunning van de beheerder(s) (HDSR/AGV/Rijkswaterstaat) noodzakelijk. Alle wateraspecten worden in de watervergunning geregeld. Hittestress Hittestress wordt vooral bepaald door de gevoelstemperatuur. Dit is, naast luchttemperatuur, gebaseerd op factoren zoals luchtvochtigheid, de aanwezigheid van wind en de straling van de zon en omliggende gebouwen. Om hittestress tegen te gaan kan worden ingezet op de volgende maatregelen: Inzetten op het creëren van koele plekken met een lage gevoelstemperatuur en looproutes met schaduw, bij voorkeur door bomen, zo min mogelijk verharden (groen tenzij), het aanleggen van groene gevels en daken en bewegend water (fonteinen). Streven naar een stadsbreed percentage groen van minimaal 40%.
Hierdoor is er voldoende mogelijkheid voor verdamping door bomen en groen en het vasthouden van water. Uitgangspunt is dat iedere woning binnen 200 meter loopafstand over een koele groene plek van minimaal 200 m2 moet kunnen beschikken. Daarnaast moet je in iedere straat op een hete dag in de schaduw (bij voorkeur door bomen) kunnen lopen. Op de belangrijkste looproutes moet er op het heetst van de dag 40% schaduw aanwezig zijn en in overige loopgebieden is er op het heetst van de dag 30% schaduw. Zo blijven essentiële functies in de stad voor iedereen beschikbaar. Om hittestress in gebouwen te voorkomen moet het gebouw zo worden gebouwd, dat gevels koel blijven, een goede ventilatie in het gebouw aanwezig is en in de zomer geen directe zoninval optreedt. 78 bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) Utrecht In lijn met het convenant Klimaatadaptief Bouwen worden de groene daken ingericht als daktuinen, die naast waterberging ook bijdragen aan verkoeling en verblijfskwaliteit. Daarnaast worden insectentuinen en bloemrijke vegetatie toegepast om de biodiversiteit te versterken en hittestress verder te beperken. Plansituatie In de oude situatie bestond het plangebied voornamelijk uit verhard terrein en bebouwing (laagbouw). Ook zijn er enkele stukken onverhard terrein met gras, planten en bomen aanwezig.
Er is geen water aanwezig binnen het plangebied. Het gebouw heeft een onderwijs- en zorgfunctie, inclusief begeleid wonen. Aantallen bewoners en personeel zijn niet terug te vinden. In de plansituatie bestaat het plangebied ook voornamelijk uit bebouwd terrein, met halfverharding daaromheen. Het gebouw is een onderwijscomplex met 640 studentenwoningen met 12 etages. Er is veel groen rondom het gebouw beoogd. Onderstaand is het verschil in verharding tussen de oude situatie en de plansituatie berekend. Type oppervlak | Oppervlakte | Oppervlakte | Saldo oude situatie plansituatie | [m²] [m²] | [m²] Verhard | Verhard terrein | 2.462 | 0 | -2.462 Half verhard terrein | 0 | 352 | +352 Bebouwing | 2.270 | 3.320 | +1.050 Subtotaal | 4.732 | 3.672 | -1.060 Onverhard | Groen | 1.338 | 2.046 | 708 Water | 0 | 0 | 0 Half verhard terrein | 0 | 352 | 352 Subtotaal | 1.338 | 2.398 | +1.060 Totaal | 6.070 | 6.070 Uit bovenstaande berekening blijkt dat het totale verharde oppervlak in de gewenste situatie afneemt met 1.060 m². Half verhard terrein wordt in dit stadium als verharding beschouwd. In de Waterschapsverordening van het Hoogheemraadschap is bepaald dat plannen waarbij het verhard oppervlak met meer dan 500 m² toeneemt in stedelijk gebied, water dient te compenseren. Dat moet allereerst binnen het plangebied worden gedaan.
De compensatie betreft 15% van de totale toename van de verharding in het planvoornemen. Aangezien het verhard oppervlak niet toeneemt is geen compensatie van water noodzakelijk. Nader onderzoek naar watercompensatie is niet nodig. bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) | 79 afbeel ding 5.13.1: huidige situatie watertoets Afbeelding 5.13.2: Toekomstige situatie watertoets Vasthouden regenwater Om droogte tegen te gaan heeft het infiltreren van hemelwater in de bodem de voorkeur boven 80 bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) Utrecht lozing op oppervlaktewater. Dit leidt tot de volgende voorkeursvolgorde voor het omgaan met hemelwater: 1. | Vasthouden en nuttig gebruiken; 2. | Bovengronds infiltreren; 3. | Ondergronds infiltreren via een voorziening; 4. | Verwerken in het oppervlaktewater; 5. | Afvoer naar de rioolwaterzuivering. Als doelstelling streeft de gemeente Utrecht ernaar om minimaal 90% van de jaarlijkse neerslag vast te houden via stap 1-3. Dit betekent dat minimaal 15 mm berging gerekend over het totaal verhard oppervlak in het plangebied gerealiseerd moet worden. Dit kan, volgens de voorkeursvolgorde, middels vasthouden en hergebruik, verlaagd groen of infiltratievoorzieningen.
Gelet op de richtlijn van de gemeente Utrecht en HDSR moet voor elke vierkante meter verhard oppervlakte 15 mm neerslag geborgen kunnen worden, waarmee de volgende berekening geldt: Totale verharde oppervlakte in het plangebied: 3.672 m² Bergingsnorm: 15 mm op elke m² verharde oppervlakte (15 l/m²) Dit vraagt om een bergingscapaciteit van 55.080 mm Dit komt overeen met 55.080 liter of 55,08 m³. Voor herstructureringsprojecten hanteert HDSR daarnaast een richtlijn van 45 mm bergingscapaciteit per m² verhard oppervlak. Dit is strenger dan de gemeentelijke norm van 15 mm. Door de toepassing van groene daken met een totale capaciteit van 259,6 m³ wordt ook aan deze hogere norm voldaan. De benodigde waterberging wordt gerealiseerd door het toepassen van groen dak. Het dak heeft een vertraagde afvoer, zodat de berging na een bui weer beschikbaar komt. Het water wordt ter plaatse benut door het groen op het dak. De vertraagde afvoer van het groene dak vloeit af naar het omliggende groen, waar het kan infiltreren. Het gekozen type groene dak heeft een bergingscapaciteit van 80 l/m². De situering en de hoeveelheden zijn in onderstaande figuur en tabel aangegeven.
Etage | Groen dak | Berging [m²] | [m³] BG | 0 | 0 1e | 0 | 0 2e | 640 | 51,2 3e | 0 | 0 4e | 0 | 0 5e | 944 | 75,52 6e | 0 | 0 7e | 174 | 13,92 8e | 0 | 0 9e | 174 | 13,92 10e | 147 | 11,76 11e | 606 | 48,48 12e | 560 | 44,8 Totaal | 3.245 | 259,6 bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) | 81 De totale berging op het dak is 259,6 m³. Ten opzichte van de totale verharding is dat 70,7 mm. 70,7 mm is ruimschoots meer dan de minimaal vereiste 15 mm. Naast de compensatie ten aanzien van het verharde oppervlak dient ook aan de overige eisen van het hoogheemraadschap en de gemeente voldaan te worden. Deze zijn als volgt: Het gebied is zo ingericht dat zelfs bij een zeer extreme regenbui geen schade optreedt. In de praktijk betekent dit dat een extreme bui van 80 mm verwerkt kan worden in één uur zonder dat er schade door instromend regenwater optreedt in gebouwen en vitale infrastructuur zoals nutsvoorzieningen. Uitgangspunt is, dat 90% van de jaarlijkse neerslag wordt vastgehouden. Hiervoor moet na een bui weer berging beschikbaar komen. In het actuele beleid zijn geen specifieke eisen aan de ledigingstijd van infiltratievoorzieningen gesteld, want de jaarlijkse capaciteit van een voorziening is een samenspel van het bergingsvolume en de ledigingscapaciteit. Het vloerpeil van de panden dient minimaal 15 cm boven straatpeil te liggen.
Dit hoogteverschil is nodig voor de afvoer van afvalwater onder vrij verval. Daarnaast is dit een goede manier om aan de eis met betrekking tot de bui van 80 mm te voldoen. De berging op het dak is 80 mm ten opzichte van het dak zelf. Het dakwater veroorzaakt bij een bui van 80 mm geen schade. Voor de terreinverharding is geen specifieke bergingsvoorziening in het ontwerp opgenomen. Er wordt halfverharding toegepast. Een deel van het regenwater zal hierin infiltreren. Als de neerslag heviger is dan infiltratiecapaciteit, verspreidt het water zich over het terrein, waar het infiltreert in het groen. Het maaiveld om het gebouw wordt zodanig ingericht dat geen water naar het gebouw toe kan stromen en dat regenwater niet afgewenteld wordt op andere percelen. In dit plan wordt 90% van de jaarlijkse neerslag vastgehouden bij een ledigingstijd van maximaal 522 uur. Als verdamping de enige manier van ledigen is, dan wordt slechts 50-80% van de jaarlijkse neerslag vastgehouden (er zijn geen nauwkeurigere gegevens van de verdamping beschikbaar). Het groene dak krijgt daarom een ledigingsvoorziening die vertraagd loost in het groen rondom het gebouw. Deze voorziening wordt verder uitgewerkt door de leverancier van het groene dak. Door de extra berging, de infiltratie naar het grondwater en het grotere verdampingsoppervlak wordt voldoende water in het gebied vastgehouden.
Afvalwater Zowel het hemelwater als het afvalwater van het perceel is in de oude situatie aangesloten op het gemengde rioolstelsel in de Livingstonelaan via een gemengde aansluiting. In het plan wordt het afvalwater via een gescheiden aansluiting op hetzelfde riool aangesloten. De afvalwaterhoeveelheden zijn in onderstaande tabel gespecificeerd, zowel voor de oude als de nieuwe situatie. 82 bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) Utrecht Afvalwater | Aanta | Kengetal | Oude | Plan l | situatie Sporthal | 600 | m² | 3 | l/h per | 1.8 | m³/ | - m² | h Wijkgebouw | 600 | m² | 3 | l/h per | 1.8 | m³/ | - m² | h Zorgwoningen | 20 | units à 1 | 15 | l/h p.p. | 0.3 | m³/ | - bewoner | h Poli/zorgcentrum | 5 | behandelkamer | 40 | l/h per | 0.2 | m³/ | - s | unit | h Onderwijsfunctie | 800 | studenten | 3 | l/h p.p. | - | 2.4 | m³/h Studentenwoningen | 640 | woningen à | 12 | l/h p.p. | - | 8.4 | m³/h 1,1 bewoners Gemeenschappelijke | 1 044 | m² | 3 | l/h per | - | 3.1 | m³/h ruimte | m² Totaal | 4.1 | m³/ | 14.0 | m³/h h HDSR gaat bij de afvalwaterprognoses van woningen uit van 2,5 bewoners per adres en gemiddeld 12 l/uur per bewoner gedurende 10 uur per dag. Voor studentenwoningen zoals deze (oppervlak 14 - 19 m²) is dat te veel. De totale toename van afvalwater is 9,9 m³/uur.
Omdat de afvoer van regenwater afneemt met 94 m³/uur bij de maatgevende bui van de gemeente Utrecht (20 mm in 1 uur) is de afvoercapaciteit van het gemengde riool zeker voldoende voor de toename van het afvalwater, ook als er wel 2,5 bewoners per adres zouden zijn. Waterveiligheid bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) | 83 Afbeelding 5.13.3: Uitsnede legger oppervlaktewateren rondom het plangebied - Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Uit de Legger oppervlaktewater van het Hoogheemraadschap blijkt dat er zich geen aangewezen oppervlaktewateren in het plangebied bevinden of in de directe nabijheid daarvan. De beoogde ontwikkeling heeft geen effect op de aangewezen aspecten. Er zijn vanuit de legger van het Hoogheemraadschap geen beleidsregels die betrekking hebben op de beoogde ontwikkeling. Er bevinden zich ook geen primaire waterkeringen in de buurt van het planvoornemen. 84 bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) Utrecht Afbeelding 5.13.4: Plaatsgebonden overstromingskans >20 cm Overstromingsrisico Artikel 2.16 van de Provinciale Omgevingsverordening bepaalt dat een omgevingsplan dat betrekking heeft op locaties binnen het Overstroombaar gebied regels bevat die rekening houden met overstromingsrisico's.
Bij een dijkdoorbraak van de Lekdijk tussen Wijk bij Duurstede en Amerongen blijven in Utrecht alleen de binnenstad en de kern van Vleuten droog. In het grootste gedeelte van de gemeente komt tot een halve meter water te staan. In de laaggelegen gebieden Papendorp en Rijnenburg kan het water zelfs tot twee meter stijgen. Verder komen evacuatieroutes als de A2, A12, A27 en A28 deels onder water te staan. Bij een dreigende doorbraak is het gemeentelijke beleid om de inwoners van Utrecht preventief te evacueren. Om preventieve evacuatie mogelijk te maken zijn geen maatregelen binnen de reikwijdte van het Omgevingsplan nodig. Plangebied De kans op overstroming is zeer klein: 1/3000 tot 1/30000. Hiervoor zijn geen maatregelen nodig. Conclusie Het waterbelang is voldoende geborgd. In het plan is qua waterhuishouding rekening gehouden met Europees beleid, nationaal beleid, beleid van de provincie Utrecht, waterschap HDSR en de gemeente Utrecht. Het ontwerp voldoet aan alle eisen. 5.14 Archeologie Kader In 1992 heeft Nederland het Europese Verdrag van Malta ondertekend en in 1998 geratificeerd. Doel van dit verdrag is een betere bescherming van het Europese archeologische erfgoed door een structurele inpassing van de archeologie in ruimtelijke ordeningstrajecten.
Een van de belangrijkste uitgangspunten van het Verdrag van Malta is dat archeologische waarden zoveel mogelijk in de bodem bewaard moeten blijven. Alleen als dat niet kan, is behoud door middel van opgraven en bewaren in depot een optie. Een ander uitgangspunt is dat het onderzoek naar de aanwezigheid van archeologische waarden in een zo vroeg mogelijk stadium moet plaatsvinden, zodat hiermee bij de planontwikkeling rekening gehouden kan worden. Een derde uitgangspunt is het 'de verstoorder betaalt principe'. Alle kosten die samenhangen met archeologisch onderzoek moeten worden betaald door de initiatiefnemer van de geplande bodemingrepen. Ten slotte richt het Verdrag van Malta zich bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) 85 tevens op een toename van kennis, herkenbaarheid en beleefbaarheid van het archeologische erfgoed. De Erfgoedwet heeft betrekking op archeologie op het land en onder water. Samen met de toekomstige Omgevingswet maakt de Erfgoedwet een integrale bescherming van ons cultureel erfgoed mogelijk. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De bescherming van archeologische waarden is sindsdien geregeld in hoofdstuk 9 van de Omgevingswet en de instructieregels in artikel 5.130 van het Besluit Kwaliteit Leefomgeving (Bkl). Dit is uitgewerkt in afdeling 7.3 van het omgevingsplan gemeente Utrecht.
Het omgevingsplan van de gemeente Utrecht In het omgevingsplan zijn regels voor de bescherming van archeologie opgenomen in het hoofdstuk grondwerk. Met grondwerk worden de activiteiten die de bodem verstoren bedoeld. Op basis van onderzoek heeft de gemeente vastgesteld hoe groot de kans is dat op een locatie archeologische resten gevonden kunnen worden. Op basis van de trefkans is aan locaties een verwachtingswaarde toegekend. Een locatie met een grote trefkans heeft verwachtingswaarde WA1, een locatie met de laagste trefkans heeft verwachtingswaarde WA6. Op een locaties waar de trefkans zeer klein is of waar bekend is dat er geen archeologisch resten zijn op een locatie, is geen verwachtingswaarde opgenomen en gelden dus ook geen regels. De locaties met de diverse archeologische verwachtingswaarde zijn zo in het omgevingsplan opgenomen, dat bij een klik op de kaart zichtbaar is of er een waarde geldt, welke waarde dat dan is en welke regel van toepassing is. Gebieden van zeer hoge archeologische waarde (WA2) zijn gebieden waarvan bekend is dat er belangwekkende archeologische waarden zijn, maar die (nog) niet beschermd zijn als archeologisch rijks- of gemeentelijk monument. Hier geldt een vergunningsplicht bij bodemingrepen dieper dan 30 centimeter.
Gebieden van hoge archeologische waarde (WA3) zijn gebieden waar op grond van eerder uitgevoerd archeologisch onderzoek dan wel op basis van historisch geografisch onderzoek bekend is dat er archeologische waarden zijn, maar waarvan de begrenzing nog niet vastgesteld is. Hier geldt een vergunningsplicht bij bodemingrepen groter dan 30 m2 en dieper dan 30 centimeter. Gebieden van hoge archeologische verwachting (WA4) zijn gebieden waar nog geen archeologische waarden zijn aangetoond, maar waar de kans op het aantreffen ervan groot is vanwege historisch-topografische bronnen en landschappelijke ondergrond. Hier geldt een vergunningsplicht bij bodemingrepen groter dan 100 m2 en dieper dan 30 centimeter. Gebieden van middelhoge archeologische verwachting (WA5) zijn gebieden waar nog geen archeologische waarden zijn aangetoond, maar waar de kans op het aantreffen ervan middelgroot is. Dit is gebaseerd op de landschappelijke ondergrond. Hier geldt een vergunningsplicht bij bodemingrepen groter dan 500 m2 en dieper dan 30 centimeter. Gebieden van lage archeologische verwachting (WA6) zijn gebieden waar nog geen archeologische waarden zijn aangetoond, maar waar de kans op het aantreffen ervan klein is. Dit is gebaseerd op de landschappelijke ondergrond. Hier geldt een vergunningsplicht bij bodemingrepen groter dan 5000 m2 en dieper dan 50 centimeter.
Beschermde archeologische rijksmonumenten worden op grond van de Erfgoedwet beschermd. Op grond van Hoofdstuk 9 Overgangsrecht blijven paragraaf 2 en 3 van hoofdstuk II van de Monumentenwet 1988 van toepassing tot inwerkingtreding van de Omgevingswet. Hierin staat dat aantasting van de beschermde archeologische monumenten niet is toegestaan. Voor wijziging, sloop of verwijdering van een archeologisch Rijksmonument moet een vergunning worden aangevraagd waarop de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed beslist. Plangebied In het plangebied is door IDDS Archeologie in juli 2022 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase uitgevoerd. Uit het bureauonderzoek blijkt dat in de diepe ondergrond van het plangebied waarschijnlijk dekzand aanwezig is. In de omgeving is de top van dit dekzand aangetroffen op ongeveer 4 à 5 m -mv. Bij onderzoek in de omgeving is het dekzand omschreven als niet intact en mogelijk verspoeld. In dat geval is de archeologische verwachting van dit niveau laag. Het dekzand wordt bedekt door crevasse-afzettingen en komafzettingen. Komafzettingen hebben een lage archeologische verwachting. De hogere delen van crevasse-afzettingen kunnen bewoonbaar zijn geweest, waardoor dit niveau een hoge archeologische verwachting kan hebben. Bij de onderzoeken in de omgeving was dit echter niet het geval.
Het booronderzoek heeft de archeologische verwachting van het bureauonderzoek bevestigd en geen archeologische indicatoren opgeleverd. 86 bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) Utrecht afbeelding 5.14.1: uitsnede archeologische waardenkaart Archeologie in het plangebied en conclusie Volgens de Archeologische Waardenkaart van de gemeente Utrecht ligt het plangebied in een gebied van middelhoge verwachting. In dit geval betekent dit dat grondwerkzaamheden groter dan 500 m2 en dieper dan 30 cm vergunningplichtig zijn. Aan de vergunning worden voorwaarden verbonden ten aanzien van het archeologisch onderzoek dat uitgevoerd moet worden. 5.15 Kabels en leidingen Door middel van een KLIC-melding zijn de aanwezige kabels en leidingen in het plangebied inzichtelijk gemaakt. De gegevens hieruit worden meegenomen bij het opstellen van het inrichtingsplan. bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) 87 Afbeelding 5.15.1: Aanwezige kabels en leidingen rondom en in het plangebied Als blijkt dat er binnen het plangebied kabels en leidingen aanwezig zijn en verwijderd of verplaatst moeten worden, dan gebeurt dit in overleg met de nutsbedrijven. De toestemming voor een eventuele verlegging moet de initiatiefnemer zelf aanvragen.
De eventuele kosten die daarmee samenhangen komen voor rekening van de initiatiefnemer. In het plangebied is al een aansluiting op het warmtenet aanwezig en er zijn ter plaatse nog aansluitingen op gas Lage Druk aanwezig. Deze leidingen kunnen eventueel in samenspraak met Stedin worden verwijderd, in lijn met de energietransitie en het geheel gasloos realiseren van het project. Conclusie Het aspect kabels en leidingen vormen geen belemmering voor de vaststelling en realisatie van dit beoogde plan. 5.16 Kwaliteit van de leefomgeving Bezonning in de Stedenbouwvisie Utrecht 2040 De gemeente Utrecht hanteert in haar Stedenbouwvisie Utrecht 2040 – Ruimtelijke kwaliteit in de tien-minutenstad – specifieke uitgangspunten voor leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit. Daarbij wordt onder meer aandacht gevraagd voor een aangenaam microklimaat, waarin zon, wind en groen in balans zijn. Voor bezonning geldt dat toetsing moet plaatsvinden op de representatieve toetsmomenten 21 maart en 21 september, omdat deze data een realistisch beeld geven van de bezonningskwaliteit gedurende het grootste deel van het jaar. Een incidentele afname in de winterperiode wordt daarmee niet doorslaggevend geacht.
Dit uitgangspunt sluit aan bij het bredere beleidsdoel van de Omgevingswet om te zorgen voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, waarin zowel ruimte voor verdichting als kwaliteit van de leefomgeving centraal staat. Bezonningsstudie Livingstonelaan 609 In opdracht van de initiatiefnemer heeft LBP|SIGHT een bezonningsonderzoek uitgevoerd voor het gewijzigde ontwerp aan de Livingstonelaan 609 (Bijlage 16). Uit dit onderzoek volgt dat de nieuwbouw op enkele momenten in februari leidt tot een beperkte afname van de bezonningsduur op noordoostgevels van woongebouwen aan de Aziëlaan, Marco Pololaan en Van Eechoudlaan. 88 bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Livingstonelaan 609, Kanaleneiland-Zuid" (vastgesteld) Utrecht Hierdoor wordt de lichte TNO-norm (minimaal twee uur zon per dag) op 19 februari niet overal gehaald. Voor het overgrote deel van de omliggende gevels wordt echter ook op die datum aan de norm voldaan. Op de maatgevende toetsmomenten van de gemeente Utrecht (21 maart en 21 september) wordt zelfs in alle gevallen voldaan aan de lichte TNO-norm. Bovendien is in de praktijk sprake van bestaande begroeiing en bomen die nu reeds schaduw veroorzaken, waardoor het feitelijke verschil kleiner is dan in de berekeningen zonder groen.
Afweging en relatie tot de stedelijke visie Geplaatst in de context van de Stedenbouwvisie Utrecht 2040 kan worden geconcludeerd dat het plan ruimtelijk aanvaardbaar is. Het project draagt bij aan stedelijke verdichting in een gebied dat door zijn ligging en stedenbouwkundige structuur geschikt is voor intensievere bebouwing. Een beperkte afname van bezonning in de wintermaanden is in een stedelijke omgeving inherent aan het samenleven van functies en wordt door de visie niet als doorslaggevend aangemerkt. Doorslaggevend is dat op de representatieve toetsmomenten in maart en september wél aan de norm wordt voldaan en dat de leefkwaliteit voor de omgeving in voldoende mate geborgd blijft. Daarmee is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties zoals bedoeld in de Omgevingswet: de toevoeging van nieuwe woningen vindt plaats zonder dat de leefkwaliteit in de bestaande woonomgeving onevenredig wordt aangetast. Conclusie Het plan sluit aan bij de uitgangspunten van de Stedenbouwvisie Utrecht 2040, voldoet aan de lichte TNO-norm op de gemeentelijke toetsmomenten en houdt rekening met de stedelijke context waarin hogere dichtheden en bebouwingsvolumes zijn toegestaan. Daarmee wordt een goede ruimtelijke ordening gerealiseerd. Windhinder 1.