TAM-omgevingsplan Herontwikkeling voormalige Wolvenpleingevangenis Bijlagen motivering
Tekst van het document
2.4
Toets parkeeroplossing De Grifthoek
Het toekomstige parkeren van de bewoners, medewerkers en bezoekers van de functies binnen de ontwikkeling wordt deels voorzien in parkeergarage De Grifthoek. De parkeergarage De Grifthoek is gesitueerd aan de Wittevrouwensingel; aan de overzijde van het water naast de ontwikkeling. Conform opgave gemeente heeft deze parkeergarage een capaciteit van 320 parkeerplaatsen2; waarvan een quotum is gesteld van 160 parkeerplaatsen (50%) die kunnen worden uitgegeven aan abonnementen voor bestaande woningen. De overige (minimaal) 160 parkeerplaatsen zijn beschikbaar voor kortparkeren. Op dit moment zijn conform opgave gemeente circa 100 van de 160 abonnementsplekken vergeven. Hiermee heeft de garage op dit moment een restcapaciteit van circa 60 parkeerplaatsen voor abonnementhouders. Deze capaciteit is gereserveerd voor abonnementshouders van bestaande functies. Abonnementen voor nieuwe functies vallen buiten dit quotum.
2
Inclusief 4 laadplekken en 4 gehandicaptenparkeerplaatsen
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
6
Over het overige deel van de garage is een analyse uitgevoerd door de gemeente Utrecht over de bezetting de restcapaciteit van de garage. In tabel 2.6 zijn de resultaten van deze analyse weergegeven. Uit de analyse blijkt dat de garage een minimale restcapaciteit van 57 parkeerplekken heeft voor kortparkeren. Hiermee is sprake van voldoende restcapaciteit om de parkeerbehoefte van 23 parkeerplaatsen op te kunnen vangen in de garage. werkdag ochtend
werkdag middag
werkdag avond
werkdag werkdag avond nacht
zaterdag middag
zaterdag avond
zondag middag
bezetting
78
88
89
65
30
103
79
48
capaciteit
160
160
160
saldo
82
72
71
160
160
160
160
160
95
130
57
81
112
Tabel 2.6: Parkeerbezetting en restcapaciteit kortparkeren Grifthoekgarage (bron: gemeente)
Het parkeren van de ontwikkeling wordt deels voorzien in parkeergarage De Grifthoek. Hiermee draagt de ontwikkeling bij aan de gemeentelijke ambitie voor reduceren van het autogebruik in de binnenstad van Utrecht. Tevens levert deze parkeeroplossing een positieve bijdrage aan (het behoud van) de leefbaarheid en bereikbaarheid van de binnenstad. Daarnaast staat het gemeentelijk beleid ook geen toename van parkeerplaatsen toe binnen de A-zone. Bovendien wordt het straatbeeld op eigen terrein en in de omliggende openbare ruimte door de beperkte aanwezigheid van autoverkeer rondom het voorplein van Wolvenplein verbeterd. Het gemeentelijk beleid biedt ook hiertoe de mogelijkheid om voor een bouwontwikkeling gebruik te maken van parkeerplaatsen in een nabijgelegen parkeergarage. Om de ontwikkellocatie met de Grifthoekgarage te verbinden, wordt binnen de ontwikkeling een oeververbinding in de vorm van een voetgangersbrug gerealiseerd. Hiertoe loopt inmiddels een studie; de definitieve variant en vormgeving van de brug zijn op dit moment nog onbekend. De voetgangersbrug is randvoorwaardelijk om het parkeren van de ontwikkeling op te kunnen vangen in de Grifthoekgarage.
Zonder een oeververbinding zijn de loopafstanden tussen de ontwikkellocatie en de Grifthoekgarage te groot; en kan de garage conform het gemeentelijk beleid niet worden gebruikt voor het opvangen van de parkeerbehoefte van de ontwikkeling. Onderstaand is getoetst in hoeverre de parkeergarage ook vanuit gebruik en beleid een passende oplossing is. -
capaciteit: conform opgave gemeente over de huidige bezetting is in de garage sprake van restcapaciteit. Uit voorgaande parkeerbalansberekening blijkt dat de restcapaciteit in de garage ruim voldoende is om te voorzien in de volledige parkeerbehoefte van de ontwikkeling.
-
bereikbaarheid garage: de Grifthoekgarage is alle dagen van de week geopend. Tussen 07:00-23:00u is de garage toegankelijk voor inrijdend verkeer. Uitrijden van de garage kan de gehele dag.
-
afstand: de Grifthoekgarage is gelegen op circa 150m hemelsbrede afstand van de ontwikkellocatie. Het gemeentelijk beleid biedt de mogelijkheid om gebruik te maken van parkeerplaatsen buiten eigen terrein in een parkeergarage mits deze garage binnen loopafstand ligt. Voor de functie wonen geldt hierbij conform het gemeentelijk beleid een maximale loopafstand van 750m. Voor de functies ‘werken
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
7
en bezoek’ geldt een maximale loopafstand van 1.000m. De exacte toekomstige loopafstand van de ontwikkeling hangt af van de te realiseren (variant van de) oeververbinding. De oeververbinding is echter wel randvoorwaardelijk om parkeren van de ontwikkeling op te kunnen vangen in de Grifthoekgarage. Gegeven bovenstaande afmetingen lijkt een passende afstand haalbaar. -
route: de exacte looproute tussen de garage en de ontwikkellocatie is nog niet bekend en hangt af van de uiteindelijke variant van de oeververbinding. De route aan de zijde van de Wittevrouwensingel verloopt geheel in de openbare ruimte. Op alle plaatsen is deze buitenruimte verlicht. Langs de Wittevrouwensingel lopen de voetgangers over een eigen trottoir. Tevens zijn over de gehele route relatief lange zichtlijnen en zijn geen nauwe doorgangen, donkere plekken of verscholen hoeken. Hiermee is de route een veilige en comfortabele route. De kwaliteit en het comfort van de route aan de zijde van de ontwikkellocatie is afhankelijk van de uiteindelijke oeververbinding.
Gegeven voorgaande is de Grifthoekgarage als onderdeel van de parkeeroplossing van de ontwikkeling een passende mogelijkheid. Er is voldoende capaciteit in de garage en zowel de route als de te overbruggen afstanden zijn, onder voorbehoud van de definitieve keuze van de oeververbinding, comfortabel en veilig.
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
8
3. Fietsparkeren Parkeernormen Evenals bij autoparkeren heeft de gemeente Utrecht in haar parkeerbeleid ook fietsparkeren normen opgenomen.3 Het functieprogramma van de ontwikkeling is weergegeven in tabel 3.1. categorie
type functie
wonen
woning 50 - 75 m2 GO
aantal eenheid 23 woning
2
woning 75 - 100 m GO
7 woning
woning 100 - 125 m2 GO
6 woning 4.000 m2 bvo*
werken
flexkantoor/creatief werkconcept
horeca en (verblijfs)recreatie
grand café
500 m2 bvo
hotel
50 kamer
Tabel 3.1: Functieprogramma fietsparkeren
De parkeernormen voor de functies die in Wolvenplein zijn voorzien zijn weergegeven in tabel 3.2. Voor de woningen is daarbij gekeken naar het addendum dat de gemeente Utrecht op 28 maart 2019 heeft vastgesteld. In het addendum wordt gesteld dat gemeenschappelijke fietsenstallingen, in plaats van individuele fietsenbergingen, zijn toegestaan wanneer:
-
dit leidt tot betere toegankelijkheid vanaf de straat;
-
als individuele stallingen niet goed mogelijk zijn vanwege stedenbouwkundige
-
als de bouw van goed toegankelijke individuele bergingen aanzienlijk kostbaarder
beperkingen; is dan een collectieve stalling. Binnen de herontwikkeling van Wolvenplein wordt het bestaande gevangenisgebouw ingezet voor allerlei functies. Dat brengt de nodige bouwkundige beperkingen met zich mee. Ook zal een fietsenstalling dichterbij de straat zijn dan individuele bergingen. Daarom wordt binnen de herontwikkeling van Wolvenplein gebruikgemaakt van dit addendum. In tabel 2.5 is deze verwerkt bij de woningen. Het gemeentelijk beleid heeft geen specifieke stallingsnorm voor hotels; hiervoor is maatwerk nodig. Voor de functie hotel dient dus per ontwikkeling gekeken te worden welke norm passend is. Op dit moment is de exacte invulling en het concept van het hotel nog niet duidelijk. In deze studie wordt derhalve aangesloten bij de algemene parkeernorm die de gemeente Amsterdam hanteert voor hotels4. Daarin wordt 0,4 fietsparkeerplaats per hotelkamer gehanteerd; met een minimum van 4 parkeerplaatsen per hotel. Binnen de ontwikkeling wordt beoogd om voor de bewoners van de woningen een
3
Bijlage parkeernormentabellen gemeente Utrecht
4
Nota Parkeernormen Fiets en Scooter, gemeente Amsterdam (2018)
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
9
gemeenschappelijke stalling te realiseren; en geen individuele bergingen. Conform het eerder opgestelde addendum ‘Nota parkeernormen fiets en auto’ (2019) is het aantal benodigde stallingsplaatsen per type woning bepaald. Voor de horecafunctie is op dit moment nog geen exacte invulling bekend. Derhalve wordt voor deze functie gerekend met de standaard norm voor algemene horeca (restaurant, café).
functie
parkeernorm eenheid
woningen 50 – 75 m² GO
3 woning
woningen 75-100 m² GO
4 woning
woningen 100 – 125 m² GO
5 woning
woningen >125 m² GO
6 woning
bezoekers woningen
0,5 woning
medewerkers (flex)kantoor
2,4 per 100 m²
bezoekers (flex)kantoor
6
per balie met minimum van 10*
restaurant, café
23,5 per 100 m²
hotel
0,4 kamer
*Voor de kantoorfunctie binnen de ontwikkeling Wolvenplein wordt uitgegaan van een totaal van één balie
Tabel 3.2: Te hanteren fietsparkeernormen (in aantal stallingsplaatsen)
Stallingscapaciteit Voor de toekomstige bewoners en medewerkers van de functies in Wolvenplein worden op eigen terrein binnen het plangebied stallingsvoorzieningen voor de fiets gerealiseerd. Fietsparkeren voor de bezoekers van de verschillende functies wordt voorzien in de openbare ruimte. Op dit moment wordt de definitieve oplossing hiervoor nog verkend; deze is op dit moment nog niet vastgesteld. Voor bewoners dient het fietsparkeren conform gemeentelijk beleid opgelost te worden op eigen terrein. De fietsparkeerplaatsen voor de overige functies dienen conform gemeentelijk beleid binnen loopafstand van de ontwikkeling gelegen te zijn. Voor de Utrechtse binnenstad gaat het beleid conform de omgevingsvisie fietsparkeren uit van een loopafstand van 100 meter in de binnenstad (CROW richtlijn), tenzij de looproute erg aantrekkelijk wordt gemaakt en het handhavingsregime wordt opgevoerd. Huidige situatie Fietsparkeren vindt in de huidige situatie plaats op het voorplein; rechts van de entree. In de huidige situatie zijn geen inpandige of gebouwde stallingsplekken voor de fiets aanwezig. Het stallen van fietsen binnen de hekken van het terrein vindt in de toekomstige situatie ook deels plaats. Binnen de bestaande openbare ruimte vindt hiermee geen toename van stallingsplekken voor de fiets plaats.
Wel wordt het eigendom van het voorterrein in de toekomst overgedragen aan de gemeente; en dan ook openbaar gebied. Aanwezigheidspercentages Net zoals bij het autoparkeren, kan bij het fietsparkeren worden gekeken naar dubbelgebruik. De doelgroepen binnen de functies genereren namelijk op verschillende momenten van de week een andere stallingsbehoefte. Voor bewoners worden geen
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
10
aanwezigheidspercentages gehanteerd; voor deze doelgroep dit de volledige normatieve fietsparkeerbehoefte te worden gerealiseerd zodat zij altijd dienen te kunnen parkeren. De verdeling tussen medewerkers en bezoek is bepaald aan de hand van het bezoekerspercentage conform autoparkeren in het gemeentelijk beleid. Resultaat In tabel 3.2 is de stallingsbehoefte van de toekomstige bewoners van Wolfhoek weergegeven. De stallingsbehoefte van de bewoners bedraagt 127 fietsparkeerplaatsen. functie
omvang
norm
parkeerbehoefte
23
3,0
69
woningen 75-100 m GO
7
4,0
28
woningen 100-125 m2 GO
6
5,0
30
totaal stallingsbehoefte bewoners
127
woningen 50-75 m2 GO 2
Tabel 3.2: Parkeerbehoefte bewoners
In tabel 3.3 is de stallingsbehoefte van de medewerkers van de verschillende overige functies binnen de ontwikkeling weergegeven. Op het maatgevend moment, de werkdagochtend en -middag, bedraagt de stallingsbehoefte 103 fietsparkeerplaatsen. zonder werkdag dubbel ochtend gebruik
functie
werkdag middag
werkdag avond
werkdag nacht
koop avond
zaterdag zaterdag middag avond
zondag middag
medewerkers kantoor
96,0
96,0
96,0
14,4
0,0
14,4
14,4
0,0
0,0
restaurant, café
11,8
3,5
4,7
10,6
0,0
10,0
8,8
11,8
5,3
hotel
5,0
1,5
2,0
4,5
0,0
4,8
3,5
5,0
2,0
totaal
112,8
101,0
102,7
29,5
0,0
29,1
26,7
16,8
7,3
Tabel 3.3: Parkeerbehoefte medewerkers
In tabel 3.4 is de totale stallingsbehoefte voor de fiets op eigen terrein weergegeven. Het betreft hier de stallingsbehoefte voor de bewoners en de medewerkers van de verschillende functies. In totaal dient een stallingscapaciteit van 230 fietsparkeerplaatsen op eigen terrein gerealiseerd te worden; waarvan 127 voor bewoners en 103 voor medewerkers. functie
parkeerbehoefte
bewoners
127
medewerkers
103
totale stallingsbehoefte eigen terrein
230
Tabel 3.4: Stallingsbehoefte fiets op eigen terrein
De parkeerbehoefte per moment van de week voor bezoekers van de woningen en nietwoonfuncties is weergegeven in tabel 3.5. Op het maatgevend moment, de zaterdagavond, bedraagt de parkeerbehoefte afgerond 139 fietsparkeerplaatsen. De horecafunctie heeft
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
11
hierbinnen een aandeel van 106 stallingsplaatsen. Hierbij wordt opgemerkt dat is gerekend met een algemene norm voor horeca. Aan de hand van meer concreet inzicht in de uiteindelijke invulling en het concept van de horecafunctie kan de stallingsbehoefte worden bijgesteld. zonder dubbel gebruik
werkdag ochtend
werkdag middag
werkdag avond
werkdag nacht
koop avond
zaterdag middag
zaterdag avond
zondag middag
18,0
1,8
3,6
14,4
0,0
12,6
10,8
18,0
12,6
bezoekers kantoor
10,0
10,0
10,0
0,5
0,0
0,5
0,0
0,0
0,0
café/bar/restaurant
105,8
31,7
42,3
95,2
0,0
89,9
79,3
105,8
47,6
hotel
15,0
4,5
6,0
13,5
0,0
14,3
10,5
15,0
6,0
148,8
48,0
61,9
123,6
0,0
117,2
100,6
138,8
66,2
functie bezoek woningen
totaal
Tabel 3.5: Parkeerbehoefte bezoekers van de woningen en niet-woonfuncties
Bovenop de hierboven berekende stallingsbehoefte wordt binnen de ontwikkeling voorzien in de realisatie van acht extra stallingsplekken voor de fiets ter compensatie van het reduceren van de vijf autoparkeerplaatsen (paragraaf 2.3.2). In tabel 3.6 is een totaaloverzicht van de stallingsbehoefte voor de fiets weergegeven en uitgesplitst naar doelgroep. Rekening houdend met de maatgevende momenten van de verschillende doelgroepen bedraagt de totale stallingsbehoefte voor de ontwikkeling 377 stallingsplekken. Indien in de fietsoplossing dubbelgebruik van de stallingsplekken tussen de medewerkers en het bezoek mogelijk wordt gemaakt dan bedraagt de maatgevende stallingsbehoefte voor de fiets (werkdagmiddag) 362 plekken. maatgevende stallings behoefte
werkdag ochtend
werkdag middag
werkdag avond
werkdag nacht
koop avond
zaterdag middag
zaterdag avond
zondag middag
bewoners
127,0
127,0
127,0
127,0
127,0
127,0
127,0
127,0
127,0
medewerkers
103,0
101,0
102,7
29,5
0,0
29,1
26,7
16,8
7,3
bezoek
139,0
48,0
123,6
61,9
0,0
117,2
100,6
138,8
66,2
8,0
8,0
8,0
8,0
8,0
8,0
8,0
8,0
8,0
377,0
284,0
361,3
226,4
135,0
281,3
262,3
290,6
208,5
te compenseren stallingen totaal
Tabel 3.6: Totaaloverzicht stallingsbehoefte fiets Wolvenplein
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
12
4. Oeververbinding 4.1
Aanpak
Vanuit de ontwikkeling wordt voor het gebied rondom Wolvenplein een autoluwe omgeving beoogd. Dit houdt in dat een goede bereikbaarheid voor het langzaam verkeer essentieel is voor de bereikbaarheid van de locatie. Echter vormt de naastgelegen Singel hiervoor een barrière voor langzaam verkeer. De mogelijkheden om vanuit de locatie de singel over te steken zijn beperkt waardoor de loop- en fietsafstanden relatief groot zijn. Binnen de ontwikkeling wordt voorzien in de realisatie van een nieuwe oeververbinding om de bereikbaarheid van de ontwikkellocatie voor langzaam verkeer te verbeteren en de verbinding met de overzijde van de singel aan te halen. Daarnaast vormt de oeververbinding onderdeel van de toekomstige route tussen de ontwikkellocatie en parkeergarage De Grifthoek. De oeververbinding wordt voorzien in de vorm van een voetgangersbrug. Aan Goudappel is gevraagd vanuit verkeerskundig oogpunt een aantal locatievarianten op te stellen en te verkennen. Binnen dit hoofdstuk is een aantal varianten voor de toekomstige oeververbinding opgesteld en is de verkeerskundige verkenning uitgevoerd. Hierbij is onder andere gekeken naar verkeersveiligheid, impact en ruimtelijke inpasbaarheid.
4.2
Uitgangspunten
Doelgroep brugverbinding Allereerst is bepaald voor welke doelgroep(en) de oeververbinding beschikbaar dient te zijn. Conform opgave opdrachtgever wordt als uitgangspunt gehanteerd dat de brug uitsluitend voor voetgangers bruikbaar dient te zijn; inclusief minder validen. Fietsers kunnen immers gemakkelijk omfietsen om alsnog de Utrechtse binnenstad te bereiken. In de praktijk blijkt het lastig om geheel te voorkomen dat fietsers gebruik maken van de toekomstige brug. In de uiteindelijke vormgeving dient geborgd te worden dat gebruik van de brug door fietsers zo veel als mogelijk wordt voorkomen dan wel zo onaantrekkelijk mogelijk gemaakt. Uitgangspunt is dat de verbinding bruikbaar dient te zijn voor de bewoners, bezoekers en medewerkers op de ontwikkellocatie. Op dit moment wordt niet uitgegaan van een verbinding die ook op hoger schaalniveau functioneert en hiermee ook algemene loopstromen van en naar de binnenstad dient te faciliteren. Conform opgave opdrachtgever hoeft ook geen rekening behouden te worden met nood- en hulpdiensten; de brug vormt geen (mogelijke) aanrijroute voor hulpdiensten in geval van calamiteiten. Ligging brug De brug dient bij te dragen aan een goede verbinding en ontsluiting van de ontwikkellocatie met de overzijde van de singel.
Daarnaast dient de verbinding een zo veel als mogelijk veilige, logische en directe verbinding met parkeergarage De Grifthoek te vormen. Het Hooghiemstraplein vormt de belangrijkste ontsluiting voor voetgangers van en naar parkeergarage De Grifthoek. Iets ten oosten is op de Wittevrouwensingel eveneens een
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
13
ontsluitingsmogelijkheid voor voetgangers (‘secundaire entree’). De gevangenismuren op de ontwikkellocatie dienen in stand gehouden te worden. Het realiseren van een poort of doorgang is dan ook niet mogelijk als (onderdeel van de) oplossing.
4.3
Varianten
Op hoofdlijnen is vanuit de ontwikkellocatie op drie windrichtingen een oeververbinding te realiseren: ten noordwesten, noorden en noordoosten van de ontwikkellocatie. Binnen deze drie hoofdvarianten zijn ook weer subvarianten mogelijk. In totaal zijn voor de verkenning acht varianten opgesteld. In figuur 4.1 zijn de varianten schematisch weergegeven.
Figuur 4.1: Variantenoverzicht brugverbinding Singel
Onderstaand zijn de varianten uit figuur 4.1 kort toegelicht. -
Variant 1: een ontsluiting ten noorden van de ontwikkellocatie: o
variant 1A: directe rechte verbinding tussen de Wolvenstraat en de
o
variant 1B: schuine verbinding tussen de Wolvenstraat welke op de
Wittevrouwensingel (ter hoogte van de bestaande brug); Wittevrouwensingel aanlandt tussen de bestaande brug en Hooghiemstraplein; o
variant 1C: schuine verbinding tussen de Wolvenstraat en de Wittevrouwensingel ter hoogte van aansluiting met Hooghiemstraplein;
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
14
o
variant 1D: rechte verbinding tussen de Wittevrouwensingel ter hoogte van aansluiting met Hooghiemstraplein en de groenstrook langs de ontwikkellocatie;
o
variant 1E: rechte verbinding tussen de secundaire entree en de groenstrook langs de ontwikkellocatie.
-
Variant 2: een ontsluiting ten westen van de ontwikkellocatie: o
variant 2A: een rechte verbinding tussen de Wittevrouwensingel ter hoogte van aansluiting met Kleinesingel en de groenstrook langs de ontwikkellocatie;
o
variant 2B: een rechte verbinding tussen de Wittevrouwensingel ter hoogte van aansluiting met Sint Janshovenstraat en de groenstrook langs de ontwikkellocatie;
-
4.4
Variant 3: een rechte ontsluiting ten zuiden van de ontwikkellocatie:
Beoordelingscriteria
Voor de varianten is kwalitatief en op hoofdlijnen de impact beoordeeld met als doel een globaal onderscheid te maken tussen de verschillende varianten en eventuele eerste aandachtspunten te definiëren. De varianten zijn hierbij getoetst op de volgende criteria:
4.5
-
verkeerskundig algemeen;
-
aanlanding;
-
parkeren;
-
ontwerp/haalbaarheid;
-
faciliteiten voetgangers;
-
verwijderen/verplaatsen
-
sociale veiligheid;
-
loopafstand De Grifthoek;
-
complicaties doorvaarhoogte;
-
overspanningslengte;
-
kosten.
-
ligplaatsen boten;
objecten
Resultaat
In bijlage 1 is het resultaat van de verkenning schematisch weergegeven. Uit de verkenning volgt dat de variant 1C (schuine verbinding tussen de Wolvenstraat en de Wittevrouwensingel ter hoogte van aansluiting met Hooghiemstraplein) verkeerskundig de voorkeur heeft. Door de hogere overspanning leidt de brug naar verwachting wel tot hoge realisatiekosten. Deze variant vormt een goede en logische verbinding van en naar De Grifthoek en de impact van de brug op deze locatie op de omgeving is minimaal. Ook vanuit een logische looproute en sociale veiligheid heeft deze variant de voorkeur. Een verbinding aan de noordzijde van de ontwikkellocatie is, naast de Grifthoekgarage, tevens een geschikte locatie voor voetgangers van en naar het Griftpark. In hoofdlijnen geldt dat bij alle varianten waarbij de verbinding aanland op de groenstrook de voetgangers deels langs de waterzijde en uit het zicht van de omgeving lopen. Hierdoor vormt deze route vanuit sociale veiligheid een aandachtspunt. Aanvullend dienen in deze varianten een geschikte looproute langs het water te creëren. In de huidige vormgeving is
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
15
hiervoor beperkt de mogelijkheid vanwege de relatief smalle breedte en het talud/hoogteverschil. Ook dient extra verlichting aangebracht te worden om een (sociaal) veilige route te borgen. Tot slot leidt de aanlanding van de voetgangersbrug op de groenstrook tot (bouw)technisch extra inspanningen. De andere subvarianten binnen variant 1 (1A en 1B) zijn minder wenselijk vanwege de verkeerssituatie en het ontstaan van potentiële verkeersonveilige situaties ter hoogte van de bestaande en nieuwe brug. In variant 3A zijn de loopafstanden naar de Grifthoekgarage het grootst en kan de route ervaren worden als een omweg. Aandachtspunt in deze variant is het conflict met de ligplaatsen van de bestaande woonboten en de coffeeshopboot.
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
16
5. Logistiek 5.1
Uitgangspunten
Naast personenverkeer genereert de locatie in de toekomstige situatie ook logistiek (bevoorradings)verkeer. De bevoorrading van de toekomstige functies op de locatie is essentieel voor de functies; een goede borging van de bevoorrading is hiermee essentieel. In dit hoofdstuk is de toekomstige logistieke impact en oplossing verkend. Allereerst is hiervoor inzicht in de logistieke stromen noodzakelijk: wat genereert de locatie in de toekomstige situatie aan logistiek verkeer? Uit de menukaart blijkt dat de locatie in de toekomstige situatie verschillende logistieke bevoorradingsstromen genereert met een diversiteit aan voertuigtypen. In de basis geldt voor bevoorradingsverkeer dat deze zo dicht mogelijk bij de locatie wilt parkeren; als niets geregeld wordt, zal een chauffeur zo dicht mogelijk bij de bestemming gaan parkeren. Voor een deel van de logistieke stromen is een grote loopafstand niet werkbaar. Dit kan gelden voor voertuigen met een relatief korte verblijftijd, vanwege de lading (zware of grote goederen). Dit houdt in dat laad- en losplaatsen in de basis zo dicht mogelijk bij de hoofdentree van het complex worden gesitueerd. Functieprogramma Voor het bepalen van de benodigde laad- en loscapaciteit wordt uitgegaan van hetzelfde functieprogramma zoals bij parkeren is gehanteerd. In tabel 5.1 is het functieprogramma volledigheidshalve weergegeven. categorie wonen
type functie
aantal eenheid 2
woning boven 130 m bvo
3 woning
woning 80 tot 130 m2 bvo
10 woning
woning 55 tot 80 m2 bvo
5 woning
woning 55 tot 80 m2 bvo (sociale of middenhuur)
18 woning 4.000 m2 bvo
werken
flexkantoor/creatief werkconcept
horeca en (verblijfs)recreatie
grand café
500 m2 bvo
hotel
50 kamer
Tabel 5.1: Functieprogramma herontwikkeling Wolvenplein Utrecht (bron: opdrachtgever)
Voor het bepalen van de logistieke bevoorradingsbehoefte is, anders dan bij bijvoorbeeld de parkeerberekeningen, niet zozeer de omvang van een functie maatgevend maar het aantal functies en concept of typologie van de functies. Op basis van het ontwerp en functieprogramma is in tabel 5.2. een vertaling gemaakt van het functieprogramma in oppervlakte naar aantal functies per deelgebied. De kantoorruimtes betreffen flexkantoren. In deze analyse is uitgegaan dat het volledige oppervlakte van de kantoorruimtes in beheer zijn bij één beheerder; en hiermee ook voor alle kantoorruimtes centraal wordt ingekocht. Derhalve is aannemelijk dat voor de kantoorruimtes sprake is van één unieke gebruiker. De
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
17
kantoorruimtes zijn verdeeld over drie verdiepingen. Vanuit robuustheid is in deze analyse uitgegaan van drie unieke gebruikers; voor iedere verdieping één. Het betreft hierbij een aanname die op een latere fase van de ontwikkeling aan de hand van voortschrijdend inzicht kan worden aangescherpt. categorie
type functie
omvang
eenheid
aantal
eenheid
wonen
woningen
36
woning
36
woning
werken
flexkantoor/creatief werkconcept
4.000
m2 bvo
3
kantoren
grand café
500
m2 bvo
1
horecagelegenheid
hotel
50
kamer
1
hotel
horeca en (verblijfs)recreatie hotel
Tabel 5.2: Functieprogramma vertaald naar voorzieningen
5.2
Bepalen logistieke stromen
Binnen de ontwikkeling wordt voorzien in een gemengd functieprogramma. Hierdoor zijn verschillende logistieke stromen te verwachten. Voor de logistieke bevoorrading van functies heeft Goudappel de ‘Menukaart Logistiek’ ontwikkeld waarmee onder andere de logistieke impact en het aantal laad- en losplaatsen kan worden bepaald. Hierin is per logistieke stroom onder andere een uitsplitsing naar voertuigtype gemaakt. In figuur 5.1 is een schematisch overzicht van de logistieke menukaart weergegeven. Bouwlogistiek betreft grootschalige herontwikkelingen en nieuwbouw en is veelal maatwerk; dit is in deze studie niet meegenomen. Wel is rekening gehouden met tijdelijke bouwstromen (kleine verbouwingen en onderhoudswerkzaamheden). Deze zijn in servicelogistiek opgenomen.
Figuur 5.1: Logistieke menukaart
Voor het bepalen van de logistieke stromen wordt uitgegaan van de tien logistieke hoofdstromen zoals gedefinieerd in de Menukaart Logistiek. In tabel 5.3 is een overzicht van de relevante logistieke stromen voor Wolvenplein weergegeven. Hierbij is aangegeven welke logistieke stromen bij welke functies te verwachten zijn.
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
18
logistieke stroom
bijbehorende functie(s)
maaltijdbezorging
wonen
servicelogistiek
alle functies
bezorging boodschappen
wonen, kantoor
pakketbezorging
wonen, kantoor
verhuizingen en levering van grote goederen
alle functies
horeca en catering
horeca, hotel
afval
alle functies
Tabel 5.3: Overzicht logistieke stromen gekoppeld aan de functies
In tabel 5.4 zijn de te hanteren kencijfers voor het bepalen van het aantal logistieke leveringen weergegeven. Benadrukt moet worden dat in de tabel het aantal leveringen is weergegeven; dit staat niet gelijk aan de ritten. Eén levering betreft één product of dienst die geleverd wordt aan een functie. Een rit bestaat soms uit een bundeling van meerdere leveringen. Leveringen van pakketten worden bijvoorbeeld gebundeld in een beperkt aantal ritten: per bezorging heeft een bezorger meerdere leveringen. Het aantal leveringen per logistieke stroom wordt bepaald door de omvang per logistieke stroom te vermenigvuldigen met het aantal leveringen. logistieke stroom
leveringen per dag*
maaltijdbezorging
70 - 100
servicelogistiek
30 - 50
bezorging boodschappen
10 - 20
pakketbezorging
80 - 120
verhuizingen en levering van grote goederen horeca en catering afval
0,5 - 1 1.600 - 2.200 120 - 150
* per 1.000 ondernemers/huishoudens
Tabel 5.4: Kencijfers aantal leveringen per logistieke stroom
Op dit moment is nog onbekend hoe het afval wordt gescheiden, ingezameld en hoeveel verschillende ophaaldiensten hierbij zijn betrokken. De logistieke stroom afval wordt derhalve in deze studie buiten beschouwing gelaten. In deze studie wordt uitgegaan dat het afval wordt verzameld en getransporteerd over water. Binnen het ontwerp van de ontwikkeling is hiermee reeds rekening gehouden door het inzamelen, laden en lossen op niveau -1. Aan de hand van het inzicht in het functieprogramma en de bijhorende kencijfers voor bevoorrading is in tabel 5.5 het aantal leveringen per logistieke stroom inzichtelijk gemaakt. Het aantal leveringen per functie wordt weergegeven in een bandbreedte met een ondergrens en een bovengrens. Uit de tabel blijkt dat tot totale logistieke bevoorrading van de ontwikkeling Wolvenplein in de toekomst in totaal 10 tot 17 leveringen per dag omvat. In deze studie wordt uiteindelijk gerekend met het gemiddelde van de bandbreedte; er is op
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
19
dit moment geen reden hiervan af te wijken. Het toekomstig aantal gemiddelde leveringen bedraagt hiermee 14 leveringen per dag.
logistieke stroom
minimaal
gemiddeld
maximaal
maaltijdbezorging
3
3
4
servicelogistiek
1
2
2
bezorging boodschappen
0
1
1
pakketbezorging
3
4
5
verhuizingen en levering van grote goederen
0
0
1
horeca en catering
3
4
4
totaal
10
14
17
Tabel 5.5: Bandbreedte totaal aantal leveringen per functie
Vervolgens wordt het aantal leveringen omgerekend naar ritten. De omrekening van leveringen naar ritten is gemaakt aan de hand van expert judgement op basis van projectervaringen en onderzoekscijfers. Voor de omrekening van leveringen naar ritten zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: -
Voor de maaltijdbezorging wordt uitgegaan van één unieke bezorger per bezorging.
-
Voor de pakketbezorging wordt uitgegaan van een unieke rit per levering. In Nederland zijn op dit moment zes grote organisaties van pakketbezorging operationeel. Tegenwoordig heeft ook iedere bezorger de optie voor een dagen/of een avondlevering. Met het rekenen van een unieke rit per levering binnen deze ontwikkeling wordt hiermee robuust gerekend.
-
Voor servicelogistiek wordt eveneens uitgegaan van een unieke rit per levering.
-
De exacte invulling, concept en segment waarop de horeca en het hotel zich richten, is op dit moment nog niet bekend. In deze studie wordt uitgegaan dat iedere levering bestaat uit een unieke rit. Hierbij wordt uitgegaan van de mogelijkheid dat verschillende leveranciers voor de bevoorrading komen: food, non-food, beverages en linnengoed. Afhankelijk van het uiteindelijke concept kan dit kencijfer nog worden bijgesteld. Met vier beleveringen per horecagelegenheid per dag voor deze categorie is voor de reguliere horecafunctie robuust gerekend; in de praktijk kan in de toekomstige situatie aanvullend ook een deel van de goederen via bijvoorbeeld één groothandel beleverd worden.
Vanwege de, voor logistiek, beperkte omvang wordt op basis van bovenstaande uitgagspunten uitgegaan dat iedere levering ook één unieke rit genereert. In tabel 5.6 is het aantal leveringen vertaald naar logistieke ritten per stroom. Uit de tabel blijkt dat de ontwikkeling per dag gemiddeld circa 15 logistieke bevoorradingsritten genereert.
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
20
logistieke stroom
leveringen
ritten
maaltijdbezorging
3
3
servicelogistiek
2
2
bezorging boodschappen
1
1
pakketbezorging
4
4
verhuizingen en levering van grote goederen
1*
1
horeca en catering
4
4
totaal
15
15
* verhuizingen en leveringen van grote of zware goederen vindt voor deze ontwikkeling naar verwachting sporadisch plaats. In deze analyse wordt uitgegaan van maximaal één rit.
Tabel 5.5: Bandbreedte totaal aantal ritten per logistieke stroom
5.3 5.3.1
Benodigde laad -en loscapaciteit Uitgangspunten
Logistieke stromen buiten beschouwing Voor het bepalen van de uiteindelijke benodigde laad- en loscapaciteit worden de logistieke stromen maaltijd- en pakket bezorging niet meegenomen in de berekeningen. Deze logistieke ritten kenmerken zich door een zeer korte verblijfstijd en stallingsbehoefte dicht bij de entree. Bij maaltijdbezorging wordt vooral in binnensteden voornamelijk gebruik gemaakt van fietsen of scooters. Deze logistieke stromen gebruiken in de praktijk geen afzonderlijke laad- en losplaatsen. Zij gebruiken het trottoir of de ruimte voor de entree om het voertuig tijdelijk te stallen. Ontraden wordt ook om deze stroom te faciliteren bij het reguleren van laden en lossen; een menging van deze doelgroepen met het overige laad- en losverkeer is vanuit verkeersveiligheid niet wenselijk. Ook servicelogistiek is een aparte stroom. De servicelogistiek aan consumenten gaat over onderhoud aan de woning met specifieke diensten, zoals de inzet van een monteur of schilder. Onder servicelogistiek aan bedrijven worden verschillende aspecten verstaan, zoals onderhoud en reparatie, materialen, klein meubilair en schoonmaak. Servicelogistiek is parkeerkundig een afwijkende categorie ten opzichte van de andere logistieke stromen en maakt in het algemeen geen gebruik van laad-en losplaatsen. Servicelogistiek kenmerkt zich door een langere verblijfsduur dan de overige stromen.
Door de langere verblijfstijd van servicelogistiek is meer overeenkomst met bezoekersparkeren dan met laden/lossen. Hierdoor vormt servicelogistiek onderdeel van de reguliere parkeernormen voor bezoekers van functies. Wel kan deze logistieke stroom zware goederen met zich meebrengen (bijvoorbeeld tegelzetters of schilders). In deze studie is uitgegaan dat deze voertuigen kortstondig (maximaal 20 minuten) op een laad- en losplaats in de nabijheid van de hoofdentree kunnen halteren voor het laden en lossen van de zware goederen. Vervolgens dient het voertuig elders in de omgeving te parkeren. Voor het bepalen van het aantal laad- en losplaatsen is naast het aantal ritten ook het moment van belevering en de verblijfstijd relevant. Voor de gemiddelde verblijfsduur van een enkel voertuig per logistieke stroom en de relatieve verdeling van de logistieke stromen naar dagdeel wordt gebruik gemaakt van praktijk- en ervaringscijfers. In tabel 5.6 zijn deze
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
21
uitgangspunten weergegeven. Hierbij is als uitgangspunt gehanteerd dat één dagdeel een periode van 240 minuten, ofwel vier uur, beslaat. Uit tabel 5.6 blijkt dat de werkdagochtend maatgevend is voor gelijktijdige aanwezigheid van voertuigen. In deze studie is derhalve getoetst op het aantal benodigde laad- en losplaatsen tijdens de maatgevende ochtendperiode.
logistieke stromen servicelogistiek
gemiddelde verblijfsduur enkel voertuig 20 min
aandeel ochtend
aandeel middag
aandeel avond
40%
40%
20%
bezorging boodschappen
15 min
20%
40%
40%
verhuizing en levering van grote goederen
60 min
70%
20%
10%
horeca en catering
30 min
90%
10%
0%
Tabel 5.6: Verblijfsduur en relatieve verdeling logistieke stromen
Aan de hand van de logistieke Menukaart en ervaringscijfers van Goudappel is een verdeling van de te verwachten voertuigtypen voor de leveringen van de verschillende logistieke stromen opgesteld. In tabel 5.7 is deze verdeling weergegeven. Voor de locatie geldt een verbod van voertuigen met een lengte >9m. Dit is dan ook de grootste categorie vrachtwagens die op locatie kunnen worden verwacht.
bestelauto
bestelbus
kleine tot middelgrote vrachtwagen
bezorging boodschappen
-
33,33%
66,66%
servicelogistiek
-
50%
50%
verhuizing en levering van grote goederen
-
-
100%
horeca
-
50%
50%
logistieke stroom
Tabel 5.7: Verdeling logistieke stromen naar voertuigtypen
5.3.2
Berekening laad- en loscapaciteit
Wanneer geen regie of sturing mogelijk is op het aankomstpatroon van de voertuigen dan ontstaat in de minst gunstige situatie de mogelijkheid dat alle voertuigen tegelijkertijd aankomen. Aan de hand van het aantal ritten, maximaal verblijfsduur van een voertuig, relatieve verdeling naar moment van de dag is in tabel 5.8 het maximaal benodigd aantal laad- en losplaatsen per voertuig bepaald wanneer alle voertuigen tegelijkertijd aankomen (ongunstig scenario). Hierbij is het aantal ritten vermenigvuldigd met de verblijfsduur. Vervolgens is de totale verblijfsduur vermenigvuldigd met het aanwezigheidspercentage per dagdeel. In de ochtendperiode genereert de gehele ontwikkeling gemiddeld 7 voertuigen voor laden en lossen; waarvan 3 bestelbusjes en 4 kleine tot middelgrote vrachtwagens.
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
22
logistieke stromen
bestelauto
bestelbus
vrachtwagen
bezorging boodschappen
0
1
1
servicelogistiek
0
1
1
verhuizing en levering van grote goederen
0
0
1
horeca
0
1
1
totaal Wolvenplein
0
3
4
Tabel 5.8: Aantal en type voertuigen per logistieke stroom tijdens de ochtendperiode
5.3.3
Efficiency
De benodigde maximale laad- en loscapaciteit kan verder worden gereduceerd door maatregelen te nemen waardoor de laad- en losplekken efficiënter kunnen worden benut. Door bijvoorbeeld een bevoorradingsschema of afstemming van de verschillende leveringen kan worden voorkomen dat de voertuigen op hetzelfde moment aanwezig zijn en kan efficiënt gebruik gemaakt worden van de beschikbare laad- en loscapaciteit binnen de ontwikkeling. Ook kan wellicht een deel van de beleveringen op andere momenten worden voorzien. In tabel 5.9 is de totale verblijfstijd van de verschillende logistieke voertuigen in de ochtendperiode weergegeven. Aanvullend is in de tabel het gebruikte voertuigtype weergegeven. totale verblijfstijd in minuten
logistieke stroom bezorging boodschappen
30
servicelogistiek
40
verhuizing en levering van grote goederen
60
horeca
60
totaal
190
Tabel 5.9: Totale verblijfstijd per logistieke stroom in ochtendperiode
Vervolgens is op basis van de verblijfsduur en de totale laad- en losperiode van 240 minuten bepaald hoeveel opstelplekken nodig zijn. Hierin is aangenomen dat kleinere voertuigen altijd gebruik kunnen maken van opstelruimte bedoeld voor grotere voertuigen. Dit zorgt voor een hoge mate van efficiëntie van ruimtegebruik. Onderstaand is berekend wat de minimale laad- en loscapaciteit van de ontwikkeling is wanneer de toekomstige logistieke voertuigen elkaar precies opvolgen. Hiermee is de benodigde laad- en loscapaciteit in het meest gunstige scenario van aankomst van voertuigen berekend. 190 𝑚𝑖
240 𝑚𝑖
𝑚𝑖
𝑖
𝑖
= 0,8
In totaal kent elk dagdeel 240 minuten. Door efficiënt plannen en afstemmen van de beleveringstijden kan de totale benodigde laad- en loscapaciteit worden teruggebracht naar één laad- en losplaats. De laad- en losplaatsen dient toegankelijk te zijn voor de verschillende type voertuigen. Hierbij is het grootste voertuig maatgevend voor het type laad- en losplaats en de uiteindelijke ruimtereservering. Dit houdt in dat in het meest
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
23
efficiënte scenario kan worden volstaan met één laad- en losplaats voor een vrachtwagen met maximaal 9m lengte.
5.3.4
Conclusie
In de toekomstige situatie is de ochtendperiode het maatgevend moment. Binnen de ontwikkeling wordt gestreefd naar maximale bevoorrading en inzameling via water. Mocht onverhoopt het transport over water niet plaats kunnen vinden dan zijn op het maatgevend moment maximaal 7 laad- en losplaatsen benodigd. Het betreft hier een worstcase situatie waarbij de mogelijkheid bestaat dat álle bevoorradingsvoertuigen gelijktijdig aanwezig zijn. In de praktijk wordt de kans hiertoe zeer gering geacht. Zonder enige vorm van sturing op de bevoorrading is deze kans echter wel aanwezig. Door efficiënt plannen en afspraken te maken over het gebruik van de laad- en losplaatsen (bijvoorbeeld strikte venstertijden en beleveringsafspraken) kan het benodigde aantal laaden losplaatsen worden teruggebracht naar één laad- en losplaats (tabel 5.10) voor een vrachtwagen van 9m. opstelcapaciteit
ongunstig
efficiënt
kleine tot middelgrote vrachtwagen
4
1
bestelwagen of bestelbus
3
0
totaal
7
1
Tabel 5.10: Benodigde laad -en loscapaciteit gemiddeld en efficiënt scenario
Overige stromen Een aantal stromen zijn buiten beschouwing gelaten voor het bepalen van de laad- en loscapaciteit. Naast deze logistieke stromen is het ook van belang om in de openbare ruimte rekening te houden met opstelcapaciteit voor de overige stromen (pakket- en maaltijdbezorging en afvalinzameling). Vanuit efficiënt ruimtegebruik wordt geadviseerd deze in de nabijheid van de hoofdentree’s te realiseren. Overwogen kan worden om voor deze logistieke stromen een koppeling te maken met het tijdelijk parkeren van andere doelgroepen; als taxi’s of doelgroepenvervoer.
5.4
Logistieke oplossing
Alle stromen bevoorraden via het water In de binnenstad van Utrecht worden momenteel al diverse functies bevoorraad via het water; waarbij twee ‘bierboten’ en één ecoboot tweemaal daags de bevoorradingsronde uitvoeren. Vanuit de ontwikkeling is de ambitie om ook de toekomstige functies op Wolvenplein alle logistieke stromen via het water te bevoorraden. Uitgangspunt voor de logistieke analyse is hiermee dat alle logistieke stromen over water worden bevoorraad. Hiermee levert de ontwikkeling actief een bijdrage aan het minimaliseren van de logistieke impact op de ruimtelijke kwaliteit, verkeersveiligheid en het straatbeeld. In het ontwerp van de ontwikkeling is hiermee reeds rekening gehouden. De centrale logistieke voorziening in
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
24
het complex is gesitueerd op niveau -1 waarmee overslag vanaf de bevoorradingsboten mogelijk wordt gemaakt. In de huidige situatie varen de ‘bierboot’ en de ecoboot waarmee verschillende functies in de binnenstad worden bevoorraad. Binnen deze ontwikkeling wordt aangesloten bij deze lopende trajecten. Dit houdt in dat de bevoorrading van de werk- en horecafuncties evenals de afvalinzameling binnen Wolvenplein over het water is beoogd. Hiervoor worden in het vervolg van de ontwikkeling afspraken gemaakt met de exploitanten en beheerders van de vaardiensten. Aan de hand hiervan worden eventuele verdere benodigdheden afgestemd; zoals ontwerptechnische, contractuele en pragmatische werkafspraken (type ladingdrager, proces, financiën, et cetera). Verwacht wordt niet dat de genoemde onderdelen maaltijd- en boodschappenbezorging, servicelogistiek en verhuizingen via het water kunnen plaatsvinden. Hiervoor zijn op dit moment in Utrecht nog geen lopende projecten of pilots. Alternatief: laden en lossen op locatie Mocht in de toekomst blijken dat het niet mogelijk is om alle logistieke stromen via het water te vervoeren dan zal vanuit de ontwikkeling daar waar mogelijk worden aangesloten bij pilots voor verder uitbreiden van het goederenvervoer over water.
Voor de stromen die niet via het water kunnen worden bevoorraad zijn twee opties: Tot die tijd zal voor deze stromen een andere oplossing gevonden moeten worden. Hiervoor in hoofdlijnen twee oplossingsrichtingen mogelijk:
-
laden en lossen aan overzijde van de singel;
-
laden en lossen op locatie.
Laden en lossen aan overzijde van de singel in deze oplossingsrichting parkeren de bevoorradingsvoertuigen aan de overzijde van de singel op de Wittevrouwensingel. Van hieruit vindt het laden en lossen van de goederen te voet plaats. Om de loopafstanden zo minimaal mogelijk te houden, ligt een route via de nieuwe voetgangersbrug voor de hand. Het parkeren van de voertuigen vindt dan ook plaats in de directe nabijheid van de brug. Dit houdt in dat in de openbare ruimte naast de brug ook rekening gehouden dient te worden met opstelcapaciteit voor dit bevoorradingsverkeer. Aandachtspunt in deze route vormt het eventuele hellingspercentage van de brug. Hoe steiler de helling des te minder comfortabel of bruikbaar is de route; zeker wanneer wat zwaardere goederen verplaatst moeten worden. De loopafstanden in deze oplossingsrichting zijn daarnaast ook wat groter dan in de andere oplossingsrichtingen. Hierdoor is deze oplossing zeer beperkt geschikt voor het merendeel van de logistieke stromen. Aandachtspunt bij verdere inpassing van deze variant is dat bij een laad- en losvak aan de zijde van de woningen, bijvoorbeeld rechts naast de ingang van het Hooghiemstraplein, dit gaat ten koste van een ten minste één parkeervak. Bij inpassing aan de waterzijde is beperkt ruimte en met bestaande bomen.
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
25
Laden en lossen op locatie De tweede oplossingsrichting is bevoorraden op locatie. Hierbij parkeren de voertuigen op of in de directe nabijheid van de locatie. Vanuit de logistiek heeft dit het voordeel dat de te overbruggen loopafstanden minimaal zijn. Het nadeel hiervan is dat op en rond de locatie en in de binnenstad logistiek verkeer wordt gegenereerd; dit sluit niet aan bij de wens om de locatievolledig autoluw te maken. Hierbij dient te worden opgemerkt dat een deel van de logistieke stromen naar alle waarschijnlijkheid wordt gebundeld met bestaande bevoorradingsroutes en -schema’s voor andere functies in de binnenstad. Hierdoor is de toename van logistieke voertuigen minimaal. In principe geldt dat deze oplossing voor alle logistieke stromen passend is. Uit de berekeningen blijkt dat met minimaal één laad- en losplaats kan worden volstaan.
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
26
Bijlage 1 Variantenafweging
Wolvenplein Utrecht - 22 mei 2023
27
Uitgangspunten Functie: Doelgroepen: Ruimtelijke kaders:
brug moet een (logische) verbinding vormen tussen de Grifthoekgarage en de ontwikkellocatie uitsluitend langzaam verkeer over de brug (voorkeur voor utisluitend voetgangers); ook geen nood- en hulpdiensten. Aandachtspunt vormen invaliden Geen eisen voor groen; eigen regie over groen Geenplannen voor grootschalige werkzaamhedne of herontwikkelingen aan de Witte Vrouwensingel Gevangenismuren in stand houden; geen brug of doorgang door de muren heen brug vormt geen schakel in het (hoofd)fietsnetwerk
Ontwikkeling Wolvenplein Utrecht variant subvariant orientatie ligging brug over water begint bij
eindigt bij voor- en nadelen
1 A noordzijde haaks voorplein gevangenis
B noordzijde schuin voorplein gevangenis
woningen woningen Wittevrouwensingel Wittevrouwensingel
C noordzijde schuin voorplein gevangenis
D noordzijde haaks zijkant muur
E noordzijde haaks zijkant muur
2 A noordoostzijde haaks uithoek gevangenis
B westzijde haaks westzijde gevangenis
3 A zuidzijde haaks voorplein gevangenis
Hooghiemstraplein
Hooghiemstraplein
ingang parkeergarage Grifthoek
kruispunt Wittenvrouwensingel Kleinesingel
kruispunt Wittevrouwensingel Sint Janshovenstraat
Wittevrouwensingel (zuidzijde)
looproute loopt langs de gevangenismuren. Hier beperkte verlichting en mensen lopen deels beschut en uit het zicht -> aandachtspunt voor sociale veiligheid
looproute loopt langs de gevangenismuren. Hier beperkte verlichting en mensen lopen deels beschut en uit het zicht -> aandachtspunt voor sociale veiligheid
opmerkingen
aandachtspunt is verlichting ter hoogte van aanlanding Wolvenplein. Voldoende looproute loopt langs de gevangenismuren. Hier beperkte verlichting langs Wittevrouwensingel. Looproute gaat langs coffeeshop -> dit kan verlichting en mensen lopen een wandelroute langs de randen van de deels beschut en uit het zicht -> onder bepaalde omstandigheden of bij gevangenismuren is minder bepaalde doelgroepen als onveilig of aandachtspunt voor sociale gewenst/aantrekkelijk vanuit sociale veiligheid onprettig worden ervaren. veiligheid Alle varianten vallen binnen de gestelde loopafstanden conform het gemeentelijk groot met omloopbeweging. Risico op beleid voor parkeren op aftand; namelijk omgewnest parkeergerdag en uitwijken tussen 750-1000 meter van de garage door grote loopafstand. middel met omloopbeweging hoe langer de brug, hoe meer hoogte te winnen valt; vanuit dat oogpunt kan een langere brug comfortabeler zijn in gebruik kort kort (lager hellingspercentage)
goed maakbar
goed maakbar
looproute loopt langs de gevangenismuren. Hier beperkte verlichting en mensen lopen deels beschut en uit het zicht -> aandachtspunt voor sociale veiligheid
loopafstand tussen garage (ingang Hooghiemstraplein) en ontwikkellocatie kort
kort
kort
kort
kort
middel met omloopbeweging
lengte brug
schuine brug, lengte afhankelijk van ontwerp
schuine brug, lengte afhankelijk van ontwerp kort
kort
lang; grote overspanning nodig vanwege bocht in de watergang
hoog; korte rechte overspanning maar wel aanlandvoorziening voor de brug en voetpad/verlichting nodig ter hoogte van ontwikkellocatie.
hoog; korte rechte overspanning zeer hoog; langste overspanning en tevens aanlandvoorziening voor maar wel aanlandvoorziening voor de brug en de brug en voetpad/verlichting voetpad/verlichting nodig ter laag; afhankelijk van ontwerp een relatief nodig ter hoogte van hoogte van ontwikkellocatie. beperkte overspanning nodig. inschatting van de kosten op kwalitatieve basis ontwikkellocatie.
verlichting/sociale veiligheid
goed maakbar
kort
hoog; korte rechte overspanning maar wel aanlandvoorziening voor de brug en voetpad/verlichting nodig ter hoogte van ontwikkellocatie.
kosten (indicatief)
middel; door schuinte langere overspanning dus laag; korte overspanning nodig hogere materiaalkosten
hoog (afhankelijk van lengte brug)
impact boten
conflict met ligplaatsen sloepen
conflict met ligplaatsen conflict met ligplaatsen sloepen sloepen
impact aanlanding omgeving overzijde water brug komt uit voor woningen
ontwerp/haalbaarheid
conflict met ligplaatsen sloepen
conflict met ligplaatsen sloepen
brug komt uit op uitkomend op Hooghiemstraplein maar niet Hooghiemstraplein, maar niet bij ingang parkeergarage. Wel is bij ingang parkeergarage, wel directe verbinding met uitkomend bij ingang een directe verbinding met brug komt uit voor woningen centrum centrum parkeergarage Grifthoek
locatie overzijde water is locatie overzijde water is dichtbij bestaande brug, dichtbij bestaande brug, mentale taakbelasting voor mentale taakbelasting voor automobilisten is hier door automobilisten is hier door wegversmalling en wegversmalling en aantakkende wegen hoog. aantakkende wegen hoog. Automobilisten verwachten Automobilisten verwachten geen (overstekende) geen (overstekende) fietsers/voetgangers; dit fietsers/voetgangers; dit vormt vormt een extra mentakle taakbelasting en een extra mentakle aandachtspunt voor taakbelasting en aandachtspunt voor veiligheid. veiligheid.
civieltechnisch, ecologisch en civieltechnisch, ecologisch en civieltechnisch, ecologisch en momumentaal waarschijnlijk momumentaal waarschijnlijk monumentaal goed inpasbaar. problematisch. Locatie sluit problematisch. Locatie sluit Locatie sluit aan op een logisch wel aan op een logisch punt wel aan op een logisch punt (andere ingang garage) (kruispunt) punt (kruispunt)
conflict met ligplaatsen sloepen
conflict met ligplaatsen woonboten
brug komt uit op 'plein'. Eventueelis zelfs een directe aansluiting op bestaande fietsroutes mogelijk
brug landt aan op Sint Janshovenstraat;geen directe last voor omwonenden. brug komt uit voor woningen
civieltechnisch, ecologisch en momumentaal waarschijnlijk problematisch. Locatie sluit wel aan op een goed punt ('plein')
civieltechnisch, ecologisch en momumentaal waarschijnlijk problematisch
conflict met ligplaatsen woonboten
afhankelijk van exacte locatie ook opheffen/verplaatsen fietsenstalling en parkeerplaatsen nodig
opheffen parkeerplaatsen nodig voor goede oversteekvoorziening
opheffen parkeerplaatsen niet opheffen parkeerplaatsen nodig niet nodig
opheffen/verplaatsen fietsenstalling en parkeerplaatsen nodig
verkeerskundig niet ideaal vanwege nabije ligging en infrastructuur andere brug
verkeerskundig niet ideaal vanwege nabije ligging en infrastructuur andere brug
verkeerskundig logisch qua loop-/fietslijnen
verkeerskundig goed inpasbaar
verkeerskundig niet logisch verkeerskundigniet ideaal qua verkeerskundigniet ideaal qua loop- vanwege o.a. /fietslijnen omloopbewegingen loop-/fietslijnen
verkeerskundig niet logisch vanwege o.a. omloopbewegingen
te verwijderen of verplaatsen bomen, straatmeubilair en objecten (inschatting) parkeerplaatsen oversteekvoorziening over faciliteiten voetgangers Wittevrouwensingel te verwachten complicaties in vormgeving, hellingspercentage en doorvaarhoogte laag toekomstige werkzaamheden gepland nee
bomen, straatmeubilair en parkeerplaatsen oversteekvoorziening over Wittevrouwensingel
bomen en straatmeubilair oversteekvoorziening over Wittevrouwensingel
bomen en straatmeubilair oversteekvoorziening over Wittevrouwensingel
bomen, straatmeubilair en parkeerplaatsen oversteekvoorziening over Wittevrouwensingel
straatmeubilair oversteekvoorziening over Wittevrouwensingel
bomen en straatmeubilair oversteekvoorziening over Wittevrouwensingel
bomen, straatmeubilair en parkeerplaatsen oversteekvoorziening over Wittevrouwensingel
beperkt ja, herontwikkeling Hooghiemstraplein
laag ja, herontwikkeling Hooghiemstraplein
laag
beperkt
laag
laag
nee
nee
nee
nee
verkeerskundig optimalisatie ingrepen
beperkt nee
opheffen parkeerplaatsen niet nodig
opheffen parkeerplaatsen niet nodig
laanlanding en oversteken voor de woningen kan leiden tot overlast of ergernis van de bewoners
civieltechnisch, ecologisch en monumentaal waarschijnlijk goed inpasbaar.
opheffen parkeerplaatsen nodig voor goede oversteekvoorziening
parkeren
verschillende type boten hebben een ligplaats; afhankelijk van de variant kan de impact groter zijn. Over het algemeen is het opheffen van een ligplaats voor sloepen minder ingrijpend dan oor woonboten
een brugverbinding vraagt ook om een goede oversteekvoorziening van en naar de overzijde van de Witte Vrouwensingel. Zowel vanuit oversteekbaarheid als ook om conflict tussen voetgangers en in- en uitparkerende voertuige te voorkomen.
hoe schuiner de brug, hoe meer hoogte je kan winnen
Utrecht
Bijlage 4 Parkeerprogramma Wolvenplein 20 oktober 2025
bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Wolvenplein" (vastgesteld)
59
Parkeerbalans Wolvenplein 20-okt-25 VARIANT Parkeervisie 2021
Uitgangpsunten shortstay parkeernorm hotel teachniek niet bereikbaar parkeernorm bedrijf arbeids - en bezoekersextensief
PARKEERVRAAG
KANTOOR 55 tot 80 m2 55 tot 80 m2 80 tot 130 m2 boven 130 kantoor evenement 0,41 0,10 0,58 0,10 0,60 0,10 0,68 0,10 0,38 0,02 0,02 woning bezoek woning bezoek woning bezoek woning bezoek 100 m2 BVO bezoek 100 m2 BVO sociaal aantal aantal aantal aantal aantal aantal won won won won m2 BVO m2 BVO
Parkeernorm (min) conform NOTA Eenheid norm Programma
TOTAAL 2,23 bezoek
horeca 0,20 100 m2 BVO
bedrijfsverzamel 1,80 0,32 0,08 bezoek 100 m2 BVO bezoek
aantal m2 BVO
aantal m2 BVO
hotel 0,21
0,62
uitbreiding aantal kamers
18
3
8
7
1.680
573
361
281
60
644
TOTAAL
18
3
8
7
1.680
573
361
281
60
644
Bruto parkeervraag
7
2
0
5
1
5
1
6
0
0
13
1
6
1
0
1
bezoek
aantal m2 BVO
Wolvenplein
2
bewoners personeel
techniek 0,14 0,01 100 m2 BVO bezoek
4
1
0
56
18,7
10
27
-0,3 0,4
0,0 0,0
1
0
28
4
4
20
17
2
3
12
19
2
3
14
11
3
1
7
21
3
2
16
9
4
1
4
13
2
1
9
10
3
1
6
9
3
1
5
Standaard afwijking cf NSP maximaal inzetten op deelauto's aandeel te vervange parkeerplaatsen aantal pp voor deelauto's
-13 3,2
-50% 4
-3,7 -0,9
Maximaal inzetten op deelfietsen aandeel te vervangen parkeerplaatsen aantal extra deelfietsen
-15 23
-30% 1,5
-2,2 3,3
-0,5 0,8
-0,5 0,8
-0,1 0,1
-1,4 2,2
-0,2 0,4
-1,4 2,1
-0,2 0,3
-1,9 2,9
-0,1 0,2
0,0 0,1
-3,8 5,8
-0,2 0,3
-1,9 2,9
-0,3 0,4
-0,1 0,1
1
1
0
0
1
1
1
0
1
0
0
9
1
5
0
0
bruto effect op parkeervraag
-0,9 -0,2
-2,4 -0,6
-2,4 -0,6
-3,2 -0,8
-0,4 -0,1
1
4
ParkeerBalans / dubbelgebruik WDO = WerkdagOchtend
0,7
0,1
0,2
0,0
0,5
0,1
0,5
0,0
1
0
0
9
0
1
0
0
0
1
1
0
- WDO-aanwezigheids%
50%
10%
50%
10%
50%
10%
50%
10%
100%
100%
100%
100%
30%
30%
100%
100%
30%
30%
100%
100%
WDM = Werkdagmiddag
0,7
0,3
0,2
0,0
0,5
0,1
0,5
0,1
1
0
0
9
0
3
0
0
1
1
1
0
- WDM-aanwezigheids%
50%
20%
50%
20%
50%
20%
50%
20%
100%
100%
100%
100%
60%
60%
100%
100%
40%
40%
100%
100%
WDA = Werkdagavond
1,3
1,0
0,3
0,2
0,9
0,4
0,9
0,4
0
0
0
0
0
0
0
0
1
4
0
0
- WDA-aanwezigheids%
90%
80%
90%
80%
90%
80%
90%
80%
5%
5%
5%
5%
10%
10%
5%
5%
100%
100%
5%
5%
KA = Koopavond
1,2
0,9
0,3
0,1
0,8
0,4
0,8
0,3
0
0
0
7
0
4
0
0
1
4
0
0
- KA-aanwezigheids%
80%
70%
80%
70%
80%
70%
80%
70%
5%
5%
75%
75%
80%
80%
5%
5%
100%
100%
5%
5%
N = Nacht
1,5
0,0
0,3
0,0
1,0
0,0
1,0
0,0
0
0
0
0
0
0
0
0
1
4
0
0
- N-aanwezigheids%
100%
0%
100%
0%
100%
0%
100%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
100%
100%
0%
0%
ZM = Zaterdagmiddag
0,9
0,8
0,2
0,1
0,6
0,3
0,6
0,3
0
0
0
0
1
5
0
0
1
3
0
0
- ZM-aanwezigheids%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
0%
0%
0%
0%
100%
100%
0%
0%
75%
75%
0%
0%
ZA = Zaterdagavond
1,2
1,3
0,3
0,2
0,8
0,6
0,8
0,5
0
0
0
0
0
0
0
0
1
4
0
0
- ZA-aanwezigheids%
80%
100%
80%
100%
80%
100%
80%
100%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
100%
100%
0%
0%
ZdM = Zondagmiddag
1,0
0,9
0,2
0,1
0,7
0,4
0,7
0,3
0
0
0
0
0
0
0
0
1
4
0
0
- ZdM-aanwezigheids%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
100%
100%
0%
0%
Netto parkeervraag - inclusief dubbelgebruik
21
Parkeerbalans Wolvenplein VARIANT Parkeervisie 2021
Uitgangpsunten maatschappelijk voorziening norm cultuur retail/horeca als retail opgenomen (hoogste norm)
PARKEERVRAAG
KANTOOR 55 tot 80 m2 55 tot 80 m2 80 tot 130 m2 boven 130 kantoor evenement 3,00 0,25 3,00 0,25 4,00 0,25 5,00 0,25 2,40 0,02 woning bezoek woning bezoek woning bezoek woning bezoek 100 m2 BVO bezoek 100 m2 BVO sociaal aantal aantal aantal aantal aantal aantal won won won won m2 BVO m2 BVO
Parkeernorm (min) conform NOTA Eenheid norm Programma
TOTAAL 2,23 bezoek
horeca 23,50 100 m2 BVO
bedrijfsverzamel 0,32 0,08 bezoek 100 m2 BVO bezoek
aantal m2 BVO
aantal m2 BVO
hotel 0,21
0,62
uitbreiding aantal kamers
18
3
8
7
1.680
573
361
281
60
644
TOTAAL
18
3
8
7
1.680
573
361
281
60
644
Bruto parkeervraag
54
5
9
1
32
2
35
2
40
0
0
13
85
0
1
0
3,3
0,8
0,8
0,1
2,2
0,4
2,1
0,3
2,9
0,2
0,1
5,8
0,3
2,9
0,4
0,1
bruto effect op parkeervraag
57
5
10
1
34
2
37
2
43
0
0
19
85
3
1
0
ParkeerBalans / dubbelgebruik WDO = WerkdagOchtend
28,7
0,5
4,9
0,1
17,1
0,2
18,6
0,2
43
0
0
19
26
1
1
0
0
1
- WDO-aanwezigheids%
50%
10%
50%
10%
50%
10%
50%
10%
100%
100%
100%
100%
30%
30%
100%
100%
30%
30%
WDM = Werkdagmiddag
28,7
1,1
4,9
0,2
17,1
0,5
18,6
0,4
43
0
0
19
51
2
1
0
1
1
1
0
- WDM-aanwezigheids%
50%
20%
50%
20%
50%
20%
50%
20%
100%
100%
100%
100%
60%
60%
100%
100%
40%
40%
100%
100%
WDA = Werkdagavond
51,6
4,2
8,8
0,7
30,7
1,9
33,4
1,7
2
0
0
1
9
0
0
0
1
4
0
0
- WDA-aanwezigheids%
90%
80%
90%
80%
90%
80%
90%
80%
5%
5%
5%
5%
10%
10%
5%
5%
100%
100%
5%
5%
KA = Koopavond
45,9
3,7
7,8
0,6
27,3
1,7
29,7
1,4
2
0
0
14
68
2
0
0
1
4
0
0
- KA-aanwezigheids%
80%
70%
80%
70%
80%
70%
80%
70%
5%
5%
75%
75%
80%
80%
5%
5%
100%
100%
5%
5%
N = Nacht
57,3
0,0
9,8
0,0
34,2
0,0
37,1
0,0
0
0
0
0
0
0
0
0
1
4
0
0
- N-aanwezigheids%
100%
0%
100%
0%
100%
0%
100%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
100%
100%
0%
0%
ZM = Zaterdagmiddag
34,4
3,2
5,9
0,5
20,5
1,4
22,3
1,2
0
0
0
0
85
3
0
0
1
3
0
0
- ZM-aanwezigheids%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
0%
0%
0%
0%
100%
100%
0%
0%
75%
75%
0%
0%
ZA = Zaterdagavond
45,9
5,3
7,8
0,9
27,3
2,4
29,7
2,1
0
0
0
0
0
0
0
0
1
4
0
0
- ZA-aanwezigheids%
80%
100%
80%
100%
80%
100%
80%
100%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
100%
100%
0%
0%
ZdM = Zondagmiddag
40,1
3,7
6,8
0,6
23,9
1,7
26,0
1,4
0
0
0
0
0
0
0
0
1
4
0
0
- ZdM-aanwezigheids%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
100%
100%
0%
0%
aantal extra (deel)fietsen
23
Netto parkeervraag - inclusief dubbelgebruik
1,5
1
bezoek
aantal m2 BVO
Wolvenplein
1
bewoners personeel
techniek 0,14 0,01 100 m2 BVO bezoek
4
4
1
0
284
130
128
26
0,4
0,0
1
0
307
138
132
36
1
0
163
69
72
22
100%
100%
191
69
98
24
150
125
12
13
210
111
72
27
143
138
1
4
181
83
86
12
126
111
1
14
109
97
1
11
210
6 2 bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Wolvenplein" (vastgesteld)
Utrecht
Bijlage 5 Aanmeldnotitie m.e.r. beoordeling 6 november 2025
bestemmingsplan "TAM-omgevingsplan Wolvenplein" (vastgesteld)
63
Aan:
Gemeente Utrecht
Van:
PartnersRO
Datum:
6 november 2025
Project:
Wolvenplein, Utrecht
Betreft:
Aanmeldnotitie Mer-beoordeling
1
Inleiding 1.1 Beschrijving activiteit
Het initiatief betreft de transformatie van het voormalige gevangeniscomplex Wolvenplein in Utrecht. Binnen de ontwikkeling worden meerdere functies mogelijk gemaakt, namelijk een hotel, short-stay, horeca, wonen, werken en een buurtvoorziening. Daarnaast vindt er vervangende nieuwbouw plaats op twee locaties, waar woningen ontwikkeld worden. Binnen het project worden maximaal 36 woningen gerealiseerd. Uitgangspunt van het planvoornemen is een gemengd complex waarbij de verschillende functies elkaar versterken. Het totale programma exclusief wonen omvat een bruto vloeroppervlak van maximaal 9.500 m2 BVO. Naast de transformatie van het gevangeniscomplex Wolvenplein wordt een voetgangersbrug gerealiseerd vanaf de voormalige gevangenis naar de parkeergarage de ‘Grifthoek’.
1.2 Waarom een vormvrije m.e.r.-beoordeling? Doel van de aanmeldnotitie Het doel van een milieueffectrapportage (mer) is om vooraf de mogelijke milieueffecten van plannen en besluiten in beeld te brengen en deze een volwaardige rol te laten spelen bij de besluitvorming over deze plannen en besluiten. Voorliggend plan voorziet in de transformatie van het voormalige gevangeniscomplex Wolvenplein. Waarom een mer-beoordeling? In de mer-regelgeving, afdeling 16.4 van de Omgevingswet (Ow) en hoofdstuk 11 en bijlage V bij het Omgevingsbesluit (Ob), wordt onderscheid gemaakt tussen projecten waarvoor een mer-plicht geldt en projecten waarvoor een mer-beoordelingsplicht geldt. Mer-beoordelingsplichtige projecten zijn projecten waarvoor de beslissing of de mer-procedure moet worden doorlopen niet bij wet vastligt, maar door bevoegd gezag moet worden genomen. Bevoegd gezag moet dan bepalen of er sprake is van ’belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu’, die het doorlopen van de mer-procedure wenselijk en noodzakelijk maken. Het in het plan opgenomen project valt onder categorie J11 (Stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra en de aanleg van parkeerterreinen) zoals deze is opgenomen in bijlage V bij het Omgevingsbesluit. Hiervoor geldt een mer-beoordelingsplicht.
Om te beoordelen of aanzienlijke milieueffecten te verwachten zijn is deze aanmeldnotitie opgesteld. In deze notitie wordt geconcludeerd dat er geen sprake is van aanzienlijke milieueffecten en er derhalve geen aanleiding is om een milieueffectrapportage op te stellen. Procedure mer-beoordeling De procedure onder het Omgevingsbesluit is als volgt: • Door de initiatiefnemer wordt een aanmeldnotitie opgesteld • Het bevoegd gezag neemt binnen zes weken een mer-beoordelingsbesluit: o Wanneer geen MER benodigd is, hoeft onder de Ow het besluit niet meer in de staatscourant gepubliceerd te worden • De initiatiefnemer voegt het mer-beoordelingsbesluit bij het projectbesluit