Subsidieverdeling Cultuurnota 2025-2028
Tekst van het document
2025 2028 Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028 Utrecht.nl/ cultuurnota2025-2028
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
In september presenteerden we de nieuwe Cultuurnota 2025 – 2028 ‘Kleur Bekennen’ aan Utrecht. In deze nota stond de eigenheid van creatieve makers en organisaties centraal. We wilden de cultuursector stimuleren om kleur te bekennen, door te laten zien hoe ze zich onderscheiden én hoe zij van betekenis zijn voor de stad de komende periode. Als ik kijk naar hoe de aanvragers hier een vertaling van hebben gemaakt, ben ik een trotse, Utrechtse wethouder Cultuur. De aanvragers kregen meer vrijheid en ruimte bij het invullen van hun meerjarenplannen. We wilden hiermee meer aansluiten bij de wensen en ideeën van culturele makers en instellingen in de stad. We maakten de procedure toegankelijker en verbreedden de criteria. Juist door zo de drempel te verlagen, hoopten we een nóg kleurrijker aanbod te krijgen waarin echt voor iedereen in de stad iets op cultureel gebied te vinden is. Maar deze woorden in de Utrechtse cultuurnota 2025 – 2028 krijgen pas echt betekenis als de aanvragen binnenkomen. Op 31 januari 2024 ontvingen we een recordaantal van 105 aan vragen. Een enorme hoeveelheid aan inspirerende plannen. De aanvragers toonden lef en presenteerden hun unieke visie.
Voorwoord Eva Oosters
De Adviescommissie Cultuurnota 2025 – 2028 had de moeilijke taak om de plannen te beoordelen en te rangschikken, terwijl het budget met bijna 30% overschreden werd. Dat ondanks die uitdaging toch lef is getoond door echt te kiezen en geen lagere bedragen toe te kennen, draagt sterk bij aan het doel uit de Cultuurnota om Fair Pay in de sector deze periode nog steviger te verankeren. Ik ben de commissie dankbaar voor hun zorgvuldige en kundige werk.
Als ik naar de ranglijst kijk zie ik een mooie doorstroom van de twee jarige naar de vierjarige subsidieregeling, een teken dat dit systeem werkt. Er zit vernieuwing in de lijst. Voor instellingen die eerst tussen wal en schip vielen, is nu wel plek. Ook is het een lijst met aanvragers die ongekend solidair zijn richting de sector, plek bieden voor nieuwe makers en ruimte maken voor een divers aanbod. Een aanbod dat niet alleen artistieke kwaliteit ademt, maar ook laat zien wat je als culturele instelling kan betekenen voor je omgeving, voor je stad. Deze aanvragers hebben bij elkaar enorme potentie om een diverse en eigenzinnige Utrechtse cultuursector te vormen, met aandacht voor alle bewoners die onze stad rijk is. Kleur bekennen is kiezen, en dat kan pijnlijk zijn. Vooral als die pijn zo’n duidelijk gezicht krijgt. Ook is voor sommigen deze afwijzing pijn op pijn. Dat maakt deze Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028 bitterzoet. Met de maatregelen die in het nieuwe landelijke coalitie akkoord worden voorgesteld, wordt het een echte uitdaging om cultuur voor iedereen toegankelijk te houden. Als stad werken we graag samen met onze culturele instellingen, gesubsidieerd of niet, om die toegankelijkheid wel te allen tijde te waarborgen. Alle mooie plannen en initiatieven uit deze ronde komen vanaf 1 januari 2025 écht tot leven.
Ik kijk er naar uit alle dromen uit de plannen werkelijkheid te zien worden de komende vier jaar. Eva Oosters, Wethouder Cultuur
2
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
Inhoud 1 Besluit5 Het beleidskader Het besluit De vervolgprocedure
5 5 6
2 Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028 7 3 Budgettair kader
9
Budgettair kader Cultuurnota 2025 – 2028 9 Vierjarige subsidieregeling 10 Gehonoreerde aanvragen 10 Niet gehonoreerde aanvragen 11 Langjarige afspraken 12 Bijzondere gevallen 12 Beheerinstellingen13 Tweejarige subsidieregeling 13 Wijkcultuurhuizen13 Cofinanciering13
4 Kleur bekennen & het culturele ecosysteem
14
Kleur bekennen Het culturele ecosysteem Ruimte voor nieuwe initiatieven Het gevolg van de scherpe keuzes Een gezonde sector De culturele codes als voorwaarde
14 14 15 15 16 16
5 Aanvraag- en adviesprocedure Cultuurnota 2025 – 2028
17
Ontstaan van de Cultuurnota 2025 – 2028 Samenstelling en voorbereiding adviescommissie Het aanvraagproces De subcommissies De kerncommissie
17 17 17 18 18
6 Speerpunten 2025 – 2028
19
Bevorderen maakklimaat & behoud fysieke plekken Een volgende stap op gebied van diversiteit en inclusie Een gezonde cultuursector Aandacht voor duurzaamheid Gedeelde verantwoordelijkheid domein overstijgend werken Nachtcultuur en rafelranden Speciale aandacht voor beeldende kunst, film- en beeldcultuur Vooruitblik richting een nieuw subsidiestelsel
19 19 19 19 20 20 20 20
3
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
Op 5 juni 2024 overhandigde de Adviescommissie Cultuurnota 2025 – 2028 (hierna: adviescommissie) onder voorzitterschap van Farid Tabarki het Adviesrapport Cultuurnota 2025 – 2028 (hierna: adviesrapport) aan wethouder Cultuur Eva Oosters. Met dit rapport brengt de commissie advies uit aan het college van burgemeester en wethouders over de subsidieaanvragen die in januari 2024 zijn ontvangen voor de vierjarige regeling. De Cultuurnota 2025 – 2028 ‘Kleur Bekennen’ (hierna: Cultuurnota) vormt samen met de Subsidie verordening Cultuurnota 2025 – 2028 Gemeente Utrecht (hierna: Subsidieverordening) de basis voor dit advies. Het college is net als de adviescommissie onder de indruk van de vele frisse, creatieve en inspirerende plannen die zijn ingediend. We weten dat dit iedere vier jaar een grote klus is en complimenteren alle aanvragers met hun mooie, tot de verbeelding sprekende nieuwe plannen, die met veel tijd en aandacht tot stand kwamen. Het advies rapport bevat de adviezen voor iedere beoordeelde aanvraag. Ook is er aandacht voor de context waarbinnen die beoordeling plaatsvond. De adviescommissie geeft de gemeente in het rapport bovendien waardevolle signaleringen en aanbevelingen mee.
Inleiding
gehonoreerde aanvraag betekent meestal dat het de komende vier jaar schipperen wordt, dat de ambities bijgesteld worden en soms ook het einde van een organisatie. We beseffen dat het voor de cultuursector een onzekere tijd is. De bezuinigingen die wij als gemeente moeten doorvoeren, wegens bezuinigingen vanuit het rijk, hebben gevolgen voor de hele stad. In het voorgestelde pakket maatregelen, waarmee de financiën op orde moeten komen, is bezuinigen op cultuur ook een onderwerp. Ook bepaalde ontwikkelingen in de landelijke politiek, zoals de voorgenomen verhoging van de belasting op kunst en cultuur, baren zorgen. Als college delen wij deze zorgen. We zullen ons onvermin derd hard inzetten om kunst en cultuur voor Utrecht te behouden.
Het ontvangen advies sluit treffend aan op de uitgangspunten van de Cultuurnota. De instellingen waarvan de adviescommissie adviseert de aanvraag te honoreren, vormen als geheel een solidaire, eigen zinnige en uitnodigende cultuursector. Hierbij is nadrukkelijk ruimte voor vernieuwing: bijvoorbeeld voor instellingen die doorgroeien vanuit de tweejarige regeling. We hebben de komende Cultuurnotaperiode ook keuzes te maken: niet eerder is het budget zo ruim overvraagd. En deze keuzes doen pijn. De aanvragers hebben met liefde en passie gewerkt aan hun plannen en zetten zich – velen al jarenlang – in voor een bloeiende en kleurrijke Utrechtse cultuursector. Een niet
4
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
Het beleidskader In september 2023 stelde de raad de Cultuurnota 2025 – 2028 ‘Kleur bekennen’ vast. Deze nota vormt het beleidsinhoudelijke kader voor instellingen die een meerjarige subsidie van de gemeente wensen voor de periode 2025 – 2028. Met het vaststellen van de Cultuurnota 2025 – 2028 en de bijbehorende subsidieverordening, heeft de raad besloten om een onafhankelijke adviescommissie in te stellen. Deze adviseert, binnen de door de raad afgesproken kaders en bijbehorende criteria, over de cultuursubsidieaanvragen. Het college spreekt haar grote dank en waardering uit richting de volledige Adviescommissie Cultuurnota 2025 – 2028. Het college stelt vast dat de adviezen conform de door de raad vastgestelde kaders zijn opgesteld en neemt het adviesrapport van de commissie integraal over. Dat geldt zowel voor de gehonoreerde als de niet-gehonoreerde aanvragen. Het college heeft zich ervan vergewist dat de beoor deling van de aanvragen, de adviezen en het adviesrapport op deskundige, zorgvuldige en deugdelijke wijze tot stand is gekomen. De deskundigheid van de commissieleden op het gebied van cultuur bleek onder andere uit het adviesrapport: hierin werd de beoordeling, de redenering achter de adviezen en de uiteindelijke ranglijst vanuit sterke inhoudelijke argumenten aan ons gepresenteerd.
De subsidies worden verleend onder voorbehoud van vaststelling van de begroting door de gemeenteraad. Met het vaststellen van de begroting autoriseert de gemeenteraad jaarlijks alle uitgaven.
Het besluit
Besluit
Het college besluit de aanvragen met rangnummers 1 tot en met 67 te honoreren en hen de subsidie te verstrekken. Zij vallen binnen het beschikbare financiële kader van € 18,46 miljoen (prijspeil 2024) zoals vastgesteld in artikel 2 sub a van de Subsidieverordening.
Dit betekent ook dat het college besluit de aanvragen met rangnum mers 68 tot en met 98 te weigeren omdat het subsidieplafond wordt overschreden indien de subsidie wordt verstrekt, ofwel omdat deze al niet-subsidiabel bevonden zijn vanwege een 0-score op een van de criteria. Artikel 4:25 lid 2 van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt dat overschrijding van het subsidieplafond een verplichte weigerings grond is. Ook besluit het college, eerdere afspraken en het advies van de commissie volgend, de gevraagde subsidies te verstrekken aan de 5 functies waarvoor een apart subsidieplafond is vastgelegd. Het gaat hierbij om de Stadsschouwburg Utrecht, stedelijk Muziekcentrum (aanvraag door Stichting TivoliVredenburg), Centraal Museum, Cultuurcluster Berlijnplein (aanvraag vanuit RAUM) en Sonnenborgh. De subsidies worden verleend onder voorbehoud van vaststelling door de gemeenteraad van de begroting c.q. de begrotingswijziging die voor de bekostiging noodzakelijk is. Met het vaststellen van de begroting autoriseert de gemeenteraad jaarlijks alle uitgaven. De gehonoreerde aanvragen representeren samen de Utrechtse culturele sector in de volle breedte. Van nieuwe aanvragers met energieke plannen tot grote gevestigde spelers met een lange geschiedenis. Van (inter)nationaal en lokaal topaanbod tot aandacht voor educatie en projecten met een sterke binding in de wijken.
We zijn blij met de nieuwkomers in de lijst. Ze zijn op verfrissende wijze van betekenis voor de stad, en bereiken daarbij ook vaak een publiek dat door andere Cultuurnota-instellingen nog in mindere mate bediend werd. Ook hechten we waarde aan de bestaande instellin gen, en waarderen de rol die zij vervullen als voorbeeld en ankerpunt in het culturele ecosysteem van de stad.
5
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
De keuzes zijn gemaakt op basis van objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria, die van tevoren zijn vastgelegd in de subsidieverordening en die door de adviescommissie zorgvuldig zijn toegepast. Het subsidiebudget was daarbij niet toereikend voor alle subsidiabele aanvragen op de ranglijst die uit dit tenderproces voortvloeiden. Dit betekent niet dat deze aanvragen negatief zijn beoordeeld, maar dat ze ten opzichte van alle andere aanvragen niet positief genoeg zijn beoordeeld om binnen het beschikbare budget te vallen.
De vervolgprocedure De besluitvorming over de subsidieverdeling vindt in Utrecht voor het zomerreces plaats. Het college van B en W beslist over de verdeling. Hierdoor krijgen instellingen met een negatief advies voldoende tijd om alternatieve financiering te zoeken, af te schalen of in uiterste gevallen de organisatie op te heffen. In november 2023 hebben instellingen die onderdeel zijn van de Cultuurnota 2021 – 2024 een brief ontvangen waarin de beëindiging van de huidige subsidierelatie per 31 december 2024 werd gecommuniceerd. Degene die nu een negatief advies ontvangen voor de periode 2025 – 2028 kunnen indien van toepassing aanspraak maken op een bijdrage voor de frictiekosten.
6
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
In totaal zijn er 105 aanvragen ingediend. Eén aanvraag is na de inhoudelijke controle op formele gronden afgewezen. De subcommis sies behandelden 104 aanvragen. Zij gaven 10 aanvragen een score van 0 punten op één van de 3 beoordelingscriteria, zijnde artistiekinhoudelijke kwaliteit, betekenis voor de stad en uitvoerbaarheid. Conform de Subsidieverordening zijn deze aanvragen niet behandeld door de kerncommissie. De kerncommissie behandelde in totaal 94 aanvragen. De beoordelingen van de subcommissies en de kern commissie leidden tezamen tot een eindscore voor elke aanvraag. Op basis van deze score kwam de ranglijst tot stand. Eén organisatie trok na beoordeling de aanvraag in. Voor 5 aanvragers geldt een apart subsidieplafond, vastgelegd in de subsidieverordening.
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
Met een vereenvoudigde aanvraagprocedure een gelijker speelveld creëren. Dat was een van de ambities, die wij bij de presentatie van de Cultuurnota 2025 – 2028 uitspraken. Zo wilden we meer ruimte bieden aan nieuwe aanvragers van meerjarige subsidies. We zijn dan ook verheugd dat een kwart van de aanvragers voor het eerst een Cultuurnota-aanvraag heeft ingediend. Daarvan heeft de helft een positief advies van de commissie ontvangen. We verwelkomen met trots 24 nieuwe instellingen binnen de Cultuurnota 2025 – 2028. 59 instellingen die binnen de lopende Cultuurnotaperiode 2021 – 2024 subsidie ontvangen, dienden opnieuw een aanvraag in. Daarvan zijn er 43 gehonoreerd. Dit betekent dat 16 aanvragers vanaf 2025 geen subsidie meer ontvangen vanuit deze regeling. Het college is zich ervan bewust dat dit voor hen consequenties heeft. In het geval van nieuwe aanvragers, die volgens de commissie (nog) niet klaar zijn voor de vierjarige subsidie, sluit de tweejarige subsidieregeling wellicht beter aan.
7
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
5
63
Aanvragen eerdere twee jaren 21–22 & 23–24 5 gehonoreerd
Aanvragen uit Cultuurnota 21–24 47 gehonoreerd
8
Aanvragen eerdere twee jaren 23–24 5 gehonoreerd
29
Nieuwe aanvragen* 15 gehonoreerd
Aanvragen *Niet in de cultuurnota vorige 4-jarige periode of de tweejarige regeling (2021–2024)
8
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
Voor de Cultuurnotaperiode 2025 – 2028 is jaarlijks een overkoepe lend subsidiebedrag van € 49.824.835 beschikbaar (prijspeil 2024). Conform de verdeling in de Subsidieverordening zijn daarbinnen verschillende deelplafonds vastgesteld.
Bij enkele aanvragen kunnen vanwege grensoverschrijdende effecten de staatssteunregels spelen. Vooralsnog kan ervan uitgegaan worden dat dit met toepassing van een vrijstelling is te ondervangen, De staatssteunregels zullen er met andere woorden niet toe leiden dat afwijzend beschikt moet worden op een of meer van de aanvragen.
Na publicatie van dit document ontvangen de aanvragers van de gehonoreerde subsidieaanvragen een beschikking. Deze beschikking is onder voorbehoud van vaststelling van de jaarlijkse gemeente begroting (jaarlijks in november).
Budgettair kader Cultuurnota 2025 – 2028 18,441 miljoen Vierjarig 0,530 miljoen Beheerinstellingen 0,156 miljoen
0,746 miljoen Tweejarig
Sonnenborg
Budgettair kader
7,815 miljoen Stadsschouwburg
12,709 miljoen TivoliVredenburg
9,138 miljoen Centraal Museum
9
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
Vierjarige subsidieregeling Het subsidieplafond voor de vierjarige tender is € 18.457.330. In totaal hebben 100 aanvragers een bedrag van € 23.712.340 aangevraagd, wat een overvraging van het budget betekent van € 5.255.010 (prijspeil budget vierjarige tender 2024). Het college honoreert de aanvragen tot een totaalbedrag van € 18.440.677. Voor het bedrag dat overblijft (€ 16.653) heeft het college gegronde redenen om aan te nemen dat de activiteiten van de aanvragers met een score van 80 punten met dit bedrag niet zullen plaatsvinden. Om die reden worden de subsidieaanvragen op de zaaglijn ook niet gedeeltelijk toegewezen. Dit is gebaseerd op artikel 4: 35 lid 1 sub a van de Algemene wet bestuursrecht. Dit betekent dat er € 16.653 van het budget niet besteed wordt. Het college heeft besloten dit bedrag toe te voegen aan het budget voor de tweejarige regeling 2025 – 2026; het deelplafond voor die regeling wordt met dit bedrag verhoogd.
Gehonoreerde aanvragen Gevraagd bedrag per jaar
Geadviseerd bedrag per jaar
Totaalscore
De Dansers
€ 150.000
€ 150.000
150
Vocal Statements
€ 280.000
€ 280.000
150
Het Wilde Westen
€ 307.478
€ 307.477
150
Le Guess Who?
€ 350.000
€ 350.000
140
Stut Theater
€ 390.000
€ 390.000
140
Theatergroep Aluin
€ 290.000
€ 290.000
140
Zuilens Fanfare Corps
€ 39.000
€ 39.000
140
Common Frames
€ 90.000
€ 90.000
130
DOX
€ 360.000
€ 360.000
130
Studio Dries Verhoeven
€ 165.000
€ 165.000
130
Filmtheater ’t Hoogt
€ 300.000
€ 300.000
130
Fotodok
€ 200.000
€ 200.000
130
Het Filiaal theatermakers
€ 582.053
€ 582.053
130
Naam aanvrager
Gevraagd bedrag per jaar
Geadviseerd bedrag per jaar
Totaalscore
International Literature Festival Utrecht
€ 360.000
€ 360.000
130
Illusionary Rockaz Company
€ 158.000
€ 158.000
130
Studio Julian Hetzel
€ 95.000
€ 95.000
130
Museum Speelklok
Naam aanvrager
€ 1.139.490
€ 1.139.490
130
MuziekRoute
€ 124.500
€ 124.500
130
Schweigman&
€ 140.000
€ 140.000
130
Spring
€ 569.832
€ 569.832
130
Theater Utrecht
€ 648.647
€ 648.647
130
Utrechts Requiem
€ 80.763
€ 80.763
130
155
€ 120.000
€ 120.000
120
BOKS Jongerencultuurhuis
€ 672.970
€ 672.970
120
Catching Cultures Orchestra
€ 115.000
€ 115.000
120
Nederlandse Bachvereniging
€ 70.000
€ 70.000
120
De Nijverheid
€ 189.429
€ 189.429
120
De Parade
€ 75.000
€ 75.000
120
De Voorkamer
€ 89.749
€ 89.749
120
EKKO
€ 643.619
€ 643.619
120
EX
€ 68.875
€ 68.875
120
Nederlands Kamerkoor
€ 241.293
€ 241.293
120
SETUP
€ 105.000
€ 105.000
120
What You See Festival
€ 165.000
€ 165.000
120
€ 1.644.530
€ 1.644.530
120
CaféTheaterFestival
€ 154.000
€ 154.000
110
Cultuur19
€ 705.400
€ 705.400
110
Zimihc
10
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
Gevraagd bedrag per jaar
Geadviseerd bedrag per jaar
Totaalscore
De Helling Utrecht
€ 497.000
€ 497.000
110
De Vrijstaat
€ 410.000
€ 410.000
110
DIEHELEDING
€ 60.000
€ 60.000
110
Nederlandse Vioolconcoursen
Free-DOM
€ 91.250
€ 91.250
110
Het NUT (Nieuw Utrechts Toneel)
Nationaal Jeugd Fanfare Orkest
€ 25.000
€ 25.000
110
Possibilize
Naam aanvrager
Gevraagd bedrag per jaar
Geadviseerd bedrag per jaar
Totaalscore
Kaboom Animation Festival
€ 125.000
€ 125.000
90
Meneer Monster
€ 100.000
€ 100.000
90
€ 30.000
€ 30.000
90
€ 260.000
€ 260.000
90
€ 50.000
€ 50.000
90
Naam aanvrager
Pynarello
€ 90.000
€ 90.000
110
Sint Maarten Parade
€ 262.495
€ 262.495
90
Ruis
€ 215.000
€ 215.000
110
Utrechts International Comedy Festival
€ 60.000
€ 60.000
90
Gevraagd bedrag per jaar
Geadviseerd bedrag per jaar
Totaalscore
Studio Figur
€ 147.000
€ 147.000
110
€ 1.936.413
€ 1.936.413
110
Volksbuurtmuseum
€ 209.750
€ 209.750
110
Wishful Singing
€ 70.000
€ 70.000
110
Appeltaartconcerten
€ 40.000
€ 40.000
100
Gluren bij de buren
€ 20.000
€ 20.000
100
Naam aanvrager
Internationaal Kamermuziekfestival Utrecht
€ 70.000
€ 70.000
100
BAK, basis voor actuele kunst
€ 700.000
€0
80
Frisse Oren
€ 62.500
€0
80
Kunstliefde
€ 172.000
€ 172.000
100
Het Huis
€ 550.000
€0
80
Mooie Woorden
€ 150.000
€ 150.000
100
Museum van Zuilen
€ 66.500
€0
80
New Dutch Connections
€ 175.000
€ 175.000
100
Festival Tweetakt
€ 490.000
€0
80
Organisatie Oude Muziek
€ 550.000
€ 550.000
100
Club Lam
€ 105.000
€0
70
Sounds Like Touch
€ 126.250
€ 126.250
100
Creative Coding Utrecht
€ 120.000
€0
70
Casco Art Institute
€ 125.000
€ 125.000
90
Holland Opera
€ 95.000
€0
70
Gaudeamus
€ 330.220
€ 330.220
90
Kunstbende Utrecht
€ 40.000
€0
70
Harmonie Orkest Vleuten
€ 85.672
€ 85.672
90
Landhuis Oud Amelisweerd
€ 70.000
€0
70
Holland Baroque
€ 78.000
€ 78.000
90
Shifft
€ 110.000
€0
70
Theater Kikker en Podium Hoge Woerd
Niet gehonoreerde aanvragen
11
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
Langjarige afspraken
Gevraagd bedrag per jaar
Geadviseerd bedrag per jaar
Totaalscore
Camerata Trajectina
€ 50.000
€0
60
Dutch Harp Festival
€ 45.000
€0
60
IMPAKT
€ 270.000
€0
60
Nederlands Film Festival
€ 600.000
€0
60
Stadsklooster Utrecht
€ 100.000
€0
60
PAKS Music (Performing Arts Kika Sprangers)
€ 20.000
€0
50
Rosa Ensemble
€ 140.000
€0
50
Uncloud
€ 69.500
€0
50
Kloof
€ 82.500
€0
40
Pluk de Nacht
€ 23.000
€0
40
Zaterdagmiddagmuziek Domkerk
€ 50.000
€0
40
De Coöperatie
€ 188.567
€0
30
Freaky Dancing
€ 85.000
€0
30
Insomnio
€ 150.000
€0
30
Birds of Paradise
€ 35.000
€0
20
Bijzondere gevallen
De Vechtclub
€ 293.000
€0
20
Klaterklanken
€ 50.000
€0
20
Lucrative Dumpster Dives
€ 264.267
€0
20
Residenties in Utrecht
€ 266.827
€0
20
Utrechtse Klokkenspel Vrienden
€ 20.000
€0
20
Sonnenborgh werd eerder beheerd vanuit de afdeling Economische Zaken van de gemeente. De subsidie voor de periode 2025 – 2028, is gegarandeerd door middel van een in de Subsidieverordening Cultuurnota specifiek gelabeld subsidiebudget. De commissie heeft de aanvraag wel conform dezelfde procedure als de andere aanvragen behandeld, maar Sonnenborgh is niet afhankelijk van een plaats in de rangschikking. De uitzondering voor Sonnenborgh geldt alleen voor de periode 2025 – 2028.
Naam aanvrager
De adviescommissie bracht ook voor de aanvragen van TivoliVredenburg, Centraal Museum en de Stadsschouwburg een advies uit. Ze zijn volgens dezelfde procedure behandeld als de overige aanvragen. De maximale hoogte van het toe te kennen bedrag stond echter bij beoordeling al vast. Deze aanvragen zijn dan ook niet meegenomen in de ranglijst. De aanvragen hebben goed gescoord, de commissie was positief over hun plannen voor de komende periode. De adviescommissie raadt de gemeente aan om voor deze 3 instellingen in de toekomst een aparte procedure in te richten, aangezien zij wat omvang, geschie denis van de relatie en verwachtingen betreft niet vergelijkbaar zijn met de andere aanvragers. We nemen dat advies ter harte, en onderzoeken in de komende periode wat de meest geschikte manier is om hier in de periode 2029 – 2032 gevolg aan te geven.
Naam aanvrager
Gevraagd bedrag per jaar
Geadviseerd bedrag per jaar
Totaalscore
Centraal Museum
€ 9.138.349
€ 9.138.350
120
Stadsschouwburg Utrecht
€ 7.754.500
€ 7.754.500
120
TivoliVredenburg
€ 12.658.676
€ 12.649.603
120
Naam aanvrager Sonnenborgh
Gevraagd bedrag per jaar
Geadviseerd bedrag per jaar
Totaalscore
€ 168.939
€ 155.953
90
12
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
Het tweede bijzondere geval is RAUM, een organisatie voor creative placemaking op Berlijnplein. Voor de periode 2025 – 2028 is er budget gealloceerd voor deze functie op het Berlijnplein. RAUM heeft met zijn aanvraag aanspraak gemaakt op dit budget. Voor deze aanvraag kon de commissie het oordeel ‘subsidiabel’ of ‘niet subsidiabel’ geven en adviseren over de hoogte van de subsidie. De beoordeling is, conform de verordening, ook niet in de rangschikking meegenomen. RAUM is subsidiabel geacht door de commissie.
Naam aanvrager RAUM
Gevraagd bedrag per jaar
Geadviseerd bedrag per jaar
Totaalscore
€ 1.600.000
€ 1.600.000
120
Beheerinstellingen Zoals aangegeven in de Cultuurnota wordt er voor de stedelijke beheeractiviteit een aparte nadere regeling opgesteld voor de periode 2025 – 2028. Naar verwachting kan hiervoor vanaf 1 juli 2024 subsidie worden aangevraagd. De stedelijke beheerfunctie wordt momenteel vervuld door DePlaatsmaker. Voor beheer instellingen op specifieke locaties stelden we een uniforme opdrachtverstrekking op. Theaterhuis de Berenkuil heeft ondertussen een offerteaanvraag ontvangen. Theaterhuis de Berenkuil heeft ondertussen een offerteaanvraag ontvangen. Hier is een uniforme opdrachtverstrekking voor opgesteld. Voor de beheerinstellingen op Berlijnplein worden, vanaf het moment van oplevering, ook op deze wijze opdrachten verstrekt. Het beheer van het Muziekhuis wordt overgenomen door DePlaatsmaker. We zijn met hen in gesprek over de vorm van financiering van de beheerfunctie op deze specifieke plek.
Tweejarige subsidieregeling
Wijkcultuurhuizen Op Berlijnplein wordt een jongerencultuurhuis ontwikkeld. Daarnaast doen we een haalbaarheids onderzoek voor realisatie van deze functie in Vleuten of De Meern. Als gevolg van de gemeentelijke bezuinigingen is het niet meer mogelijk om op beide locaties een jongerencultuurhuis te realiseren. Er is een nadere regel voor de programmering van 2025 – 2028, om activiteiten te organiseren voor de bouw gerealiseerd is. Hiervoor kan wel vanuit alle drie de gebieden geld aangevraagd worden. Ook het Wijkcultuurhuis Merwedekanaalzone is in ontwikkeling. Kanaal30 is via de nadere regel als beoogde exploitant geselecteerd. De exploitatiesubsidie loopt gedurende de periode vanaf de oplevering en start van de programmering van het wijkcultuurhuis tot en met het laatste jaar van de eerstvolgende volledige Cultuurnota.
Cofinanciering Bijna alle aanvragers van de meerjarige regeling, hebben ook andere aanvragen bij andere subsidiënten lopen. Bijvoorbeeld bij de provincie, het Rijk (de basisinfrastructuur) of bij één van de zes Rijksfondsen. Alle subsidiënten hanteren hun eigen criteria en brengen de adviezen onafhankelijk van elkaar uit. De uit slagen van de andere subsidiënten kunnen van invloed zijn op de meerjarenbegroting van de aanvrager. Als eventuele negatieve adviezen van andere subsidiënten van aanzienlijke invloed zijn op de ingediende meerjarenbegroting bij de gemeente Utrecht, wordt een herziene begroting opgevraagd. Als blijkt dat de activiteiten waarvoor de aanvraag is gehonoreerd bij de gemeente Utrecht niet meer uitgevoerd kunnen worden door het wegvallen van andere subsidies, wordt de honorering van de subsidie heroverwogen. Volgens artikel 4:35 lid 1 sub a van de Algemeen wet bestuursrecht kan de subsidieverlening namelijk worden geweigerd indien een gegronde reden bestaat om aan te nemen dat de activiteiten niet of niet geheel zullen plaatsvinden.
De indientermijn voor de regeling 2025 – 2026 loopt van 29 mei t/m 10 juli 2024. Aanvragers van wie de aanvraag binnen de vierjarige regeling van de Cultuurnota 2025 – 2028 niet gehonoreerd is kunnen een aanvraag indienen voor deze regeling, mits ze aan de voorwaarden uit de Subsidieverordening voldoen.
13
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
Kleur bekennen Om rust en ruimte in de sector te creëren maakten we de keuze om geen nieuwe beleidsdoelen te formuleren, en de vier pijlers uit de Cultuurvisie 2030 – een pluriform aanbod, een inclusieve cultuursector, stimuleren van creatief vermogen, en ontwikkelruimte – overeind te laten. Niet iedere aanvraag hoefde zich tot elke pijler te verhouden; de aanvragers konden hun plan vanuit hun eigen authenticiteit en uniciteit schrijven. Ook de drie beoordelingscriteria – artistiek inhoudelijke kwaliteit, betekenis voor de stad en uitvoer baarheid – zijn breed geformuleerd. Zo kreeg de aanvrager de ruimte om kleur te bekennen en zelf de gewenste richting aan het plan te geven. De oproep vanuit de sector om minder ‘drempels op te werpen’ hebben we ter harte genomen. We brachten de aan te leveren kwantitatieve gegevens terug.
Kleur bekennen & het culturele ecosysteem
De inzet van de Cultuurnota was een solidaire, eigenzinnige en uitnodigende Utrechtse cultuursector. Het college vindt het mooi om te zien dat er daadwerkelijk ruimte is voor nieuwe aanwas van aanvragers die zich goed bewust zijn van de veranderende wereld om zich heen. Ook een groot deel van de al bekende instellingen heeft prachtige plannen gepresenteerd. Ze geven blijk van hun stevige positie en jarenlange ervaring en blijven daarbij actueel en verfrissend. Het college is dan ook tevreden met de voorgestelde samenstelling van de meerjarig gesubsidieerde Utrechtse cultuursector.
Het culturele ecosysteem In de Cultuurnota 2025 – 2028 leggen we de nadruk op de bijdrage van de aanvragers aan een gezond cultureel ecosysteem. Hiermee bedoelen we dat organisaties en makers die meerjarige subsidie ontvangen op hun eigen manier, door de rol die zij innemen in de stad, een bijdrage leveren aan de Utrechtse cultuursector als geheel.
De kerncommissie had de taak om de adviezen in samenhang met elkaar te beoordelen. Wij zien dat alle gehonoreerde aanvragen zich apart en als geheel sterk tot hun omgeving en de stad verhouden. Ook zien we dat er gehoor is gegeven aan de titel ‘Kleur Bekennen’: niet iedere aanvrager raakt alle pijlers uit de Cultuurvisie 2030, maar alle pijlers zijn wel vertegenwoordigd binnen het geheel van de gehonoreerde aanvragen. De adviescommissie licht in het rapport enkele voorbeeldstellende aanvragers uit. Hiermee illustreren zij hoe die pijlers terugkomen in de plannen. Het college ziet hierdoor dat het culturele ecosysteem als geheel stevig en gezond is. De commissie constateert echter ook dat keuzes maken, of minder doen, voor de aanvragers niet altijd een oplossing is. Dit kan namelijk ook haaks staan op solidariteit, op het vergroten van toegankelijkheid en op ondernemerschap. Het college erkent dit, en zorgt ervoor dat hier in de monitoring van de meerjarig gesubsidieerde instellingen aandacht voor is. We zien daarentegen ook dat het begrip solida riteit, dat een belangrijke rol speelt in de Cultuurnota, betekenis krijgt. Meerdere aanvragers nemen hun verantwoordelijkheid in de sector: bijvoorbeeld door een podium te delen of residenties te bieden.
De commissie signaleerde echter ook dat de in de plannen beschreven samenwerkingen soms eenzijdig of wat oppervlakkig van aard zijn. Dat nemen we ook mee in de monitoring. Het begrip cultureel ecosysteem is complex. Het kent geen scherpe afbakening omdat het zich niet alleen beperkt tot gesubsidieerd (cultuur)aanbod. Hiervan zijn we ons bewust. Wij willen echter vanuit de gemeente geen invulling en richting geven aan de rol die een organisatie of maker in een goed functionerend ecosysteem zou moeten spelen. Het strakker formuleren van dit criterium staat wat
14
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
ons betreft dan ook haaks op de ecosysteemgedachte, waarbij de nadruk op de samenhang tussen verschillende spelers in de stad ligt. Wij staan daarom achter onze motivatie om de aanvragers de ruimte te geven om de bijdrage die zij leveren aan het geheel op eigen wijze te formuleren. Tijdens het proces bleek echter wel dat dit voor zowel de aanvragers als voor de adviescommissie zorgde voor enige onzekerheid. Daarom onderzoeken wij voor de volgende Cultuurnota met hen op welke wijze het beste invulling kan worden gegeven aan het begrip cultureel ecosysteem en de integrale weging en beoordeling hiervan.
Ruimte voor nieuwe initiatieven Het valt het college op dat verschillende organisaties die domein overstijgend werken hoog op de ranglijst staan. De ambitie vanuit de Cultuurnota om ook deze aanvragers ruimte te bieden is geslaagd. Ook is het grote aantal positief beoordeelde aanvragen dat zich hoofdzakelijk richt op cultuureducatie of participatie opvallend. Het college stelt dit op prijs. Zij ziet dat deze aanvragers ook veel aandacht hebben voor doelgroepen die minder vanzelfsprekend in aanraking komen met kunst- en cultuur in de stad.
Het gevolg van de scherpe keuzes Uit het adviesrapport blijkt dat het een aantal aanvragers minder goed lukte hun meerjarenplannen overtuigend voor het voetlicht te brengen. In sommige gevallen waren er bij de adviescommissie zorgen over de uitvoerbaarheid van de plannen. In andere gevallen was de adviescommissie kritisch over de artistieke uitwerking van de plannen of de rol die de aanvrager speelt in de stad. Dit resulteert in een aantal niet gehonoreerde aanvragen van organisaties met een grote staat van dienst, zoals het Nederlands Film Festival, Tweetakt en Het Huis Utrecht.
Het college ziet in het advies over het algemeen een evenwichtige verdeling tussen bekende en nieuwe aanvragers, grotere en kleinere organisaties en de vertegenwoordiging van verschillende sectoren zoals muziek en theater. Het valt het college echter op dat de beeldende kunstsector, die in Utrecht toch al van bescheiden omvang is, een knauw krijgt met dit advies. Er is dan ook zorg over de ontwik keling van deze sector, nu de gemeentesubsidie voor BAK, IMPAKT en Creative Coding wegvalt. Ook organisaties Uncloud en Kloof, momenteel gesubsidieerd vanuit de tweejarenregeling 2023 – 2024, hebben de stap naar de vierjarige regeling van de Cultuurnota niet kunnen maken. Het college ziet de (inter)nationale waarde die de beeldende kunst instellingen uit Utrecht hebben. In de Cultuurnota 2025 – 2028 is in beperkte mate aandacht voor deze waarde, en dat is terug te zien in de scores die deze aanvragen kregen van de adviescommissie. De uitkomst van de adviescommissie heeft ook voor de film- en beeldsector gevolgen. Net als de beeldende kunst, kent deze sector in Utrecht relatief weinig aanvragers. Het wegvallen van gemeente subsidie voor de grootste speler, het Nederlands Film Festival, heeft dan ook zijn weerslag op de overige spelers. Filmtheater ’t Hoogt heeft een positief advies ontvangen en dit stemt hoopvol voor de ontwikkeling van deze sector.
Het college is optimistisch over de realisatie van de locatie voor de bioscoop op het terrein van de Vechtclub. De Vechtclub zelf is niet subsidiabel bevonden door de commissie, maar het college erkent de toegevoegde waarde van de Vechtclub en waardeert het dat ze plek willen bieden aan ’t Hoogt. Het college ziet echter ook risico in het subsidiëren van een filmtheater zonder vaste locatie. Daarom worden in de beschikking voorwaarden opgenomen voor realisatie.
Er zijn twee aanvragers die een rol spelen in de ontwikkeling op en rond Berlijnplein waarvan de aanvraag niet gehonoreerd wordt. SHIFFT is samen met Illusionary Rockaz Company en 155 betrokken bij de oprichting van het Danshuis. SHIFFT ontvangt de komende periode geen subsidie vanuit de Cultuurnota. Een vergelijkbare situatie speelt zich af bij het Zomerhuis, waar De Coöperatie de tender heeft gewonnen voor de huur van het monumentale Zomerhuis, direct naast Berlijnplein. Samen met SHIFFT en De Coöperatie overleggen we of ze hun rol op en rond Berlijnplein nog kunnen en willen invullen. Mocht dit in (een van) beide gevallen niet lukken, dan is de gemeente aan zet voor het vervolg en eventueel alternatieve culturele invulling. De adviescommissie constateert dat er een flink aantal aanvragers aandacht heeft voor makers met residenties of talentontwikkelingstra jecten waar het maakproces centraal staat. Zo zijn er residentiemo gelijkheden bij onder meer SPRING en Gaudeamus Festival. Stichting EX biedt presentatiemogelijkheden en begeleiding voor beginnende kunstenaars. Een aantal instellingen die zich hoofdzakelijk richten op makers en maakruimte in Utrecht ontvingen echter een negatief advies. Het gaat hierbij om Het Huis, de Coöperatie en Residenties.
Over het algemeen was de commissie bij deze aanvragers kritisch op de (Utrechtse) impact in relatie tot het aangevraagde bedrag. Op het gebied van erfgoed ontvangt een aantal aanvragers een negatief advies. Zaterdagmiddagmuziek Domkerk, de Klokken spelvrienden, Museum van Zuilen en Camerata Trajectina ontvangen voor de periode 2025 – 2028 geen vierjarige subsidie meer. We zien de rol die deze organisaties spelen in de stad en we hebben daar waardering voor. Tegelijkertijd zien we dat deze aanvragers op de criteria uit de Cultuurnota lager scoren.
15
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
Een gezonde sector Met het coalitieakkoord 2022 – 2026 is € 700.000 per jaar beschik baar gesteld voor fair pay in de culturele sector. Van dit budget is € 600.000 bij het budget van de vierjarige regeling en € 100.000 bij het budget van de tweejarige regeling van de Cultuurnota opgeteld. We vinden een gezonde cultuursector belangrijk. Met het criterium ‘uitvoerbaarheid’ en de eis tot een salariëringsbeleid kreeg dit een plek in de Cultuurnota. De adviescommissie heeft vervolgens gekozen voor volledige in plaats van gedeeltelijke honorering van de aan vragen, en dat waardeert het college. We zien dit als een goede stap om tot een gezonde sector te komen, ook al leidt dat onvermijdelijk tot een groter aantal niet-gehonoreerde aanvragen. In het kader van een meer toegankelijke aanvraagprocedure, vroegen we aanvragers deze periode om een minder gedetailleerde begroting. De advies commissie merkt hierbij op dat de globale begrotingen weinig details gaven om budget te minderen, zonder er zeker van te zijn dat dit niet ten koste zou gaan van fair pay en de gezondheid van de organisatie. Dit geeft aan dat de balans tussen een eenvoudige procedure en voldoende, gedetailleerde informatie voor de adviescommissie in de volgende periode aandacht nodig heeft.
De adviescommissie constateert dat er stappen zijn gezet maar ook dat dit op het gebied van diversiteit en inclusie nog te vaak aan de oppervlakte blijft. We hebben aanvragers gevraagd om op dat vlak 3 specifieke doelstellingen te formuleren in hun plannen. De gemeen telijke accounthouders van de gesubsidieerde organisaties gaan in de uitvoeringsperiode dan ook scherper monitoren op de navolging en ontwikkeling van deze doelstellingen. Zo willen we als gemeente voorkomen dat de ambitie zich beperkt tot een alinea in het vierjaren plan. Tegelijkertijd zijn er onder de gehonoreerde aanvragen talloze voorbeelden te vinden van organisaties die met hun intrinsieke motivatie en oprechte doelstellingen een inspirerend voorbeeld zijn.
De culturele codes als voorwaarde In de Subsidieverordening zijn verplichtingen opgenomen met betrekking tot de drie culturele codes (Code Diversiteit & Inclusie, Fair Practice Code en Governance Code Cultuur) en een visie op duurzaamheid. Het viel de adviescommissie op dat er in de meerjarenplannen verschillend is gereflecteerd op duurzaamheid. Bij sommige instellingen zit duurzaamheid in de haarvaten van de praktijk, bij andere instellingen waren de ambities minimaal.
16
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
Ontstaan van de Cultuurnota 2025 – 2028 De Cultuurvisie 2030 ‘Kunst Kleurt de Stad’ vormt de basis van het cultuurbeleid van de gemeente Utrecht. In maart 2023 presenteerde de Adviescommissie Cultuurverkenning onder leiding van Mei Li Vos het rapport ‘Ruim Baan. Cultuur als aanjager in een veranderende stad’. Dit rapport geeft inzicht in de stand van de cultuursector halverwege de lopende beleidsperiode. Hier zijn verschillende aanbevelingen uit gekomen die zijn meegenomen in de Cultuurnota 2025 – 2028. In september 2023 werd de Cultuurnota 2025 – 2028 door de gemeenteraad vastgesteld.
Samenstelling en voorbereiding adviescommissie
Aanvraag- en adviesprocedure Cultuurnota 2025 – 2028
De adviescommissie is volgens het Basisreglement voor advies commissies in de sector cultuur met vaststelling van de Cultuurnota in september 2023 ingesteld. De commissieleden zijn geselecteerd via een openbare sollicitatieprocedure. Bij de selectie is er gelet op diversiteit in leeftijd, gender en culturele identiteit. Naast kennis van verschillende kunstdisciplines is er gekeken naar brede kennis en ervaring in marketing, bedrijfsvoering en diversiteit en inclusie. Ook is er bij de samenstelling zorgvuldig gekeken naar een vertegenwoor diging van mensen die in Utrecht wonen en mensen die een blik van buitenaf hebben. Na het sluiten van de vacature zijn er nog enkele mensen gevraagd te solliciteren als commissielid. Dit kwam door het vroegtijdig stoppen van commissieleden en door de verwachte grote hoeveelheid aanvragen. Hierdoor is er besloten niet met 5 maar 6 subcommissies te werken. Er is voor gekozen om meerdere disciplines te vertegenwoordigen per commissie. Veel vormen van kunst zijn inmiddels discipline overstijgend. Ook is het goed om meerstemmigheid binnen een commissie te hebben. De commissie bestond uit 29 leden, verdeeld over 6 subcommissies. Uit elke
subcommissie nam één lid zitting in de kerncommissie. Het geheel stond onder voorzitterschap van Farid Tabarki. Voorafgaand aan de beoordeling brachten de adviescommissieleden bezoeken aan verschillende organisaties. Hierbij is geprobeerd alle organisaties waarvan aanvragen werden verwacht of die zelf aangaven aan te willen vragen tenminste één keer te bezoeken. Hun bezoekverslagen dienden als naslagwerk voor de overige adviescommissieleden. Daarnaast deden de adviescommissiele den in verschillende (werk)sessies extra kennis op over Utrecht, het Utrechtse beleid en de procedure van beoordeling. Ook was er voor de commissieleden ruimte om gezamenlijk te spreken over de interpretatie en invulling van de beoordelingscriteria en de invulling van een evenwichtig ecosysteem voor Utrecht.
Het aanvraagproces Voor nieuwe aanvragers zijn er op 15 en 28 november 2023 speed dates georganiseerd. In totaal bezochten 22 organisaties en makers de speeddates. Daarnaast heeft de gemeente het aanvraagproces vereenvoudigd door vooraf ruime criteria mee te geven. Daarmee gaven we de aanvragers de ruimte hun eigen visie en toegevoegde waarde voor de stad te beschrijven, aan de hand van de uitgangs punten van de cultuurnota. De adviescommissie adviseert de gemeente meer hulp te bieden aan nieuwe aanvragers bij het doen van de aanvraag. De gemeente herkent zich hier niet volledig in. We organiseerden speeddates en waren altijd bereikbaar voor vragen. Toch nemen we dit punt van kritiek serieus en kijken we in de toekomst nog scherper op welke manieren we nieuwe aanvragers kunnen helpen hun weg te vinden binnen het aanvraagproces.
17
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
De subcommissies Bij het indienen van de aanvragen konden de aanvragers aanvinken in welke thema’s en beleidsdoelstellingen ze hun eigen organisaties het meest herkennen. De gemeente maakte aan de hand van deze thema’s een verdeling van de aanvragen over de verschillende sub commissies. Deze verdeling is in de bijlage van het adviesrapport te vinden. Elke subcommissie had een eigen voorzitter en secretaris tot zijn beschikking. Ook was er tijdens de subcommissievergaderingen een beleidsadviseur van de gemeente aanwezig, die voor feitelijke informatie geraadpleegd kon worden. De subcommissies hebben de individuele aanvragen getoetst en beoordeeld op drie criteria (artistiek-inhoudelijke kwaliteit, betekenis voor de stad en uitvoerbaar heid). Hierbij werden 0, 10, 20 of 30 punten toegekend per criterium. Parallel aan de subcommissievergaderingen spraken de secretarissen en de voorzitters twee keer met elkaar om te zorgen voor afstemming tussen de verschillende subcommissies en een gelijke discussie en weging te waarborgen.
Aanvragers konden hun individuele conceptadvies drie weken voor de publicatie van het adviesrapport controleren op feitelijke onjuist heden. Aan de opgestuurde conceptversies van de adviesteksten kunnen geen rechten ontleend worden. Alle aangegeven feitelijke onjuistheden zijn gecontroleerd door medewerkers van Culturele Zaken in samenspraak met juristen en, indien gegrond, aangepast in het advies. De adviesteksten in het op 5 juni 2024 gepresenteerde adviesrapport zijn definitief.
De kerncommissie De kerncommissie behandelde alle aanvragen die door de sub commissie subsidiabel zijn bevonden. Zij waren verantwoordelijk voor een integrale afweging aan de hand van de bijdrage van de aanvrager aan het ecosysteem van de stad. De vier pijlers uit de Cultuurvisie 2030 vormden hierbij het referentiekader. De bijdrage werd beoordeeld met een score tussen 0 (laag) en 60 (hoog) in stappen van 10 punten. Twee secretarissen en een schrijver van het adviesrapport ondersteunden de kerncommissie. Daarnaast was bij deze vergadering een beleidsadviseur aanwezig die, net als bij de subcommissievergaderingen, enkel op feitelijke vragen antwoorden gaf. Farid Tabarki zat de vergaderingen voor.
18
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
De adviescommissie kreeg met de beoordeling van alle aanvragen in relatie tot de Cultuurnota 2025 – 2028 een goed beeld van de kansen en knelpunten voor de culturele sector van Utrecht. Het college vindt de uiteenzetting in Deel II Algemene Beschouwingen van het advies rapport dan ook waardevol. Aan de hand van de signaleringen en aanbevelingen die de adviescommissie ons meegeeft, en vanuit onze Cultuurvisie 2030 en de uitgangspunten van de Cultuurnota, sluiten we dit document af met de formulering van de speerpunten voor de komende periode.
Bevorderen maakklimaat & behoud fysieke plekken
Speerpunten 2025 – 2028
De adviescommissie uitte haar zorg over het behoud én de betaal baarheid van fysieke creatieve werk- en maakplekken. Met name voor de ontwikkeling van makers. Schaarste en dure maakruimten zijn slecht voor het maakklimaat in de stad, en dit kan als een bedreiging voor de sector worden gezien. Het college herkent en erkent deze zorgen en zet zich de komende periode in voor het behoud van deze plekken. We werken aan een nieuw uitvoeringsprogramma Culturele Huisvesting, dat in 2025 verschijnt en waarin we aandacht besteden aan het behoud en de uitbreiding van ruimte voor cultuur. Zowel voor presentatieplekken als ruimte voor makers. Voor de komende periode onderzoeken we in dit kader ook de mogelijkheden om te werken met vaste gebouw-gebonden functies in de stad. Ondanks een eventueel negatief advies aan de aanvrager is dan verzekerd dat het gebouw behouden wordt voor cultureel gebruik.
Een volgende stap op gebied van diversiteit en inclusie Wij vroegen de aanvragers drie doelstellingen te formuleren op het gebied van diversiteit en inclusie. We letten op personeel, publiek,
partners en programmering en stimuleren de meerjarig gesubsidi eerde instellingen de ambities dicht bij zichzelf te houden. Tijdens de jaarlijkse monitorgesprekken is er aandacht voor de voortgang van deze ambities. Ook buiten de Cultuurnota blijven we scherp op blinde vlekken. Zo leren we via deelname aan het in 2023 opgerichte Street Culture Overleg meer over de wensen en behoeften van die doelgroep. Daarnaast geven we met de Nachtvisie 2030 en ons broedplaatsenbeleid ruimte aan de rafelranden van de stad.
Een gezonde cultuursector Alle gehonoreerde aanvragen hebben een salariëringsbeleid opgesteld. De adviescommissie uit echter haar zorgen over de transparantie van honorering van artiesten en makers. Daarnaast constateerde ze dat het met voortdurend stijgende kosten en inflatie voor veel organisaties een uitdaging blijft het hoofd boven water te houden. In de jaarlijkse monitorgesprekken met de instellingen die meerjarige subsidie ontvangen is hier aandacht voor. Voor aan vragers die voor de komende periode geen meerjarige subsidie meer ontvangen, breken er financieel onzekere tijden aan. Onder specifieke voorwaarden kan door de deze aanvragers aanspraak worden gemaakt op frictiekosten.
Aandacht voor duurzaamheid De Raad voor Cultuur publiceerde in juni 2023 het advies ‘Cultuur Natuurlijk, hoe duurzaamheid en cultuur elkaar versterken’. Hierin worden een aantal aanbevelingen gedaan, waaronder het doen van een 0-meting en het opstellen van een transitieplan. Het ministerie van OCW heeft informatie opgevraagd over duurzaamheid bij cultuurinstellingen, waarmee zij de stand van zaken en behoeften van culturele instellingen in kaart brengt. Deze vragenlijst is met de aanvragers van de Cultuurnota 2025 – 2028 gedeeld tijdens het
19
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
aanvraagproces, en door 47 aanvragers ingevuld. Ook wij kijken uit naar de bevindingen die uit dit onderzoek komen en sluiten ons aan bij landelijke ontwikkelingen. In het advies Cultuur Natuurlijk wordt onder andere geschreven: “Om tot een duurzame cultuursector te komen, zullen de komende jaren in het teken staan van zoeken, leren en experimenteren.” Hier kunnen wij ons in vinden. De gemeente neemt haar rol in het ontwikkelen van een duurzame culturele sector serieus en besteedt hier in de monitorgesprekken met de meerjarig gesubsidieerde instellingen de komende periode aandacht aan.
Gedeelde verantwoordelijkheid domein overstijgend werken De Adviescommissie Cultuurverkenning constateerde in haar rapport uit 2023 dat subsidiëring vanuit de gemeente nog te strikt per afdeling wordt gescheiden. Dat zorgde ervoor dat domein over stijgend werken, waarbij cultuur bijvoorbeeld wordt gecombineerd met zorg of welzijn, moeilijk aansluiting vond bij de gemeentelijke subsidieregelingen. We hebben de criteria en definities voor deze aanvraagperiode verbreed, en zien direct dat dit positief effect heeft. We nemen de oproep van de Adviescommissie Cultuurnota 2025 – 2028 om sterker in te zetten op intersectorale budgetten dan ook ter harte.
Nachtcultuur en rafelranden Gezien de recent verschenen Nachtvisie 2030 voor Utrecht is de adviescommissie verrast dat er niet meer aanvragen gerelateerd aan nachtcultuur binnen zijn gekomen. Ook het college is van mening dat hier meer potentie ligt. Tegelijkertijd zien we dat de meerjarige Cultuurnota niet voor elke creatieve organisatie of maker het juiste
middel is. Dat is niet erg, zolang er andere mogelijkheden voor hen zijn. Met de Nachtvisie 2030 zoeken we naar mogelijkheden om de nachtsector te ondersteunen op een manier die bij hen past.
Speciale aandacht voor beeldende kunst, film- en beeldcultuur In de beeldende kunst sector, die in Utrecht al niet groot is, verliezen de twee grootste presentatie-instellingen hun gemeentesubsidie. In de film- en beeldcultuur ontving een groot festival een negatief advies, en een aantal van de laatste erfgoedinstellingen die meerjarig subsidie ontvingen verliezen hun plek in de Cultuurnota. Eerder in het document constateerden we al dat in verschillende sectoren de gevolgen van de uitkomst de komende periode sterker voelbaar zullen zijn. We staan achter de inhoudelijke afweging die de adviescommissie heeft gemaakt voor de verschillende instellingen. Bovendien kunnen en willen we binnen deze meerjarige Cultuurnota regeling geen individuele gevallen anders beoordelen dan de adviescommissie ons heeft voorgelegd. Dat staat haaks op het uitgangspunt van gelijke behandeling van alle aanvragen en de beoordelingssystematiek die we hebben opgetuigd. Wel zien we dat deze sectoren de komende periode extra aandacht verdienen.
de speerpunten. Dit heeft ook gevolgen voor ons als gemeente. We delen kennis met de Rijksoverheid, Rijksfondsen, provincie en andere gemeenten op weg naar een nieuw cultuurbestel. Onze bevindingen en de ervaringen uit de procedure voor de periode 2025 – 2028 nemen we hierin mee. We onderzoeken hierbij of werken met vaste gebouw-gebonden functies een uitkomst biedt voor het behoud van culturele locaties. Ook onderzoeken we of de aanvraag procedure zoals we die hanteren voor alle sectoren voldoende werkt. We hebben daarbij in het bijzonder oog voor de sectoren waarbinnen voor de periode 2025 – 2028 ingrijpende beslissingen zijn gemaakt.
Vooruitblik richting een nieuw subsidiestelsel We hebben deze periode als gemeente stappen gezet op weg naar een toegankelijkere aanvraagprocedure. Ook landelijk speelt dit vraagstuk. De Raad voor Cultuur bracht het advies ‘Toegang tot cultuur; Op weg naar een nieuw bestel in 2029’ uit in januari 2024. In dit advies worden aanbevelingen gegeven richting een nieuw landelijk subsidiestelsel per 2029. Toegankelijkheid, gelijke kansen, aandacht voor de regio en verlichting van administratieve lasten zijn
20
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
Aanvragen per soort
Gehonoreerd per sector Dit zijn de sectoren die de aanvragers zelf bij het indienen van hun aanvraag hebben aangegeven.
27x
Theater en Dans
35x
24 gehonoreerd
37x
16
Muziek
15 gehonoreerd
Festival, platform, programma
22
Presentatie, maakplekken
27 gehonoreerd
Gezelschap, maker, collectief
5x 4 positief beoordeeld Educatie- en participatieprogramma’s
Musea
2 1
Literatuur
2
Kunst en erfgoed
1
Film
2
Digitale Cultuur
1 2 6 5
4
Cross-disciplinair
Anders
5
2
Cultuureducatie, participatie en amateurkunst
Beeldende Kunst
3
2
2 8
5
Oranje = gehonoreerd Roze = niet gehonoreerd
21
Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028
Colofon Subsidieverdeling Cultuurnota 2025 – 2028 © Juni 2024 Gemeente Utrecht Afdeling Culturele Zaken Postbus 2158 3500 GD Utrecht Ontwerp Enof creatieve communicatie www.utrecht.nl/wonen-en-leven/ vrije-tijd/kunst-en-cultuur/
22